ÏÐÈËÎÆÅÍÈÅ ¹ 1 êúì Íàðåäáà ¹ 37 îò 5.10.2007 ã. çà óñëîâèÿòà è ðåäà çà èçäàâàíå íà ñâèäåòåëñòâà íà àâèàöèîííèòå îïåðàòîðè çà òúðãîâñêè âúçäóøåí ïðåâîç è êîíòðîëà âúðõó òÿõ (×àñò I) (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 38 îò 2009 ã.)

 Èçäàäåíî îò ìèíèñòúðà íà òðàíñïîðòà, îáí. êàòî ïðèòóðêà êúì ÄÂ, áð. 88 îò 2.11.2007 ã., èçì., áð. 38 îò 22.05.2009 ã.
 Ðåãëàìåíò (ÅÈÎ) 3922/91, Ïðèëîæåíèå III, TGL 44
 (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 38 îò 2009 ã.)
      (ÑÀÌÎËÅÒÈ)
     JAR - OPS 1,
     ÄÂÀÍÀÄÅÑÅÒÀ ÐÅÄÀÊÖÈß
     (AMENDMENT 12)
      ×ÀÑÒ I
      ×ÀÑÒ 1 - ÈÇÈÑÊÂÀÍÈß
      1. ÎÁÙÀ ×ÀÑÒ
     Òàçè ÷àñò ñúäúðæà èçèñêâàíèÿòà çà ïðèòåæàòåëèòå íà ñâèäåòåëñòâà çà
àâèàöèîííè îïåðàòîðè.
      2. ÏÐÅÄÑÒÀÂßÍÅ
     [2.1. Èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS ñå ïðåäñòàâÿò â äâå êîëîíè íà íåñëåïåíè
ñòðàíèöè, êàòî âñÿêà ñòðàíèöà ñå èäåíòèôèöèðà ñ äàòàòà íà èçäàâàíå è/èëè
íîìåðà íà êîðåêöèÿòà, ïîä êîéòî å èçìåíåíà èëè ïðåèçäàäåíà.]
     2.2. Ïîäçàãëàâèÿòà ñå äàâàò â êóðñèâ.
     2.3. Îáÿñíèòåëíèòå áåëåæêè, êîèòî íå ñà ÷àñò îò èçèñêâàíèÿòà, ñå äàâàò
â ïî-ñèòåí øðèôò.
     [2.4. Íîâ, èçìåíåí è êîðèãèðàí òåêñò ùå ñå äàâà â ñðåäíè ñêîáè äî
èçäàâàíåòî íà ïîðåäíàòà "Êîðåêöèÿ".]
      ×ÀÑÒ I

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË A - ÏÐÈËÎÆÈÌÎÑÒ
JAR-OPS 1.001 Ïðèëîæèìîñò (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.001)
(a) JAR-OPS ×àñò 1 îïðåäåëÿ èçèñêâàíèÿòà êúì àâèàöèîííèòå îïåðàòîðè âúâ
âðúçêà ñ åêñïëîàòàöèÿòà íà âñÿêî ãðàæäàíñêî âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî
(ÂÑ), ïðåäíàçíà÷åíî çà òúðãîâñêè âúçäóøåí òðàíñïîðò, îò ñòðàíà íà âñåêè
îïåðàòîð, ÷èåòî îñíîâíî ìÿñòî çà òúðãîâñêà äåéíîñò è [ðåãèñòðèðàí îôèñ, àêî
èìà òàêúâ] ñå íàìèðà â ñòðàíà-÷ëåíêà íà JAA.
JAR-OPS íå ñå ïðèëàãàò çà:
      (1) ñàìîëåòè, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà âîåííè, ìèòíè÷åñêè è ïîëèöåéñêè
öåëè; íèòî çà
     (2) ïîëåòè çà ïàðàøóòíè ñêîêîâå è ïîëåòè çà ãàñåíå íà ïîæàðè è çà
ñâúðçàíèòå ñ òÿõ ïîëåòè çà ïðåáàçèðàíå è îáðàòíè ïîëåòè, ïðè êîèòî
ïðåâîçâàíèòå ëèöà ñà îíåçè, êîèòî îáèêíîâåíî ñå íàìèðàò íà áîðäà ïî âðåìå íà
ïîëåòè çà ïàðàøóòíè ñêîêîâå èëè çà ãàñåíå íà ïîæàðè; íèòî çà
     (3) ïîëåòè, èçïúëíÿâàíè íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè, ïî âðåìå èëè
íåïîñðåäñòâåíî ñëåä àâèàöèîííè ðàáîòè, èëè èçïúëíÿâàíè âúâ âðúçêà ñ
àâèàöèîííè ðàáîòè è ïðè êîèòî ñ èçêëþ÷åíèå íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà íà áîðäà
íà ÂÑ íå ïðèñúñòâàò ïîâå÷å îò 6 äóøè, íåîáõîäèìè çà èçâúðøâàíå íà äåéíîñòòà.
     (b) Èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
×àñò 1 ñà ïðèëîæèìè çà:
     (1) îïåðàòîðè íà ñàìîëåòè íàä 10 òîíà ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà èëè ñ
ìàêñèìàëíî îäîáðåíà êîíôèãóðàöèÿ çà 20 èëè ïîâå÷å ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè, èëè
ñúñ ñìåñåí ïàðê ñàìîëåòè, êîèòî ñà ïîä èëè íàä òåçè îãðàíè÷åíèÿ, íå ïî-êúñíî
îò 1 àïðèë 1998 ãîäèíà, îñâåí àêî
íå å îòáåëÿçàíî äðóãî;
     (2) îïåðàòîðè íà âñè÷êè äðóãè ñàìîëåòè, íå ïî-êúñíî îò 1 îêòîìâðè 1999
ãîäèíà, îñâåí àêî íå å îòáåëÿçàíî äðóãî.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01, Êîð. 7, 01.09.04]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì
     JAR-OPS 1.001
     Ïî-êúñíè äàòè çà èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà â ñðàâíåíèå ñ òåçè, êîèòî ñå
äàâàò â JAR-OPS 1
     Íÿêîè îò èçèñêâàíèÿòà, êîèòî ñà âêëþ÷åíè â JAR-OPS 1, ñà ñ äàòè çà
èçïúëíåíèå, êîèòî ñà ïî-êúñíè îò äàòèòå çà ïðèëàãàíå íà JAR-OPS 1. Ñëó÷àèòå ñ
òåçè èçèñêâàíèÿ è ñâúðçàíèòå ñ òÿõ ïî-êúñíè äàòè çà èçïúëíåíèåòî èì, ñà
êàêòî ñëåäâà:
     JAR-OPS 1.470 (f) Ñòðàíèöà 1-F-1 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.652 "Áåëåæêè" Ñòðàíèöà 1-K-3 - 1 àïðèë 1999 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.652 (m) Ñòðàíèöà 1-K-4 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.665 (a)(2) Ñòðàíèöà 1-K-4 -1 ÿíóàðè 1999 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.668 (a)(1) Ñòðàíèöà 1-K-5 - 1 ÿíóàðè 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.668 (a)(2) Ñòðàíèöà 1-K-5 - 1 ÿíóàðè 2005 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.670 (a)(3) Ñòðàíèöà 1-K-5 - 1 àïðèë 1999 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.685 Ñòðàíèöà 1-K-5 - 1 àïðèë 2002 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.705 (a) Ñòðàíèöà 1-K-7 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.725 (a) Ñòðàíèöà 1-K-10 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.780 (a) Ñòðàíèöà 1-K-14 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.805 (a)(2) Ñòðàíèöà 1-K-16 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà
     JAR-OPS 1.805 (c)(2) Ñòðàíèöà 1-K-16 - 1 àïðèë 2000 ãîäèíà

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË B - ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
JAR-OPS 1.005 Îáùà ÷àñò
(a) Îïåðàòîðúò íÿìà äà èçïîëçâà ñàìîëåò çà âúçäóøåí ïðåâîç ñ òúðãîâñêà
öåë, àêî íåãîâàòà åêñïëîàòàöèÿ å â ïðîòèâîðå÷èå ñ ðàçïîðåäáèòå íà JAR-OPS
×àñò 1. Îáëåê÷åíè èçèñêâàíèÿ çà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòè ñ õàðàêòåðèñòèêè îò
Êëàñ Â ìîãàò äà áúäàò íàìåðåíè â Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.005 (à).
(b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-26, ïðèëîæèìè çà
ñàìîëåòè, åêñïëîàòèðàíè çà öåëèòå íà òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí ïðåâîç. Äî
îôèöèàëíîòî âúâåæäàíå íà JAR-26 ñå ïðèëàãàò ñúùåñòâóâàùèòå íàöèîíàëíè
àâèàöèîííè ðàçïîðåäáè.
(c) Âñåêè ñàìîëåò ñå åêñïëîàòèðà â ñúîòâåòñòâèå ñ óñëîâèÿòà, äàäåíè â
íåãîâîòî óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò è â ðàìêèòå íà îäîáðåíèòå
îãðàíè÷åíèÿ, êîèòî ñå ñúäúðæàò â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïîëåòè íà ñàìîëåòà.
(d) Äåéíîñòèòå "Âúçäóøíî Òàêñè" è "Ñïåøíî Ìåäèöèíñêî Îáñëóæâàíå" (EMS)
òðÿáâà äà áúäàò èçâúðøâàíè ñúãëàñíî ñ èçèñêâàíèÿòà, ñúäúðæàùè ñå â JAR-OPS
×àñò 1 [].
(e) Âñè÷êè óñòðîéñòâà çà êîìïëåêñíà ëåòàòåëíà ïîäãîòîâêà (STD), òàêèâà
êàòî ïèëîòàæíè òðåíàæîðè èëè îáîðóäâàíå çà ëåòàòåëíà ïîäãîòîâêà (FTD),
çàìåñòâàùè ñàìîëåòè ñ öåë îáó÷åíèå è/èëè ïðîâåðêà, òðÿáâà äà áúäàò
êâàëèôèöèðàíè ñúãëàñíî èçèñêâàíèÿòà íà JAR-STD è õîðàòà, êîèòî ãè èçïîëçâàò,
òðÿáâà äà áúäàò îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, îòãîâàðÿùà çà
ïðîâåæäàíèòå óïðàæíåíèÿ.
[êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 5, 01.03.03, Êîð. 12, 01.12.06]
JAR-OPS 1.010 Îñâîáîæäàâàíå îò èçèñêâàíèÿ
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå ïî èçêëþ÷åíèå è âðåìåííî äà
ðàçðåøàâà îñâîáîæäàâàíå îò èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS ×àñò 1, êîãàòî å óáåäåíà,
÷å çà òîâà èìà íóæäà è ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà âñÿêî äîïúëíèòåëíî
óñëîâèå, êîåòî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ñ÷èòà çà íåîáõîäèìî ñ öåë
äà ñå îñèãóðè ïðèåìëèâî ðàâíèùå íà áåçîïàñíîñò â êîíêðåòíèÿ ñëó÷àé.
JAR-OPS 1.015 Eêñïëîàòàöèîííè äèðåêòèâè
(a) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå ÷ðåç Åêñïëîàòàöèîííè
äèðåêòèâè äà èçäàâà åêñïëîàòàöèîííè óêàçàíèÿ çà çàáðàíà, îãðàíè÷àâàíå èëè
âúâåæäàíå íà îïðåäåëåíè óñëîâèÿ ïðè åêñïëîàòàöèÿòà ñ îãëåä îñèãóðÿâàíå íà
áåçîïàñíîñòòà íà åêñïëîàòàöèÿòà.
(b) Åêñïëîàòàöèîííè äèðåêòèâè ïîñî÷âàò:
      1. ïðè÷èíàòà çà èçäàâàíå;
     2. ïðèëîæèìîñòòà è ñðîêà íà äåéñòâèå; è
     3. äåéñòâèÿòà, êîèòî àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà ïðåäïðèåìå.
     (c) Åêñïëîàòàöèîííè äèðåêòèâè ïðåäñòàâëÿâàò äîïúëíåíèå êúì èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS ×àñò 1.
     JAR-OPS 1.020 Çàêîíè, ðåãëàìåíòè è ïðîöåäóðè - îòãîâîðíîñòè íà
îïåðàòîðà
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) âñåêè íåãîâ ðàáîòíèê/ ñëóæèòåë äà ïîçíàâà è ñïàçâà çàêîíèòå,
èçèñêâàíèÿòà è ïðîöåäóðèòå íà äúðæàâèòå, â êîèòî ñå îñúùåñòâÿâà
åêñïëîàòàöèÿòà è êîèòî ñå îòíàñÿò äî èçïúëíåíèåòî íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ; è
     (2) âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæ äà å çàïîçíàò ñúñ çàêîíèòå, èçèñêâàíèÿòà è
ïðîöåäóðèòå, îòíàñÿùè ñå äî èçïúëíåíèåòî íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ.
     JAR-OPS 1.025 Îáù åçèê
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè êîìóíèêàöèÿòà ìåæäó âñè÷êè ÷ëåíîâå
íà åêèïàæà äà ñå îñúùåñòâÿâà íà îáù åçèê;
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè öåëèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë äà å
â ñúñòîÿíèå äà ðàçáèðà åçèêà íà îíåçè ÷àñòè íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, íàïèñàíè è îòíàñÿùè ñå äî èçïúëíåíèå íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ è
îòãîâîðíîñòè.
     JAR-OPS 1.030 Ñïèñúöè íà ìèíèìàëíî îáîðóäâàíå - îòãîâîðíîñòè íà
àâèàöèîííèÿ îïåðàòîð
     (à) Îïåðàòîðúò ðàçðàáîòâà çà âñåêè ñàìîëåò "Ñïèñúê íà äîïóñòèìèòå
îòêàçè/ñïèñúê íà ìèíèìàëíîòî îáîðóäâàíå" (MEL), êîéòî ïîäëåæè íà îäîáðåíèå
îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     Òîçè ñïèñúê ñå îñíîâàâà íà áàçîâèÿ ñïèñúê íà ìèíèìàëíîòî îáîðóäâàíå
(MMEL) (àêî ñúùåñòâóâà òàêúâ), êîéòî å ïðèåò îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, êàòî íå ìîæå äà ñå íàìàëÿâàò îãðàíè÷åíèÿòà íà áàçîâèÿ ñïèñúê.
     (b) Îïåðàòîðúò åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñàìî â ñúîòâåòñòâèå ñ MEL îñâåí çà
ñëó÷àèòå, êîãàòî ñå èçèñêâà ðàçðåøåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
Âñÿêî òàêîâà ðàçðåøåíèå â íèêàêúâ ñëó÷àé íÿìà äà ïîçâîëÿâà åêñïëîàòàöèÿ,
íàðóøàâàùà îãðàíè÷åíèÿòà íà MMEL.
     JAR-OPS 1.035 Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî
     (Âèæ AMC OPS 1.035 è IEM OPS 1.035)
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà ñúçäàäå ñèñòåìà çà êà÷åñòâî è äà îïðåäåëè
ðúêîâîäèòåë ïî êà÷åñòâîòî, êîéòî íåïðåêúñíàòî äà ñëåäè çà ñúîòâåòñòâèåòî è
àäåêâàòíîñòòà íà íåîáõîäèìèòå ïðîöåäóðè, ãàðàíòèðàùè áåçîïàñíîñòòà íà
åêñïëîàòàöèîííèòå äåéíîñòè è âúçäóõîïëàâàòåëíàòà ãîäíîñò íà ñàìîëåòèòå.
Ñëåäåíåòî íà ñúîòâåòñòâèåòî âêëþ÷âà ñèñòåìà çà îáðàòíà âðúçêà ñ îòãîâîðíèÿ çà
öÿëîñòíàòà åêñïëîàòàöèÿ ðúêîâîäèòåë (âèæ ñúùî è JAR-OPS 1.175(h), êîéòî
îñèãóðÿâà ïðåäïðèåìàíå íà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ ïðè íåîáõîäèìîñò;
     (b) Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî òðÿáâà äà âêëþ÷âà Ïðîãðàìà çà ãàðàíöèÿ íà
êà÷åñòâîòî, êîÿòî ñúäúðæà ïðîöåäóðè, äàâàùè âúçìîæíîñò çà îöåíêà íà öÿëàòà
åêñïëîàòàöèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ âñè÷êè ïðèëîæèìè èçèñêâàíèÿ, ñòàíäàðòè è
ïðîöåäóðè.
     (c) Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî è ðúêîâîäèòåëÿò ïî êà÷åñòâîòî òðÿáâà äà áúäàò
ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (d) Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî ñå îïèñâà â ñúîòâåòíà äîêóìåíòàöèÿ.
     (e) Íåçàâèñèìî îò ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïðèåìå íîìèíèðàíåòî íà äâàìà ðúêîâîäèòåëè ïî
êà÷åñòâîòî - åäèíèÿ çà åêñïëîàòàöèÿòà è åäèí çà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå,
ïðè óñëîâèå ÷å àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð å îïðåäåëèë åäíî çâåíî çà óïðàâëåíèå íà
êà÷åñòâîòî, êîåòî äà îñèãóðè ðàâíîìåðíîòî ïðèëàãàíå íà ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî
â öåëèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïðîöåñ.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.037 Ïðîãðàìà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà èíöèäåíòè è áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòèòå (Âèæ [ACJ] OPS 1.037)
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð ñúçäàâà è ïîääúðæà Ïðîãðàìà çà
ïðåäîòâðàòÿâàíå íà èíöèäåíòè è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå, êîÿòî ìîæå äà ñå
èíòåãðèðà ñúñ Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî, âêëþ÷âàùà:
     (1) Ïðîãðàìè çà ïîñòèãàíå è ïîääúðæàíå ðàçáèðàíåòî çà ðèñêà îò âñè÷êè
ëèöà, ó÷àñòâàùè â åêñïëîàòàöèÿòà, è
     (2) Ñõåìè çà äîêëàäâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿòà, ïîçâîëÿâàùà ñúáèðàíåòî è
îöåíÿâàíåòî íà äîêëàäèòå çà ñúîòâåòíèòå èíöèäåíòè è çëîïîëóêè ñ öåë
îïðåäåëÿíå íà íåáëàãîïðèÿòíèòå òåíäåíöèè èëè íåäîñòàòúöèòå â áåçîïàñíîñòòà
íà ïîëåòèòå. Ñõåìàòà òðÿáâà äà çàùèòàâà ñàìîëè÷íîñòòà íà äîêëàäâàùèÿ è äà
âêëþ÷âà âúçìîæíîñòòà äîêëàäèòå äà áúäàò ïîäàâàíè àíîíèìíî (Âèæ ASJ OPS 1.037
(a) (2));è
     (3) Îöåíêà íà ñúîòâåòíàòà èíôîðìàöèÿ, ñâúðçàíà ñ èíöèäåíòè è çëîïîëóêè
è îïîâåñòÿâàíåòî íà ñâúðçàíàòà ñ òîâà èíôîðìàöèÿ, íî áåç ïðèïèñâàíå íà
âèíà; è
     (4) [Îò 1 ßíóàðè 2005, Ïðîãðàìà çà êîíòðîë íà ïîëåòíàòà èíôîðìàöèÿ çà
òåçè ñàìîëåòè íàäâèøàâàùè 27 000 êã MCTOM. Êîíòðîëèðàíåòî íà Ïîëåòíàòà
Èíôîðìàöèÿ (FDM) å ïðîôèëàêòè÷íî èçïîëçâàíå íà äèãèòàëíàòà ïîëåòíà èíôîðìàöèÿ îò ðóòèííè îïåðàöèè çà ïîäîáðÿâàíå íà àâèàöèîííàòà áåçîïàñíîñò.
Ïðîãðàìàòà çà êîíòðîë íà ïîëåòíàòà èíôîðìàöèÿ íå òðÿáâà äà áúäå íàêàçàòåëíà
è òðÿáâà äà ñúäúðæà àäåêâàòíè ïðåäïàçíè ìåðêè çà çàùèòà íà
èçòî÷íèêà(öèòå) íà èíôîðìàöèÿ (Âèæ ASJ OPS 1.037 (a) (4)); è
     [(5)] Íàçíà÷àâàíå íà ëèöå, îòãîâîðíî çà óïðàâëåíèåòî íà ïðîãðàìàòà.
     b) Ïðåäëîæåíèÿòà çà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ, ïðîèçòè÷àùè îò ïðîãðàìàòà çà
ïðåäîòâðàòÿâàíå íà çëîïîëóêè è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå, òðÿáâà äà áúäàò
îòãîâîðíîñò íà ëèöåòî, îòãîâîðíî çà óïðàâëåíèå íà ïðîãðàìàòà.
     (ñ) Åôåêòèâíîñòòà íà ïðîìåíèòå, ïðîèçòè÷àùè îò ïðåäëîæåíèÿòà çà
êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ, îïðåäåëåíè îò ïðîãðàìàòà çà çëîïîëóêè è áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòèòå, òðÿáâà äà áúäå íàáëþäàâàíà
îò Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01, Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.040 Äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà âñåêè äîïúëíèòåëåí ÷ëåí, âêëþ÷åí â
ñúñòàâà íà åêèïàæà (èçâúí ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ è êàáèííèÿ ñúñòàâ), äà å
ïðåìèíàë íåîáõîäèìàòà ïîäãîòîâêà è äà å ïðîôåñèîíàëíî ãîäåí äà èçïúëíÿâà
ïðåäâèäåíèòå çà íåãî êàòî ÷ëåí íà åêèïàæà çàäúëæåíèÿ.
     JAR-OPS 1.045 Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî
     JAR-OPS 1.050 Èíôîðìàöèÿ çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îñèãóðÿâàíå
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà îñíîâíàòà èíôîðìàöèÿ îòíîñíî
àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îñèãóðÿâàíå íà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò äà å íà ëåñíîäîñòúïíî
çà êîìàíäèðà íà ïîëåòà ìÿñòî.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.055 Èíôîðìàöèÿ çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå íà áîðäà
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð ïîääúðæà àêòóàëíà èíôîðìàöèÿ ñúñ ñïèñúöè çà
ñëóæáèòå ïî òúðñåíå è ñïàñÿâàíå çà íàëè÷íîòî àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå
íà áîðäà íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ìó ñðåäñòâà ñ öåë íåçàáàâíîòî é ïðåäñòàâÿíå.
Èíôîðìàöèÿòà ñúäúðæà, ñïîðåä ïðèëîæèìîñòòà, áðîÿ, öâåòà è òèïà íà
ñïàñèòåëíèòå ñàëîâå (ëîäêè) è ñèãíàëíèòå ðàêåòè, ïîäðîáíîñòè çà ñúäúðæàíèåòî íà àâàðèéíèÿ êîìïëåêò ìåäèêàìåíòè, çàïàñÿâàíå ñ âîäà, êàêòî è
òèï è ÷åñòîòè íà ïðåíîñèìîòî àâàðèéíî ðàäèîîáîðóäâàíå.
     JAR-OPS 1.060 Ïðèíóäèòåëíî ïðèâîäíÿâàíå
     Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, ñ îäîáðåíà êîíôèãóðàöèÿ
ïîâå÷å îò 30 ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè ïðè ïîëåòè íàä âîäà, êîãàòî ðàçñòîÿíèåòî äî
íàé-áëèçêîòî ìÿñòî îò áðåãà, ïîäõîäÿùî çà èçâúðøâàíå íà àâàðèéíè êàöàíèÿ, å
ïîâå÷å îò 120 ìèí êðåéñåðñêà ñêîðîñò èëè 400 ìîðñêè ìèëè (â çàâèñèìîñò îò
òîâà, êîå å ïî-ìàëêî), îñâåí àêî ñàìîëåòúò å â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà
çà ïðèíóäèòåëíî êàöàíå íà âîäà, êîèòî ñà îïðåäåëåíè â ïðèëîæèìèòå ïðàâèëà çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò
     JAR-OPS 1.065 Ïðåâîç íà îðúæèÿ è ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå (Âèæ
IEM OPS 1.065)
     (a) Îïåðàòîðúò íÿìà ïðàâî äà ïðåâîçâà îðúæèå è ìóíèöèè ñ âîåííî
ïðåäíàçíà÷åíèå, îñâåí àêî íå å ïîëó÷èë ñïåöèàëíî ðàçðåøåíèå çà òîâà îò âñè÷êè
çàèíòåðåñóâàíè äúðæàâè.
     (b) Ïðè ïðåâîç íà îðúæèå è ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå
îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) íàòîâàðâàíåòî èì â íåäîñòúïíî çà ïúòíèöèòå ìÿñòî ïî âðåìå íà
ïîëåòà; è
     (2) îãíåñòðåëíîòî îðúæèå äà íå å çàðåäåíî, îñâåí àêî ïðåäè çàïî÷âàíå íà
ïîëåòà íå å ïîëó÷åíî îäîáðåíèå îò âñè÷êè çàèíòåðåñóâàíè äúðæàâè çà ïðåâîç íà
òàêîâà îðúæèå è ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå ïðè óñëîâèÿ, êîèòî ÷àñòè÷íî
èëè èçöÿëî ñå ðàçëè÷àâàò îò òåçè, ïîñî÷åíè â íàñòîÿùèÿ ïîäïàðàãðàô.
     (c) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà êîìàíäèðà íà ÂÑ äà áúäå óâåäîìåí ïðåäè
íà÷àëîòî íà ïîëåòà îòíîñíî äåòàéëèòå è ðàçïîëîæåíèåòî íà áîðäà íà
ñàìîëåòà íà
ïðåäâèäåíèòå çà ïðåâîç îðúæèå è ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå.
     JAR-OPS 1.070 Ïðåâîç íà ñïîðòíî îðúæèå è ìóíèöèè
     (a) Îïåðàòîðúò ïðåäïðèåìà âñè÷êè ðàçóìíè ìåðêè, çà äà íå ñå äîïóñíå
íàëè÷èå íà ñïîðòíî îðúæèå íà áîðäà íà ÂÑ áåç íåãîâî çíàíèå.
     (b) Îïåðàòîð, ïðèåìàù çà ïðåâîç ñïîðòíî îðúæèå, å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) íàòîâàðâàíåòî ìó íà ñàìîëåòà â íåäîñòúïíî çà ïúòíèöèòå ïî âðåìå íà
ïîëåò ìÿñòî îñâåí àêî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ å îïðåäåëèëà, ÷å
èçèñêâàíåòî å íåïðèëîæèìî è å îäîáðèëà ïðèëàãàíåòî íà äðóãè ïðîöåäóðè; è
     (2) ïðåâîçâàíîòî îãíåñòðåëíî îðúæèå èëè äðóãî îðúæèå, êîåòî ìîæå äà èìà
áîåïðèïàñè, äà íå å çàðåäåíî.
     (c) Ìóíèöèè çà ñïîðòíî îðúæèå ìîãàò äà áúäàò ïðåâîçâàíè â ïðîâåðåí
ïúòíè÷åñêè áàãàæ, ïðåäìåò íà íÿêîè îãðàíè÷åíèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ Òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè (âèæ JAR-OPS 1.1160(b)(5)), êàêòî å îïðåäåëåíî â
JAR-OPS 1.1150(a)(1[5]).
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.075 Íà÷èí çà ïðåâîçâàíå íà õîðà
     (à) Îïåðàòîðúò ïðåäïðèåìà âñè÷êè ðàçóìíè ìåðêè äà íå ñå äîïóñêà äîñòúï
íà õîðà ïî âðåìå íà ïîëåò â ïîìåùåíèÿ/îòñåöè íà ñàìîëåòà, êîèòî íå ñà
êîíñòðóèðàíè çà ïðåâîç íà õîðà, îñâåí àêî êîìàíäèðúò íå å ðàçðåøèë âðåìåíåí
äîñòúï äî ñúîòâåòíîòî ïîìåùåíèå/îòñåê íà ñàìîëåòà:
     (1) çà ïðåäïðèåìàíå íà äåéñòâèÿ ïî îñèãóðÿâàíå áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà
èëè íà âñÿêî ëèöå, æèâîòíî èëè òîâàð, íàìèðàùè ñå â òîâà ïîìåùåíèå/îòñåê;
èëè
     (2) àêî ñúîòâåòíîòî ïîìåùåíèå/îòñåê å ïðåäíàçíà÷åíî çà ïðåâîç íà òîâàðè
è å êîíñòðóèðàíî òàêà, ÷å äà ïîçâîëÿâà äîñòúï íà õîðà ïî âðåìå íà ïîëåò.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.080 [Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.085 Îòãîâîðíîñòè íà åêèïàæà
     (Âèæ ACJ OPS 1.085(e)(3))
     (a) ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà òðÿáâà äà áúäàò îòãîâîðíè çà ïðàâèëíîòî
èçïúëíåíèå íà òåõíèòå çàäúëæåíèÿ, êîèòî:
     (1) ñà ñâúðçàíè ñ áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà è íåãîâèòå ïúòíèöè; è
     (2) ñà ñïåöèôèöèðàíè â èíñòðóêöèèòå è ïðîöåäóðèòå, çàëîæåíè â
Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     (b) ×ëåíúò íà åêèïàæà òðÿáâà:
     (1) Äà äîêëàäâà íà êîìàíäèðà çà âñÿêà ãðåøêà, íåóñïåõ, íåèçïðàâíîñò èëè
äåôåêò, êîéòî òîé ñìÿòà, ÷å ìîæå äà ïîâëèÿå íà ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò èëè
áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà âêëþ÷èòåëíî è íà ñèñòåìèòå çà
åâàêóàöèÿ.
     (2) Äà äîêëàäâà íà êîìàíäèðà çà âñåêè èíöèäåíò, êîéòî çàñòðàøàâà èëè
ìîæå äà çàñòðàøè áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ; è
     (3) Äà èçïîëçâà ñõåìèòå íà îïåðàòîðà çà äîêëàäâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿòà â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.037(a)(2). Âúâ âñè÷êèòå òåçè ñëó÷àè, òðÿáâà äà ñå
ïðåäàâà êîïèå íà äîêëàäà/äèòå íà çàèíòåðåñîâàíèÿ êîìàíäèð.
      (c) Íèùî â ïàðàãðàô (b) íå çàäúëæàâà ÷ëåí îò åêèïàæà äà äîêëàäâà
ïðîèçøåñòâèå, êîåòî âå÷å å äîêëàäâàíî îò äðóã ÷ëåí íà åêèïàæà.
     (d) ×ëåí íà åêèïàæà íå òðÿáâà äà èçïúëíÿâà çàäúëæåíèÿòà ñè íà ñàìîëåòà:
     (1) äîêàòî å ïîä âëèÿíèå íà ëåêàðñòâî, êîåòî ìîæå äà ïîâëèÿå
ñïîñîáíîñòòà ìó ïî íà÷èí, ïðîòèâîïîêàçåí çà áåçîïàñíîñòòà;
     (2) ñëåä äúëáî÷èíåí ïîäâîäåí ïðåñòîé/ãìóðêàíå, ïðåäè äà å èçìèíàë
íåîáõîäèìèÿò ïåðèîä çà âúçñòàíîâÿâàíå;
     (3) ñëåä êðúâîäàðÿâàíå, ïðåäè äà å èçìèíàë íåîáõîäèìèÿò ïåðèîä íà
âúçñòàíîâÿâàíå;
     (4) àêî èìà êàêâèòî è äà å ñúìíåíèÿ îòíîñíî âúçìîæíîñòòà äà èçïúëíè
ïðåäâèäåíèòå ìó ñëóæåáíè çàäúëæåíèÿ;
     (5) àêî ñå ÷óâñòâà èçìîðåí èëè â ïñèõè÷íî ñúñòîÿíèå, êîåòî áè çàñòðàøèëî
áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà.
     (e) ×ëåíúò íà åêèïàæà íÿìà ïðàâî:
     (1) äà êîíñóìèðà àëêîõîë ïî-ìàëêî îò 8 ÷àñà ïðåäè îïðåäåëåíîòî âðåìå çà
ÿâÿâàíå íà ïîëåò èëè ðåçåðâ;
     (2) äà çàïî÷âà äåæóðñòâî ñúñ ñúäúðæàíèå íà àëêîõîë â êðúâòà,
ïðåâèøàâàùî 0,2 ïðîìèëà;
     (3) äà êîíñóìèðà àëêîõîë ïî âðåìå íà äåæóðñòâî ïðè ïîëåò èëè äîêàòî å
ðåçåðâ.
     (f) Êîìàíäèðúò íà ÂÑ:
     (1) å îòãîâîðåí çà áåçîïàñíîñòòà íà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà,
ïúòíèöèòå è òîâàðà íà áîðäà îò ïðèñòèãàíåòî èì íà áîðäà äî íàïóñêàíåòî èì â
êðàÿ íà ïîëåòà;
     (2) e îòãîâîðåí çà óïðàâëåíèåòî è áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà îò
ìîìåíòà, â êîéòî òîé å ïúðâîíà÷àëíî ãîòîâ çà äâèæåíèå ñ öåë ðóëèðàíå,
ïðåäøåñòâàùî èçëèòàíåòî, äî ìîìåíòà, â êîéòî íà êðàÿ íà ïîëåòà ñàìîëåòúò
îñòàíå â ïîêîé è ìîòîðúò/èòå, êîèòî ñà èçïîëçâàíè çà ïúðâîíà÷àëíîòî
çàäâèæâàíå, ñà çàãàñåíè;
     (3) èìà ïðàâîìîùèÿ äà äàâà çàïîâåäè, êàêâèòî ñìÿòà çà íåîáõîäèìè çà
îñèãóðÿâàíå áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà, õîðàòà è òîâàðèòå íà áîðäà;
     (4) èìà ïðàâîìîùèÿ äà ñâàëè îò áîðäà âñÿêî ëèöå èëè ÷àñò îò òîâàð, êîèòî
ïî íåãîâà ïðåöåíêà ìîãàò äà ïðåäñòàâëÿâàò ïîòåíöèàëíà îïàñíîñò çà ñàìîëåòà
èëè ëèöàòà íà áîðäà;
     (5) å äëúæåí äà íå äîïóñêà ïðåâîç íà ëèöà ïîä âúçäåéñòâèå íà àëêîõîë
èëè óïîéâàùè ñðåäñòâà äî ñòåïåí, ïðåäïîëàãàùà âúçìîæíà çàïëàõà çà
áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà èëè õîðàòà íà áîðäà;
     (6) èìà ïðàâî äà îòêàæå ïðåâîç íà ïúòíèöè ñ îãðàíè÷åíè ïðàâà çà äîñòúï,
äåïîðòèðàíè ïúòíèöè èëè ëèöà ïîä îõðàíà, àêî òåõíèÿò ïðåâîç èçëàãà íà ðèñê
áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà èëè õîðàòà íà áîðäà;
     (7) å äëúæåí äà îñèãóðè èíôîðìèðàíå íà âñè÷êè ïúòíèöè çà ðàçïîëîæåíèåòî
íà àâàðèéíèòå èçõîäè è ðàçïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà
àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå;
     (8) å äëúæåí äà îñèãóðè âñè÷êè åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è ñïèñúöè çà
ïðîâåðêà äà ñà â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ;
     (9) íå äîïóñêà êîéòî è äà å ÷ëåí íà åêèïàæà äà èçïúëíÿâà êàêâàòî è äà å
äðóãà äåéíîñò ïî âðåìå íà: èçëèòàíå, ïúðâîíà÷àëíèÿ íàáîð íà âèñî÷èíà,
ïîäõîäà çà êàöàíå è êàöàíå, îñâåí çàäúëæåíèÿòà êàòî ÷ëåí íà åêèïàæà è
äåéíîñòèòå, íåîáõîäèìè çà îñèãóðÿâàíå áåçîïàñíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà;
     (10) íÿìà ïðàâî äà ðàçðåøàâà:
     (i) ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà äà áúäàò èçêëþ÷âàíè èëè äà áúäàò
èçòðèâàíè çàïèñè ïî âðåìå íà ïîëåò, êàêòî è äà áúäå èçòðèâàí çàïèñ ñëåä
ïîëåò â ñëó÷àé íà ðåàëèçèðàíî àâèàöèîííî ñúáèòèå - ïðåäìåò íà çàäúëæèòåëåí
äîêëàä;
     (ii) ìàãíåòîôîíà çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà äà áúäå
èçêëþ÷âàí ïî âðåìå íà ïîëåò, îñâåí àêî íå å óáåäåí, ÷å çàïèñàíèòå ðàçãîâîðè,
êîèòî áèõà ñå èçòðèëè ïðè àâòîìàòè÷íèÿ ðåæèì, òðÿáâà äà áúäàò ñúõðàíåíè çà
ðàçñëåäâàíå íà àâèàöèîííî ñúáèòèå, êàêòî è çàïèñàíè äàííè äà áúäàò èçòðèâàíè
ðú÷íî ïî âðåìå è ñëåä ïîëåò â ñëó÷àé íà ðåàëèçèðàíî àâèàöèîííî ñúáèòèå,
ïðåäìåò íà çàäúëæèòåëåí äîêëàä;
     (11) Èçáèðà äà ïðèåìå èëè äà îòêàæå ïðèåìàíåòî íà ñàìîëåò â
åêñïëîàòàöèîííà íåíàäåæíîñò, ðàçðåøåíà îò CDL èëè ÌEL;
     (12) îñèãóðÿâà ïðîâåæäàíåòî íà ïðåäïîëåòåí ïðåãëåä è ïðîâåðêà íà
îáîðóäâàíåòî.
     (g) Â êðèòè÷íà ñèòóàöèÿ, êîÿòî èçèñêâà íåçàáàâíî ðåøåíèå è äåéñòâèå,
êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å ïîâåðåíî óïðàâëåíèåòî íà
ñàìîëåòà, ïðåäïðèåìà âñè÷êè âúçìîæíè äåéñòâèÿ, êîèòî ïðåöåíè çà íåîáõîäèìè
ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà. Â òàêúâ ñëó÷àé ïèëîòúò ìîæå äà ñå îòêëîíè îò
ïðàâèëàòà, åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè è òåõíèêè íà ïèëîòèðàíå ñ öåë
îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01; Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.090 Âëàñòòà íà êîìàíäèðà
     Îïåðàòîðúò ïðåäïðèåìà âñè÷êè ðàçóìíè ìåðêè, çà äà îñèãóðè âñè÷êè ëèöà
íà áîðäà äà èçïúëíÿâàò âñÿêà çàêîííà çàïîâåä íà êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà,
ñâúðçàíà ñ îñèãóðÿâàíå áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà è íà õîðàòà è òîâàðè,
ïðåâîçâàíè îò íåãî.
     Ãë. 1, 01.03.98
     JAR-OPS 1.095
     Ïðàâî çà ðóëèðàíå íà ñàìîëåò
     (à) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âçåìå âñè÷êè îñíîâàòåëíè ñòúïêè, êîèòî
îñèãóðÿâàò, ÷å ïðè ðóëèðàíå â ìàíåâðåíàòà ïëîù íà àåðîäðóìà ñàìîëåòúò, êîéòî
å ïîä íåãîâà îòãîâîðíîñò, íå ñå óïðàâëÿâà îò ëèöå, êîåòî íå å ÷ëåí íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, îñâåí àêî òîâà ëèöå â êà÷åñòâîòî íà ÷ëåí íà íàäçîðà:
     [(1) íå å èçðè÷íî óïúëíîìîùåíî îò îïåðàòîðà èëè äëúæíîñòåí ñëóæèòåë è
êîéòî å êîìïåòåíòåí äà:
     (i) óïðàâëÿâà ïðè ðóëèðàíå ñàìîëåò;
     (ii) èçïîëçâà ðàäèîòåëåôîí; è
     (2) å ïîëó÷èëî èíñòðóêöèè ïî îòíîøåíèå íà ïëàíà íà àåðîäðóìà, ìàðøðóòè,
çíàöè, ìàðêèðîâêà, ñâåòëèíè, êîíòðîëíè ñèãíàëè è èíñòðóêöèè çà âúçäóøíèÿ
òðàôèê, ôðàçåîëîãèÿ è ïðîöåäóðè, è îòãîâàðÿ íà ëåòàòåëíèòå ñòàíäàðòè, êîèòî
ñå èçèñêâàò çà áåçîïàñíî äâèæåíèå íà ñàìîëåòà íà àåðîäðóìà.]
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.100 Äîïóñêàíå äî ïèëîòñêàòà êàáèíà
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà íå äîïóñêà â ïèëîòñêàòà êàáèíà äðóãè ëèöà
îñâåí îïðåäåëåíèòå çà êîíêðåòíèÿ ïîëåò ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ ïåðñîíàë,
îñâåí àêî íå ñà:
     (1) äåéñòâàùè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà;
     (2) ïðåäñòàâèòåëè íà ïúëíîìîùíèÿ îðãàí, îòãîâîðåí çà ëèöåíçèðàíåòî,
ñåðòèôèöèðàíåòî èëè èíñïåêöèÿòà, àêî òîâà å ñâúðçàíî ñ èçïúëíåíèå íà
ïðåêèòå èì ïúëíîìîùèÿ è îòãîâîðíîñòè;
     (3) äîïóñíàòè è ïðåâîçâàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ èíñòðóêöèèòå, ñúäúðæàùè ñå
â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (b) Êîìàíäèðúò îñèãóðÿâà:
     (1) äîïóñíàòî ëèöå äî ïèëîòñêàòà êàáèíà äà íå îòêëîíÿâà âíèìàíèåòî
è/èëè äà íå ñìóùàâà åêèïàæà â ïîëåòíèòå îïåðàöèè;
     (2) âñè÷êè ëèöà, ïðåâîçâàíè â ïèëîòñêàòà êàáèíà, äà ñà çàïîçíàòè ñúñ
ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè çà áåçîïàñíîñò.
     (c) Îêîí÷àòåëíîòî ðåøåíèå çà äîïóñêàíå íà ëèöå â ïèëîòñêàòà êàáèíà å íà êîìàíäèðà.
     JAR-OPS 1.105 Íåçàêîííî ïðåâîçâàíå
     Îïåðàòîðúò ïðèëàãà íåîáõîäèìèòå ïðîöåäóðè çà íåäîïóñêàíå íà áîðäà íà
ñàìîëåòà íà òàéíî ïðîíèêíàëè ëèöà èëè òîâàðè.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.110 Ïðåíîñèìè åëåêòðîííè óñòðîéñòâà
     Îïåðàòîðúò íå äîïóñêà èçïîëçâàíåòî îò êîåòî è äà å ëèöå è ïðåäïðèåìà
âñè÷êè ðàçóìíè ìåðêè äà îñèãóðè íàèñòèíà íèêîå ëèöå äà íå èçïîëçâà íà áîðäà
íà ÂÑ ïðåíîñèìè åëåêòðîííè óñòðîéñòâà, êîèòî ìîãàò äà èìàò íåáëàãîïðèÿòåí
åôåêò âúðõó ñèñòåìèòå íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî, âúðõó íåãîâîòî
íàâèãàöèîííî èëè ðàäèîîáîðóäâàíå.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.115 Àëêîõîë è íàðêîòèöè
     Îïåðàòîðúò íå ïîçâîëÿâà íà íèòî åäíî ëèöå äà âëèçà èëè äà áúäå â
ñàìîëåòà è âçåìà âñè÷êè íåîáõîäèìè ìåðêè äà îñèãóðè äà íÿìà òàêîâà ëèöå,
êîåòî äà å ïîä âúçäåéñòâèåòî íà àëêîõîë èëè íàðêîòèöè â ñòåïåí,
â êîÿòî å âåðîÿòíî äà çàñòðàøè áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà èëè íåãîâèòå
ïúòíèöè.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.120 Çàïëàõà çà áåçîïàñíîñòòà
     (à) Îïåðàòîðúò âçåìà âñè÷êè ðàçóìíè ìåðêè, çà äà íå äîïóñíå íèêîå ëèöå
äà íå äåéñòâà áåçðàçñúäíî èëè íåõàéíî èëè äà ïðîïóñíå äà äåéñòâà:
     (1) òàêà ÷å äà èçâúðøâà äåéñòâèÿ, ñ êîèòî ìîæå äà çàñòðàøè
áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà èëè ëèöàòà íà áîðäà;
     (2) òàêà ÷å äà çàñòðàøè èëè äà äîïóñíå ñàìîëåòüò äà çàñòðàøè
áåçîïàñíîñòòà íà êîåòî è äà å ëèöå èëè èìóùåñòâî.
     Ãë. 1, 01.03.98
     JAR-OPS 1.125 Äîêóìåíòè, êîèòî òðÿáâà äà ñà íà áîðäà ñðåäñòâî
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.125)
     (à) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà íàëè÷èåòî ïðè âñåêè ïîëåò íà:
     (1) óäîñòîâåðåíèå çà ðåãèñòðàöèÿ;
     (2) óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò;
     (3) îðèãèíàë èëè êîïèå íà ñåðòèôèêàòà çà øóì (àêî å ïðèëîæèì),
[âêëþ÷èòåëíî ïðåâîä íà àíãëèéñêè â ñëó÷àèòå, êúäåòî òàêúâ å îñèãóðåí îò
Àâèàöèîííàòà àäìèíèñòðàöèÿ, îòãîâàðÿùà çà èçäàâàíå íà ñåðòèôèêàòè çà øóì;]
     (4) îðèãèíàë èëè êîïèå íà Ñâèäåòåëñòâî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð;
     (5) ðàçðåøåíèå çà èçïîëçâàíå íà áîðäíèòå ðàäèîñòàíöèè;
     (6) îðèãèíàë èëè êîïèå íà çàñòðàõîâàòåëíà ïîëèöà/ïîëèöè "Îòãîâîðíîñò
êúì òðåòè ëèöà".
     (b) Âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà íà ÂÑ íîñè ïî âðåìå íà âñåêè ïîëåò âàëèäíî
ñâèäåòåëñòâî çà ïðàâîñïîñîáíîñò ñ íåîáõîäèìèòå êâàëèôèêàöèîííè çàâåðêè çà
öåëèòå íà ïîëåòà.
     JAR-OPS 1.130 Ðúêîâîäñòâà, êîèòî òðÿáâà äà ñà íà áîðäà
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) äåéñòâàùèòå ÷àñòè íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, îòíàñÿùè ñå äî
çàäúëæåíèÿòà è îòãîâîðíîñòèòå íà åêèïàæà, äà ñå íàìèðàò íà áîðäà ïî âðåìå íà
âñåêè ïîëåò;
     (2) îíåçè ÷àñòè íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, êîèòî ñà íåîáõîäèìè
çà èçïúëíåíèåòî íà ïîëåòà, äà ñà ëåñíîäîñòúïíè çà åêèïàæà;
     (3) äåéñòâàùî Ðúêîâîäñòâî çà ïðîâåæäàíå íà ïîëåòè íà ñàìîëåòà ñ
âàëèäíè êúì ìîìåíòà íà èçïîëçâàíå äàííè â íåãî äà ñå íàìèðà íà áîðäà ïî âðåìå
íà âñåêè ïîëåò, îñâåí àêî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ å ïðèåëà, ÷å
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, ïðåäïèñàíîòî â JAR-OPS 1.1045, Ïðèëîæåíèå 1,
×àñò B ñúäúðæà íåîáõîäèìàòà èíôîðìàöèÿ çà äàäåíèÿ ñàìîëåò.
     JAR-OPS 1.135 Äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ è äîêóìåíòè, êîèòî òðÿáâà äà ñà íà
áîðäà
     (a) Îñâåí äîêóìåíòèòå è ðúêîâîäñòâàòà, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.125 è
JAR-OPS 1.130, îïåðàòîðúò îòãîâàðÿ çà íàëè÷èåòî íà áîðäà íà ñëåäíèòå
äîêóìåíòè è èíôîðìàöèÿ, ñúîòâåòñòâàùè íà òèïà è îáëàñòòà íà åêñïëîàòàöèÿ:
     (1) åêñïëîàòàöèîíåí ïëàí íà ïîëåòà, ñúäúðæàù êàòî ìèíèìóì èíôîðìàöèÿòà,
êîÿòî ñå èçèñêâà â JAR-OPS1.1060;
     (2) òåõíè÷åñêè áîðäåí äíåâíèê, ñúäúðæàù êàòî ìèíèìóì èíôîðìàöèÿòà,
êîÿòî ñå èçèñêâà â ×àñò Ì-Ì.À.306 Òåõíè÷åñêè áîðäåí äíåâíèê íà îïåðàòîðà
     (3) äåòàéëèòå íà ðåãèñòðèðàíèÿ ATS ïîëåòåí ïëàí;
     (4) ñúîòâåòíàòà ÍÎÒÀÌ/ AIS èíñòðóêòèâíà äîêóìåíòàöèÿ;
     (5) ñúîòâåòíàòà ÌÒÎ èíôîðìàöèÿ;
     (6) äîêóìåíò çà ìàñàòà è öåíòðîâêàòà, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
 Ïîäðàçäåë J;
     (7) èíôîðìàöèÿ çà ñïåöèàëíà êàòåãîðèÿ ïúòíèöè, êàòî ïåðñîíàë ïî
ñèãóðíîñòòà, àêî íå å âêëþ÷åí â ñúñòàâà íà åêèïàæà, èíâàëèäè, ïúòíèöè
ñ îãðàíè÷åíè ïðàâà íà äîñòúï, äåïîðòèðàíè ïúòíèöè èëè ïúòíèöè ïîä îõðàíà;
     (8) èíôîðìàöèÿ çà ñïåöèàëíè òîâàðè, âêëþ÷èòåëíî îïàñíè òîâàðè, è
ñúîòâåòíîòî ïèñìåíî óâåäîìëåíèå çà êîìàíäèðà íà ÂÑ, êàêòî å ïðåäïèñàíî â
JAR-OPS 1.1215([c]);
     (9) äåéñòâàùèòå êàðòè, ñõåìè è ñúîòâåòíàòà ñúïúòñòâàùà äîêóìåíòàöèÿ,
êàêòî å ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.290(b)(7);
     (10) âñÿêà äðóãà äîêóìåíòàöèÿ, êîÿòî ìîæå äà áúäå èçèñêàíà îò
äúðæàâèòå, çàèíòåðåñîâàíè îò òîçè ïîëåò, òàêèâà êàòî òîâàðåí ìàíèôåñò,
ïúòíè÷åñêè ìàíèôåñò è ïð.; è
     (11) áëàíêè çà èçïúëíåíèå èçèñêâàíèÿòà íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ è àâèàöèîííèÿ îïåðàòîð âúâ âðúçêà ñ äîêëàäè îò ÷ëåíîâåòå íà
åêèïàæà.
     (b) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ðàçðåøè èíôîðìàöèÿòà,
îïèñàíà ïîäðîáíî â ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, èëè ÷àñò îò íåÿ äà áúäå
ïðåäñòàâÿíà è íà äðóã âèä íîñèòåë (ðàçëè÷åí îò õàðòèåí íîñèòåë). Çà íåÿ
òðÿáâà äà ñå ãàðàíòèðà ïðèåìëèâ ñòàíäàðò çà äîñòúïíîñò, èçïîëçâàåìîñò è
âàëèäíîñò.
     [Èçì. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.140 Èíôîðìàöèÿ, êîÿòî ñå ñúõðàíÿâà íà çåìÿòà
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) íàé-ìàëêî ïî âðåìåòî íà ïîëåòà èëè íà ñåðèÿ îò ïîëåòè:
     (i) âàæíà èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà è ïîäõîäÿùà çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ äà ñå
ñúõðàíÿâà íà çåìÿòà, è
     (ii) èíôîðìàöèÿòà äà ñå ñúõðàíÿâà, äîêàòî áúäå êîïèðàíà è ïîñòàâåíà íà
ìÿñòî, â êîåòî ùå áúäå ñúõðàíÿâàíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.1065 èëè, àêî
òîâà å íåïðàêòè÷íî,
     (iii) ñúùàòà èíôîðìàöèÿ äà ñå ñúõðàíÿâà â ïîæàðîçàùèòåí êîíòåéíåð íà
áîðäà íà ñàìîëåòà.
     (b) Èíôîðìàöèÿòà, îïèñàíà â ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, âêëþ÷âà:
     (1) êîïèå îò åêñïëîàòàöèîííèÿ ïîëåòåí ïëàí, êúäåòî å ïðèëîæèìî;
     (2) êîïèÿ îò ïðèëîæèìèòå ÷àñòè íà òåõíè÷åñêèÿ áîðäåí äíåâíèê;
     (3) ñúîòâåòíàòà çà ïîëåòà ÍÎÒÀÌ äîêóìåíòàöèÿ, àêî å îáðàáîòâàíà
êîíêðåòíî îò îïåðàòîðà;
     (4) äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñàòà è öåíòðîâêàòà, àêî òàêàâà ñå èçèñêâà (âèæ
JAR-OPS 1.625), è
     (5) ñïåöèàëíè ñúîáùåíèÿ çà òîâàðèòå.
     JAR-OPS 1.145 Ïðàâîìîùèÿ çà èçâúðøâàíå íà èíñïåêöèÿ
     Îïåðàòîðúò ðàçðåøàâà íà âñÿêî ëèöå, óïúëíîìîùåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, äîñòúï ïî âñÿêî âðåìå äî áîðäà è ïîëåò âúâ âñåêè ñàìîëåò,
êîéòî ñå åêñïëîàòèðà â ñúîòâåòñòâèå ñ ÀÎÑ, èçäàäåí îò òàçè Âúçäóõîïëàâàòåëíà
àäìèíèñòðàöèÿ, ïðàâî äà âëèçà è îñòàâà â ïèëîòñêàòà êàáèíà, îñâåí àêî êîìàíäèðúò íå îòêàæå òîçè äîñòúï, êîéòî ïî íåãîâà ïðåöåíêà äåéñòâèòåëíî è
îáîñíîâàíî áè çàñòðàøèë áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà çà êîíêðåòíèòå ïîëåòíè
óñëîâèÿ.
     JAR-OPS 1.150 Ïðåäîñòàâÿíå íà äîêóìåíòè è çàïèñè
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) äîñòúï íà âñÿêî ëèöå, óïúëíîìîùåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, äî âñè÷êè äîêóìåíòè è çàïèñè, ñâúðçàíè ñ ïîëåòíàòà
åêñïëîàòàöèÿ èëè òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà àâèàöèîííàòà òåõíèêà; è
     (2) ïðåäîñòàâÿíå íà ïîèñêàíèòå äîêóìåíòè èëè çàïèñè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â ðàìêèòå íà ðàçóìåí ïåðèîä îò âðåìå.
     (b) Êîìàíäèðúò ïðåäîñòàâÿ â ðàçóìåí ïåðèîä îò âðåìå ïðè ïîèñêâàíå îò
ñòðàíà íà ëèöå, óïúëíîìîùåíî çà òîâà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, çàäúëæèòåëíèòå äîêóìåíòè, íàìèðàùè ñå íà áîðäà.
     JAR-OPS 1.155 Ñúõðàíÿâàíå íà äîêóìåíòè
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè:
     (1) ñúõðàíåíèåòî íà âñè÷êè îðèãèíàëíè äîêóìåíòè èëè êîïèÿ îò òÿõ,
êîèòî å çàäúëæåí äà ñúõðàíÿâà, â ïðîäúëæåíèå íà èçèñêâàíèÿ ñðîê, âêëþ÷èòåëíî
è àêî ïðåñòàíå äà áúäå îïåðàòîð íà ñàìîëåòà;
     (2) ïðåäîñòàâÿíå íà çàïèñè â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäðàçäåë
Q çà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ïåðñîíàë, çà êîéòî å ïîääúðæàë òàêèâà çàïèñè, ïðè
ïðåìèíàâàíåòî ìó ïðè äðóã àâèàöèîíåí îïåðàòîð.
     JAR-OPS 1.160 Ñúõðàíÿâàíå,
     ïðåäîñòàâÿíå è èçïîëçâàíå íà
     çàïèñè îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè
     óñòðîéñòâà
     [(Âèæ ACJ OPS 1.160(a)(1)è (2)]
     (à) Ñúõðàíÿâàíå íà çàïèñè
     (1) Ñëåä àâèàöèîííî ïðîèçøåñòâèå, îïåðàòîðúò íà ñàìîëåò íà áîðäà íà
êîéòî èìà ïîëåòíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, ñúõðàíÿâà, äîêîëêîòî å âúçìîæíî,
îðèãèíàëíèòå äàííè, ñâúðçàíè ñ àâèàöèîííîòî ïðîèçøåñòâèå èëè èíöèäåíò âúâ
âèäà, â êîéòî ñà çàïèñàíè îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, â ïðîäúëæåíèå íà 60 äíè, àêî íå å îïðåäåëåíî äðóãî îò ðàçñëåäâàùèÿ ñúáèòèåòî îðãàí;
     (2) Îñâåí àêî ïðåäâàðèòåëíî íå å äàäåíî ðàçðåøåíèå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ñëåä âúçíèêíàë èíöèäåíò, êîéòî å îáåêò íà
çàäúëæèòåëíî äîêëàäâà  íå, îïåðàòîðúò íà ñàìîëåòà, íîñåù áîðäåí ðåãèñòðàòîð,
òðÿáâà äîêîëêîòî å âúçìîæíî äà çàïàçè îðèãèíàëíèòå çàïèñàíè äàííè, îòíàñÿùè
ñå çà òîçè èíöèäåíò, êàêòî ñà çàïèñàíè îò ðåãèñòðàòîðà çà ïåðèîä îò 60 äíè,
îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî èìà äðóãî ïðåäïèñàíèå îò ðàçñëåäâàùèòå âëàñòè.
     (3) Äîïúëíèòåëíî, êîãàòî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íàðåäè,
îïåðàòîðúò íà ñàìîëåòà, íîñåù áîðäåí ðåãèñòðàòîð, òðÿáâà äà çàïàçè
îðèãèíàëíèòå çàïèñàíè äàííè çà ïåðèîä îò 60 äíè, îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî
èìà äðóãî ïðåäïèñàíèå îò ðàçñëåäâàùèòå âëàñòè.
     (4) Êîãàòî ñå èçèñêâà íà áîðäà íà ñàìîëåòà äà ñå íàìèðà ïîëåòíî
çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, îïåðàòîðúò íà òîçè ñàìîëåò:
     (i) îñèãóðÿâà ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà çàïèñèòå íà ïîëåòíèòå çàïèñâàùè
óñòðîéñòâà, íàìèðàùè ñå íà áîðäà, äà ñúîòâåòñòâà íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.715, 1.720 è 1.725, îñâåí â ñëó÷àèòå íà òåñòâàíå è îáñëóæâàíå íà ïîëåòíèòå
çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, êîãàòî ñå äîïóñêà èçòðèâàíå íà èíôîðìàöèÿ äî 1 ÷àñ îò
íàé-ñòàðèòå äàííè êúì ìîìåíòà íà òåñòâàíå; è
     (ii) äà ñúõðàíÿâà äîêóìåíò, îñèãóðÿâàù ïðåäîñòàâÿíåòî íà íåîáõîäèìàòà
èíôîðìàöèÿ ïî ñúõðàíåíèåòî íà çàïèñèòå è/èëè òÿõíîòî ïðåâðúùàíå â òåõíè÷åñêè
ïàðàìåòðè;
     (b) Ïðåäñòàâÿíå íà çàïèñè: Îïåðàòîðúò íà ñàìîëåò, íîñåù áîðäåí
ðåãèñòðàòîð, â ïðèåìëèâ ïåðèîä îò âðåìå, ñëåä êàòî áúäå ïîìîëåí îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ïðåäñòàâÿ âñåêè çàïèñ, íàïðàâåí îò
áîðäíèÿ ðåãèñòðàòîð, êîéòî å íàëè÷åí è çàïàçåí.
     (c) Èçïîëçâàíå íà çàïèñè
     (1) Ðåãèñòðèðàíèòå äàííè îò ãëàñîâèÿ ðåãèñòðàòîð â ïèëîòñêàòà êàáèíà íå
òðÿáâà äà áúäàò èçïîëçâàíè çà äðóãè öåëè îñâåí çà ðàçñëåäâàíå íà çëîïîëóêà
èëè èíöèäåíò, êîèòî ñà îáåêò íà çàäúëæèòåëíî äîêëàäâàíå, îñâåí àêî çà òîâà
íå å ïîëó÷åíî ñúãëàñèåòî íà âñè÷êè çàèíòåðåñóâàíè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà.
     (2) Çàïèñèòå îò áîðäíîòî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî çà ïîëåòíèòå äàííè ñå
èçïîëçâàò ñàìî çà ðàçñëåäâàíå íà àâèàöèîííî ïðîèçøåñòâèå èëè èíöèäåíò -
ïðåäìåò íà çàäúëæèòåëåí äîêëàä, ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå, êîãàòî òåçè
çàïèñè:
     (i) ñå èçïîëçâàò îò îïåðàòîðà ñàìî çà öåëèòå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå
èëè ïîääúðæàíåòî íà ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò; èëè
     (ii) ñà àíîíèìíè; èëè
     (iii) ñà çàùèòåíè ñðåùó ðàçãëàñÿâàíå ÷ðåç ñïåöèàëíà ïðîöåäóðà çà ñèãóðíîñò.
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.165 Ëèçèíã
     à) Òåðìèíîëîãèÿ
     Òåðìèíèòå, èçïîëçâàíè â òîçè ïàðàãðàô èìàò ñëåäíèòå çíà÷åíèÿ:
     (1) "Ñóõ ëèçèíã" - å êîãàòî ñàìîëåòúò ñå åêñïëîàòèðà ïîä
Ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð (ÑÀÎ) íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ.
     (2) "Ìîêúð ëèçèíã" - å êîãàòî ñàìîëåòúò ñå åêñïëîàòèðà ïîä
Ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð (ÑÀÎ) íà ëèçèíãîäàòåëÿ.
     (3) Îïåðàòîð îò JAA - Îïåðàòîð, ñåðòèôèöèðàí ïî JAR-OPS ×àñò 1 îò åäíà
îò ñòðàíèòå-÷ëåíêè íà JAA.
     (b) Âçåìàíå íà ëèçèíã íà ñàìîëåòè ìåæäó îïåðàòîðè îò JAA
     (1) "Ìîêúð ëèçèíã". Îïåðàòîð îò JAA, êîéòî îñèãóðÿâà ñàìîëåò ñ ïúëåí
åêèïàæ íà äðóã îïåðàòîð îò JAA, êàòî ñè çàïàçâà âñè÷êè ôóíêöèè è
îòãîâîðíîñòè, ïðåäâèäåíè â Ïîä÷àñò Ñ, òðÿáâà äà îñòàíå îïåðàòîð íà ñàìîëåòà.
     (2) Âñè÷êè âèäîâå ëèçèíã ñ èçêëþ÷åíèå íà "Ìîêúð ëèçèíã"
     [Âèæ ACJ OPS 1.165(b)(2))]
     (i) Ñ èçêëþ÷åíèå íà ïîñòàíîâåíîòî â Ïîä÷àñò (b)(1) ïî-ãîðå, îïåðàòîð îò
JAA, êîéòî èçïîëçâà ñàìîëåò îò, èëè îñèãóðÿâà òàêúâ íà äðóã îïåðàòîð îò JAA,
òðÿáâà äà ïîëó÷è ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå îò ñúîòâåòíàòà íåãîâà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ. Âñè÷êè óñëîâèÿ, êîèòî ñà ÷àñò îò òîâà îäîáðåíèå, òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â ñïîðàçóìåíèåòî çà ëèçèíã.
      (ii) Òåçè åëåìåíòè îò ñïîðàçóìåíèåòî çà ëèçèíã, êîèòî ñà îäîáðåíè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ðàçëè÷íè îò ñïîðàçóìåíèåòî çà ëèçèíã,
ïðè êîåòî ñàìîëåòúò è ïúëíèÿò ìó åêèïàæ ñà âêëþ÷åíè è íå ñå ïðåäâèæäà
òðàíñôåð íà ôóíêöèè è îòãîâîðíîñòè, òðÿáâà äà ñå ðàçãëåæäàò ïî îòíîøåíèå íà
íàåòèÿ ñàìîëåò, êàêòî è â çàâèñèìîñò îò ðàçëè÷èÿòà íà ÑÀÎ, îò êîåòî ùå ñå
åêñïëîàòèðà ñàìîëåòúò.
     (ñ) Ëèçèíãîâàíå íà ñàìîëåò ìåæäó îïåðàòîð îò JAA è âñåêè äðóã îïåðàòîð,
êîéòî íå å îïåðàòîð îò JAA
     (1) "Ñóõ ëèçèíã"
     (i) Îïåðàòîð îò JAA íå òðÿáâà äà îñúùåñòâÿâà "ñóõ
ëèçèíã" îò þðèäè÷åñêî ëèöå, ðàçëè÷íî îò îïåðàòîð îò JAA, îñâåí àêî íÿìà
îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Âñè÷êè óñëîâèÿ, êîèòî ñà
÷àñò îò òîâà îäîáðåíèå, òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â ñïîðàçóìåíèåòî çà ëèçèíã.
     (ii) Îïåðàòîðúò îò JAA òðÿáâà äà å ñèãóðåí, ÷å ïî îòíîøåíèå íà
ñàìîëåòèòå, çà êîèòî å îñúùåñòâåí "ñóõ ëèçèíã", âñè÷êè ðàçëèêè îò
èçèñêâàíèÿòà, ïðåäâèäåíè â Ïîä÷àñò K, L è/èëè JAR-26 ñà ñúîáùåíè è ñà
ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (2)"Ìîêúð" ëèçèíã
     [(Âèæ.ACJ OPS 1.165(c)(2))]
     (i) Îïåðàòîð íà JAA íå òðÿáâà äà îñúùåñòâÿâà "Ìîêúð" ëèçèíã îò
þðèäè÷åñêî ëèöå, ðàçëè÷íî îò îïåðàòîð íà JAA, îñâåí àêî íå å îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (ii) Îïåðàòîðúò íà JAA òðÿáâà äà å ñèãóðåí, ÷å ïî îòíîøåíèå íà
ñàìîëåòèòå, çà êîèòî å îñúùåñòâåí "Ìîêúð" ëèçèíã:
     (A) Ñòàíäàðòèòå çà áåçîïàñíîñò íà ëèçèíãîäàòåëÿ ïî îòíîøåíèå íà
ïîääðúæêàòà è óïðàâëåíèåòî ñà åêâèâàëåíòíè íà JAR;
     (B) Ëèçèíãîäàòåëÿò å îïåðàòîð, êîéòî èìà ÑÀÎ, èçäàäåíî îò äúðæàâà,
êîÿòî å ïîäïèñàëà ×èêàãñêàòà êîíâåíöèÿ;
     (C) Ñàìîëåòúò ïðèòåæàâà ñòàíäàðòíî Óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò,
èçäàäåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ ÈÊÀÎ, Àíåêñ 8. Ñòàíäàðòíèòå Óäîñòîâåðåíèÿ çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò, èçäàäåíè îò äúðæàâè - ÷ëåíêè íà JAA, ðàçëè÷íè îò
äúðæàâèòå, îòãîâîðíè çà èçäàâàíåòî íà ÑÀÎ, ìîãàò äà áúäàò ïðèåòè áåç
äîïúëíèòåëíî ïðåäñòàâÿíå, êîãàòî ñà èçäàäåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-21; è
     (D) Âñÿêî èçèñêâàíå íà JAA, êîåòî ñå ïðèëàãà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ, å èçïúëíåíî.
     (3) "Ñóõ" ëèçèíã
      (i) Îïåðàòîð îò JAA ìîæå äà îñúùåñòâÿâà "ñóõ" ëèçèíã íà
ñàìîëåò ñ öåë òúðãîâñêè âúçäóøåí òðàíñïîðò íà âñåêè îïåðàòîð îò äúðæàâà,
êîÿòî å ïîäïèñàëà ×èêàãñêàòà êîíâåíöèÿ, êàòî ñå ãðèæè äà áúäàò ñïàçåíè
ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
     (A) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ å îñâîáîäèëà îïåðàòîðà îò JAA îò
ñúîòâåòíèòå êëàóçè íà JAR-OPS ×àñò 1 è ñëåä êàòî ÷óæäèòå êîíòðîëíè îðãàíè ñà
ïîåëè â ïèñìåíà ôîðìà îòãîâîðíîñòòà çà íàáëþäåíèå íà òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå è åêñïëîàòàöèÿòà íà ñàìîëåòèòå, ñà èçâàäèëè ñàìîëåòà îò ÑÀÎ; è
     (B) ñàìîëåòúò ñå îáñëóæâà òåõíè÷åñêè ñúãëàñíî îäîáðåíàòà ïðîãðàìà çà
òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå.
     (4) "Ìîêúð" ëèçèíã. Îïåðàòîð íà JAA, îñèãóðÿâàù ñàìîëåò è ïúëåí åêèïàæ
íà äðóãî þðèäè÷åñêî ëèöå è çàïàçâàù ñè âñè÷êè ôóíêöèè è îòãîâîðíîñòè,
ïðåäâèäåíè â Ïîä÷àñò Ñ, òðÿáâà äà îñòàíå îïåðàòîð íà ñàìîëåòà.
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.170
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
     1.005(a))
     Åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòè ñ
     õàðàêòåðèñòèêà êëàñ Â
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà
     JAR-OPS 1.005(a))
     (a)Òåðìèíîëîãèÿ
     (1) À äî À îïåðàöèè - Èçëèòàíåòî è êàöàíåòî ñà íà åäíî è ñúùî ìÿñòî.
     (2) À äî Â îïåðàöèè - Èçëèòàíåòî è êàöàíåòî ñà íà ðàçëè÷íè ìåñòà.
     (3) Íîù - ×àñîâåòå ìåæäó êðàÿ íà ñâåòëîòî âðåìå íà äåíîíîùèåòî è
íà÷àëîòî íà ñâåòëîòî âðåìå íà äåíîíîùèåòî èëè òàêúâ äðóã ïåðèîä ìåæäó çàëåç
è èçãðåâ, êîéòî ìîæå äà áúäå ïðåäïèñàí îò îäîáðÿâàùàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ
ACJ îò Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.005 (a) ïàðàãðàô 7.)
     (b) Îïåðàöèèòå, çà êîèòî òîâà ïðèëîæåíèå å ïðèëîæèìî, ìîãàò äà áúäàò
ïðîâåäåíè â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñëåäíèòå îáëåê÷åíèÿ:
     (1) JAR-OPS 1.035 Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî
     Âèæ: AC OPS 1.175 çà îïèñàíèå íà ìàëêè è ìíîãî ìàëêè îïåðàòîðè.
     Â ñëó÷àé íà ìíîãî ìàëúê îïåðàòîð ïîñòúò íà ðúêîâîäèòåë ïî êà÷åñòâîòî
ìîæå äà áúäå çàåìàí îò íîìèíèðàí íàçíà÷åí ñëóæèòåë, àêî ñå èçïîëçâà âúíøåí
îäèòîð. Òîâà ñå îòíàñÿ ñúùî è êîãàòî Îòãîâîðíèÿò ðâêîâîäèòåë çàåìà åäèí èëè
íÿêîëêî îò íîìèíèðàíèòå ïîñòîâå.
     (2) JAR-OPS 1.037 Ïðîãðàìà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà çëîïîëóêè è çà ïîëåòíà
áåçîïàñíîñò
     (Âèæ ACJ Ïðèëîæåíèå 1 îò JAR-OPS 1.005 (a))
     (3) JAR-OPS 1.075 Íà÷èíè çà ïðåâîçâàíå íà ëèöà:
     Íå ñå èçèñêâàò çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë
     (4) JAR-OPS 1.100 Äîñòúï äî êàáèíàòà íà åêèïàæà
     (i) îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðàâèëà çà ïðåâîçâàíå íà ïúòíèöè â
ïèëîòñêà ñåäàëêà;
     (ii) êîìàíäèðúò òðÿáâà äà å ñèãóðåí, ÷å:
     (A) Ïðåâîçâàíåòî íà ïúòíèöè â ïèëîòñêà ñåäàëêà íå ïðè÷èíÿâà îòâëè÷àíå
íà âíèìàíèåòî è/èëè ïðå÷è íà ïðîâåæäàíåòî íà ïîëåòà; è
     (B) Ïúòíèêúò, çàåìàù ïèëîòñêà ñåäàëêà, å çàïîçíàò ñúñ ñúîòâåòíèòå
çàáðàíè è ïðîöåäóðè çà áåçîïàñíîñò.
     (5) JAR-OPS 1.105 Íåïðàâîìåðåí ïðåâîç
     Íå ñå èçèñêâàò çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë.
     (6) JAR-OPS 1.135 Äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ è ôîðìóëÿðè, êîèòî òðÿáâà äà
ñå íîñÿò:
     (i) Çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë äåíåì À äî À íå å
íåîáõîäèìî äà ñå íîñÿò ñëåäíèòå äîêóìåíòè:
     (A) Åêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí;
     (B) Òåõíè÷åñêè æóðíàë íà ñàìîëåòà;
     (Ñ) NOTAM/AIS èíñòðóêòàæíà äîêóìåíòàöèÿ;
     (D) Ìåòåîðîëîãè÷íà èíôîðìàöèÿ;
     (E) Èçâåñòÿâàíå çà ñïåöèàëíà êàòåãîðèÿ ïúòíèöè ............... ò.í.; è
     (F) Èçâåñòÿâàíå çà ñïåöèàëíè òîâàðè, âêëþ÷èòåëíî îïàñíè ñòîêè.
     (ii) Çà VFR îïåðàöèè ñúñ ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë çà åäèí äåí îò À äî
Â íå å íåîáõîäèìî äà ñå íîñè èçâåñòèå çà ñïåöèàëíà êàòåãîðèÿ ïúòíèöè, êàêòî
å îïèñàíî â JAR-OPS 1.135 (a)(7).
     (iii) Çà VFR îïåðàöèè çà åäèí äåí îò À äî Â åêñïëîàòàöèîííèÿò ïîëåòåí
ïëàí òðÿáâà äà áúäå â îïðîñòåíà ôîðìà è òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà íóæäèòå íà
òèïà íà ïîëåòíàòà îïåðàöèÿ.
     (7) JAR-OPS 1.215 Èçïîëçâàíå íà îáñëóæâàíåòî íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå:
     Çà VFR îïåðàöèè ñúñ ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë äåíåì ñå ïîääúðæà
íåçàäúëæèòåëíà âðúçêà ñúñ ñëóæáèòå íà ÎÂÄ (ATS) ñïîðåä åñòåñòâîòî íà
îïåðàöèÿòà. Îïåðàöèèòå ïî èçäèðâàíå è ñïàñÿâàíå òðÿáâà äà áúäàò îñèãóðåíè â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.300.
     (8) JAR-OPS 1.225 Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè íà àåðîäðóìà
     Çà VFR îïåðàöèè, ñòàíäàðòíèÿò VFR åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì îáèêíîâåíî
ïîêðèâà òîâà èçèñêâàíå. Êîãàòî å íåîáõîäèìî, îïåðàòîðúò ïîñî÷âà êîíêðåòíî
äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ, âçåìàéêè ïðåäâèä òàêèâà ôàêòîðè êàòî
ðàäèîïîêðèòèå, òåðåí, âèä íà ìåñòàòà çà èçëèòàíå è êàöàíå, óñëîâèÿ íà ïîëåòà
è êàïàöèòåòíè âúçìîæíîñòè íà ÎÂÄ (ATS).
     (9) JAR-OPS 1.235 Ïðîöåäóðè çà íàìàëÿâàíå íà øóìà:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë.
     (10) JAR-OPS 1.240 Ìàðøðóòè è ðàéîíè íà ïîëåòíè îïåðàöèè:
     Ïîäïàðàãðàô (à)(1) íå å ïðèëîæèì çà À äî À VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ
åäèí äâèãàòåë ïðåç äåíÿ.
     (11) JAR-OPS 1.250 Óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà
     Çà VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ òîâà èçèñêâàíå å ïðèëîæèìî êàêòî ñëåäâà.
Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà áúäå ñèãóðåí, ÷å îïåðàöèÿòà ñå ïðîâåæäà ñàìî íàä
òàêèâà ìàðøðóòè èëè â òàêèâà ðàéîíè, çà êîèòî ìîæå äà ñå ïîääúðæà áåçîïàñíà
âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ìåñòíîñòòà è òðÿáâà äà èìà ïðåäâèä òàêèâà ôàêòîðè
êàòî òåìïåðàòóðà, ìåñòíîñò, íåáëàãîïðèÿòíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ (íàïð.
ñèëíà òóðáîëåíöèÿ è íèçõîäÿùè âúçäóøíè òå÷åíèÿ, èçìåíåíèÿ â òåìïåðàòóðàòà è
èçìåíåíèÿ â íàëÿãàíåòî îò ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè).
     (12) JAR-OPS 1.255 Ïîëèòèêà çà ãîðèâàòà:
     (i) Çà ïîëåòè îò À äî À - îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïåöèôèöèðà
ìèíèìàëíèòå çàïàñè îò ãîðèâî çà çàâúðøâàíå íà ïîëåòà. Òoçè 01.09.04
ìèíèìóì, êðàeí ðåçåðâ, òðÿáâà äà áúäå íå ïî-ìàëêî îò êîëè÷åñòâîòî,
íåîáõîäèìî çà ïîëåò çà ïåðèîä îò 45 ìèíóòè.
     (ii) Çà ïîëåòè îò À äî Â - îïåðàòîðúò òðÿáâà äà áúäå ñèãóðåí, ÷å ïðåäïîëåòíèòå èç÷èñëåíèÿ çà èçïîëçâàåìîòî ãîðèâî, êîåòî ùå áúäå íåîáõîäèìî,
âêëþ÷âàò:
     (A) Ãîðèâî, èçïîëçâàíî çà ðóëèðàíå - ãîðèâîòî, êîåòî ñå êîíñóìèðà ïðåäè
èçëèòàíåòî, àêî å çíà÷èòåëíî; è
     (B) Ãîðèâî çà ïúò (ãîðèâîòî, íåîáõîäèìî äà ñå äîñòèãíå êðàéíàòà
äåñòèíàöèÿ); è
     (C) Ðåçåðâíî ãîðèâî -
     (1) Ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè - ãîðèâî, êîåòî å íå ïî-ìàëêî îò 5%
îò ïëàíèðàíîòî ïúòíî ãîðèâî èëè â ñëó÷àé íà ïðåçàðåæäàíå ïî âðåìå íà
ïîëåòà å 5% îò ïúòíîòî ãîðèâî çà îñòàâàùàòà ÷àñò íà ïîëåòà; è
     (2) Êðàéíî ðåçåðâíî ãîðèâî - ãîðèâî çà ïîëåò çà äîïúëíèòåëíè 45 ìèí
(áóòàëíè äâèãàòåëè) èëè 30 ìèí (ãàçîòóðáèííè äâèãàòåëè); è
     (D) Çàïàñíî ãîðèâî - ãîðèâî çà äîñòèãàíå íà çàïàñíîòî ëåòèùå íà ëåòèùåòî
çà êàöàíå ïî âðåìå íà äåñòèíàöèÿòà, àêî ñå èçèñêâà çàïàñíî ëåòèùå.
     (E) Äîïúëíèòåëíî ãîðèâî - ãîðèâî, êîåòî ìîæå äà ïîèñêà äîïúëíèòåëíî
êîìàíäèðúò íà îñíîâàíèÿ Ïîäïàðàãðàôè (À) - (D) ïî-ãîðå.
     (13) JAR-OPS 1.265 Ïðåâîç íà íåïðèåìëèâè ïúòíèöè, äåïîðòèðàíè èëè
àðåñòóâàíè ëèöà:
     Çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë, êúäåòî íå ñå ïðåäâèæäà
ïðåâîç íà íåïðèåìëèâè ïúòíèöè, äåïîðòèðàíè èëè àðåñòóâàíè ëèöà, îò îïåðàòîðà
íå ñå èçèñêâà äà ðàçðàáîòè è âíåäðè ïðîöåäóðè çà ïðåâîç íà òàêèâà ïúòíèöè.
     (14) JAR-OPS 1.280 Ñåäàëêè çà ïúòíèöè:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë.
     (15) JAR-OPS 1.285 Èíñòðóêòàæ íà ïúòíèöèòå:
     Â ñúîòâåòñòâèå ñ âèäà íà åêñïëîàòàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå íàïðàâåíà
äåìîíñòðàöèÿ è èíñòðóêòàæ íà ïúòíèöèòå. Ïðè îïåðàöèè ñ åäèí ïèëîò, ïèëîòúò
íå òðÿáâà äà áúäå íàòîâàðåí ñúñ çàäà÷è, êîèòî äà ãî îòêëîíÿâàò îò ïîëåòíèòå
ìó çàäúëæåíèÿ.
     (16) JAR-OPS 1.290 Ïîäãîòîâêà íà ïîëåòà:
     (i)Åêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí çà îïåðàöèè îò À äî À - íå ñå èçèñêâà.
     (ii)À äî Â VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ - îïåðàòîðúò òðÿáâà äà áúäå ñèãóðåí,
÷å çà âñÿêà îïåðàöèÿ å ïîïúëíåíà îïðîñòåíà ôîðìà íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïîëåòåí
ïëàí, ñúîòâåòñòâàùà íà òèïà íà åêñïëîàòàöèÿòà.
     (17) JAR-OPS 1.295 Èçáîð íà ëåòèùà:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè. Íåîáõîäèìèòå èíñòðóêöèè çà èçïîëçâàíå
íà ëåòèùà è ìåñòà çà èçëèòàíå è êàöàíå òðÿáâà äà áúäàò èçäàäåíè, êàêòî ñå
èçèñêâà îò JAR-OPS 1.220.
     (18) JAR-OPS 1.310 ×ëåíîâå íà åêèïàæà è ïóíêòîâå:
     Çà VFR îïåðàöèè, èíñòðóêöèè ïî òîçè âúïðîñ ñå èçèñêâàò ñàìî êîãàòî ñå
ïðîâåæäàò îïåðàöèè ñ äâàìà ïèëîòè.
     (19) JAR-OPS 1.375 Óïðàâëåíèå íà ãîðèâîòî ïî âðåìå
íà ïîëåò:
     Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.375 íå ñå ïðèëàãà çà VFR îïåðàöèè íà ñàìîëåòè
ñ åäèí ïèëîò ïðåç äåíÿ.
     (20) JAR-OPS 1.405 Çàïî÷âàíå è ïðîäúëæåíèå íà ïîäõîä çà êàöàíå:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè.
     (21) JAR-OPS 1.410 Åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè
     - âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ïðàãà íà ïèñòàòà:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè
     (22) JAR-OPS 1.430 äî 1.460, âêëþ÷èòåëíî ïðèëîæåíèÿòà:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè.
     (23) JAR-OPS 1.530 Èçëèòàíå
     (i) Ïîäïàðàãðàô (à) ñå ïðèëàãà ñúñ ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ.
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïðèåìå íà áàçà âñåêè îòäåëåí
ñëó÷àé äðóãè äàííè çà åêñïëîàòàöèîííèòå êà÷åñòâà, ïðåäñòàâåíè îò îïåðàòîðà,
è äà ñå îñíîâàâà íà äåìîíñòðàöèÿ è/èëè íà äîêóìåíòèðàí îïèò. Ïîäïàðàãðàôè
(b) è (ñ) ñå ïðèëàãàò ñúñ ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ. Êúäåòî èçèñêâàíèÿòà íà òîçè
ïàðàãðàô íå ìîãàò äà áúäàò ñïàçåíè ïîðàäè ôèçè÷íè îãðàíè÷åíèÿ, ñâúðçàíè ñ
óäúëæàâàíå íà ïèñòàòà çà èçëèòàíå è êàöàíå è å íàëèöå ÿñåí îáùåñòâåí èíòåðåñ è íåîáõîäèìîñò çà åêñïëîàòàöèÿòà, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
ìîæå äà ïðèåìå íà áàçà âñåêè îòäåëåí ñëó÷àé äðóãè äàííè çà åêñïëîàòàöèîííèòå êà÷åñòâà, êîèòî íå ñà â ïðîòèâîðå÷èå ñ Ðúêîâîäñòâîòî çà
ïîëåòè íà ñàìîëåòà, è ñà ñâúðçàíè ñúñ ñïåöèàëíè ïðîöåäóðè, ðàçðàáîòåíè îò
îïåðàòîðà âúç îñíîâà íà äåìîíñòðàöèÿ
è/èëè íà äîêóìåíòèðàí îïèò.
     (ii) Îïåðàòîð, êîéòî æåëàå äà ïðîâåæäà îïåðàöèè ñúãëàñíî ïîäïàðàãðàô
(i), òðÿáâà äà èìà ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, èçäàâàùà ÑÀÎ. Òàêîâà îäîáðåíèå ùå:
     (A) Îïðåäåëÿ òèïà íà ñàìîëåòà;
     (B) Îïðåäåëÿ òèïà íà îïåðàöèÿòà/åêñïëîàòàöèÿòà;
     (C) Îïðåäåëÿ ñúîòâåòíîòî ëåòèùå(à) è ïèñòè;
     (D) Îãðàíè÷àâà èçëèòàíåòî äà áúäå ïðîâåäåíî ïðè VMC;
     (E) Îïðåäåëÿ êâàëèôèêàöèÿòà íà åêèïàæà; è
     (F) Ùå áúäå îãðàíè÷åíî çà ñàìîëåòè, çà êîèòî ïúðâèÿò âèä ñåðòèôè
êàò å èçäàäåí çà ïúðâè ïúò ïðåäè 1 ÿíóàðè 2005 ãîäèíà.
     (iii)Åêñïëîàòàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå ïðèåòà îò äúðæàâàòà, â êîÿòî å
ðàçïîëîæåíî ëåòèùåòî.
     (24) JAR-OPS 1.535 Âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ ïðè
èçëèòàíå - ìíîãîäâèãàòåëíè ñàìîëåòè:
      (i) Ïîäïàðàãðàô (à)(3), (à)(4), (à)(5), (b)(2), (c)(1), (c)(2) è Ïðèëîæåíèåòî ñà íåïðèëîæèìè ïðè VFR
îïåðàöèè ïðåç äåíÿ.
     (ii) Çà IFR èëè VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ, ïîäïàðàãðàôè (b)
è (ñ) ñå ïðèëàãàò ñúñ ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ.
     (A) Çðèòåëíîòî íàïðàâëåíèå íà êóðñà ñå ñ÷èòà íàëèöå, êîãàòî âèäèìîñòòà
â ïîëåòà å 1500 ì è ïîâå÷å.
     (B) Ìàêñèìàëíàòà øèðèíà íà êîðèäîðà, êîÿòî ñå èçèñêâà, å 300 ì, êîãàòî
ïîëåòíàòà âèäèìîñò å 1500 ì è ïîâå÷å.
     (25) JAR-OPS 1.545 Íàïðàâëåíèå çà êàöàíå è çàïàñíè ëåòèùà:
     (i) Ïàðàãðàôúò ñå ïðèëàãà ñúñ ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ. Êîãàòî èçèñêâàíèÿòà
íà òîçè ïàðàãðàô íå ìîãàò äà áúäàò ñïàçåíè ïîðàäè ôèçè÷íè îãðàíè÷åíèÿ, ñâúðçàíè ñ äúëæèíàòà íà ïèñòàòà çà èçëèòàíå è êàöàíå è å íàëèöå ÿñåí îáùåñòâåí
èíòåðåñ è íåîáõîäèìîñò çà åêñïëîàòàöèÿòà, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
ìîæå äà ïðèåìå íà áàçà âñåêè îòäåëåí ñëó÷àé äðóãè äàííè çà åêñïëîàòàöèîííèòå
êà÷åñòâà, êîèòî íå ñà â ïðîòèâîðå÷èå ñ Ðúêîâîäñòâîòî çà ïîëåòè íà ñàìîëåòà
è ñà ñâúðçàíè ñúñ ñïåöèàëíè ïðîöåäóðè, ðàçðàáîòåíè îò
îïåðàòîðà âúç îñíîâà íà äåìîíñòðàöèÿ è/èëè íà äîêóìåíòèðàí îïèò.
     (ii) Îïåðàòîð, êîéòî æåëàå äà ïðîâåæäà îïåðàöèè ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (i),
òðÿáâà äà èìà ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ,
èçäàâàùà ÑÀÎ. Òàêîâà îäîáðåíèå ùå:
     (A) Îïðåäåëÿ òèïà íà ñàìîëåòà;
     (B) Îïðåäåëÿ òèïà íà åêñïëîàòàöèÿòà;
     (C) Îïðåäåëÿ ñúîòâåòíîòî ëåòèùå(à) è ïèñòè;
     (D) Îãðàíè÷àâà èçëèòàíåòî äà áúäå ïðîâåäåíî ïðè VMC;
     (E) Îïðåäåëÿ êâàëèôèêàöèÿòà íà åêèïàæà; è
     (F) Ùå áúäå îãðàíè÷åíî çà ñàìîëåòè, çà êîèòî ïúðâèÿò âèä ñåðòèôèêàò å
èçäàäåí çà ïúðâè ïúò ïðåäè 1 ÿíóàðè 2005 ãîäèíà.
     (iii)Åêñïëîàòàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå ïðèåòà îò äúðæàâàòà, â êîÿòî å
ðàçïîëîæåíî ëåòèùåòî.
     (26) JAR-OPS 1.550 Ñóõè ïèñòè çà êàöàíå:
     (i) Ïàðàãðàôúò ñå ïðèëàãà ñúñ ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ. Êîãàòî èçèñêâàíèÿòà
íà òîçè ïàðàãðàô íå ìîãàò äà áúäàò ñïàçåíè ïîðàäè ôèçè÷íè îãðàíè÷åíèÿ,
ñâúðçàíè ñ äúëæèíàòà íà ïèñòàòà çà èçëèòàíå è êàöàíå è å íàëèöå ÿñåí
îáùåñòâåí èíòåðåñ è íåîáõîäèìîñò çà åêñïëîàòàöèÿòà, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïðèåìå íà áàçà âñåêè îòäåëåí ñëó÷àé äðóãè äàííè çà
åêñïëîàòàöèîííèòå êà÷åñòâà, êîèòî íå ñà â ïðîòèâîðå÷èå ñ Ðúêîâîäñòâîòî çà
ïîëåòè íà ñàìîëåòà è ñà ñâúðçàíè ñúñ ñïåöèàëíè ïðîöåäóðè, ðàçðàáîòåíè îò
îïåðàòîðà âúç îñíîâà íà äåìîíñòðàöèÿ è/èëè íà äîêóìåíòèðàí îïèò.
     (ii) Îïåðàòîð, êîéòî æåëàå äà ïðîâåæäà îïåðàöèè ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô
(i), òðÿáâà äà èìà ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, èçäàâàùà ÑÀÎ. Òàêîâà îäîáðåíèå ùå:
     (A) Îïðåäåëÿ òèïà íà ñàìîëåòà;
     (B) Îïðåäåëÿ òèïà íà åêñïëîàòàöèÿòà;
     (C) Îïðåäåëÿ ñúîòâåòíîòî ëåòèùå(à) è ïèñòè;
     (D) Îãðàíè÷àâà èçëèòàíåòî äà áúäå ïðîâåäåíî ïðè VMC;
     (E) Îïðåäåëÿ êâàëèôèêàöèÿòà íà åêèïàæà; è
     (F) Ùå áúäå îãðàíè÷åíî çà ñàìîëåòè, çà êîèòî ïúðâèÿò òèïîâ ñåðòèôèêàò å
èçäàäåí ïðåäè 1 ÿíóàðè 2005 ãîäèíà.
     (iii) Åêñïëîàòàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå ïðèåòà îò äúðæàâàòà, â êîÿòî å
ðàçïîëîæåíî ëåòèùåòî.
     (27) JAR-OPS 1.640 Åêñïëîàòàöèîííè ñâåòëèíè íà ñàìîëåòà:
     Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ðàçðåøè îñâîáîæäàâàíå
îò íÿêîè îò èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) äî 1 ÿíóàðè 2005 ãîäèíà çà
îïåðàöèè íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë áåç ñèñòåìè çà ãåíåðèðàíå íà
åëåêòðè÷åñòâî, êîèòî ñå åêñïëîàòèðàò ïîä VFR ïðåç äåíÿ, ñ ïúðâî èçäàäåíî
èíäèâèäóàëíî óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 22 ìàé 1995 ãîäèíà.
Òîâà å îáåêò íà îäîáðåíèå îò âñÿêà äúðæàâà, íàä êîÿòî ñå ïðåëèòà.
     (28) JAR-OPS 1.650 Äíåâíè VFR îïåðàöèè:
      Ïàðàãðàô 1.650 å ïðèëîæèì ñúñ ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ. Ñàìîëåòè ñ
åäèí äâèãàòåë, ñ ïúðâî èçäàäåíî èíäèâèäóàëíî óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò ïðåäè 22 ìàé 1995 ãîäèíà, ìîãàò äà áúäàò îñâîáîäåíè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îò íÿêîè îò èçèñêâàíèÿòà íà
Ïîäïàðàãðàôè (f), (g), (h) è (i), àêî èçïúëíåíèåòî èì áè èçèñêâàëî
ìîäèôèêàöèÿ.
     (29) [×àñò-M - M.A.704 Îïèñàíèå íà íåïðåêúñíàòî óïðàâëåíèå íà ëåòàòåëíàòà
ãîäíîñò]
     MME ìîæå äà áúäå àäàïòèðàí êúì îïåðàöèèòå, êîèòî ñå èçâúðøâàò.
     (30) [×àñò-M - M.A.306 Ñèñòåìà íà îïåðàòîðà çà òåõíè÷åñêèÿ æóðíàë íà
ñàìîëåòà]:
     (Âèæ ACJ îò Ïðèëîæåíèå 1 îò JAR-OPS 1.005 (à))
     Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà îäîáðè ñúêðàòåíà ôîðìà íà
ñèñòåìàòà çà âîäåíå íà òåõíè÷åñêè æóðíàë, ïðèëîæèìà çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ,
êîÿòî ñå ïðîâåæäà.
     (31) JAR-OPS 1.940 Ñúñòàâ íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ:
     Ïîäïàðàãðàôè (à)(2), (à)(4) è (b) íå ñà ïðèëîæèìè çà VFR îïåðàöèè ïðåç
äåíÿ, ñ èçêëþ÷åíèå íà (à)(4), êîéòî òðÿáâà öåëèÿò äà ñå ïðèëàãà, êúäåòî ñå
èçèñêâàò äâàìà ïèëîòè îò JAR-OPS ×àñò 1.
     (32) 1.945 Êîíâåíöèîíàëíà ïðåïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà:
     (i) Ïîäïàðàãðàô (à)(7) - Ëèíååí ïîëåò ïîä íàäçîð (LIFUS) ìîæå äà áúäå
èçïúëíåí ñ âñåêè ñàìîëåò îò ïîäõîäÿùèÿ êëàñ. Êîëè÷åñòâîòî íà LIFUS, êîåòî ñå
èçèñêâà, çàâèñè îò ñëîæíîñòòà íà åêñïëîàòàöèÿòà, êîÿòî ùå áúäå ïðîâåäåíà.
     (ii) Ïîïàðàãðàô (à)(8)
     - íå ñå èçèñêâà.
     (33) JAR-OPS 1.955 Íàçíà÷àâàíå êàòî êîìàíäèð:
     Ïîäïàðàãðàô (b) ñå ïðèëàãà êàêòî ñëåäâà.
     Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïðèåìå ñúêðàòåí êóðñ çà
êîìàíäèðè, ïðèëîæèì çà òèïà íà åêñïëîàòàöèÿòà, êîÿòî ñå ïðîâåæäà.
     (34) JAR-OPS 1.960 Ïèëîòè, êîèòî èìàò CPL
     Ïîäïàðàãðàô (à)(1)(i) íå å ïðèëîæèì çà VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ
     (35) JAR-OPS 1.965 Ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå è ïðîâåðêà:
     (i) Ïîäïàðàãðàô (à)(1) òðÿáâà äà ñå ïðèëàãà ïðè VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ
êàêòî ñëåäâà. Öÿëîòî îáó÷åíèå è ïðîâåðêà òðÿáâà äà áúäå ïðèëîæèìî êúì òèïà
åêñïëîàòàöèÿ è êëàñà ñàìîëåò, íà êîéòî îïåðèðà ëåòàòåëíèÿò åêèïàæ, êàòî ñå
âçåìà ïîä âíèìàíèå âñÿêî ñïåöèàëèçèðàíî îáîðóäâàíå, êîåòî ñå èçïîëçâà.
     (ii) Ïîäïàðàãðàô (à)(3)(ii) ñå ïðèëàãà êàêòî ñëåäâà. Îáó÷åíèåòî â ñàìîëåòà
ìîæå äà ñå ïðîâåäå îò èçïèòâàù çà îòìåòêà çà êëàñ (CRE), ïîëåòåí èçïèòâàù
(FE) èëè èçïèòâàù çà îòìåòêà çà òèï (TRE).
     (iii) Ïîäïàðàãðàô (à)(3)(i) ñå ïðèëàãà êàêòî ñëåäâà. Ïðîâåðêàòà íà
óìåíèÿòà íà îïåðàòîðà ñå ïðîâåæäà îò èçïèòâàù çà îòìåòêà çà òèï (TRE),
èçïèòâàù çà îòìåòêà çà êëàñ (CRE) èëè îò ïîäõîäÿùèÿ êâàëèôèöèðàí êîìàíäèð,
íàçíà÷åí îò îïåðàòîðà è ïðèåìëèâ çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîéòî
å çàïîçíàò ñ êîíöåïöèÿòà íà CRM è îöåíÿâàíåòî íà CRM óìåíèÿòà.
     (iv) Ïîäïàðàãðàô (b)(2) òðÿáâà äà ñå ïðèëàãà ïðè VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ
êàêòî ñëåäâà. Â òåçè ñëó÷àè, êîãàòî îïåðàöèèòå ñå ïðîâåæäàò ïðåç ñåçîíè íå
ïî-äúëãè îò 8 ïîñëåäîâàòåëíè ìåñåöà, 1 (åäíà) ïðîâåðêà çà óìåíèÿòà íà
îïåðàòîðà å äîñòàòú÷íà. Òàçè ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà òðÿáâà äà áúäå ïðåäïðèåòà
ïðåäè çàïî÷âàíåòî íà òúðãîâñêèòå âúçäóøíè òðàíñïîðòíè îïåðàöèè.
     (36) JAR-OPS 1.968 Êâàëèôèêàöèÿ íà ïèëîòà çà âñÿêî åäíî ïèëîòñêî ìÿñòî:
     Ïðèëîæåíèå 1 å íåïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè îò ñàìîëåò ñ åäèí äâèãàòåë
ïðåç äåíÿ.
     (37) JAR-OPS 1.975 Êîìïåòåíòíîñò íà ìàðøðóòè è ëåòèùà:
     (i) Çà VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ, Ïîäïàðàãðàôè (b), (c) è (d) íå ñà
ïðèëîæèìè, îñâåí êîãàòî îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å â ñëó÷àèòå, êúäåòî
ñå èçèñêâà ñïåöèàëíî îäîáðåíèå îò äúðæàâàòà, ÷èåòî å ëåòèùåòî, ñå ñúáëþäàâàò
ñâúðçàíèòå èçèñêâàíèÿ.
     (ii) Çà IFR îïåðàöèè èëè VFR îïåðàöèè ïðåç íîùòà, êàòî àëòåðíàòèâíè íà
Ïîäïàðàãðàôè (b)  (d), êîìïåòåíòíîñòòà íà ìàðøðóòè è ëåòèùà ìîæå äà ñå
ïðåïîòâúðäè êàêòî ñëåäâà:
     (A) Ñ èçêëþ÷åíèå íà îïåðàöèè íà íàé-íàòîâàðåíèòå àåðîäðóìè, ÷ðåç
èçïúëíåíèå íà ïîíå 10 ñåêòîðà â ðàéîíà íà åêñïëîàòàöèÿòà, ïðåç
ïðåäøåñòâàùèòå 12 ìåñåöà, â äîïúëíåíèå êúì âñåêè íåîáõîäèì ñîáñòâåí
èíñòðóêòàæ.
     (B) Îïåðàöèè íà íàé-íàòîâàðåíèòå àåðîäðóìè òðÿáâà äà áúäàò
îñúùåñòâÿâàíè ñàìî àêî:
     (1) Êîìàíäèðúò å áèë ïîäãîòâÿí íà àåðîäðóìà ïðåç ïðåäøåñòâàùèòå 36
ìåñåöà; ÷ðåç ïîñåùåíèÿ êàòî ÷ëåí îò åêèïàæà çà åêñïëîàòàöèÿ íà ïîëåòà èëè
êàòî íàáëþäàòåë;
     (2) Ïîäõîäúò çà êàöàíå ñå èçïúëíÿâà â VMC îò ïîäõîäÿùàòà ìèíèìàëíà
ñåêòîðíà âèñî÷èíà; è
     (3) ïðåäè ïîëåòà å ïðîâåäåí ñúîòâåòåí ñîáñòâåí èíñòðóêòàæ.
     (38) JAR-OPS 1.980 Ïîâå÷å îò åäèí âèä èëè ìîäåë:
     (iii) Íå å ïðèëîæèì, àêî îïåðàöèèòå ñà îãðàíè÷åíè äî ñàìîëåòè îò êëàñ
ñ åäèí ïèëîò èëè ñ áóòàëíè äâèãàòåëè ïîä VFR ïðåç äåíÿ;
     (iv) Çà IFR èëè VFR íîùíè îïåðàöèè, èçèñêâàíåòî â Ïðèëîæåíèå 1 íà
JAR-OPS 1.980, Ïîäïàðàãðàô (d)(2)(i) çà 500 ÷àñà íàëüîò íà ñúîòâåòíàòà
ïîçèöèÿ â åêèïàæà, ïðåäè óïðàæíÿâàíåòî íà ïðèâèëåãèèòå çà 2 ëèöåíçíè
îäîáðåíèÿ, å íàìàëåíî íà 100 ÷àñà èëè ñåêòîðà, àêî åäíî îò îäîáðåíèÿòà å
ñâúðçàíî ñ êëàñ. Ïðåäè ïèëîòúò äà áúäå äîïóñíàò äî îòãîâîðíîñòè çà
êîìàíäèð, òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåí ïðîâåðîâú÷åí ïîëåò.
     (39) JAR-OPS 1.981 Åêñïëîàòàöèÿ íà âåðòîëåòè è ñàìîëåòè:
     Ïîäïàðàãðàô (à)(1) å íåïðèëîæèì, àêî îïåðàöèèòå ñà îãðàíè÷åíè
îò ñàìîëåòè îò êëàñ ñ åäèí ïèëîò è ñ áóòàëíè äâèãàòåëè.
     (40) JAR-OPS 1.1045 Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ
     - ñòðóêòóðà è ñúäúðæàíèå:
     Âèæ AMC OPS 1.1045
     (41) JAR-OPS 1.1060 Åêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí
     Íå ñå èçèñêâà çà îò À äî À VFR/äíåâíè îïåðàöèè. Çà îò À äî Â
VFR/äíåâíè îïåðàöèè èçèñêâàíèÿòà ñà ïðèëîæèìè, íî ïîëåòíèÿò ïëàí ìîæå äà áúäå
â îïðîñòåíà ôîðìà, ñúîòâåòñòâàùà íà âèäà íà îïåðàöèèòå, êîèòî ñå ïðîâåæäàò).
(Âèæ JAR-OPS 1.135)
     (42) JAR-OPS 1.1070 MME - Îïèñàíèå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà
îïåðàòîðà:
     MME ìîæå äà áúäå àäàïòèðàíî çà ïðîâåæäàíèòå îïåðàöèè. (Âèæ ACJ êúì
ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005(a).
     (43) JAR-OPS 1.1071 Òåõíè÷åñêè äíåâíèê íà ñàìîëåòà:
     Ïðèëîæèì êàêòî å îïèñàíî â JAR-OPS 1.915.
     (44) Ïîä÷àñò R - Ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè ïî âúçäóõà:
     Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.005(a)).
     (45) JAR-OPS 1.1071 Èçèñêâàíèÿ çà ñèãóðíîñò:
     Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005(a).
     (46) JAR-OPS 1.1240 Ïðîãðàìè çà îáó÷åíèå:
     Îáó÷àâàùèòå ïðîãðàìè òðÿáâà äà áúäàò àäàïòèðàíè êúì âèäà íà ïðîâåæäàíèòå
îïåðàöèè. Ïðîãðàìà çà ñàìîîáó÷åíèå ìîæå äà áúäå ïîäõîäÿùà çà VFR îïåðàöèè.
     (47) JAR-OPS 1.1250 Âúïðîñíèê çà ïðîöåäóðà çà òúðñåíå íà ñàìîëåò:
     Íå å ïðèëîæèìî çà VFR îïåðàöèè ïðåç äåíÿ.
     [Èçì. 5, 01.03.03; Èçì. 10, 01.03.06; Èçì. 12, 01.12.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.125
     Äîêóìåíòàöèÿ, êîÿòî ñå íîñè íà áîðäà
     Âèæ JAR-OPS 1.125
     Â ñëó÷àé íà çàãóáà èëè êðàæáà íà ñïåöèôè÷íàòà äîêóìåíòàöèÿ, ïîñî÷åíà â
JAR-OPS 1.125, ñå ïîçâîëÿâà åêñïëîàòàöèÿòà äà ïðîäúëæè, äîêàòî ïîëåòúò
äîñòèãíå áàçàòà èëè ìÿñòî, êúäåòî ìîæå äà ñå îñúùåñòâè âúçñòàíîâÿâàíå íà
äîêóìåíòèòå.
     [Èçì. 3, 01.12.01]

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË C -
ÑÅÐÒÈÔÈÊÀÖÈß È ÍÀÄÇÎÐ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÎÐÀ
JAR-OPS 1.175 Îáùè ïðàâèëà çà ñåðòèôèöèðàíå íà àâèàöèîííè îïåðàòîðè
Çàáåëåæêà 1. Ïðèëîæåíèå 1 êúì òîçè ïàðàãðàô îïðåäåëÿ ñúäúðæàíèåòî è
óñëîâèÿòà íà ÑÀÎ.
Çàáåëåæêà 2. Ïðèëîæåíèå 2 êúì òîçè ïàðàãðàô äåôèíèðà óïðàâëåíñêèòå è
îðãàíèçàöèîííè èçèñêâàíèÿ.
(a) Îïåðàòîðúò íÿìà ïðàâî äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò çà öåëèòå íà òúðãîâñêè
âúçäóøåí òðàíñïîðò èçâúí ñðîêà íà âàëèäíîñò è óñëîâèÿòà íà Ñâèäåòåëñòâîòî
çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð (ÑÀÎ).
(b) Êàíäèäàòúò çà ïîëó÷àâàíå íà Ñâèäåòåëñòâî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð
èëè íà íåãîâ âàðèàíò òðÿáâà äà ïîçâîëè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
äà ïðîó÷è àñïåêòèòå ïî áåçîïàñíîñòòà, ñâúðçàíè ñ ïðåäëàãàíàòà åêñïëîàòàöèÿ.
(c) Êàíäèäàòúò çà ïîëó÷àâàíå íà Ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð
òðÿáâà:
      (1) äà íå ïðèòåæàâà ÑÀÎ, èçäàäåíî îò äðóãà Âúçäóõîïëàâàòåëíà
àäìèíèñòðàöèÿ, îñâåí àêî íå å ñïåöèàëíî îäîáðåíî îò çàèíòåðåñóâàíèòå
Âúçäóõîïëàâàòåëíè àäìèíèñòðàöèè;
     (2) îñíîâíîòî ìÿñòî çà èçâúðøâàíå íà òúðãîâñêàòà ìó äåéíîñò è
ðåãèñòðèðàíèÿò ìó îôèñ, àêî èìà òàêúâ, äà ñå íàìèðàò â ñòðàíàòà, êîÿòî å
îòãîâîðíà çà èçäàâàíå íà ÑÀÎ (Âèæ IEM OPS 1.175(c)(2)); è
     (3) äà å ðåãèñòðèðàë ñàìîëåòèòå, êîèòî ùå ñå åêñïëîàòèðàò ïî ÑÀÎ; â
ñòðàíàòà, êîÿòî å îòãîâîðíà çà èçäàâàíå íà ÑÀÎ è
     (4) äà óáåäè Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å ìîæå äà èçâúðøâà
áåçîïàñíè îïåðàöèè.
     (d) Áåç äà ñå îìàëîâàæàâà ïîñî÷åíîòî â ïîäïàðàãðàô (c)(3) ïî-ãîðå,
îïåðàòîðúò, ïðè âçàèìíàòà äîãîâîðåíîñò ìåæäó Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, èçäàâàùà ÑÀÎ, è äðóãà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ, èìà
ïðàâî äà èçâúðøâà îïåðàöèè ñúñ ñàìîëåòè, ðåãèñòðèðàíè â íàöèîíàëíèÿ ðåãèñòúð
íà ïîñî÷åíàòà êàòî âòîðà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðåäîñòàâÿ äîñòúï íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ äî îðãàíèçàöèÿòà ñè è âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñè ñðåäñòâà è äà
îñèãóðè, ïî îòíîøåíèå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, äîñòúï äî âñÿêà ñâúðçàíà
îðãàíèçàöèÿ çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå ïî JAR-145 çà îïðåäåëÿíå íà
ïîñòîÿííîòî èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS.
     (f) ÑÀÎ ùå ñå ïðîìåíÿ, âðåìåííî ùå ñå ïðåêðàòÿâà èëè îòõâúðëÿ àêî
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ âå÷å íå å óáåäåíà, ÷å îïåðàòîðúò ìîæå
äà ïîääúðæà áåçîïàñíîñòòà íà îïåðàöèèòå.
     (g) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà óäîâëåòâîðè Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å
    (1) íåãîâàòà îðãàíèçàöèÿ è óïðàâëåíèå ñà ïîäõîäÿùè è ïðàâèëíî ïîäáðàíè,
ñúîáðàçíî ñ ìàùàáà è îáõâàòà íà îïåðàöèèòå; è
     (2) ïðîöåäóðèòå çà îïåðàòèâåí íàäçîð ñà îïðåäåëåíè.
     (h) Îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ îòãîâîðåí ðúêîâîäèòåë, ïðèåìëèâ çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîéòî èìà àäìèíèñòðàòèâíè ïðàâîìîùèÿ è
îòãîâîðíîñòè äà îñèãóðè öÿëîñòíàòà åêñïëîàòàöèÿ è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå äà
áúäàò ôèíàíñèðàíè è îñúùåñòâÿâàíè â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñòàíäàðòà, êîéòî ñå
èçèñêâà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ ACJ OPS 1.035)
     (i) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà å íàçíà÷èë ëèöà íà îñíîâíè ðúêîâîäíè ïîñòîâå,
ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîèòî äà îòãîâàðÿò çà
óïðàâëåíèåòî è íàäçîðà íà ñëåäíèòå îáëàñòè:
     (1) ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ;
     (2) ñèñòåìàòà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå;
     (3) îáó÷åíèå íà åêèïàæèòå; è
     (4) íàçåìíà åêñïëîàòàöèÿ.
     (Âèæ ACJ OPS 1.175(i))
     (j) Åäíî ëèöå ìîæå äà çàåìà ïîâå÷å îò åäèí îò îñíîâíèòå ðúêîâîäíè
ïîñòîâå, àêî èìà îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, íî çà
îïåðàòîðè, êîèòî èìàò íàçíà÷åíè 21 èëè ïîâå÷å ñëóæèòåëè íà ïúëíî ðàáîòíî
âðåìå, ñå èçèñêâàò íàé-ìàëêî äâå ëèöà, êîèòî äà ïîêðèÿò ÷åòèðèòå çîíè íà
îòãîâîðíîñò. (Âèæ ACJ OPS 1.175 (j) & (k).)
     (ê) Çà îïåðàòîðèòå, êîèòî èìàò íàçíà÷åíè 20 èëè ïî-ìàëêî ñëóæèòåëè íà
ïúëíî ðàáîòíî âðåìå, åäèí èëè ïîâå÷å îò ïîñòîâåòå ìîãàò äà áúäàò çàåòè îò
îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë, àêî òîâà å ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ ACJ OPS 1.175 (j) & (k).)
     (l) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ãàðàíòèðà, ÷å âñåêè ïîëåò ñå èçïúëíÿâà
ñúãëàñíî êëàóçèòå íà Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     (m) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïîäõîäÿùè ñúîðúæåíèÿ çà íàçåìíî
îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòà, çà äà îñèãóðè áåçîïàñíî îáñëóæâàíå íà ñâîèòå ïîëåòè.
     (n) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ñàìîëåòèòå ìó äà ñà åêèïèðàíè è
ïåðñîíàëúò ìó äà å êâàëèôèöèðàí ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà çà çîíàòà è òèïà íà
îïåðàöèèòå.
     (o) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà èçèñêâàíèÿòà çà ïîääðúæêàòà â
ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîä÷àñò Ì, çà âñè÷êè ñàìîëåòè, åêñïëîàòèðàíè ïðè óñëîâèÿòà íà
íåãîâîòî ÑÀÎ
     (p) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðåäîñòàâè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ êîïèå îò Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ, êàêòî å ïîñî÷åíî â
Ïîä÷àñò Ð, êàêòî è âñè÷êè äîïúëíåíèÿ è èçìåíåíèÿ â íåãî.
     (q) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîääúðæà äåéñòâàùè ïîääúðæàùè ñúîðúæåíèÿ â
îñíîâíàòà ëåòàòåëíà áàçà, êîèòî äà ñà ïîäõîäÿùè çà çîíàòà è òèïà íà
îïåðàöèèòå.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.180 Èçäàâàíå, èçìåíåíèå è ïðîäúëæàâàíå âàëèäíîñòòà íà ÑÀÎ
     (à) Íà îïåðàòîðà íÿìà äà áúäå èçäàäåíî ÑÀÎ èëè ðàçíîâèäíîñò íà ÑÀÎ è
òîâà ÑÀÎ íÿìà äà áúäå âàëèäíî, îñâåí àêî:
     (1) Åêñïëîàòèðàíèòå îò îïåðàòîðà ñàìîëåòè èìàò ñòàíäàðòåí Ñåðòèôèêàò çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò, èçäàäåí â ñúîòâåòñòâèå ñ Àíåêñ 8 íà ÈÊÀÎ îò ñòðàíà -
÷ëåíêà íà JAA. Ñòàíäàðòåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò, èçäàäåí îò ñòðàíà
÷ëåíêà íà JAA, ðàçëè÷íà îò ñòðàíàòà, êîÿòî èçäàâà ÑÀÎ, ùå áúäå ïðèåò áåç
âúçðàæåíèÿ, êîãàòî å èçäàäåí â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR- 21;
     (2) Ñèñòåìàòà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå å áèëà îäîáðåíà îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ ×àñò Ì; è
     (3) Îïåðàòîðúò å óáåäèë Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å ìîæå äà:
     (i) ñúçäàäå è ïîääúðæà ïîäõîäÿùà îðãàíèçàöèÿ;
     (ii) óñòàíîâè è ïîääúðæà ñèñòåìà çà êà÷åñòâî â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR - OPS
1.035;
     (iii) ðàáîòè â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîãðàìèòå çà îáó÷åíèå, êîèòî ñå èçèñêâàò;
     (iv) ðàáîòè â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå,
õàðàêòåðíè çà åñòåñòâîòî è îáåìà íà îïðåäåëåíèòå îïåðàöèè, âêëþ÷èòåëíî
ïðèëîæèìèòå ïàðàãðàôè, ïðåäïèñàíè îò JAR - OPS 1.175 (g) äî (î); è
     (v) èçïúëíÿâà èçèñêâàíèÿòà íà JAR - OPS 1.175.
     (b) Íåçàâèñèìî îò êëàóçèòå íà JAR-OPS 1.185(f), àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð å
äëúæåí ïðè ïúðâà ðåàëíà âúçìîæíîñò äà óâåäîìè Âúçäóõîïëààâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ çà âñÿêà ïðîìÿíà â èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî å ïðåäîñòàâåíà â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.185(a) ïî-äîëó.
     (c) Àêî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íå å óäîâëåòâîðåíà îò
ñïàçâàíåòî íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà èçèñêà ïðîâåæäàíåòî íà åäèí èëè ïîâå÷å äåìîíñòðàöèîí
íè ïîëåòà, èçâúðøåíè òàêà, êàêòî áèõà áèëè èçâúðøåíè, àêî áÿõà òúðãîâñêè
ïîëåòè.
     [Èçì. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.185 Aäìèíèñòðàòèâíè èçèñêâàíèÿ
     (à) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè â ïúðâîíà÷àëíîòî çàÿâëåíèå çà ÑÀÎ è
êîãàòî å ïðèëîæèìî, âúâ âñÿêî èçìåíåíèå èëè ïîäíîâÿâàíå, çà êîåòî ñå
êàíäèäàòñòâà, âêëþ÷âàíåòî íà ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ:
     (1) Îôèöèàëíîòî èìå è òúðãîâñêîòî èìå, àäðåñ è ïîùåíñêè àäðåñ íà
êàíäèäàòà;
     (2) Îïèñàíèå íà ïðåäëîæåíèòå îïåðàöèè;
     (3) Îïèñàíèå íà îðãàíèçàöèÿòà íà óïðàâëåíèåòî;
     (4) Èìåòî íà îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë;
     (5) Èìåíàòà íà ëèöàòà, çàåìàùè îñíîâíèòå ðúêîâîäíè ïîñòîâå,
âêëþ÷èòåëíî òåçè, îòãîâîðíè çà ëåòàòåëíàòà åêñïëîàòàöèÿ, ñèñòåìàòà
çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå, îáó÷åíèåòî íà åêèïàæèòå è íàçåìíàòà åêñïëîàòàöèÿ, ñ
òåõíèòå êâàëèôèêàöèè è ïðîôåñèîíàëåí îïèò, è
     (6) Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     (b) Ñàìî ïî îòíîøåíèå íà ñèñòåìàòà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå íà
îïåðàòîðà â ïúðâîíà÷àëíîòî çàÿâëåíèå çà CAO è êîãàòî e ïðèëîæèìî, âúâ âñÿêî
èçìåíåíèå èëè ïîäíîâÿâàíå, çà êîåòî e êàíäèäàòñòâàíî, è çà âñåêè òèï
ñàìîëåò, êîéòî ùå áúäå åêñïëîàòèðàí (âèæ IEM OPS 1.185(b)), òðÿáâà äà áúäå
âêëþ÷åíà ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ:
     (1) Îïèñàíèå íà óïðàâëåíèåòî íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà îïåðàòîðà;
     (2) Ïðîãðàìàòà íà îïåðàòîðà çà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòèòå;
     (3) Òåõíè÷åñêèÿò äíåâíèê íà ñàìîëåòà;
     (4) Êúäåòî e ïîäõîäÿùî, òåõíè÷åñêàòà/èòå ñïåöèôèêàöèÿ/è íà
äîãîâîðà/ðèòå çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå ìåæäó îïåðàòîðà è âñÿêà îäîáðåíà
no JAR-145 îðãàíèçàöèÿ çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå;
     (5) Áðîÿò íà ñàìîëåòèòå.
     (c) Çàÿâëåíèåòî çà ïúðâîíà÷àëíî èçäàâàíå íà CAO òðÿáâà äà áúäå
ïîäàäåíî íàé-ìàëêî 90 äíè ïðåäè äàòàòà íà ïëàíèðàíîòî îïåðèðàíå, ñ èçêëþ÷åíèå
íà òîâà, ÷å Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ ìîæå äà áúäå ïîäàäåíî ïî-êúñíî,
íî íå ïî-êúñíî îò 60 äíè ïðåäè äàòàòà íà ïëàíèðàíàòà äåéíîñò.
     (d) Çàÿâëåíèåòî çà ïðîìÿíà íà CAO òðÿáâà äà áúäå ïîäàäåíî íàé- ìàëêî
30 äíè èëè ñúãëàñóâàíî ïî äðóã íà÷èí ïðåäè äàòàòà íà ïëàíèðàíàòà äåéíîñò.
     (å) Çàÿâëåíèåòî çà ïîäíîâÿâàíå íà CAO òðÿáâà äà áúäå ïîäàäåíî íàé-ìàëêî
30 äíè èëè ñúãëàñóâàíî ïî äðóã íà÷èí ïðåäè èçòè÷àíåòî íà ñúùåñòâóâàùèÿ ñðîê
íà âàëèäíîñò.
     (f) Îñâåí ïðè èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ òðÿáâà äà áúäå óâåäîìåíà íàé-ìàëêî 10 äíè ïðåäè âúâåæäàíå â
ñèëà íà ïðåäëîæåíà ñìÿíà íà ëèöå, çàåìàùî îñíîâåí ðúêîâîäåí ïîñò.
     JAR-OPS 1.190 Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
     1.175
     Ñúäúðæàíèå è óñëîâèÿ íà
     Ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð
     ÑÀÎ ïîñî÷âà:
     (a) Íàèìåíîâàíèåòî è ìåñòîíàõîæäåíèåòî (îñíîâíîòî ìÿñòî íà áèçíåñà) íà
îïåðàòîðà;
     (b) Äàòàòà íà èçäàâàíå è ñðîêà íà âàëèäíîñò;
     (c) Îïèñàíèå íà òèïà íà ðàçðåøåíèòå îïåðàöèè;
     (d) Òèïà/îâåòå íà ðàçðåøåíèòå çà ïîëçâàíå ñàìîëåò/è;
     (e) Ðåãèñòðàöèîííè çíàöè íà ðàçðåøåíèÿ/òå ñàìîëåò/è ñ èçêëþ÷åíèå,
êîãàòî îïåðàòîðèòå ñà ïîëó÷èëè ðàçðåøåíèå çà ñèñòåìà çà èíôîðìèðàíå íà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îòíîñíî ðåãèñòðàöèîííèòå çíàöè íà ñàìîëåòè, åêñïëîàòèðàíè ïîä òåõíèòå (íà îïåðàòîðèòå) ÑÀÎ;
     (f) Ðàçðåøåíèòå ðàéîíè íà åêñïëîàòàöèÿ;
     (g) Ñïåöèàëíè îãðàíè÷åíèÿ; è
     (h) Ñïåöèàëíè ðàçðåøåíèÿ/îäîáðåíèÿ, ò.å.:
     CAT II/CAT III (âêëþ÷âàùè îäîáðåíèòå ìèíèìóìè)
     MNPS
     ETOPS
     RNAV
     RVSM
     Ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè
[Ãë. 1, 01.03.98]
     Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
     1.175
     Óïðàâëåíèå è îðãàíèçàöèÿ íà ïðèòåæàòåëÿ íà ÑÀÎ
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ [] Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èìà ñîëèäíà è åôåêòèâíà
ñòðóêòóðà íà óïðàâëåíèå ñ öåë äà îñèãóðè áåçîïàñíî ïðîâåæäàíå íà âúçäóøíèòå
îïåðàöèè. Ëèöàòà, íàçíà÷åíè íà ðúêîâîäíèòå ïîñòîâå, òðÿáâà äà ïðèòåæàâàò
[óïðàâëåíñêà] êîìïåòåíòíîñò, [ñú÷åòàíà ñ ïîäõîäÿùè òåõíè÷åñêè/îïåðàòèâíè
êâàëèôèêàöèè] â [] àâèàöèÿòà.
     (b) Ëèöà, íàçíà÷åíè íà îñíîâíè ðúêîâîäíè ïîñòîâå
     (1) Â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ñå ñúäúðæà îïèñàíèå íà
ôóíêöèèòå è îòãîâîðíîñòèòå íà ëèöàòà, íàçíà÷åíè íà îñíîâíè ðúêîâîäíè
ïîñòîâå, âêëþ÷èòåëíî òåõíèòå èìåíà. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ òðÿáâà
äà áúäå ïèñìåíî èíôîðìèðàíà çà âñÿêà ïðåäïîëàãàåìà èëè äåéñòâèòåëíà ïðîìÿíà
â íàçíà÷åíèÿòà èëè ôóíêöèèòå.
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðåäïðèåìå ìåðêè çà îñèãóðÿâàíå íà
íåïðåêúñíàòîñò íà íàäçîðà ïðè îòñúñòâèå íà ëèöàòà, íàçíà÷åíè íà ðúêîâîäíè
ïîñòîâå.
      [(3) Ëèöå, íàçíà÷åíî íà îñíîâåí ðúêîâîäåí ïîñò îò ïðèòåæàòåëÿ íà ÑÀÎ, íå
òðÿáâà äà áúäå íàçíà÷àâàíî êàòî ëèöå íà îñíîâåí ðúêîâîäåí ïîñò îò
ïðèòåæàòåëÿ íà äðóãî ÑÀÎ, îñâåí àêî òîâà íå å ïðèåìëèâî çà [çàèíòåðåñîâàíàòà
Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ.]
     (4) Ñ ëèöàòà, íàçíà÷åíè íà îñíîâíè ðúêîâîäíè ïîñòîâå, òðÿáâà äà áúäàò
ñêëþ÷åíè äîãîâîðè äà ðàáîòÿò äîñòàòú÷íî ÷àñîâå, çà äà èçïúëíÿò óïðàâëåíñêèòå
ôóíêöèè, ñúîòâåòñòâàùè ñ ìàùàáà è îáõâàòà íà äåéíîñòòà.
     (c) Àäåêâàòíîñò è íàäçîð íà ïåðñîíàëà
     (1) ×ëåíîâå íà åêèïàæà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà íàçíà÷è äîñòàòú÷åí
ëåòàòåëåí è êàáèíåí ñúñòàâ çà ïëàíèðàíèÿ îáõâàò íà äåéíîñòòà ñè, êîéòî äà
áúäå îáó÷àâàí è ïðîâåðÿâàí â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîä÷àñò N è Ïîä÷àñò Î, êàêòî å
ïîäõîäÿùî.
     (2) Íàçåìåí ïåðñîíàë
     (i) Áðîÿò íà íàçåìíèÿ ïåðñîíàë çàâèñè îò ñúùíîñòòà è ìàùàáà íà
äåéíîñòòà. Â åêñïëîàòàöèîííèÿ îòäåë è îòäåë íàçåìíî îáñëóæâàíå,
â ÷àñòíîñò, òðÿáâà äà ñå íàçíà÷àâà îáó÷åí ïåðñîíàë, êîéòî äà ïðèòåæàâà
çàäúëáî÷åíî ðàçáèðàíå íà ñâîèòå îòãîâîðíîñòè â îðãàíèçàöèÿòà.
     (ii) Îïåðàòîð, êîéòî èìà äîãîâîðè ñ äðóãè îðãàíèçàöèè çà èçâúðøâàíå íà
îïðåäåëåíè äåéíîñòè, çàïàçâà îòãîâîðíîñòòà çà ïîääúðæàíåòî íà ñúîòâåòíèòå
ñòàíäàðòè. Ïðè òàêèâà îáñòîÿòåëñòâà íà ëèöå, íàçíà÷åíî íà îñíîâåí ðúêîâîäåí
ïîñò, òðÿáâà äà áúäå ïîñòàâåíà çàäà÷àòà äà îñèãóðè, ÷å âñÿêà îðãàíèçàöèÿ, ñ
êîÿòî å ñêëþ÷åí äîãîâîð, èçïúëíÿâà èçèñêâàíèòå ñòàíäàðòè.
     (3) Íàäçîð
     (i) Áðîÿò íà ëèöàòà, îñúùåñòâÿâàùè íàäçîð, çàâèñè îò ñòðóêòóðàòà íà
îïåðàòîðà è áðîÿ íà íàçíà÷åíèÿ ïåðñîíàë.
     [(ii)] Çàäúëæåíèÿ òà è îòãîâîðíîñòèòå íà ëèöàòà, îñúùåñòâÿ âàùè
íàäçîð, òðÿáâà äà áúäàò îïðåäåëåíè è âñè÷êè (äðóãè) òåõíè îòãîâîðíîñòè äà
áúäàò óðåäåíè òàêà, ÷å äà ìîãàò äà èçïúëíÿâàò ñâîèòå îòãîâîðíîñòè ïî
íàäçîðà.
     [(iii)] Íàäçîðúò íà [] ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà [è íàçåìíèÿ ïåðñîíàë]
òðÿáâà äà áúäå óïðàæíÿâàí îò ëèöà, ïðèòåæàâàùè îïèò è ëè÷íè êà÷åñòâà,
äîñòàòú÷íè çà îñèãóðÿâàíå äîñòèãàíåòî íà ñòàíäàðòèòå, îïðåäåëåíè â
Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     (d) Îáîðóäâàíå íà ðàáîòíèòå ìåñòà
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè íàëè÷íîòî ðàáîòíî ïðîñòðàíñòâî âúâ âñÿêà
åêñïëîàòàöèîííà áàçà äà å äîñòàòú÷íî çà ïåðñîíàëà, çàåò ñ îñèãóðÿâàíå íà
áàçîïàñíîñòòà íà ëåòàòåëíàòà åêñïëîàòàöèÿ. Òðÿáâà äà áúäàò âçåòè ïðåäâèä
íóæäèòå íà íàçåìíèÿ ïåðñîíàë, íà òåçè, çàåòè ñ îïåðàòèâíèÿ êîíòðîë,
ñúõðàíåíèåòî è èçëàãàíåòî íà îñíîâíèòå çàïèñè, êàêòî è ïëàíèðàíåòî íà
ïîëåòèòå îò åêèïàæèòå.
     (2) Îòäåëèòå òðÿáâà äà áúäàò â ñúñòîÿíèå äà ðàçïðîñòðàíÿâàò îïåðàòèâíèòå
èíñòðóêöèè è äðóãà èíôîðìàöèÿ áåç çàáàâÿíå äî âñè÷êè çàèíòåðåñîâàíè ñòðàíè.
     (å) Äîêóìåíòàöèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðåäïðèåìà äåéñòâèÿ çà
ðàçðàáîòâàíåòî íà íàðú÷íèöè, èçìåíåíèÿ è âñÿ êàêâà äðóãà äîêóìåíòàöèÿ.
[Êîð. 3, 01.12.01]
     ÏÎÄÐÀÇÄÅË D - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     JAR-OPS 1.195 Îïåðàòèâåí
     êîíòðîë
     (Âèæ AMC OPS 1.195)
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí:
     (a) äà âúâåäå è ïîääúðæà ìåòîä çà óïðàæíÿâàíå íà îïåðàòèâåí êîíòðîë,
îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ; è
     (b) äà óïðàæíÿâà îïåðàòèâåí êîíòðîë íàä âñåêè ïîëåò, èçâúðøâàí ïðè
óñëîâèÿòà íà íåãîâîòî ÑÀÎ. [Êîð. 3; 01.12.01]
     JAR-OPS 1.200 Ðúêîâîäñòâî çà åêñïëîàòàöèÿ Îïåðàòîðúò
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà Ðúêîâîäñòâî çà åêñïëîàòàöèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ
Ïîäðàçäåë Ð, êîåòî äà ñå èçïîëçâà êàòî ðúêîâîäñòâî îò åêñïëîàòàöèîííèÿ
ïåðñîíàë.
     JAR-OPS 1.205 Êîìïåòåíöèÿ íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë [(Âèæ ACJ OPS
1.205)]
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïåðñîíàëà, íàçíà÷åí èëè ïðÿêî àíãàæèðàí â
íàçåìíàòà è ïîëåòíàòà åêñïëîàòàöèÿ, äà å íàäëåæíî èíñòðóêòèðàí, äà å
äåìîíñòðèðàë ñïîñîáíîñò çà èçïúëíåíèå íà ïðåäâèäåíèòå ìó çàäúëæåíèÿ è äà å
çàïîçíàò ñúñ ñâîèòå îòãîâîðíîñòè è âçàèìîâðúçêàòà íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ ñ
öÿëîñòíàòà åêñïëîàòàöèÿ.
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.210 Óñòàíîâÿâàíå íà ïðîöåäóðè
     (à) Îïåðàòîðúò óñòàíîâÿâà ïðîöåäóðè è èíñòðóêöèè çà âñåêè òèï ñàìîëåò,
ñúäúðæàùè çàäúëæåíèÿòà íà íàçåìíèÿ ñúñòàâ è ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà, çà âñåêè
âèä åêñïëîàòàöèÿ íà çåìÿòà è â ïîëåò.
     (b) Îïåðàòîðúò óñòàíîâÿâà ñèñòåìà îò êîíòðîëíè êàðòè, êîèòî äà áúäàò
èçïîëçâàíè îò åêèïàæà íà âñè÷êè åòàïè îò åêñïëîàòàöèÿòà íà ñàìîëåòèòå â
íîðìàëíè, îñîáåíè è àâàðèéíè óñëîâèÿ, ñúîòâåòíî è ãàðàíòèðàùè ñïàçâàíåòî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè òàêà, êàêòî ñà îïèñàíè â Ðúêîâîäñòâî çà
åêñïëîàòàöèÿ.
     (c) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà èçèñêâà ÷ëåí íà åêèïàæà äà èçïúëíÿâà äðóãè
äåéíîñòè â êðèòè÷íè åòàïè íà ïîëåòà, îñâåí òåçè, èçèñêâàíè çà áåçîïàñíàòà
åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà. (Âèæ IEM OPS 1.210 (c).)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.215 Èçïîëçâàíå íà óñëóãèòå ïî îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî
äâèæåíèå
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè óñëóãèòå ïî îáñëóæâàíåòî íà âúçäóøíîòî
äâèæåíèå äà ñå èçïîëçâàò çà âñè÷êè íåãîâè ïîëåòè, âèíàãè êîãàòî òåçè óñëóãè
ñà íàëè÷íè.
     [JAR-OPS 1.216 Îïåðàòèâíè èíñòðóêöèè ïî âðåìå íà ïîëåò (Âèæ ACJ OPS
1.216)
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å íåãîâèòå îïåðàòèâíè èíñòðóêöèè ïî
âðåìå íà ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî ïðîìÿíà íà ïîëåòíèÿ ïëàí çà âúçäóøíî äâèæåíèå,
òðÿáâà, êîãàòî å âúçìîæíî, äà áúäàò êîîðäèíèðàíè ñúñ ñúîòâåòíàòà ñëóæáà çà
îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå, ïðåäè äà áúäàò ïðåäàäåíè íà ñàìîëåòà.]
[Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.220 Îäîáðÿâàíå íà ëåòèùà îò ñòðàíà íà îïåðàòîðà (Âèæ IEM OPS
1.220)
     Îïåðàòîðúò èìà ïðàâî äà îäîáðè èçïîëçâàíåòî ñàìî íà îíåçè ëåòèùà,
êîèòî ñà ïîäõîäÿùè çà òèïà/òèïîâåòå ñàìîëåòè è åñòåñòâîòî íà åêñïëîàòàöèÿ íà
îïåðàòîðà.
     JAR-OPS 1.225 Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè íà ëåòèùàòà
     (a) Îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè íà ëåòèùàòà,
óñòàíîâåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.430 çà âñÿêî ëåòèùå íà èçëèòàíå, êàöàíå
èëè ðåçåðâíî ëåòèùå, îäîáðåíî çà èçïîëçâàíå â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.220.
     (b) Âñÿêî çàâèøàâàíå, íàëîæåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ,
òðÿáâà äà ñå äîáàâè êúì ìèíèìóìèòå, îïðåäåëåíè ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (à)
ïî-ãîðå.
     (c) Ìèíèìóìèòå çà âñåêè ñïåöèôè÷åí òèï ïîäõîä çà êàöàíå ñå ñ÷èòàò çà
ïðèëîæèìè, àêî:
     (1) íåîáõîäèìîòî çà èçïúëíåíèå íà ïðîöåäóðàòà íàçåìíî îáîðóäâàíå
ñúãëàñíî ñúîòâåòíàòà ñõåìà å ðàáîòåùî;
     (2) ñèñòåìèòå íà ñàìîëåòà, íåîáõîäèìè çà òîçè òèï ïðîöåäóðà,
ôóíêöèîíèðàò íîðìàëíî;
     (3) èçïúëíåíè ñà íåîáõîäèìèòå èçèñêâàíèÿ ïî îòíîøåíèå íà ðàáîòíèòå
õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà, ïðè ñúîòâåòíàòà ìàñà è âúíøíè óñëîâèÿ;
     (4) åêèïàæúò ïðèòåæàâà íåîáõîäèìàòà êâàëèôèêàöèÿ.
     (JAR-OPS 1.230 Ïðîöåäóðè çà îòëèòàíå è ïîäõîä çà êàöàíå ïî ïðèáîðè
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà èçïîëçâàíåòî íà ïðîöåäóðèòå çà îòëèòàíå è
ïîäõîä çà êàöàíå ïî ïðèáîðè, óñòàíîâåíè îò äúðæàâàòà, íà ÷èÿòî òåðèòîðèÿ ñå
íàìèðà ñúîòâåòíîòî ëåòèùå.
     (b) Íåçàâèñèìî îò Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà ìîæå
äà ïðèåìå ðàçðåøåíèå îò ñëóæáèòå çà ðúêîâîäñòâî íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå çà
îòêëîíåíèå îò ïóáëèêóâàíàòà ñòàíäàðòíà ïðîöåäóðà çà îòëèòàíå.
     Îïåðàòîðúò èëè ïîäõîä çà êàöàíå, ïðè óñëîâèå ÷å ñà èçïúëíåíè êðèòåðèèòå
çà ïîääúðæàíå íà ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà íàä ïðåïÿòñòâèÿòà è ñà
îò÷åòåíè âñè÷êè åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ. Ôèíàëíèÿò ïîäõîä çà êàöàíå
òðÿáâà äà áúäå èçïúëíåí âèçóàëíî èëè â ñúîòâåòñòâèå ñ óñòàíîâåíàòà
ïðîöåäóðà ïî ïðèáîðè.
     (c) Îïåðàòîðúò ìîæå äà ïðèëàãà è ðàçëè÷íè îò îïèñàíèòå â Ïîäïàðàãðàô (à)
ïî-ãîðå ïðîöåäóðè ñàìî ïðè óñëîâèå ÷å òå ñà îäîáðåíè îò äúðæàâàòà, íà ÷èÿòî
òåðèòîðèÿ ñå íàìèðà ëåòèùåòî, àêî ñå èçèñêâà, è îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     JAR-OPS 1.235 Ïðîöåäóðè çà íàìàëÿâàíå íà øóìà
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè çà
íàìàëÿâàíå íà øóìà ïðè îòëèòàíå è ïîäõîä çà êàöàíå â ñúîòâåòñòâèå
ñ èçèñêâàíèÿòà íà ICAO PANS OPS Volume 1 (Doc 8168-OPS/611).
     (b) Ïðîöåäóðèòå ïî íàìàëÿâàíå íà øóìà ïðè íàáèðàíå íà âèñî÷èíà,
îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà çà âñåêè òèï ñàìîëåò, òðÿáâà äà ñà åäíè è ñúùè çà
âñè÷êè ëåòèùà.
     JAR-OPS 1.240 Ìàðøðóòè è çîíè çà åêñïëîàòàöèÿ
     (à) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà åêñïëîàòàöèÿòà íà ñàìîëåòà äà ñå îñúùåñòâÿâà
ñàìî ïî ìàðøðóòè è â çîíè, â êîèòî:
     (1) Íàëè÷íè ñà íàçåìíî îáîðóäâàíå è îñèãóðÿâàíå, âêëþ÷èòåëíî
ìåòåîðîëîãè÷íî îñèãóðÿâàíå, êîèòî ñà àäåêâàòíè íà ïëàíèðàíàòà åêñïëîàòàöèÿ;
     (2) ðàáîòíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà, êîéòî ùå ñå èçïîëçâà,
îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà çà ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåòà;
     (3) îáîðóäâàíåòî íà ñàìîëåòà ñúîòâåòñòâà íà ìèíèìàëíî íåîáõîäèìîòî
îáîðóäâàíå çà ïëàíèðàíàòà åêñïëîàòàöèÿ;
     (4) íåîáõîäèìèòå êàðòè è ñõåìè ñà íà ðàçïîëîæåíèå (JAR-OPS 1.135(a)(9)
ïîñî÷âà);
     (5) àêî ñå èçïîëçâàò äâóäâèãàòåëíè ñàìîëåòè, äà ñà íàëè÷íè àäåêâàòíè
ëåòèùà â ðàìêèòå íà îãðàíè÷åíèÿòà ïî âðåìå/ðàçñòîÿíèå íà JAR-OPS 1.245;
     (6) àêî ñå èçïîëçâàò åäíîäâèãàòåëíè ñàìîëåòè, äà èìà íà ðàçïîëîæåíèå
ïëîùàäêè, ïîçâîëÿâàùè áåçîïàñíî èçïúëíåíèå íà ïðèíóäèòåëíî êàöàíå.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè åêñïëîàòàöèÿòà äà ñå îñúùåñòâÿâà â
ñúîòâåòñòâèå ñ îãðàíè÷åíèÿòà ïî ìàðøðóòèòå è çîíèòå íà åêñïëîàòàöèÿ,
âúâåäåíè îò ñúîòâåòíàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ.
     JAR-OPS 1.241 Åêñïëîàòàöèÿ â îïðåäåëåíî âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî ñ
íàìàëåíè ìèíèìóìè çà âåðòèêàëíà ñåïàðàöèÿ (RVSM)
     (Âèæ Àäìèíèñòðàòèâíèÿ è óêàçàòåëåí ìàòåðèàë íà JÀÀ, Ñåêöèÿ 1, ×àñò 3,
ëèñò 6)
     Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà äàäåí ñàìîëåò â îïðåäåëåíè
ó÷àñòúöè îò âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî, êúäåòî, íà áàçàòà íà Ðåãèîíàëíî
ñïîðàçóìåíèå çà âúçäóøíà íàâèãàöèÿ, ñå ïðèëàãà âåðòèêàëåí ìèíèìóì çà
ñåïàðàöèÿ îò 300 ì (1000 ôóòà), îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî òàêîâà äåéñòâèå å
îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ (RVSM Îäîáðåíèå).
     (Âèæ ñúùî JAR-OPS 1.872.)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.243 Åêñïëîàòàöèÿ â çîíè ñúñ ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ çà
íàâèãàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè
     (Âèæ [ACJ] OPS 1.243)
     (à) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè äàäåí ñàìîëåò, åêñïëîàòèðàí â
îïðåäåëåíè çîíè èëè ïðåç ó÷àñòúöè îò âúçäóøíîòî ïðîñòðàíñòâî, èëè
ïî ìàðøðóòè, êúäåòî ñïåöèôèêàöèè çà íàâèãàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè ñà
îïðåäåëåíè, äà áúäå ñåðòèôèöèðàí â ñúîòâåòñòâèå ñ òåçè èçèñêâàíèÿ è àêî å
íåîáõîäèìî, äàäåíàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ äà å èçäàëà
ïîäõîäÿùîòî åêñïëîàòàöèîííî îäîáðåíèå. (Âèæ ñúùî JAR-OPS 1.865 (ñ)(2),
 1.870 è 1.872.)
     [(b) Îïåðàòîð íà ñàìîëåò, èçâúðøâàù îïåðàöèè â çîíèòå, ïîñî÷åíè â (à),
òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïðîöåäóðè çà íåïðåäâèäåíè ñèòóàöèè, îïðåäåëåíè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, îòãîâàðÿùà çà äàäåíîòî âúçäóøíî
ïðîñòðàíñòâî, äà ñà âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà ïîëåòèòå. ]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 10, 01.03.06]
     JAR-OPS 1.245 Ìàêñèìàëíà äèñòàíöèÿ îò àäåêâàòíî ëåòèùå çà ñàìîëåòè ñ äâà
äâèãàòåëÿ áåç îòîðèçàöèÿ ETOPS
     (à) Îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî ñïåöèàëíî å îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.246(a)
(îòîðèçàöèÿ ETOPS), àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íÿìà ïðàâî äà åêñïëîàòèðà
ñàìîëåòè ñ äâà äâèãàòåëÿ ïî ìàðøðóò, ñúäúðæàù òî÷êà, îòñòîÿùà îò àäåêâàòíî
ëåòèùå íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò òîâà, ïðè:
     (1) Ñàìîëåòè ñ Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ À ñ:
     (i) Maêñèìàëíî ðàçðåøåíè 20 èëè ïîâå÷å ïúòíè÷åñêè ñåäÿùè ìåñòà; èëè
     (ii) Ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà îò 45 360 êã èëè ïîâå÷å,
êîåòî ìîæå äà áúäå ïðåëåòåíî çà 60 ìèíóòè ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà åäèí
îòêàçàë äâèãàòåë, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-äîëó;
     (2) Ñàìîëåòè ñ Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ À ñ:
     (i) Maêñèìàëíî ðàçðåøåíè 19 èëè ïî-ìàëêî ïúòíè÷åñêè ñåäÿùè ìåñòà; èëè
     (ii) Ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà îò 45 360 êã èëè ïî-ìàëêî,
ðàçñòîÿíèåòî, êîåòî ìîæå äà áúäå ïðåëåòåíî çà 120 ìèíóòè, èëè àêî å îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, äî 180 ìèíóòè çà òóðáîðåàêòèâíè
ñàìîëåòè, ñ êðåéñåðñêàòà ñêîðîñò çà åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, îïðåäåëåíà
ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-äîëó (Âèæ AMC OPS 1.245 (a)(2));
     (3) Ñàìîëåòè ñ Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ B èëè Ñ:
     (i) Ðàçñòîÿíèåòî, êîåòî ùå áúäå ïðåëåòåíî çà 120 ìèíóòè ñ êðåéñåðñêàòà
ñêîðîñò ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, îïðåäåëåíà ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (b)
ïî-äîëó èëè
     (ii) 300 ìîðñêè ìèëè, êîåòî îò äâåòå å ïî-ìàëêî. (Âèæ AMC OPS 1.245 (a))
     (b) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îïðåäåëè ñêîðîñò çà èç÷èñëÿâàíå íà
ìàêñèìàëíîòî
ðàçñòîÿíèå äî àäåêâàòíî ëåòèùå çà âñåêè òèï èëè âàðèàíò íà åêñïëîàòèðàí
ñàìîëåò, áåç äà íàäõâúðëÿ Vmo, íà áàçàòà íà èñòèíñêà âúçäóøíà ñêîðîñò,
êîÿòî ñàìîëåòúò ìîæå äà ïîääúðæà ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë ïðè ñëåäíèòå
óñëîâèÿ:
     (1) Ìåæäóíàðîäíà ñòàíäàðòíà àòìîñôåðà (ISA);
     (2) Õîðèçîíòàëåí ïîëåò:
     (i) Çà òóðáîðåàêòèâíè ñàìîëåòè íà:
     (A) FL 170; èëè
     (B) Íà ìàêñèìàëíîòî ïîëåòíî íèâî, êîåòî ñàìîëåòúò ìîæå äà íàáåðå è
ïîääúðæà ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, êàòî ñå èçïîëçâà áðóòíàòà âåðòèêàëíà
ñêîðîñò íà èçêà÷âàíå, îïðåäåëåíà â ÀFM, êîåòî å ïî-ìàëêî.
     (ii) Çà âèòëîâè ñàìîëåòè íà:
     (A) FL 80; èëè
     (B) Íà ìàêñèìàëíîòî ïîëåòíî íèâî, êîåòî ñàìîëåòúò ìîæå äà íàáåðå è
ïîääúðæà ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, êàòî ñå èçïîëçâà áðóòíàòà âåðòèêàëíà
ñêîðîñò íà èçêà÷âàíå, îïðåäåëåíà â ÀFM, êîåòî å ïî-ìàëêî.
     (3) Maêñèìàëíà íåïðåêúñíàòà òÿãà èëè ìîùíîñò íà îñòàâàùèÿ ðàáîòåù
äâèãàòåë;
     (4) Ìàñà íà ñàìîëåòà, íå ïî-ìàëêà îò òàçè, ïîëó÷àâàùà ñå â ðåçóëòàò íà:
     (i) Èçëèòàíå îò ìîðñêî ðàâíèùå ïðè ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà; è
     (ii) Íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïðè ðàáîòà íà âñè÷êè äâèãàòåëè äî îïòèìàëíàòà
âèñî÷èíà çà ïîëåò íà ìàêñèìàëíà äàëå÷èíà; è
     (iii) Ïîëåò ïðè ðàáîòà íà âñè÷êè äâèãàòåëè ñúñ ñêîðîñò çà ïîëåò íà
ìàêñèìàëíà äàëå÷èíà íà òàçè âèñî÷èíà, äîêàòî èçìèíàëîòî âðåìå îò èçëèòàíåòî
å ðàâíî íà ïðèëîæèìèÿ ïðàã, óêàçàí â Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå.
     (ñ) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å ñëåäíèòå äàííè, ñïåöèôè÷íè çà
âñåêè òèï èëè âàðèàíò, ñà âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà
ïîëåòèòå:
     (1) Êðåéñåðñêàòà ñêîðîñò ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, îïðåäåëåíà
ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-ãîðå; è
     (2) Ìàêñèìàëíîòî ðàçñòîÿíèå îò àäåêâàòíî ëåòèùå, îïðåäåëåíî â
ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàôè (à) è (b) ïî-ãîðå.
     Çàáåëåæêà: Òåçè ñêîðîñòè è âèñî÷èíè (ïîëåòíè íèâà), îïðåäåëåíè ïî-ãîðå,
ñà ïðåäíàçíà÷åíè ñàìî çà èçïîëçâàíå ïðè óñòàíîâÿâàíå íà ìàêñèìàëíîòî
ðàçñòîÿíèå äî àäåêâàòíî ëåòèùå
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.246 Ðàçøèðåí îáõâàò íà ïîëåòíèòå îïåðàöèè ñúñ ñàìîëåòè ñ äâà
äâèãàòåëÿ (ETOPS)
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íÿìà äà èçâúðøâà ïîëåòíè îïåðàöèè îòâúä
ïðàãîâàòà äèñòàíöèÿ, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR- OPS 1.245, îñâåí àêî íå
å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ (îäîáðåíèå ETOPS ) (Âèæ
GAI-20, ACJ 20X6.)
     (b) Ïðåäè èçâúðøâàíå íà ïîëåò ïî ETOPS, àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð
îñèãóðÿâà íà ðàçïîëîæåíèå ïîäõîäÿùî ETOPS ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà â
ðàìêèòå íà îäîáðåíîòî âðåìå çà îòêëîíåíèå, èëè íà âðåìåòî çà îòêëîíåíèå,
áàçèðàíî âúðõó ãåíåðèðàíèÿ îò MEL ñòàòóñ íà ñàìîëåòà, êîåòî å ïî-êðàòêî.
(Âèæ ñúùî JAR-OPS 1.297(d).)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.250 Óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íà ïîëåòà (Âèæ IEM OPS
1.250)
     (a) Îïåðàòîðúò óñòàíîâÿâà ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íà ïîëåòà è ìåòîäè çà
îïðåäåëÿíå íà òàçè âèñî÷èíà çà âñè÷êè ó÷àñòúöè îò ìàðøðóòà, êîèòî îñèãóðÿâàò
ñïàçâàíå íà èçèñêâàíèÿòà çà áåçîïàñíà âèñî÷èíà íàä ïðåïÿòñòâèÿòà, êàòî ñå
îò÷èòàò èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäðàçäåëè F äî I.
     (b) Âñåêè ìåòîä çà îïðåäåëÿíå íà ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà òðÿáâà
äà áúäå îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (c) Êîãàòî ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè, óñòàíîâåíè îò äúðæàâàòà, íàä êîÿòî ñå
ïðåëèòà, ñà ïî-âèñîêè îò òåçè, óñòàíîâåíè îò îïåðàòîðà, ñå ïðèëàãàò
ïî-âèñîêèòå ñòîéíîñòè.
     (d) Îïåðàòîð å äëúæåí äà îò÷èòà ñëåäíèòå ôàêòîðè ïðè óñòàíîâÿâàíå íà
ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåò:
     (1) òî÷íîñòòà, ñ êîÿòî ìîæå äà áúäå îïðåäåëåíà ïîçèöèÿòà íà ñàìîëåòà;
     (2) âåðîÿòíàòà íåòî÷íîñò íà èçïîëçâàíèòå âèñîòîìåðè;
     (3) õàðàêòåðèñòèêèòå íà òåðåíà (íàïðèìåð âíåçàïíè èçìåíåíèÿ â
ïðåâèøåíèåòî) ïî ìàðøðóòà èëè â çîíèòå, êúäåòî ùå ñå èçâúðøâàò ïîëåòíèòå
îïåðàöèè;
     (4) âåðîÿòíîñòòà îò ïîïàäàíåòî â íåáëàãîïðèÿòíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ
(íàïðèìåð ñèëíà òóðáóëåíöèÿ è ñïóñêàùè ñå âúçäóøíè òå÷åíèÿ); è
     (5) âúçìîæíàòà íåòî÷íîñò íà àåðîíàâèãàöèîííèòå êàðòè.
     (å) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà, ïîñî÷åíè â Ïîäïàðàãðàô (d) ïî-ãîðå,
íåîáõîäèìîòî âíèìàíèå òðÿáâà äà ñå îáúðíå è íà:
     (1) êîðåêöèèòå çà îòêëîíåíèÿòà îò ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè íà
òåìïåðàòóðàòà è àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå;
     (2) èçèñêâàíèÿòà íà îðãàíà çà Ðúêîâîäñòâî íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå;
     (3) âñÿêî ïðåäâèäèìî ñëó÷àéíî ñúáèòèå ïî ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò.
     JAR-OPS 1.255 Ãîðèâíà ïîëèòèêà (Âèæ AMC OPS 1.255)
     (a) Çà öåëèòå íà ïëàíèðàíå íà ïîëåòèòå è ïðåïëàíèðàíå â ïîëåò îïåðàòîðúò
å äëúæåí äà óñòàíîâè ãîðèâíà ïîëèòèêà, ïðèëàãàíåòî íà êîÿòî îñèãóðÿâà
äîñòàòú÷íî êîëè÷åñòâî ãîðèâî íà áîðäà íà ñàìîëåòà çà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò è
ðåçåðâ çà ïîêðèâàíå íà îòêëîíåíèÿ îò íåãî.
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ïëàíèðàíå íà ïîëåòà, äà áúäå ïîíå
áàçèðàíî íà (1) è (2) ïî-äîëó:
     (1) ïðîöåäóðèòå, ñúäúðæàùè ñå â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ è
äàííèòå, èçâëå÷åíè îò:
     (i) Äàííè, îñèãóðåíè îò ïðîèçâîäèòåëÿ íà ñàìîëåòà; èëè
     (ii) Àêòóàëíè äàííè, ñïåöèôè÷íè çà ñàìîëåòà, ïî-ëó÷åíè îò ñèñòåìàòà çà
íàáëþäåíèå íà êîíñóìàöèÿòà íà ãîðèâî.
     (2) åêñïëîàòàöèîííèòå óñëîâèÿ, ïðè êîèòî ùå áúäå èçïúëíåí ïîëåòúò,
âêëþ÷èòåëíî:
     (i) ðåàëèñòè÷íè äàííè çà ðàçõîä íà ãîðèâî íà ñàìîëåòà;
     (ii) î÷àêâàíè ìàñè íà ñàìîëåòà;
     (iii) î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ;
     (iv) ïðîöåäóðèòå è îãðàíè÷åíèÿòà íà îðãàíèòå çà îáñëóæâàíå íà
âúçäóøíîòî äâèæåíèå. (c) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ïðåäïîëåòíèòå
èç÷èñëåíèÿ çà íåîáõîäèìîòî èçïîëçâàåìî ãîðèâî çà ïîëåò äà âêëþ÷âàò:
     (1) ãîðèâî çà ðóëèðàíå;
     (2) ãîðèâî ïî ìàðøðóòà íà ïîëåòà;
     (3) ðåçåðâíî ãîðèâî, âêëþ÷âàùî:
     (i) ãîðèâî çà îòêëîíåíèÿ ïðè ïîïàäàíå â íåïðåäâèäåíè ñèòóàöèè;
     (ii) ãîðèâî çà äîñòèãàíå äî ðåçåðâíî ëåòèùå, àêî ñå èçèñêâà ðåçåðâíî
ëåòèùå íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå.  (Òîâà íå èçêëþ÷âà âúçìîæíîñòòà çà
èçáèðàíå íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå êàòî ðåçåðâíî íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå.);
     (iii) ðåçåðâíîòî ãîðèâî ïðè êàöàíå;
     (iv) äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî å íåîáõîäèìî çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ
(íàïð. ETOPS); è
     (4) äîïúëíèòåëíî ãîðèâî ïî ðåøåíèå íà êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà.
     (d) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ïðîöåäóðèòå çà ïðåèç÷èñëåíèå ïî
âðåìå íà ïîëåò íà íåîáõîäèìîòî èçïîëçâàåìî ãîðèâî çà ïðîäúëæàâàíå íà ïîëåòà
ïî ìàðøðóòà èëè çà ïîëåò äî ëåòèùå, ðàçëè÷íî îò ïúðâîíà÷àëíî ïëàíèðàíîòî
ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå, äà âêëþ÷âàò:
     (1) ãîðèâîòî çà îñòàâàùàòà ÷àñò îò ïîëåòà;
     (2) ðåçåðâíî ãîðèâî, âêëþ÷âàùî:
     (i) ãîðèâî çà îòêëîíåíèÿ ïðè ïîïàäàíå â íåïðåäâèäåíè ñèòóàöèè;
     (ii) ãîðèâî çà äîñòèãàíå äî ðåçåðâíî ëåòèùå, àêî ñå èçèñêâà ðåçåðâíî
ëåòèùå íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå. (Òîâà íå èçêëþ÷âà âúçìîæíîñòòà çà
èçáèðàíå íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå êàòî ðåçåðâíî íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå.);
     (iii) ðåçåðâíî ãîðèâî ïðè êàöàíå;
     (iv) äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî å íåîáõîäèìî çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ (íàïð.
ETOPS); è
     (3) äîïúëíèòåëíî ãîðèâî ïî ðåøåíèå íà êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà.
     [Èçì. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.260 Ïðåâîç íà ïúòíèöè ñ íàìàëåíà ïîäâèæíîñò (Âèæ IEM OPS
1.260)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ðàçðàáîòè ñïåöèàëíà ïðîöåäóðà çà ïðåâîç íà
ïúòíèöè ñ íàìàëåíà ïîäâèæíîñò (ÏÍÏ).
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ÏÍÏ äà íå ñå íàñòàíÿâàò íà ìåñòà,
êúäåòî òÿõíîòî ïðèñúñòâèå áè ìîãëî:
     (1) äà âúçïðåïÿòñòâà èçïúëíåíèåòî íà çàäúëæåíèÿòà íà åêèïàæà;
     (2) äà âúçïðåïÿòñòâà äîñòúïà äî àâàðèéíîòî îáîðóäâàíå;
     (3) äà âúçïðåïÿòñòâà àâàðèéíîòî íàïóñêàíå íà ñàìîëåòà.
     (c) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà áúäå óâåäîìåí ïðåäè ïîëåòà,
êîãàòî ñå ïðåäâèæäà ïðåâîç íà ÏÍÏ.
     JAR-OPS 1.265 Ïðåâîç íà ïúòíèöè ñ îãðàíè÷åí äîñòúï, äåïîðòèðàíè ïúòíèöè
è ïúòíèöè ïîä îõðàíà
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè çà ïðåâîç íà ïúòíèöè ñ îãðàíè÷åí
äîñòúï, äåïîðòèðàíè ïúòíèöè è ïúòíèöè ïîä îõðàíà, çà äà ãàðàíòèðà
áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà è íàìèðàùèòå ñå â íåãî ëèöà. Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà
å íåîáõîäèìî äà áúäå óâåäîìåí, êîãàòî ñå ïðåäâèæäà ïðåâîç íà ãîðåïîñî÷åíèòå
ëèöà.
     JAR-OPS 1.270 Ïðåâîç íà áàãàæ è òîâàðè
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.270 è AMC OPS 1.270)
      (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè, çà äà îñèãóðè, ÷å â
ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà ñå ïðåâîçâà ñàìî ðú÷åí áàãàæ, êîéòî ìîæå äà áúäå
ðàçïîëîæåí ïîäõîäÿùî è ñèãóðíî.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè, çà äà îñèãóðè, ÷å âñåêè
áàãàæ èëè òîâàð, ïðåâîçâàí íà áîðäà, êîéòî ìîæå äà ïðè÷èíè íàðàíÿâàíèÿ è
ïîâðåäè èëè äà âúçïðåïÿòñòâà äîñòúïà äî ïúòåêèòå è èçõîäèòå, ùå å ðàçïîëîæåí
íà ìÿñòî, êîíñòðóèðàíî òàêà, ÷å äà ïðåäîòâðàòè íåãîâîòî äâèæåíèå.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.275 Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî
     JAR-OPS 1.280 Íàñòàíÿâàíå íà ïúòíèöèòå
     (Âèæ IEM OPS 1.280)
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðà, îñèãóðÿâàùà ïúòíèöèòå äà ñà
íàñòàíåíè òàêà, ÷å â ñëó÷àé, èçèñêâàù àâàðèéíà åâàêóàöèÿ îò ñàìîëåòà, äà
ìîãàò ïî íàé-äîáðèÿ íà÷èí äà ÿ ïîäïîìàãàò è äà íå âúçïðåïÿòñòâàò åâàêóàöèÿòà
îò ñàìîëåòà.
     JAR-OPS 1.285 Èíñòðóêòèðàíå íà ïúòíèöèòå
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ
     (1) ïúòíèöèòå äà áúäàò èíñòðóêòèðàíè óñòíî çà èçèñêâàíèÿòà çà
áåçîïàñíîñò.  ×àñò îò èíñòðóêòàæà èëè öåëèÿò èíñòðóêòàæ ìîæå äà áúäå ïîä
ôîðìàòà íà àóäèîâèçóàëíî ïðåäñòàâÿíå.
     (2) íà ïúòíèöèòå ñà îñèãóðåíè àâàðèéíè êàðòè, ñúäúðæàùè èíñòðóêöèè îò
êàðòèíåí òèï, ïîêàçâàùè èçïîëçâàíåòî íà àâàðèéíîñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå
è èçõîäèòå, êîèòî áèõà ìîãëè äà ñå èçïîëçâàò ïðè íàïóñêàíå íà ñàìîëåòà.
     (b) Ïðåäè èçëèòàíå
     (1) ïúòíèöèòå ñå èíôîðìèðàò çà: ñëåäíèòå âúïðîñè, àêî ñà ïðèëîæèìè:
     (i) ïðàâèëàòà çà òþòþíîïóøåíå â ñàìîëåòà;
     (ii) îáëåãàëêèòå íà êðåñëàòà äà ñà èçïðàâåíè è ñãúâàåìèòå ìàñè÷êè
ïðèáðàíè;
     (iii) ðàçïîëîæåíèåòî íà àâàðèéíèòå èçõîäè;
     (iv) ðàçïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà àâàðèéíàòà ìàðêèðîâêà íà ïîäà;
     (v) ðàçïîëàãàíåòî íà ðú÷íèÿ áàãàæ;
     (vi) îãðàíè÷åíèÿòà ïðè èçïîëçâàíå íà ïðåíîñèìè åëåêòðîííè óñòðîéñòâà; è
     (vii) ðàçïîëîæåíèåòî è ñúäúðæàíèåòî íà àâàðèéíèòå êàðòè.
     (2) Íà ïúòíèöèòå ñå äåìîíñòðèðà ñëåäíîòî:
     (i) èçïîëçâàíåòî íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè, âêëþ÷èòåëíî íà÷èíèòå çà
òÿõíîòî çàêîï÷àâàíå è ðàçêîï÷àâàíå;
     (ii) ðàçïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà êèñëîðîäíîòî îáîðóäâàíå, àêî å
íåîáõîäèìî (JAR-OPS 1.770 è JAR-OPS 1.775 ïîñî÷âàò); Ïúòíèöèòå òðÿáâà ñúùî
äà áúäàò èíñòðóêòèðàíè äà çàãàñÿò âñè÷êè ìàòåðèàëè, èçïóñêàùè äèì, êîãàòî ñå
èçïîëçâà êèñëîðîä; è
     (iii) ðàçïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà ñïàñèòåëíèòå æèëåòêè, àêî å
íåîáõîäèìî (JAR-OPS 1.825 ïîñî÷âà)
     (c) Ñëåä èçëèòàíå
     (1) íà ïúòíèöèòå ñå ïðèïîìíÿò ñëåäíèòå åëåìåíòè, àêî å ïðèëîæèìî:
     (i) ïðàâèëàòà çà òþòþíîïóøåíå; è
     (ii) èçïîëçâàíåòî íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè [âêëþ÷èòåëíî ïîëçèòå ïî
îòíîøåíèå íà áåçîïàñíîñòòà, àêî ïðåäïàçíèòå êîëàíè ñà ïîñòàâåíè, êîãàòî
ïúòíèöèòå ñåäÿò, íåçàâèñèìî îò íàëè÷èåòî íà ñèãíàëèçàöèÿ çà ïîñòàâÿíå íà
ïðåäïàçíèòå êîëàíè].
     (d) Ïðåäè êàöàíå
     (1) íà ïúòíèöèòå ñå ïðèïîìíÿò ñëåäíèòå åëåìåíòè, àêî å ïðèëîæèìî:
     (i) ïðàâèëàòà çà òþòþíîïóøåíå;
     (ii) èçïîëçâàíåòî íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè;
     (iii) îáëåãàëêèòå íà êðåñëàòà äà ñà èçïðàâåíè è ñãúâàåìèòå ìàñè÷êè
ïðèáðàíè;
     (iv) ðàçïîëàãàíåòî íà ðú÷íèÿ áàãàæ íà íåîáõîäèìèòå çà öåëòà ìåñòà;
     (v) îãðàíè÷åíèÿòà ïðè èçïîëçâàíå íà ïðåíîñèìè åëåêòðîííè óñòðîéñòâà.
     (e) Ñëåä êàöàíå
     (1) íà ïúòíèöèòå ñå ïðèïîìíÿò ñëåäíèòå åëåìåíòè:
     (i) ïðàâèëàòà çà òþòþíîïóøåíå;
     (ii) èçïîëçâàíåòî íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè;
     (f) Â àâàðèéíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò ïúòíèöèòå òðÿáâà äà
áúäàò èíñòðóêòèðàíè çà äåéñòâèÿòà, êîèòî å íåîáõîäèìî äà ïðåäïðèåìàò
ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà.
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.290 Ïîäãîòîâêà íà ïîëåòà
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà ñúñòàâÿíå íà åêñïëîàòàöèîíåí
ïîëåòåí ïëàí çà âñåêè ïîëåò.
     (b) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà íå òðÿáâà äà çàïî÷âà èçïúëíåíèåòî íà ïîëåòà,
àêî íå å óáåäåí, ÷å:
     (1) ñàìîëåòúò å ëåòàòåëíî ãîäåí;
     (2) íå ñå åêñïëîàòèðà â ðàçðåç ñúñ Ñïèñúêà ñ îòêëîíåíèÿ îò
êîíôèãóðàöèÿòà (CDL);
     (3) ïðèáîðèòå è îáîðóäâàíåòî, íåîáõîäèìè çà ïîëåòà, êîéòî ùå ñå
èçïúëíÿâà, â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà ïîä÷àñòè K è L, ñà íàëè÷íè;
     (4) ïðèáîðèòå è îáîðóäâàíåòî ñà â èçïðàâíî ñúñòîÿíèå, îñâåí êîãàòî
ñàìîëåòúò å äîïóñíàò äî ïîëåò ñïîðåä Ñïèñúêà çà ìèíèìàëíî íåîáõîäèìîòî
îáîðóäâàíå (ÌEL);
     (5) îíåçè ÷àñòè îò Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà ïîëåòèòå, êîèòî ñà
íåîáõîäèìè çà èçâúðøâàíå íà ïîëåòà, ñà íàëè÷íè;
     (6) äîêóìåíòèòå, äîïúëíèòåëíàòà èíôîðìàöèÿ è áëàíêèòå, èçèñêâàíè äà
áúäàò íàëè÷íè ñïîðåä JAR-OPS 1.125 è JAR-OPS 1.135, ñå íàìèðàò íà áîðäà;
     (7) àêòóàëíè êàðòè, ñõåìè è ñâúðçàíà ñ òÿõ äîêóìåíòàöèÿ èëè
åêâèâàëåíòíè äàííè, ñà íàëè÷íè, çà äà ïîêðèÿò ïëàíèðàíàòà ðàáîòà íà
ñàìîëåòà, âêëþ÷èòåëíî âñÿêî îòêëîíåíèå îò ìàðøðóòà. [Òîâà òðÿáâà äà âêëþ÷âà
âñè÷êè òàáëèöè çà êîíâåðòèðàíå, íåîáõîäèìè çà ïîääúðæàíå íà åêñïëîàòàöèÿòà
òàì, êúäåòî òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ìåòðè÷íè âèñî÷èíè è ïîëåòíè íèâà];
     (8) íàçåìíîòî îáîðóäâàíå è îáñëóæâàíå, êîèòî ñà íåîáõîäèìè çà
ïëàíèðàíèÿ ïîëåò, ñà íàëè÷íè è àäåêâàòíè;
     (9) çà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà,
îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà ïîëåòèòå, ïî îòíîøåíèå íà
ãîðèâî, ìàñëà, êèñëîðîä, ìèíèìàëíè áåçîïàñíè âèñî÷èíè, åêñïëîàòàöèîííè
ìèíèìóìè íà ëåòèùàòà, íàëè÷íîñò íà ðåçåðâíè ëåòèùà, êúäåòî ñå èçèñêâàò;
     (10) òîâàðúò å ïðàâèëíî ðàçïðåäåëåí è áåçîïàñíî óêðåïåí;
     (11) ìàñàòà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà å òàêàâà, ÷å ïîçâîëÿâà
èçïúëíåíèå íà ïîëåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà ïîä÷àñòè F è I, ñïîðåä
ïðèëîæèìîòî; è
     (12) ìîãàò äà áúäàò ñïàçåíè âñè÷êè åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ â
äîïúëíåíèå íà òåçè, êîèòî ñà ïîñî÷åíè â Ïîäïàðàãðàôè (9) è (11) ïî-ãîðå.
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.295 Èçáîð íà ëåòèùà
     (Âèæ ACJ OPS 1.295)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè çà èçáîð íà ëåòèùà çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è/èëè ðåçåðâíè ëåòèùà â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà
JAR-OPS 1.220 ïðè ïëàíèðàíå íà ïîëåòà.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçáåðå è îïðåäåëè â åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí íà
ïîëåòà ðåçåðâíî ëåòèùå íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå, â ñëó÷àé ÷å íå áè áèëî
âúçìîæíî âðúùàíå íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå, ïîðàäè ìåòåîðîëîãè÷íè èëè ïî
ïðè÷èíè, ñâúðçàíè ñ ðàáîòíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà. Ðåçåðâíîòî
ëåòèùå çà èçëèòàíå òðÿáâà äà ñå íàìèðà â ðàìêèòå íà:
     (1) çà äâóäâèãàòåëíè ñàìîëåòè:
     (i) åäèí ÷àñ ïîëåòíî âðåìå ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë
ñúãëàñíî ÐËÅ (AFM) â ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà ñïîêîéíà àòìîñôåðà, íà áàçàòà íà
ôàêòè÷åñêàòà èçëåòíà ìàñà; èëè
     (ii) îäîáðåíîòî çà îïåðàòîðà ETOPS ïîëåòíî âðåìå çà îòêëîíåíèå,
îáåêò íà ñúîòâåòíè îãðàíè÷åíèÿ ïî MEL, íàé-ìíîãî äî 2 ÷àñà, ïðè êðåéñåðñêà
ñêîðîñò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë ñúãëàñíî ÐËÅ, â ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà
ñïîêîéíà àòìîñôåðà, íà áàçàòà íà ôàêòè÷åñêà èçëåòíà ìàñà, çà ñàìîëåòè è
åêèïàæè, îòîðèçèðàíè çà ETOPS; èëè
     (2) äâà ÷àñà ïîëåòíî âðåìå ïðè êðåéñåðñêà ñêîðîñò ñ åäèí îòêàçàë
äâèãàòåë ñúãëàñíî ÐËÅ, â ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà ñïîêîéíà àòìîñôåðà íà áàçàòà
íà ôàêòè÷åñêà èçëåòíà ìàñà çà ñàìîëåòè ñ òðè è ÷åòèðè äâèãàòåëÿ; è
     (3) àêî ÐËÅ íå ñúäúðæà êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà ïîëåò ñ åäèí îòêàçàë
äâèãàòåë, ñêîðîñòòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà ïðè èç÷èñëåíèÿòà, òðÿáâà
äà áúäå òàçè, êîÿòî ñå ïîñòèãà ñ îñòàíàëèòå äâèãàòåëè, ðàáîòåùè íà
ìàêñèìàëåí ïðîäúëæèòåëåí ðåæèì.
     (ñ) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçáåðå ïîíå åäíî ðåçåðâíî ëåòèùå íà ëåòèùåòî
çà ìåñòîíàçíà÷åíèå çà âñåêè ïîëåò, èçïúëíÿâàí ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî
ïðèáîðè, îñâåí àêî:
     (1) Êàêòî:
     (i) ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò îò èçëèòàíå äî êàöàíå íå
ïðåâèøàâà 6 ÷àñà, òàêà è
     (ii) äâå îòäåëíè ÏÈÊ ñà íàëè÷íè è èçïîëçâàåìè íà ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è ñúîòâåòíèòå ôàêòè÷åñêè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè
ìåòåîðîëîãè÷íè ïðîãíîçè çà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå, èëè âñÿêà
êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà ïåðèîä îò âðåìå îò åäèí ÷àñ ïðåäè äî åäèí
÷àñ ñëåä î÷àêâàíîòî âðåìå íà ïðèñòèãàíå íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå,
äîëíàòà ãðàíèöà íà îáëàöèòå ùå áúäå ïîíå 2000 ôóòà èëè âèñî÷èíàòà çà âèçóàëíî
ìàíåâðèðàíå
     ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä + 500 ôóòà, êîåòî å ïî-ãîëÿìî, à
âèäèìîñòà ùå áúäå íàé-ìàëêî 5 êèëîìåòðà. (Âèæ IEM OPS 1.295(c) (l) (ii));
èëè
     (2) ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå å èçîëèðàíî è íå ñúùåñòâóâà ïîäõîäÿùî
ðåçåðâíî ëåòèùå.
     (d) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçáåðå äâå ðåçåðâíè ëåòèùà, êîãàòî:
     (1) ñúîòâåòíèòå ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè ïðîãíîçè çà
ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå èëè âñÿêà êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà
ïåðèîä îò âðåìå îò åäèí ÷àñ ïðåäè äî åäèí ÷àñ ñëåä î÷àêâàíîòî âðåìå íà
ïðèñòèãàíå íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå, ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ùå
áúäàò ïî-íèñêè îò ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå; èëè:
     (2) íÿìà íàëè÷íà ìåòåîðîëîãè÷íà èíôîðìàöèÿ.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîñî÷è âñÿêî èçáðàíî ðåçåðâíî ëåòèùå
â åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí íà ïîëåòà.
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.297 Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå çà ïîëåòè, èçïúëíÿâàíè ïî ïðàâèëàòà
çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè
     (à) Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå íà ðåçåðâíè ëåòèùà íà ëåòèùåòî íà èçëèòàíå.
     Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà îïðåäåëÿ ëåòèùå çà ðåçåðâíî íà ëåòèùåòî çà
èçëèòàíå, îñâåí àêî ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè ïðîãíîçè çà òîâà
ëåòèùå èëè âñÿêà êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà ïåðèîä, çàïî÷âàù åäèí ÷àñ
ïðåäè è çàâúðøâàù åäèí ÷àñ ñëåä ïëàíèðàíîòî âðåìå íà ïðèñòèãàíå íà òîâà
ëåòèùå, ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ùå áúäàò ðàâíè èëè ïî-âèñîêè îò ïðèëîæèìèòå
ìèíèìóìè çà êàöàíå, îïðåäåëåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.225.  Âèñî÷èíàòà íà äîëíàòà ãðàíèöà íà îáëàöèòå òðÿáâà äà ñå âçåìå ïðåäâèä,
êîãàòî íà ñúîòâåòíîòî ëåòèùå å âúçìîæíî èçïúëíåíèåòî ñàìî íà íåòî÷íè ïîäõîäè
çà êàöàíå è/èëè âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä/è. Îò÷èòàò
ñå è âñè÷êè îãðàíè÷åíèÿ, ñâúðçàíè ñ îòêàç íà åäèí äâèãàòåë.
     (b) Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå íà ëåòèùå íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíè ëåòèùà
íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå.
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð ìîæå äà îïðåäåëè ëåòèùå íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è/èëè
ðåçåðâíî(è) íà òîâà ëåòèùå ñàìî êîãàòî ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ
èëè ïðîãíîçè çà òîâà ëåòèùå èëè âñÿêà êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà
ïåðèîä îò âðåìå, çàïî÷âàù åäèí ÷àñ ïðåäè è çàâúðøâàù åäèí ÷àñ ñëåä
ðàç÷åòíîòî âðåìå çà ïðèñòèãàíå íà òîâà ëåòèùå, ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ùå
áúäàò ðàâíè èëè ïî-âèñîêè îò ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå, êàêòî
ñëåäâà:
     (1) Ìèíèìóìúò çà ïëàíèðàíå íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå [îñâåí
èçîëèðàíè ëåòèùà çà ìåñòîíàçíà÷åíèå]:
(i) âèäèìîñòòà ïî ïîëîñàòà/âèäèìîñòòà, îïðåäåëåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ
JAR-OPS 1.225; è
(ii) çà íåòî÷åí ïîäõîä çà êàöàíå èëè çà âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä
èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä âèñî÷èíàòà íà äîëíàòà ãðàíèöà íà îáëàöèòå å ðàâíà èëè
ïî-âèñîêà îò ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíàòà çà ñíèæåíèå MDH; è
(2) Ìèíèìóìèòå çà ïëàíèðàíå íà ðåçåðâíîòî ëåòèùå(à) íà ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå [è ëåòèùà ñ èçîëèðàíî ìåñòîíàçíà÷åíèå.]
Òàáëèöà 1: Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå - ðåçåðâíè ëåòèùà ïî ìàðøðóòà è
ðåçåðâíè ëåòèùà íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèåòî

Çàáåëåæêà 1 - RVR.
Çàáåëåæêà 2 - âèñî÷èíàòà íà äîëíàòà ãðàíèöà íà îáëàöèòå òðÿáâà äà å
ðàâíà èëè ïî-âèñîêà îò ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà ñíèæåíèå (MDÍ).
(ñ) Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå íà ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà. Îïåðàòîðúò
íÿìà ïðàâî äà îïðåäåëÿ ëåòèùå çà ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà, îñâåí àêî
ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè ïðîãíîçè çà òîâà ëåòèùå èëè âñÿêà
êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà ïåðèîä îò âðåìå, çàïî÷âàù åäèí ÷àñ ïðåäè
è çàâúðøâàù åäèí ÷àñ ñëåä ðàç÷åòíîòî âðåìå çà ïðèñòèãàíå íà òîâà ëåòèùå,
ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ùå áúäàò ðàâíè èëè ïî-âèñîêè îò ïðèëîæèìèòå
ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå, îïèñàíè â Òàáëèöà 1 ïî-ãîðå.
(Âèæ ñúùî AMC OPS 1.255, ïàðàãðàô 1.3.à.ii)
(d) Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå íà ETOPS ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà.
Îïåðàòîðúò íÿìà ïðàâî äà îïðåäåëÿ ëåòèùå çà ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà ïðè
ETOPS ïîëåòè, îñâåí àêî ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè ïðîãíîçè çà
òîâà ëåòèùå èëè âñÿêà êîìáèíàöèÿ îò òÿõ ïîêàçâàò, ÷å çà ïåðèîä îò âðåìå,
çàïî÷âàù åäèí ÷àñ ïðåäè è çàâúðøâàù åäèí ÷àñ ñëåä ðàç÷åòíîòî âðåìå çà
ïðèñòèãàíå íà òîâà ëåòèùå, ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ùå áúäàò ðàâíè èëè
ïî-âèñîêè îò ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå, îïèñàíè â Òàáëèöà 2 ïî-äîëó,
è ñà â ñúîòâåòñòâèå ñ ETOPS îòîðèçàöèÿòà íà îïåðàòîðà.
JAR-OPS 1.300 Ïðåäàâàíå íà ATS ïîëåòåí ïëàí
(Âèæ AMC OPS 1.300)
Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà çàïî÷íå èçïúëíåíèåòî íà ïîëåòè, áåç äà å
ïðåäñòàâåí ATS ïîëåòeí ïëàí, èëè àêî íå å ïðåäñòàâåíà àäåêâàòíà èíôîðìàöèÿ,
ïîçâîëÿâàùà íà àâàðèéíèòå ñëóæáè äà áúäàò àêòèâèðàíè, àêî å íåîáõîäèìî.
Òàáëèöà 2: Ìèíèìóìè çà ïëàíèðàíå ïðè ETOPS ïîëåòè

     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.305 Çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà àâèàöèîííî ãîðèâî, êîãàòî
ïúòíèöèòå ñå êà÷âàò, íàìèðàò ñå íà áîðäà èëè ñëèçàò îò áîðäà íà ñàìîëåòà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.305) (Âèæ IEM OPS 1.305)
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å íà íèòî åäèí ñàìîëåò íå ñå
èçâúðøâà çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà àâèàöèîííî ãîðèâî Avgas èëè ãîðèâî ñ
øèðîêà ôðàêöèÿ (íàïðèìåð Jet-B èëè åêâèâàëåíòíî), èëè êîãàòî å âúçìîæíî äà
âúçíèêíå ñìåñâàíå íà òåçè òèïîâå ãîðèâà, ñ ïúòíèöè íà áîðäà èëè êîãàòî òå ñà
â ïðîöåñ íà êà÷âàíå èëè ñëèçàíå. Ïðè âñè÷êè äðóãè ñëó÷àè òðÿáâà äà ñà
ïðåäïðèåòè íåîáõîäèìèòå ïðåäïàçíè ìåðêè, à ñàìîëåòúò òðÿáâà äà èìà íà áîðäà
ñè êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë, êîéòî äà å ãîòîâ äà èíèöèèðà è ðúêîâîäè
åâàêóàöèÿòà îò ñàìîëåòà ïîñðåäñòâîì íàé-ïðàêòè÷íèòå è åêñïåäèòèâíè ñðåäñòâà,
êîèòî ñà íà ðàçïîëîæåíèå.
     JAR-OPS 1.307 Çàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ
     (Âèæ IEM OPS 1.307)
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðà çà çàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâî
ñ øèðîêà ôðàêöèÿ (íàïðèìåð Jet-B èëè åêâèâàëåíòíî), àêî òîâà ñå èçèñêâà.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     [JAR-OPS 1.308 Áóêñèðàíå èëè òåãëåíå
     (Âèæ ACJ OPS 1.308)
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïðîöåäóðè ïî
áóêñèðàíå è òåãëåíå äà îòãîâàðÿò íà ïîäõîäÿùèòå àâèàöèîííè ñòàíäàðòè è
ïðîöåäóðè.
     (b) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îñèãóðè ïîçèöèîíèðàíåòî íà ñàìîëåòà
ïðåäè è ñëåä ðóëèðàíå äà íå ñå èçâúðøâà ïîñðåäñòâîì òåãëåíå áåç âîäèëî,
îñâåí àêî:
     (1) Äèçàéíúò íà ñàìîëåòà ïðåäïàçâà ñèñòåìàòà çà óïðàâëåíèå íà íîñîâîòî
êîëåëî îò ïîâðåäà â ðåçóëòàò íà òåãëåíå áåç âîäèëî, èëè
     (2) îñèãóðåíà å ñèñòåìà/ïðîöåäóðà, êîÿòî äà àëàðìèðà åêèïàæà, ÷å
òàêàâà ïîâðåäà ìîæå äà íàñòúïè èëè å íàñòúïèëà, èëè
     (3) ïðåâîçíîòî ñðåäñòâî çà òåãëåíå áåç âîäèëî å ñ äèçàéí, êîéòî
ïðåäïàçâà îò òàêàâà ïîâðåäà äàäåíèÿ òèï ñàìîëåò.
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.310 ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà íà ðàáîòíèòå ñè ìåñòà
     (à) ×ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ
     (1) Â ïðîöåñà íà èçëèòàíå è êàöàíå âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
êîéòî ñå èçèñêâà äà áúäå â ïèëîòñêàòà êàáèíà, òðÿáâà äà çàåìà ñâîåòî ðàáîòíî
ìÿñòî.
     (2) Ïðåç îñòàíàëèòå ôàçè íà ïîëåòà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ
òðÿáâà äà å íà ðàáîòíîòî ñè ìÿñòî, îñâåí àêî íåãîâîòî îòñúñòâèå íå å
íåîáõîäèìî çà èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèÿòà ìó, ñâúðçàíè ñ åêñïëîàòàöèÿòà èëè çà
ôèçèîëîãè÷íè íóæäè, ïðè óñëîâèå ÷å ïîíå åäèí êâàëèôèöèðàí ïèëîò å ïîåë
óïðàâëåíèåòî íà ñàìîëåòà çà öÿëîòî òîâà âðåìå.
     [(3) Ïî âðåìå íà âñè÷êè åòàïè íà ïîëåòà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
êîéòî ñå èçèñêâà äà áúäå â ïèëîòñêàòà êàáèíà, òðÿáâà äà îñòàíå áäèòåëåí.
Àêî ñå çàáåëåæè ëèïñà íà áäèòåëíîñò, òðÿáâà äà áúäàò ïðåäïðèåòè ïîäõîäÿùè
ïðåäïàçíè ìåðêè. Àêî ñå óñòàíîâè íåî÷àêâàíà óìîðà, ìîæå äà áúäå ïðèëîæåíà,
àêî ðàáîòíîòî íàòîâàðâàíå ïîçâîëÿâà, êîíòðîëèðàíà ïðîöåäóðà çà ïî÷èâêà,
îðãàíèçèðàíà îò êîìàíäèðà. (Âèæ ACJ OPS 1.310 (a)(3)). Êîíòðîëèðàíàòà
ïî÷èâêà, âçåòà ïî òîçè íà÷èí, íå òðÿáâà íèêîãà äà áúäå îò÷èòàíà êàòî ÷àñò îò
âðåìåòî çà ïî÷èâêà çà öåëèòå íà îïðåäåëÿíå íà îãðàíè÷åíèÿòà íà ïîëåòíîòî
ðàáîòíî âðåìå, íèòî èçïîëçâàíà çà íàìàëÿâàíå íà ìèíèìàëíèÿ èçèñêóåì
ïðîìåæäóòúê ìåæäó ïåðèîäè íà çàåòîñò.]
     (b) ×ëåíîâåòå îò êàáèííèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà òðÿáâà äà çàåìàò
îïðåäåëåíèòå èì ðàáîòíè ìåñòà âúâ âñè÷êè ïàëóáè íà ñàìîëåòà, êúäåòî ñà
íàñòàíåíè ïúòíèöè [ïðè êðèòè÷íèòå ôàçè íà ïîëåòà].
     (Âèæ IEM OPS 1.310(b))
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.315 Ïîìîùíè ñðåäñòâà çà àâàðèéíà åâàêóàöèÿ
     Îïåðàòîðúò ïðèëàãà ñïåöèàëíà ïðîöåäóðà, îñèãóðÿâàùà ïðåäè ðóëèðàíå,
èçëèòàíå è êàöàíå è êîãàòî å áåçîïàñíî è ïðàêòè÷åñêè âúçìîæíî, ïîìîùíèòå
ñðåäñòâà çà åâàêóàöèÿ, êîèòî ñå çàäåéñòâàò àâòîìàòè÷íî, äà áúäàò ïîñòàâåíè â
ïîëîæåíèå íà ãîòîâíîñò çà ðàáîòà.
     JAR-OPS 1.320 Ìåñòà, ïðåäïàçíè êîëàíè è ðàìåííè êîëàíè
     (a) ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà
     (1) Ïî âðåìå íà èçëèòàíå è êàöàíå è êîãàòî å íåîáõîäèìî ïî ïðåöåíêà íà
êîìàíäèðà ñ öåë îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíîñò, âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà òðÿáâà äà
å çàêîï÷àí ñ ïðåäâèäåíèòå ïðåäïàçíè è ðàìåííè êîëàíè.
     (2) Ïðåç îñòàíàëèòå åòàïè íà ïîëåòà âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà, êîãàòî å íà
ðàáîòíîòî ñè ìÿñòî â ïèëîòñêàòà êàáèíà íà ñàìîëåòà, òðÿáâà äà áúäå ñúñ
çàêîï÷àí è çàòåãíàò ïðåäïàçåí êîëàí.
     (b) Ïúòíèöèòå
     (1) Ïðåäè èçëèòàíå è êàöàíå è â ïðîöåñà íà ðóëèðàíå, êàêòî è êîãàòî ñå
ñ÷èòà íåîáõîäèìî â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà, êîìàíäèðúò òðÿáâà äà îñèãóðè,
÷å âñåêè ïúòíèê íà áîðäà çàåìà ñåäàëêà èëè ðàçãúâàåìî êðåñëî ñúñ çàêîï÷àíè
è ïðèñòåãíàòè ïðåäïàçíè êîëàíè èëè ðàìåííè êîëàíè, êúäåòî ñà îñèãóðåíè.
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñúçäàäå óñëîâèÿ çà, à êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà
òðÿáâà äà îñèãóðè çàåìàíåòî íà åäíà ïúòíè÷åñêà ñåäàëêà îò ïîâå÷å îò åäèí
ïúòíèê äà ìîæå äà ñå ïîçâîëè ñàìî íà îïðåäåëåíè ñåäàëêè ñàìî àêî ñåäàëêàòà
ñå çàåìà îò åäèí âúçðàñòåí ïúòíèê è åäíî áåáå, ïîäõîäÿùî îñèãóðåíî ñ
äîïúëíèòåëåí ïðåäïàçåí êîëàí çà áåáåòà èëè äðóãî ïðåäïàçíî ñðåäñòâî.
     JAR-OPS 1.325 Îáåçîïàñÿâàíå íà ñàëîíà çà ïúòíèöèòå è áîðäîâèòå êóõíè
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðà, îñèãóðÿâàùà ïðåäè
ðóëèðàíå, èçëèòàíå è êàöàíå âñè÷êè èçõîäè è ïúòåêè çà åâàêóàöèÿ äà ñà
ñâîáîäíè îò ïðåïÿòñòâèÿ.
     (b) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà îñèãóðè ïðåäè èçëèòàíå è êàöàíå è
êîãàòî ñ÷èòà çà íåîáõîäèìî â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà, âñÿêî îáîðóäâàíå è
áàãàæ äà ñà ïîäõîäÿùî îáåçîïàñåíè.
     JAR-OPS 1.330 Äîñòúï äî àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà
     Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà îñèãóðè àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà
äà îñòàâàò ëåñíî äîñòúïíè çà íåçàáàâíà óïîòðåáà.
     JAR-OPS 1.335 Òþòþíîïóøåíå íà áîðäà
     (à) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà îñèãóðÿâà íèòî åäèí ïúòíèê íà áîðäà äà íå
ïîëó÷è ðàçðåøåíèå äà ïóøè,
     (1) Êîãàòî ñå ñ÷èòà çà íåîáõîäèìî â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà;
     (2) Äîêàòî ñàìîëåòúò å íà çåìÿòà, îñâåí àêî íå å ñïåöèàëíî ðàçðåøåíî â
ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîöåäóðè, îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ;
     (3) Èçâúí îïðåäåëåíèòå çîíè çà ïóøåíå, íà ïúòåêèòå ìåæäó ñåäàëêèòå è â
òîàëåòíèòå;
     (4) Â òîâàðíèòå îòñåöè è/èëè äðóãè çîíè, êúäåòî ñå ïðåâîçâà òîâàð, êîéòî
íå ñå ñúõðàíÿâà â óñòîé÷èâè íà îãúí êîíòåéíåðè èëè íå å ïîêðèò îò óñòîé÷èâî
íà îãúí ïîêðèâàëî; è
     (5) Â îíåçè çîíè íà ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà, â êîèòî ñå ïîäàâà êèñëîðîä.
     JAR-OPS 1.340 Ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ
     (à) Ïðè ïîëåò ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî:
     (1) äà ïðåäïðèåìå èçëèòàíå; íèòî
     (2) äà ïðîäúëæè ñëåä òî÷êàòà, îò êîÿòî âëèçà â äåéñòâèå êîðèãèðàí
ïîëåòåí ïëàí â ñëó÷àé íà ïðåïëàíèðàíå â ïîëåò, àêî íå ðàçïîëàãà ñ
èíôîðìàöèÿ, ÷å î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è/èëè èçèñêâàíèòå ðåçåðâíè ëåòèùà, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS
1.295, ñúîòâåòñòâàò íà èëè ñà ïî-äîáðè îò ìèíèìóìà çà ïëàíèðàíå ñïîðåä
JAR-OPS 1.297;
     (b) Ïðè ïîëåò ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà
ïðîäúëæè îòâúä:
     (1) òî÷êàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, êîãàòî ñå èçïîëçâà òàêàâà ïðîöåäóðà
(âèæ AMC OPS 1.255,ïàðàãðàô 2), èëè
     (2) ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíà òî÷êà, êîãàòî ñå èçïîëçâà òàêàâà
ïðîöåäóðà (âèæ AMC OPS 1.255, ïàðàãðàô 4), îñâåí àêî ðàçïîëàãà ñ èíôîðìàöèÿ, ÷å î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è/èëè èçèñêâàíèòå ðåçåðâíè ëåòèùà, ïðåäïèñàíè â JAR- OPS
1.295, ñúîòâåòñòâàò íà èëè ñà ïî-äîáðè îò ïðèëîæèìèòå åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.225.
     (c) Ïðè ïîëåò ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà
ïðîäúëæè ïîëåòà êúì ïëàíèðàíîòî ëåòèùå íà ìåñòîíàçíà÷åíèå, îñâåí àêî
ðàçïîëàãà ñ ïîñëåäíàòà íàëè÷íà èíôîðìàöèÿ, ïîêàçâàùà, ÷å â î÷àêâàíîòî âðåìå
íà ïðèñòèãàíå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è/èëè
íà ïîíå åäíî îò ðåçåðâíèòå ëåòèùà, ñúîòâåòñòâàò íà èëè ñà ïî-äîáðè îò
ïðèëîæèìèòå åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà ëåòèùåòî.
     (d) Ïðè ïîëåò ïî ïðàâèëàòà çà âèçóàëíè ïîëåòè êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà
ïðåäïðèåìå èçëèòàíå, îñâåí àêî ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè
êîìáèíàöèÿ îò ôàêòè÷åñêèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ è ìåòåîðîëîãè÷íè ïðîãíîçè
ïîêàçâàò, ÷å ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ïî ìàðøðóòà èëè ïî ÷àñòòà îò íåãî, ïî
êîéòî/êîÿòî ùå ñå ëåòè ïðè ÏÂÏ, â ñúîòâåòíîòî âðåìå, ïîëåòúò ùå áúäå
èçïúëíåí â óñëîâèÿ, ñúãëàñíî òåçè óñëîâèÿ.
     JAR-OPS 1.345 Ëåä è äðóãè çàìúðñÿâàùè ïîêðèòèÿ - íàçåìíè ïðîöåäóðè
     [(Âèæ ACJ OPS 1.345)]
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè, êîèòî òðÿáâà äà ñå
ñëåäâàò, êîãàòî å íåîáõîäèìî äà ñå èçâúðøàò íàçåìíî ïî÷èñòâàíå îò ñêðåæ,
ñíÿã, ëåä è èçïúëíåíèå íà ïðîòèâîîáëåäåíèòåëíà îáðàáîòêà, êàêòî è ñâúðçàíèòå
ñ òåçè îïåðàöèè ïðîâåðêè íà ñàìîëåòà/ ñàìîëåòèòå.
     (b) Êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà ïðåäïðèåìå èçëèòàíå, îñâåí àêî âúíøíèòå
ïîâúðõíîñòè íà ñàìîëåòà íå ñà ÷èñòè îò êàêâîòî è äà å ïîêðèòèå, êîåòî áè
èìàëî íåáëàãîïðèÿòåí åôåêò âúðõó óïðàâëÿåìîñòòà è åêñïëîàòàöèîííèòå
õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà, îñâåí êàêòî å ðàçðåøåíî â Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà (ÀFM).
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01; Èçì. 8, 01.01.05]
     JAR-OPS 1.346 Ëåä è äðóãè çàìúðñèòåëè- ëåòàòåëíè ïðîöåäóðè
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè çà ïîëåòè â óñëîâèÿ íà
î÷àêâàíî èëè äåéñòâèòåëíî îáëåäåíåíèå. (ACJ OPS 1.346 è JAR-OPS 1.675)
     (b) Êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà çàïî÷íå ïîëåòà, íèòî ïðåäíàìåðåíî äà
ëåòè â óñëîâèÿ íà î÷àêâàíî èëè äåéñòâèòåëíî îáëåäåíåíèå, îñâåí àêî ñàìîëåòúò
å îáîðóäâàí è ñåðòèôèöèðàí çà ïîëåòè â òàêèâà óñëîâèÿ.
     [Èçì. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.350 Çàðåæäàíå ñ ãîðèâî è ñìàçî÷íè ìàòåðèàëè
     Êîìàíäèðúò íÿìà ïðàâî äà çàïî÷íå ïîëåò, îñâåí àêî å óáåäåí, ÷å
ñàìîëåòúò å çàðåäåí ïîíå ñ ïëàíèðàíîòî êîëè÷åñòâî ãîðèâî è ñìàçî÷íè ìàòåðèàëè
çà áåçîïàñíî çàâúðøâàíå íà ïîëåòà, îò÷èòàéêè î÷àêâàíèòå åêñïëîàòàöèîííè
óñëîâèÿ.
     JAR-OPS 1.355 Óñëîâèÿ çà èçëèòàíå
     Ïðåäè äà ïðåäïðèåìå èçëèòàíå, êîìàíäèðúò å äëúæåí äà ñå óâåðè, ÷å ñïîðåä
ïðåäîñòàâåíàòà ìó èíôîðìàöèÿ ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî è
óñëîâèÿòà íà èçïîëçâàíàòà ÏÈÊ íÿìà äà âúçïðåïÿòñòâàò èçïúëíåíèåòî íà
áåçîïàñíî èçëèòàíå è îòëèòàíå.
      JAR-OPS 1.360 Ïðèëàãàíå íà ìèíèìóìè çà èçëèòàíå
     Ïðåäè çàïî÷âàíå íà èçëèòàíå êîìàíäèðúò òðÿáâà äà å óáåäåí, ÷å äàëå÷èíàòà
íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR) èëè îáùàòà ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò â íàïðàâëåíèåòî
çà èçëèòàíå íà ñàìîëåòà ñúîòâåòñòâà èëè å ïî-äîáðà îò ïðèëîæèìèÿ ìèíèìóì.
     JAR-OPS 1.365 Ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåòà
     (Âèæ IEM OPS 1.250)
     Êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å äåëåãèðàíî èçâúðøâàíåòî íà ïîëåòà,
íÿìà ïðàâî äà èçïúëíÿâà ïîëåò íà âèñî÷èíè, ïî-íèñêè îò îïðåäåëåíèòå
ìèíèìàëíè áåçîïàñíè âèñî÷èíè íà ïîëåòà, îñâåí êîãàòî òîâà å íåîáõîäèìî çà
èçëèòàíå èëè êàöàíå.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.370 Ñèìóëèðàíè îñîáåíè ñèòóàöèè ïî âðåìå íà ïîëåò
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðà, ãàðàíòèðàùà, ÷å îñîáåíè èëè
àâàðèéíè ñèòóàöèè, êîèòî èçèñêâàò ïðèëàãàíåòî íà ÷àñò èëè öÿëîñòíè ïðîöåäóðè
ïðè îñîáåíè è àâàðèéíè ñëó÷àè è ñèìóëèðàíå íà óñëîâèÿ çà ïîëåò ïî ïðèáîðè ïî
èçêóñòâåí íà÷èí, íå ñå ñèìóëèðàò, ïðè èçïúëíåíèå íà òúðãîâñêè ïîëåòè.
     JAR-OPS 1.375 Óïðàâëåíèå íà ðàçõîäà íà ãîðèâî ïî âðåìå íà ïîëåò
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.375)
     (à) Oïåðàòîðúò å äëúæåí äà óñòàíîâè ïðîöåäóðà, ãàðàíòèðàùà,
÷å ïî âðåìå íà ïîëåò ñå èçïúëíÿâàò ïðîöåäóðè çà êîíòðîë è óïðàâëåíèå íà
ðàçõîäà íà ãîðèâî.
     (b) Êîìàíäèðúò å äëúæåí äà îñèãóðè êîëè÷åñòâîòî èçïîëçâàåìî ãîðèâî,
îñòàâàùî íà áîðäà, äà å íå ïî-ìàëêî îò íåîáõîäèìîòî ãîðèâî çà ïîëåò äî
ëåòèùå, êúäåòî ìîæå äà áúäå îñúùåñòâåíî áåçîïàñíî êàöàíå ñ íàëè÷èå
ôèíàëíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî.
     (c) Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà îáÿâè àâàðèéíà ñèòóàöèÿ, êîãàòî ôàêòè÷åñêîòî
ãîðèâî íà áîðäà å ïî-ìàëêî îò ôèíàëíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî.
     JAR-OPS 1.380 Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî
     JAR-OPS 1.385 Èçïîëçâàíå íà äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä
     Êîìàíäèðúò îñèãóðÿâà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, èìàùè çàäúëæåíèÿ îò ñúùåñòâåíà
âàæíîñò çà áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ â ïîëåò, íåïðåêúñíàòî äà èçïîëçâàò
äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä, êîãàòî âèñî÷èíàòà â êàáèíàòà ïðåâèøè 10 000 ft çà
ïåðèîä îò ïîâå÷å îò 30 min è êîãàòî âèñî÷èíàòà â êàáèíàòà ïðåâèøè 13 000 ft.
     JAR-OPS 1.390 Êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ
     (à) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âçåìå ïðåäâèä èçëàãàíåòî ïî âðåìå íà ïîëåò íà
êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ íà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, äîêàòî èçïúëíÿâàò
çàäúëæåíèÿòà ñè (âêëþ÷èòåëíî ïîçèöèîíèðàíå) è òðÿáâà äà ïðåäïðèåìå ñëåäíèòå
ìåðêè çà òåçè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, êîèòî ìîãàò äà ñà èçëîæåíè íà îáëú÷âàíå îò
ïîâå÷å îò 1 mSv íà ãîäèíà (Âèæ ACJ OPS 1.390 (a)(1));
     (1) Äà îöåíè òÿõíîòî èçëàãàíå íà îáëú÷âàíå;
     (2) Äà âçåìå ïðåäâèä îöåíåíîòî îáëú÷âàíå, êîãàòî îðãàíèçèðà ðàáîòíèòå
ãðàôèöè ñ öåë äà íàìàëè äîçèòå íà ñèëíî îáëú÷åíèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà. (Âèæ
ACJ OPS 1.390 (a)(2));
     (3) Äà èíôîðìèðà çàñåãíàòèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà çà ðèñêîâåòå çà
çäðàâåòî, ñâúðçàíè ñ òÿõíàòà ðàáîòà. (Âèæ ACJ OPS 1.390 (a)(3));
     (4) Äà îñèãóðè ðàáîòíèòå ãðàôèöè çà æåíèòå - ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, ñëåä
êàòî ñà óâåäîìèëè îïåðàòîðà, ÷å ñà áðåìåííè, äà ïîçâîëÿâàò ïîääúðæàíåòî íà
åêâèâàëåíòíèòå äîçè çà ïëîäà, äîêîëêîòî ìîæå äà áúäå ïîñòèãíàòî âúçìîæíî
ïî-íèñêè è ïðè âñÿêî ïîëîæåíèå äà îñèãóðè, ÷å äîçàòà íå íàäâèøàâà 1 mSv äî
êðàÿ íà áðåìåííîñòòà;
     (5) Äà îñèãóðè ïîääúðæàíåòî íà èíäèâèäóàëíè çàïèñè çà òåçè ÷ëåíîâå
íà åêèïàæà, çà êîèòî ñå ïðåäïîëàãà âèñîêî èçëàãàíå íà ðàäèàöèÿ.  Òåçè
îáëú÷âàíèÿ òðÿáâà äà áúäàò ñúîáùàâàíè íà ëèöàòà âåäíúæ ãîäèøíî, à ñúùî è ïðè
íàïóñêàíå.
     (b) (1) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò íàä 15 000 m (49 000
ôóòà), îñâåí êîãàòî îáîðóäâàíåòî, îïðåäåëåíî â JAR-OPS 1.680 (a)(1) å
èçïðàâíî èëè ñå ñïàçâà ïðîöåäóðàòà, ïðåäïèñàíà â JAR-OPS 1.680 (a)(2);
     (2) Êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîéòî å äåëåãèðàíî èçâúðøâàíåòî íà
ïîëåòà, òðÿáâà äà çàïî÷íå ñíèæåíèå êîëêîòî ñ âúçìîæíî ïî-ñêîðî, êîãàòî
íèâàòà íà äîçèòå íà êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ, îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà
åêñïëîàòàöèÿ, ñå íàäâèøàò.
     (Âèæ JAR-OPS 1.680 (à) (1))
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.395 Êîíñòàòèðàíå íà áëèçîñò äî çåìÿòà
     Êîãàòî íåî÷àêâàíà áëèçîñò íà çåìÿòà å êîíñòàòèðàíà îò ÷ëåí íà åêèïàæà
èëè îò ñèñòåìàòà çà ïðåäóïðåæäåíèå çà îïàñíî ñáëèæåíèå ñúñ çåìÿòà,
êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å äåëåãèðàíî èçâúðøâàíåòî íà ïîëåòà,
íåçàáàâíî ïðåäïðèåìà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ çà ñúçäàâàíå íà áåçîïàñíè ïîëåòíè
óñëîâèÿ.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.398 Èçïîëçâàíå íà áîðäíàòà ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå íà ñáëúñêâàíèÿ
âúâ âúçäóõà (ÀÑAS)
     (Âèæ ACJ OPS 1.398)
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ðàçðàáîòè ïðîöåäóðè, çà äà îñèãóðè êàêòî ñëåäâà:
     (à) Êîãàòî ACAS å èíñòàëèðàíà è äåéñòâàùà, òÿ òðÿáâà äà áúäå èçïîëçâàíà
ïðè ïîëåò â ðåæèì, êîéòî ïîçâîëÿâà äà áúäàò ãåíåðèðàíè ïðåäëîæåíèÿ çà
èçáÿãâàíå íà ñáëúñúê ñ äðóãî ÂÑ (RA), îñâåí êîãàòî òàêîâà äåéñòâèå å
íåïîäõîäÿùî çà ñúùåñòâóâàùèòå â ìîìåíòà óñëîâèÿ.
     (b) Êîãàòî îò ACAS å óñòàíîâåíà ïðåêàëåíà áëèçîñò äî äðóã ñàìîëåò
(RA), êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å äåëåãèðàíî ïðîâåæäàíåòî íà
ïîëåòà, òðÿáâà äà îñèãóðè, [âñÿêî] êîðèãèðàùî äåéñòâèå [ïîñî÷åíî îò RA], äà
å çàïî÷íàòî íàçàáàâíî [îñâåí êîãàòî èçâúðøâàíåòî íà òàêîâà äåéñòâèå áè
çàñòðàøèëî áåçîïàñíîñòòà íà ñàìîëåòà].
     [Êîðèãèðàùîòî äåéñòâèå:
     (i) íèêîãà íå òðÿáâà äà ïðîòèâîðå÷è íà ïîêàçàíèåòî íà RA;
     (ii) òðÿáâà äà áúäå â ïðàâèëíàòà ïîñîêà è ñòåïåí, ïîñî÷åíè îò RA, äîðè
àêî òîâà å â êîíôëèêò ñ âåðòèêàëíèÿ åëåìåíò íà èíñòðóêöèÿòà íà ðúêîâîäñòâîòî
íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå;
     (iii) òðÿáâà äà áúäå âúçìîæíèÿò ìèíèìóí çà èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà
íà ïîêàçàíèåòî íà RA.
     (c) Ïðåäïèñàíèòå ACAS êîìóíèêàöèè ñ ÐÂÄ äà ñà îïðåäåëåíè.
     (d) Êîãàòî ñå ðàçðåøè êîíôëèêòúò, ñàìîëåòúò äà ñå âðúùà íåçàáàâíî êúì
èíñòðóêöèèòå èëè ðàçðåøåíèÿòà íà ÓÂÄ.]
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 10, 01.03.06]
     JAR-OPS 1.400 Óñëîâèÿ çà ïîäõîä è êàöàíå
     (Âèæ IEM OPS 1.400)
     Ïðåäè äà ïðåäïðèåìå ïîäõîä çà êàöàíå, êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà å çàäúëæåí
äà ñå óáåäè â ñúîòâåòñòâèå ñ èçâåñòíàòà ìó èíôîðìàöèÿ, ÷å ìåòåîðîëîãè÷íèòå
óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî è óñëîâèÿòà íà èçïîëçâàíàòà ÏÈÊ íÿìà äà
âúçïðåïÿòñòâàò èçïúëíåíèåòî íà áåçîïàñåí ïîäõîä, êàöàíå èëè ïðåìèíàâàíå íà
âòîðè êðúã, îò÷èòàéêè åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè, ñúäúðæàùè ñå â
Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     JAR-OPS 1.405 Çàïî÷âàíå è ïðîäúëæàâàíå íà ïîäõîäà
     (a) Êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å äåëåãèðàíî èçâúðøâàíåòî íà
ïîëåòà, ìîæå äà ïðåäïðèåìå èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä çà êàöàíå, íåçàâèñèìî îò
äîêëàäâàíàòà âèäèìîñò/äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ, íî íÿìà ïðàâî äà
ïðîäúëæè ïîäõîäà ñëåä äàëå÷íèÿ ìàðêåð èëè åêâèâàëåíòíà òî÷êà, àêî äîêëàäâàíàòà âèäèìîñò/äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ å ïî-ìàëêà îò ïðèëîæèìèòå
ìèíèìóìè (IEM OPS 1.405 (a).)
     (b) Êúäåòî íå ñúùåñòâóâàò äàííè çà äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR),
ñòîéíîñòèòå çà RVR ìîãàò äà ñå ïîëó÷àò, êàòî ñå ïðåîáðàçóâà äîêëàäâàíàòà
âèäèìîñò â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, Ïîäïàðàãðàô (h).
     (ñ) Àêî ñëåä ïðåëèòàíåòî íà äàëå÷íèÿ ìàðêåð èëè åêâèâàëåíòíà òî÷êà â
ñúîòâåòñòâèå ñ (à) ïî-ãîðå èçëú÷âàíàòà äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ/âèäèìîñò
ïàäíå ïîä ïðèëîæèìèÿ ìèíèìóì, ïîäõîäúò ìîæå äà ñå ïðîäúëæè äî âèñî÷èíàòà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå (Decision Altidude/Height - DA/H) èëè ìèíèìàëíàòà
âèñî÷èíà çà ñíèæåíèå (Minimum Descent Altidude/Height MDA/H).
     (d) Êúäåòî íå ñúùåñòâóâà äàëå÷åí ìàðêåð èëè åêâèâàëåíòíà òî÷êà,
êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîãîòî å äåëåãèðàíî èçâúðøâàíåòî íà ïîëåòà, å
äëúæåí äà âçåìå ðåøåíèå äàëè äà ïðîäúëæè èëè ïðåêðàòè ïîäõîäà, ïðåäè äà
ñíèæè ïîä 1000 ft íàä ëåòèùåòî â åòàïà íà ôèíàëíèÿ ïîäõîä çà êàöàíå.  Ako
MDA/H å íà èëè îêîëî 1000 ft íàä ëåòèùåòî, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè
âèñî÷èíà íàä ïðåâèøåíèåòî íà ëåòèùåòî çà âñÿêà ïðîöåäóðà çà ïîäõîä çà
êàöàíå, ïîä êîÿòî ïîäõîäúò çà êàöàíå íå òðÿáâà äà áúäå ïðîäúëæåí, àêî
RVR/âèäèìîñòòà å ïî-ìàëêà îò ïðèëîæèìèÿ ìèíèìóì.
     (å) Ïîäõîäúò ìîæå äà áúäå ïðîäúëæåí ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà
ðåøåíèå (DA/H; MDA/H) è êàöàíåòî äà ñå èçïúëíè, ïðè óñëîâèå ÷å å óñòàíîâåí
âèçóàëåí êîíòàêò ñúñ çåìíèòå îðèåíòèðè íà âèñî÷èíàòà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå
DA/H èëè ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ñíèæåíèå MDA/H è òîçè êîíòàêò ñå ïîääúðæà
íåïðåêúñíàòî.
     (f) Äàëå÷èíàòà íà âèäèìîñò ïî ÏÈÊ (RVR) â çîíàòà íà ïðèçåìÿâàíå å
âèíàãè êîíòðîëèðàùà.  Àêî ñà îò÷åòåíè è ñúîòâåòñòâàùè, RVR çà ñðåäíàòà òî÷êà
è çîíàòà íà ñïèðàíå ñà ñúùî êîíòðîëèðàùè.  Ìèíèìàëíèòå ñòîéíîñòè íà RVR çà
ñðåäíàòà òî÷êà å 125 m èëè ñòîéíîñòòà íà RVR çà çîíàòà íà ïðèçåìÿâàíå, àêî
òÿ å ïî-ìàëêà, è 75 m çà çîíàòà íà ñïèðàíå.  Çà ñàìîëåòè, îáîðóäâàíè ñúñ
ñèñòåìà çà âîäåíå èëè çà êîíòðîë ïðè èçòúðêàëâàíå íà ñàìîëåòà, ìèíèìàëíèòå
èçèñêâàíèÿ çà ñòîéíîñòòà íà RVR â ñðåäíàòà òî÷êà å 75 m.
     Çàáåëåæêà: "Ñúîòâåòñòâàùà" â òîçè êîíòåêñò îçíà÷àâà, ÷å ÷àñò îò ïèñòàòà,
èçïîëçâàíà ïî âðåìå íà ôàçàòà íà âèñîêà ñêîðîñò ïðè ïðèçåìÿâàíåòî ñ
íàìàëÿâàíå íà ñêîðîñòòà äî ïðèáëèçèòåëíî 60 âúçåëà.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.410 Åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè - âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íà
ïðàãà íà ÏÈÊ
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè, îñèãóðÿâàùè
ñàìîëåò, èçïîëçâàí çà èçïúëíåíèå íà òî÷íè ïîäõîäè çà êàöàíå, äà ïðåñè÷à ïðàãà
íà ÏÈÊ ñ áåçîïàñíî ïðåâèøåíèå â ïîëîæåíèå è êîíôèãóðàöèÿ çà êàöàíå íà
ñàìîëåòà.
     JAR-OPS 1.415 Òåõíè÷åñêè è ïîëåòåí áîðäåí äíåâíèê
     Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïîïúëâàíåòî íà òåõíè÷åñêèÿ è ïîëåòíèÿ
áîðäåí äíåâíèê.
     JAR-OPS 1.420 Äîêëàäâàíå íà ñúáèòèå
     (à) Òåðìèíîëîãèÿ
     (1) Èíöèäåíò. Ñúáèòèå, ðàçëè÷íî îò ïðîèçøåñòâèå, ñâúðçàíî ñ
åêñïëîàòàöèÿòà íà âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî, êîåòî âëèÿå èëè ìîæå äà
ïîâëèÿå íà áåçîïàñíîñòòà íà åêñïëîàòàöèÿòà.
     (2) Ñåðèîçåí èíöèäåíò.
     Èíöèäåíò, âêëþ÷âàù îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ïîêàçâàò, ÷å ïî÷òè ñå å ñëó÷èëî
ïðîèçøåñòâèå.
     (3) Ïðîèçøåñòâèå. Ñúáèòèå, ñâúðçàíî ñ åêñïëîàòàöèÿòà íà
âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî, êîåòî ñå ñëó÷âà ìåæäó âðåìåòî, êîãàòî êîåòî è äà
å ëèöå ñå å êà÷èëî âúâ ÂÑ ñ íàìåðåíèå äà ëåòè, äî âðåìåòî, êîãàòî âñè÷êè ëèöà
ñà ñëåçëè îò ÂÑ, ïðè êîåòî:
     (i) Ëèöåòî å ôàòàëíî èëè ñåðèîçíî íàðàíåíî â ðåçóëòàò íà:
     (A) òîâà, ÷å å áèëî âúâ ÂÑ;
     (B) äèðåêòåí êîíòàêò ñ êîÿ äà å ÷àñò íà ÂÑ, âêëþ÷èòåëíî ÷àñòè, êîèòî ñà
ñå îòêà÷èëè îò ÂÑ; èëè
      (C) äèðåêòíî èçëàãàíå íà ðåàêòèâíàòà ñòðóÿ;
     îñâåí êîãàòî íàðàíÿâàíèÿòà ñà îò åñòåñòâåíè ïðè÷èíè, ñàìîïðè÷èíåíè èëè
ïðè÷èíåíè îò äðóãè ëèöà, èëè êîãàòî íàðàíÿâàíèÿòà ñà íà ïúòíèöè, ïúòóâàùè
òàéíî áåç áèëåò, êðèåùè ñå èçâúí çîíèòå, îáèêíîâåíî äîñòúïíè çà ïúòíèöèòå è
åêèïàæà; èëè
     (ii) âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî ïðåòúðïÿâà ïîâðåäà èëè íàðóøåíèå íà
ñòðóêòóðàòà, êîèòî íåãàòèâíî ïîâëèÿâàò ÿêîñòòà íà ñòðóêòóðàòà, ðàáîòàòà èëè
ëåòàòåëíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ÂÑ; è íîðìàëíî áèõà èçèñêâàëè ñåðèîçåí ðåìîíò
èëè çàìÿíà íà çàñåãíàòèÿ êîìïîíåíò, ñ èçêëþ÷åíèå íà îòêàç èëè ïîâðåäà íà
äâèãàòåëÿ, êîãàòî ïîâðåäàòà å îãðàíè÷åíà äî äâèãàòåëÿ, íåãîâèòå îáòåêàòåëè
èëè àêñåñîàðè; èëè çà ïîâðåäà, îãðàíè÷åíà äî âèòëàòà, êðàÿ íà êðèëàòà,
àíòåíèòå, ãóìèòå, ñïèðà÷êèòå, îáòåêàòåëèòå, ìàëêè âäëúáíàòèíè èëè
ïðîáèâè â îáøèâêàòà íà ñàìîëåòà: èëè
     (iii) âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî ëèïñâà èëè å íàïúëíî íåäîñòúïíî.
     (b) Äîêëàäâàíå íà èíöèäåíòè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè çà
äîêëàäâàíå íà èíöèäåíòè, âçåìàéêè ïðåäâèä îòãîâîðíîñòèòå, îïèñàíè ïî-äîëó,
è îáñòîÿòåëñòâàòà, îïèñàíè â Ïîäïàðàãðàô (d) ïî-äîëó.
     (1) JAR-OPS 1.085(b) äåôèíèðà îòãîâîðíîñòèòå íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà çà
äîêëàäâàíå íà èíöèäåíòè, êîèòî çàñòðàøàâàò èëè ìîãàò äà çàñòðàøàò
áåçîïàñíîñòòà íà ëåòàòåëíàòà åêñïëîàòàöèÿ.
     (2) Êîìàíäèðúò èëè îïåðàòîðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà ïîäàäå äîêëàä êúì
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà âñåêè èíöèäåíò, êîéòî çàñòðàøàâà èëè
ìîæå äà çàñòðàøè áåçîïàñíîñòòà íà ëåòàòåëíàòà åêñïëîàòàöèÿ.
     (3) Äîêëàäèòå òðÿáâà äà áúäàò èçïðàòåíè äî 72 ÷àñà ñëåä êàòî èíöèäåíòúò
å áèë èäåíòèôèöèðàí, îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà íå ñà ïîïðå÷èëè çà
òîâà.
     (4) Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè èçâåñòíè èëè çàïîäîçðåíè
òåõíè÷åñêè äåôåêòè è âñè÷êè íàäâèøàâàíèÿ íà òåõíè÷åñêèòå îãðàíè÷åíèÿ,
ñëó÷èëè ñå, äîêàòî òîé å áèë îòãîâîðåí çà ïîëåòà, äà ñà çàïèñàíè â
òåõíè÷åñêèÿ æóðíàë íà ñàìîëåòà. Àêî íåäîñòèãúò èëè íàäâèøàâàíåòî íà
òåõíè÷åñêèòå îãðàíè÷åíèÿ çàñòðàøàâà èëè ìîæå äà çàñòðàøè áåçîïàñíîñòòà íà
åêñïëîàòàöèÿòà, êîìàíäèðúò äîïúëíèòåëíî òðÿáâà äà èíèöèèðà ïîäàâàíåòî íà
äîêëàä êúì Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïàðàãðàô
(b)(2) ïî-ãîðå.
     (5) Â ñëó÷àé íà èíöèäåíòè, äîêëàäâàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàôè
(b)(1), (b)(2) è (b)(3) ïî-ãîðå, âúçíèêíàëè îò èëè ñâúðçàíè ñ âñÿêà ïîâðåäà,
íåèçïðàâíîñò èëè äåôåêò â ñàìîëåòà, íåãîâîòî îáîðóäâàíå èëè âñåêè åëåìåíò íà
îáîðóäâàíåòî çà íàçåìíî îáñëóæâàíå, èëè êîåòî ïðè÷èíÿâà èëè ìîæå äà ïðè÷èíè
íåãàòèâíî âëèÿíèå âúðõó çàïàçâàíå íà ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò íà ñàìîëåòà,
îïåðàòîðúò òðÿáâà ñúùî äà èíôîðìèðà îðãàíèçàöèÿòà, îòãîâîðíà çà äèçàéíà, èëè
äîñòàâ÷èêà, èëè àêî å ïðèëîæèìî, îðãàíèçàöèÿòà, îòãîâîðíà çà çàïàçâàíå íà
ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò, â ñúùîòî âðåìå, êîãàòî äîêëàäúò å ïîäàäåí êúì
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (ñ) Äîêëàäâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ è ñåðèîçíè èíöèäåíòè
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè çà äîêëàäâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ è
ñåðèîçíè èíöèäåíòè, êàòî âçåìå ïðåäâèä îòãîâîðíîñòèòå, îïèñàíè ïî-äîëó, è
îáñòîÿòåëñòâàòà, îïèñàíè â Ïîäïàðàãðàô (d) ïî-äîëó.
     (1) êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà å äëúæåí äà óâåäîìè îïåðàòîðà çà âñÿêî
ïðîèçøåñòâèå èëè ñåðèîçåí èíöèäåíò, ñòàíàë, äîêàòî òîé å áèë îòãîâîðåí çà
ïîëåòà. Â ñëó÷àé ÷å êîìàíäèðúò íå å â ñúñòîÿíèå äà íàïðàâè òîâà óâåäîìÿâàíå,
òàçè çàäà÷à ñå ïîåìà îò âñåêè äðóã ÷ëåí íà åêèïàæà, àêî å â ñúñòîÿíèå äà ãî
íàïðàâè, êàòî ñå ñëåäâà ñòàðøèíñòâîòî ïî íà÷èí, îïðåäåëåí îò îïåðàòîðà;
     (2) îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà
íà îïåðàòîðà, íàé-áëèçêàòà ïîäõîäÿùà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ (àêî íå
å Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà íà îïåðàòîðà) è âñÿêà äðóãà
îðãàíèçàöèÿ, çà êîÿòî äúðæàâàòà íà îïåðàòîðà èçèñêâà äà áúäå èíôîðìèðàíà, äà
áúäàò óâåäîìåíè ïî íàé-áúðçèÿ âúçìîæåí íà÷èí çà âñÿêî ïðîèçøåñòâèå èëè
ñåðèîçåí èíöèäåíò è - ñàìî â ñëó÷àé íà ïðîèçøåñòâèå - íàé-ìàëêîòî ïðåäè
ñàìîëåòúò äà áúäå ïðåìåñòåí, îñâåí àêî òîâà íå ñå âúçïðåïÿòñòâà îò
èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà;
     (3) êîìàíäèðúò èëè îïåðàòîðúò íà ñàìîëåòà èçïðàùà äîêëàä äî
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â ñòðàíàòà íà îïåðàòîðà â ðàìêèòå íà 72
÷àñà ñëåä ïðîèçøåñòâèåòî èëè ñåðèîçíèÿ èíöèäåíò. (d) Ñïåöèôè÷íè äîêëàäè.
Ñúáèòèÿòà, çà êîèòî òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ñïåöèôè÷íè ìåòîäè çà óâåäîìÿâàíå
è äîêëàäâàíå, ñå îïèñâàò ïî-äîëó;
     (1) Èíöèäåíòè âúâ âúçäóøíèÿ òðàôèê. Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà
óâåäîìè áåç çàêúñíåíèå çàèíòåðåñóâàíàòà ñëóæáà çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî
äâèæåíèå îòíîñíî èíöèäåíòà è äà ãè èíôîðìèðà çà ñâîèòå íàìåðåíèÿ, äà
ïðåäñòàâè äîêëàä çà èíöèäåíò âúâ âúçäóøíîòî äâèæåíèå ñëåä çàâúðøâàíå íà
ïîëåòà, êîãàòî ñàìîëåòúò ïî âðåìå íà ïîëåò å áèë çàñòðàøåí îò:
     (i) îïàñíî ñáëèæåíèå ñ âñåêè äðóã ëåòàòåëåí àïàðàò;
     (ii) ïîãðåøíà ïðîöåäóðà çà ÐÂÄ èëè íåñïàçâàíå íà
ïðîöåäóðà îò ñëóæáèòå çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå èëè åêèïàæà;
     (iii) îòêàç íà îáîðóäâàíå çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå.
     Â äîïúëíåíèå, êîìàíäèðúò òðÿáâà äà óâåäîìè Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ çà èíöèäåíòà.
     (2) Ïðåäëîæåíèÿ çà èçáÿãâàíå íà ñáëúñúê ñ äðóãî ÂÑ (RA) íà Áîðäíàòà
ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå íà ñáëúñúöè âúâ âúçäóõà (ÀÑAS). Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà
óâåäîìè ñúîòâåòíèÿ îðãàí çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå è äà ïîäàäå
ACAS äîêëàä êúì Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ âñåêè ïúò, êîãàòî ñàìîëåò
â ïîëåò å ìàíåâðèðàë â îòãîâîð íà ÀÑAS ïðåäëîæåíèÿ çà èçáÿãâàíå íà ñáëúñúê ñ
äðóãè ÂÑ.
     (3) Îïàñíîñò îò ñáëúñêâàíå ñ ïòèöè èëè ñáëúñêâàíå ñ ïòèöè
     (i) Êîìàíäèðúò òðÿáâà íåçàáàâíî äà óâåäîìè ìåñòíàòà ñëóæáà çà
îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå âñåêè ïúò, êîãàòî ñå íàáëþäàâà
ïîòåíöèàëíà îïàñíîñò îò ñáëúñêâàíå ñ ïòèöè;
     (ii) àêî ðàçáåðå, ÷å å ñòàíàë ñáëúñúê ñ ïòèöè, êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà
ñëåä ïðèçåìÿâàíå òðÿáâà äà ïðåäñòàâè ïèñìåí äîêëàä íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, êîãàòî ñàìîëåòúò, çà êîéòî òîé îòãîâàðÿ, å áèë óäàðåí îò
ïòèöà, êîåòî å äîâåëî äî çíà÷èòåëíè ïîâðåäè íà ñàìîëåòà èëè äî çàãóáà èëè
ïîâðåäà âúâ ôóíêöèîíèðàíåòî íà íÿêîÿ îò îñíîâíèòå ñèñòåìè.  Àêî ñáëúñúêúò ñ
ïòèöè ñå óñòàíîâè, êîãàòî êîìàíäèðúò íå å íà ðàçïîëîæåíèå, àâèàöèîííèÿò
îïåðàòîð íîñè îòãîâîðíîñò çà ïðåäñòàâÿíå íà äîêëàäà.
     (4) [] [Èíöèäåíòè è çëîïîëóêè ñ îïàñíè òîâàðè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
äîêëàäâà çà èíöèäåíòè è ïðîèçøåñòâèÿ ñ îïàñíè òîâàðè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ è íà çàèíòåðåñóâàíàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ â
ñòðàíàòà, êúäåòî å ñòàíàëî ïðîèçøåñòâèåòî èëè èíöèäåíòúò, êàêòî å îïðåäåëåíî
â Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.1225.  Ïúðâèÿò äîêëàä òðÿáâà äà ñå èçïðàòè â
ðàìêèòå íà 72 ÷àñà ñëåä ñúáèòèåòî, îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà
âúçïðåïÿòñòâàò òîâà, è è äà âêëþ÷âà èçâåñòíèòå äî òîçè ìîìåíò ïîäðîáíîñòè.
Àêî å íåîáõîäèìî ñëåäâàù äîêëàä òðÿáâà äà ñå íàïðàâè âåäíàãà ùîì å âúçìîæíî,
â êîéòî äà ñå äàäå âñÿêà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî å áèëà óñòàíîâåíà.
(Âèæ ñúùî è JAR-OPS 1.1225)]
     (5) Íåçàêîííà íàìåñà íà áîðäà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî. Ñëåä àêò
íà íåçàêîííà íàìåñà íà áîðäà íà ñàìîëåòà êîìàíäèðúò èëè àêî òîé îòñúñòâà,
îïåðàòîðúò ïðåäñòàâÿ äîêëàä âåäíàãà ùîì òîâà å ïðàêòè÷åñêè âúçìîæíî äî
ìåñòíàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ è äî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ â ñòðàíàòà íà îïåðàòîðà. (Âèæ JAR-OPS 1.1245)
     (6) Ïîïàäàíå â ïîòåíöèàëíî îïàñíè óñëîâèÿ. Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà
èíôîðìèðà ñúîòâåòíàòà ñëóæáà çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå âåäíàãà
ùîì å ïðàêòè÷åñêè âúçìîæíî çà âúçíèêíàëè ïîòåíöèàëíî îïàñíè óñëîâèÿ ïî âðåìå
íà ïîëåò, êàòî íåïðàâèëíà ðàáîòà íà íàçåìíèòå è íàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà,
ìåòåîðîëîãè÷íè ÿâëåíèÿ èëè îáëàê îò âóëêàíè÷åí ïðàõ ïî âðåìå íà ïîëåò.
     [Êîð. 3. 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.425 çàïàçåíî
     [Êîð. 3. 01.12.01]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.270
     Ðàçïîëàãàíå íà áàãàæ è òîâàðè
     (à) Ïðîöåäóðèòå, óñòàíîâåíè îò îïåðàòîðà çà îñèãóðÿâàíå íà ïðàâèëíîòî è
íàäåæäíî ðàçïîëàãàíå íà ðú÷íèÿ áàãàæ è òîâàðèòå, òðÿáâà äà îò÷èòàò ñëåäíîòî:
     (1) âñÿêà åäèíèöà áàãàæ, ïðåâîçâàíà íà áîðäà, òðÿáâà äà áúäå ðàçïîëîæåíà
â ìÿñòî, ãîäíî äà ÿ çàäúðæà â íåïîäâèæíî ñúñòîÿíèå;
     (2) îãðàíè÷åíèÿòà ïî òåãëî, îáîçíà÷åíè íà èëè â áëèçîñò äî ñúîòâåòíèÿ
áàãàæíèê, íå òðÿáâà äà ñå ïðåâèøàâàò;
     (3) äà íå ñå ðàçïîëàãà áàãàæ ïîä ïúòíè÷åñêèòå êðåñëà, îñâåí àêî íå ñà
îáîðóäâàíè ñ îãðàíè÷èòåëíè ïðåãðàäè è áàãàæúò å ñ òàêúâ ðàçìåð, ÷å àäåêâàòíî
äà áúäå çàäúðæàí íåïîäâèæíî îò òåçè ïðåãðàäè;
     (4) áàãàæ íå òðÿáâà äà ñå ïîñòàâÿ â òîàëåòíèòå èëè ñðåùó ïðåãðàäè, êîèòî
íå ìîãàò äà îãðàíè÷àò äâèæåíèåòî íà áàãàæà íàïðåä, íàñòðàíè è íàãîðå, îñâåí
àêî ïðåãðàäèòå èìàò òàáåëêà, îáîçíà÷àâàùà ìàêñèìàëíàòà ìàñà, êîÿòî ìîæå äà ñå
ïîñòàâè òàì;
     (5) áàãàæúò è òîâàðèòå, ðàçïîëîæåíè â êîíòåéíåðè, òðÿáâà äà áúäàò ñ
òàêèâà ðàçìåðè, ÷å äà íå âúçïðåïÿòñòâàò ñâîáîäíîòî çàòâàðÿíå íà êëþ÷àëêèòå
íà êàïàöèòå íà êîíòåéíåðèòå.
     (6) áàãàæúò è òîâàðèòå íå òðÿáâà äà ñå ïîñòàâÿ òàì, êúäåòî áèõà ìîãëè äà
âúçïðåïÿòñòâàò äîñòúïà äî àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà; è
     (7). òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò ïðîâåðêè ïðåäè èçëèòàíå, ïðåäè êàöàíå è ïðè
âêëþ÷âàíå íà òàáëàòà çà çàêîï÷àâàíå íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè èëè àêî å çàïîâÿäàíî
òàêà â äðóãè ñëó÷àè, çà äà ñå îñèãóðè, ÷å áàãàæúò å ðàçïîëîæåí íà ìåñòà,
êúäåòî íå âúçïðåïÿòñòâà åâàêóàöèÿòà îò ñàìîëåòà èëè íå ìîæå äà ïðè÷èíè
íàðàíÿâàíå ÷ðåç ïàäàíå (èëè äðóãî äâèæåíèå), â çàâèñèìîñò îò ôàçàòà íà
ïîëåòà.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.305
     Çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà ãîðèâî ñ ïúòíèöè íà áîðäà èëè êîãàòî òå ñà â
ïðîöåñ íà êà÷âàíå èëè ñëèçàíå
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà óñòàíîâè åêñïëîàòàöèîííà ïðîöåäóðà çà
çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà ãîðèâî ñ ïúòíèöè íà áîðäà èëè êîãàòî òå ñà â
ïðîöåñ íà êà÷âàíå èëè ñëèçàíå, ãàðàíòèðàùà, ÷å ñà ïðåäïðèåòè ñëåäíèòå
ïðåäïàçíè ìåðêè:
     (1) êâàëèôèöèðàíîòî ëèöå òðÿáâà äà îñòàíå íà îïðåäåëåíî ìÿñòî ïî âðåìå
íà çàðåæäàíåòî/èçòî÷âàíåòî íà ãîðèâîòî ñ ïúòíèöè íà áîðäà.  Òîâà
êâàëèôèöèðàíî ëèöå òðÿáâà äà å â ñúñòîÿíèå äà èçïúëíè àâàðèéíèòå ïðîöåäóðè,
ñâúðçàíè ñ ïðîòèâîïîæàðíàòà çàùèòà è ãàñåíîòî íà ïîæàðè, èçâúðøâàíåòî íà
íåîáõîäèìèòå êîìóíèêàöèè è çàïî÷âàíå è íàïðàâëÿâàíå íà åâàêóàöèÿ;
     (2) [Òðÿáâà äà ñå óñòàíîâè äâóñòðàííà êîìóíèêàöèÿ, êîÿòî äà îñòàíå
íàëè÷íà ïðåç âúòðåøíàòà êîìóíèêàöèîííà ñèñòåìà íà ñàìîëåòà èëè ïîñðåäñòâîì
äðóãè ïîäõîäÿùè ñðåäñòâà ìåæäó íàçåìíèÿ ñúñòàâ, íàäçèðàâàù çàðåæäàíåòî, è
êâàëèôèöèðàíèÿ ïåðñîíàë íà áîðäà íà ñàìîëåòà];
     (3) åêèïàæúò, ïåðñîíàëúò è ïúòíèöèòå òðÿáâà äà ñà ïðåäóïðåäåíè, ÷å ùå
çàïî÷íå çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà ãîðèâî;
     (4) òàáëàòà "Çàòåãíåòå ïðåäïàçíèòå êîëàíè" òðÿáâà äà ñà èçêëþ÷åíè;
     (5) òàáëàòà "Íå ïóøè" è âúòðåøíîòî îñâåòëåíèå òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè, çà
äà ñå îñèãóðè èäåíòèôèöèðàíå íà èçõîäèòå;
     (6) ïúòíèöèòå òðÿáâà äà áúäàò èíôîðìèðàíè äà îñâîáîäÿò ïðåäïàçíèòå
êîëàíè è äà íå ïóøàò;
      ([7]) íà áîðäà ñå îñèãóðÿâà äîñòàòú÷åí êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë, êîéòî äà
å ïîäãîòâåí çà íåçàáàâíà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöèòå;
     ([8]) àêî íà áîðäà íà ñàìîëåòà áúäàò çàáåëÿçàíè èëè óñåòåíè ãîðèâíè
èçïàðåíèÿ èëè âúçíèêíå íÿêàêâà îïàñíîñò â ïðîöåñà íà çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå
íà ãîðèâî, çàðåæäàíåòî èëè èçòî÷âàíåòî òðÿáâà íåçàáàâíî äà ñå ïðåêðàòè;
     ([9]) çîíèòå ïîä èçõîäèòå, ïðåäâèäåíè çà àâàðèéíà åâàêóàöèÿ, è çîíèòå
çà ðàçãúâàíå íà íàäóâàåìèòå ïúðçàëêè òðÿáâà äà ñå ïîääúðæàò ñâîáîäíè; è
     ([10]) òðÿáâà äà ñå îñèãóðÿò óñëîâèÿ çà áåçîïàñíà è áúðçà åâàêóàöèÿ.
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.375 Óïðàâëåíèå íà ðàçõîäà íà ãîðèâî ïî âðåìå
íà ïîëåò
     (a) Ïðîâåðêè íà ãîðèâîòî ïî âðåìå íà ïîëåò.
     (1) Êîìàíäèðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ïî âðåìå íà ïîëåò íà ðàâíè èíòåðâàëè
äà ñå èçïúëíÿâàò ïðîâåðêè íà ãîðèâîòî.  Îñòàâàùîòî ãîðèâî ñå çàïèñâà è
îöåíÿâà, çà äà ñå:
     (i) ñðàâíè äåéñòâèòåëíèÿò ðàçõîä íà ãîðèâî ñ ïëàíèðàíèÿ ðàçõîä;
     (ii) ïîâåðè äàëè îñòàâàùîòî êîëè÷åñòâî ãîðèâî å äîñòàòú÷íî çà
çàâúðøâàíå íà ïîëåòà; è
     (iii) îïðåäåëè êîëè÷åñòâîòî íà î÷àêâàíîòî ãîðèâî ïðè ïðèñòèãàíå íà
ìåñòîíàçíà÷åíèåòî.
     (2) Ñúîòâåòíèòå äàííè çà ãîðèâîòî òðÿáâà äà ñå çàïèøàò.
     (b) Óïðàâëåíèå íà ãîðèâîòî ïî âðåìå íà ïîëåò.
     (1) Àêî â ðåçóëòàò îò ïðîâåðêàòà íà ãîðèâîòî ïî âðåìå íà ïîëåò ñå
óñòàíîâè, ÷å î÷àêâàíîòî êîëè÷åñòâî ïðè ïðèñòèãàíå íà ìåñòîíàçíà÷åíèåòî å
ïî-ìàëêî îò èçèñêâàíîòî ãîðèâî çà îòèâàíå íà ðåçåðâíî ëåòèùå ïëþñ ôèíàëíîòî
ðåçåðâíî ãîðèâî, êîìàíäèðúò òðÿáâà äà âçåìå ïðåäâèä òðàôèêà è
åêñïëîàòàöèîííèòå óñëîâèÿ, êîèòî ïðåîáëàäàâàò íà ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå, ïî ïðîäúëæåíèå íà ìàðøðóòà çà îòêëîíåíèå äî ðåçåðâíî
ëåòèùå è íà ðåçåðâíîòî ëåòèùå, çà äà ðåøè äàëè äà ïðîäúëæè äî ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèåòî èëè äà ñå îòêëîíè êúì ðåçåðâíîòî ëåòèùå, òàêà ÷å äà ñå
ïðèçåìè ñ ãîðèâî íå ïî-ìàëêî îò êðàéíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî.
     (2) Ïðè ïîëåò äî èçîëèðàíî ëåòèùå: Òðÿáâà äà ñå îïðåäåëè ïîñëåäíàòà
âúçìîæíà òî÷êà çà îòêëîíåíèå êúì êîåòî è äà å íà ðàçïîëîæåíèå ðåçåðâíî ëåòèùå
ïî ìàðøðóòà. Ïðåäè äîñòèãàíå íà òàçè òî÷êà êîìàíäèðúò ïðåöåíÿâà î÷àêâàíîòî
êîëè÷åñòâî ãîðèâî, êîåòî ùå îñòàíå ïðè äîñòèãàíå äî èçîëèðàíîòî ëåòèùå,
ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ, òðàôèêà è åêñïëîàòàöèîííèòå óñëîâèÿ, êîèòî
ïðåîáëàäàâàò íà èçîëèðàíîòî ëåòèùå è íà êîåòî è äà å ëåòèùå ïî ìàðøðóòà,
ïðåäè äà ðåøè äàëè äà ïðîäúëæè äî èçîëèðàíîòî ëåòèùå èëè äà ñå îòêëîíè êúì
ëåòèùå ïî ìàðøðóòà.
     (Âèæ AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.375(b)(2))]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.430 Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè ëåòèùàòà - îáùè ïîëîæåíèÿ
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
     1.430 & IEM OPS 1.430)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè çà âñÿêî ëåòèùå, êîåòî ïëàíèðà äà
èçïîëçâà, åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè íå ïî-íèñêè îò ñòîéíîñòèòå, ïîñî÷åíè â
Ïðèëîæåíèå 1. Ìåòîäúò çà îïðåäåëÿíå íà òåçè ìèíèìóìè òðÿáâà äà å ïðèåìëèâ çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Òåçè ìèíèìóìè íå òðÿáâà äà áúäàò ïî-íèñêè
îò ìèíèìóìèòå, óñòàíîâåíè îò äúðæàâàòà, íà ÷èÿòî òåðèòîðèÿ ñå íàìèðà
ñúîòâåòíîòî ëåòèùå, ñ èçêëþ÷åíèå, êîãàòî å ñïåöèàëíî îäîáðåíî îò òàçè
äúðæàâà. Çàáåëåæêà: ãîðíèÿò ïàðàãðàô íå çàáðàíÿâà ïî âðåìå íà ïîëåò äà ñå
èç÷èñëÿâàò ìèíèìóìèòå çà íåïëàíèðàíî ðåçåðâíî ëåòèùå, àêî òîâà ñòàâà â
ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèåò ìåòîä.
     (b) Ïðè îïðåäåëÿíå íà åêñïëîàòàöèîííèòå ìèíèìóìè, êîèòî ùå ñå ïðèëàãàò
çà âñÿêà êîíêðåòíà åêñïëîàòàöèÿ, îïåðàòîðúò òðÿáâà èçöÿëî äà ñå ñúîáðàçè ñ:
     (1) òèïà è åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè è õàðàêòåðèñòèêèòå ïî
îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòà;
     (2) ñúñòàâà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, íåãîâàòà êîìïåòåíòíîñò è îïèò;
     (3) ðàçìåðèòå è õàðàêòåðèñòèêèòå íà ÏÈÊ, êîèòî ìîãàò äà áúäå èçáðàíè çà
èç ïîëçâàíå;
     (4) ñúîòâåòñòâèåòî è åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà íàëè÷íèòå
âèçóàëíè è íåâèçóàëíè íàçåìíè ñðåäñòâà; (Âèæ AMC OPS 1.430(b)(4).)
     (5) îáîðóäâàíåòî, íàëè÷íî íà ñàìîëåòà çà öåëèòå íà íàâèãàöèÿòà è/èëè
êîíòðîë íà ïðîôèëà íà ïîëåòà, êàêòî å ïîäõîäÿùî, â ïðîöåñ íà èçëèòàíå, ïîäõîä
çà êàöàíå, èçðàâíÿâàíå, êàöàíå, èçòúðêàëâàíå è ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã;
     (6) ïðåïÿòñòâèÿòà â çîíèòå çà ïîäõîä, ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã è
ïúðâîíà÷àëåí íàáîð íà âèñî÷èíà, íåîáõîäèìè çà èçïúëíåíèåòî íà ïðîöåäóðè çà
íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè è îñèãóðÿâàíåòî íà íåîáõîäèìèòå áåçîïàñíè âèñî÷èíè íàä
ïðåïÿòñòâèÿòà;
     (7) áåçîïàñíèòå àáñîëþòíè/îòíîñèòåëíè âèñî÷èíè íàä ïðåïÿòñòâèÿòà çà
ïðîöåäóðèòå çà èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä çà êàöàíå;
     (8) ìåòîäèòå çà îïðåäåëÿíå è äîêëàäâàíå íà ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ.
     (c) Êàòåãîðèèòå íà ñàìîëåòèòå, ïîñî÷åíè â íàñòîÿùèÿ ïîäðàçäåë, òðÿáâà äà
ñå îïðåäåëÿò â ñúîòâåòñòâèå ñ ìåòîäà, ïîñî÷åí â Ïðèëîæåíèå 2 íà JAR-OPS
1.430(c).
     JAR-OPS 1.435 Òåðìèíîëîãèÿ
     Ïîíÿòèÿòà, èçïîëçâàíè â òîçè Ïîäðàçäåë è íåäåôèíèðàíè â JAR1, èìàò
ñëåäíèòå çíà÷åíèÿ:
     (1) Âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä: Âèçóàëíàòà ôàçà íà
ïîäõîäà çà êàöàíå ïî ïðèáîðè çà äîâåæäàíå íà ñàìîëåòà â ïîçèöèÿ çà êàöàíå íà
ïèñòà, êîÿòî íå å ïîäõîäÿùî ðàçïîëîæåíà çà ïîäõîä çà êàöàíå îò ïðàâà.
     (2) Ïðîöåäóðè ïðè íèñêà âèäèìîñò (LVP): Ïðîöåäóðè, ïðèëàãàíè íà ëåòèùå ñ
öåë îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíè îïåðàöèè ïðè Êàòåãîðèÿ II è Êàòåãîðèÿ III
ïîäõîäè çà êàöàíå è èçëèòàíå ïðè íèñêà âèäèìîñò.
     (3) Èçëèòàíå ïðè íèñêà âèäèìîñò (LVTO): Èçëèòàíå, ïðè êîåòî äàëå÷èíàòà
íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR) å ïîìàëêà îò 400 ì.
     (4) Ñèñòåìà çà ïîëåòåí êîíòðîë: Ñèñòåìà, êîÿòî âêëþ÷âà ñèñòåìà çà
àâòîìàòè÷íî êàöàíå è/èëè õèáðèäíà ñèñòåìà çà êàöàíå.
     (5) Ïàñèâíà ïðè îòêàçè ñèñòåìà çà ïîëåòåí êîíòðîë: Ñèñòåìàòà çà ïîëåòåí
êîíòðîë å ïàñèâíà ïðè îòêàçè, àêî â ñëó÷àé íà îòêàç íå ñå ïîëó÷àâà çíà÷èòåëíî
ðàçáàëàíñèðàíå èëè îòêëîíåíèå îò ïîëåòíèÿ ïúò èëè âèñî÷èíà, íî êàöàíåòî íå ñå
èçïúëíÿâà àâòîìàòè÷íî. Çà àâòîìàòè÷íà ñèñòåìà çà ïîëåòåí êîíòðîë, ïàñèâíà ïðè
îòêàçè, ïèëîòúò ïîåìà êîíòðîëà íà ñàìîëåòà ñëåä ïîÿâàòà íà îòêàçà.
     (6) Îïåðèðàùà ïðè îòêàçè ñèñòåìà çà ïîëåòåí êîíòðîë: Ñèñòåìàòà çà
ïîëåòåí êîíòðîë å îïåðèðàùà ïðè îòêàçè, àêî â ñëó÷àé íà îòêàç ïîä âèñî÷èíà çà
ñúñòîÿíèå íà ãîòîâíîñò, ïîäõîäúò çà êàöàíå, èçðàâíÿâàíåòî è êàöàíåòî ìîãàò äà
áúäàò çàâúðøåíè àâòîìàòè÷íî. Â ñëó÷àé íà îòêàç àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà
êàöàíå ùå îïåðèðà êàòî ïàñèâíà ïðè îòêàçè ñèñòåìà çà ïîëåòåí êîíòðîë.
     (7) Îïåðèðàùà ïðè îòêàçè õèáðèäíà ñèñòåìà çà êàöàíå: Ñèñòåìà, êîÿòî ñå
ñúñòîè îò îñíîâíà ïàñèâíà ïðè îòêàçè àâòîìàòè÷íà ñèñòåìà çà êàöàíå è
äîïúëíèòåëíà íåçàâèñèìà ñèñòåìà çà íàñî÷âàíå, ïîçâîëÿâàùà íà ïèëîòà äà
èçâúðøè ðú÷íî êàöàíå ñëåä îòêàç íà îñíîâíàòà ñèñòåìà.
     Çàáåëåæêà: Òèïè÷íàòà âòîðîñòåïåííà íåçàâèñèìà ñèñòåìà çà íàñî÷âàíå ñå
ñúñòîè îò êîíòðîëåí ïèëîòàæíî-ïðîåêöèîíåí èíäèêàòîð, îñèãóðÿâàù íàñî÷âàíå,
êîåòî îáèêíîâåíî å ïîä ôîðìàòà íà êîìàíäíà èíôîðìàöèÿ, íî ìîæå äà áúäå è
èíôîðìàöèÿ çà ìåñòîïîëîæåíèåòî (äåâèàöèÿòà).
     (8) Âèçóàëåí ïîäõîä çà êàöàíå: Ïîäõîä çà êàöàíå, êîãàòî íÿêîÿ ÷àñò èëè
öÿëàòà ïðîöåäóðà çà ïîäõîä çà êàöàíå ïî ïðèáîðè íå å èçïúëíåíà è ïîäõîäúò çà
êàöàíå ñå èçïúëíÿâà ÷ðåç âèçóàëíî îðèåíòèðàíå ïî òåðåíà.
     JAR-OPS 1.440 Åêñïëîàòàöèÿ ïðè íèñêà âèäèìîñò. Îáùè ïðàâèëà çà
åêñïëîàòàöèÿ
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440)
     (a) Îïåðàòîðúò íÿìà ïðàâî äà îñúùåñòâÿâà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòè ïî
êàòåãîðèÿ II è III, îñâåí àêî:
     (1) ñàìîëåòúò å ñåðòèôèöèðàí çà åêñïëîàòàöèÿ ïðè âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà
ðåøåíèå ïîä 200 ft èëè áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå è îáîðóäâàí â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-AWO èëè åêâèâàëåíò, ïðèåò îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ;
     (2) å óñòàíîâåíà è ñå ïîääúðæà ïîäõîäÿùà ñèñòåìà çà ðåãèñòðèðàíå íà
óñïåøíèòå è íåóñïåøíèòå ïîäõîäè çà êàöàíå è/èëè àâòîìàòè÷íè êàöàíèÿ, çà
íàáëþäåíèå íà öÿëîñòíàòà áåçîïàñíîñò íà åêñïëîàòàöèÿòà;
     (3) òîçè âèä åêñïëîàòàöèÿ å óòâúðäåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ;
     (4) ëåòàëíèÿò åêèïàæ ñå ñúñòîè íàé-ìàëêî îò äâàìà ïèëîòè;
     (5) âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ñå îïðåäåëÿ ïîñðåäñòâîì
ðàäèîâèñîòîìåð.
     (b) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà èçïúëíÿâà èçëèòàíå ïðè íèñêà âèäèìîñò, ïðè
RVR ïî-ìàëúê îò 150 m (çà êàòåãîðèè À, Â è Ñ ñàìîëåòè), èëè ïî-ìàëêà îò 200 m
RVR (çà êàòåãîðèÿ D ñàìîëåòè), îñâåí àêî íÿìà îäîáðåíèå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     JAR-OPS 1.445 Åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò - èçèñêâàíèÿ ñ
îãëåä íà ëåòèùàòà
     (a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà èçïîëçâà ëåòèùå çà åêñïëîàòàöèÿ ïî êàòåãîðèè
II è III, îñâåí àêî ëåòèùåòî å îäîáðåíî çà òàêàâà åêñïëîàòàöèÿ îò äúðæàâàòà,
íà ÷èÿòî òåðèòîðèÿ ñå íàìèðà.
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà ñå óáåäè, ÷å íà ëåòèùàòà, íà êîèòî ùå
îñúùåñòâÿâà åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò, ñà âúâåäåíè â ñèëà
ïðîöåäóðè ïðè íèñêà âèäèìîñò (Low Visibility Procedures - LVP).
     JAR-OPS 1.450 Åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò - îáó÷åíèå è
êâàëèôèêàöèÿ
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.450)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïðåäè èçïúëíåíèå íà èçëèòàíå â óñëîâèÿ
íà íèñêà âèäèìîñò è åêñïëîàòàöèÿ ïî êàòåãîðèè II è III:
     (1) âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ:
     (i) äà å îòãîâîðèë íà èçèñêâàíèÿòà çà òðåíèðîâêà è ïðîâåðêà, ïðåäïèñàíè
â Ïðèëîæåíèå 1, âêëþ÷èòåëíî òðåíàæîðíà ïîäãîòîâêà çà åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ
íà îãðàíè÷èòåëíè ñòîéíîñòè íà äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR) è âèñî÷èíà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå (DH), ïðèëîæèìè çà îäîáðåíà êàòåãîðèÿ II/III çà îïåðàòîðà;
     (ii) äà å êâàëèôèöèðàí â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1;
     (2) òðåíèðîâêàòà è ïðîâåðêàòà íà êâàëèôèêàöèÿòà ñå èçïúëíÿâàò â
ñúîòâåòñòâèå ñ äåòàéëíà ó÷åáíà ïðîãðàìà, îäîáðåíà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ è âêëþ÷åíà â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ. Òîâà îáó÷åíèå å
êàòî äîïúëíèòåëíî êúì îáó÷åíèåòî, ïðåäïèñàíî â Ïîäðàçäåë N; è
     (3) Êâàëèôèêàöèÿòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ å ñïåöèôè÷íà çà òèïà íà
åêñïëîàòàöèÿòà è òèïà ñàìîëåò.
[Èçì. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.455 Åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò - åêñïëîàòàöèîííè
ïðîöåäóðè
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS1.455)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåäóðè è èíñòðóêöèè, êîèòî äà ñå
èçïîëçâàò çà èçëèòàíå â óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò è åêñïëîàòàöèÿ ïî êàòåãîðèè
II è III. Òåçè ïðîöåäóðè òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà
åêñïëîàòàöèÿ è äà ñúäúðæàò çàäúëæåíèÿòà íà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ â
åòàïèòå íà ðóëèðàíå, èçëèòàíå, ïîäõîä çà êàöàíå, èçðàâíÿâàíå, êàöàíå,
èçòúðêàëâàíå ñëåä êàöàíå è ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã ñúîòâåòíî.
(b) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà å çàäúëæåí äà ñå óáåäè, ÷å:
(1) ñúñòîÿíèåòî íà âèçóàëíèòå è íåâèçóàëíèòå ñðåäñòâà ñúîòâåòñòâà íà
èçèñêâàíèÿòà, ïðåäè äà ïðåäïðèåìå èçëèòàíå â óñëîâèÿòà íà íèñêà âèäèìîñò èëè
ïîäõîä çà êàöàíå ïî êàòåãîðèÿ II èëè III;
(2) ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè ïðè íàìàëåíà âèäèìîñò (LVP) ñà â ñèëà, â
ñúîòâåòñòâèå ñ èíôîðìàöèÿòà, ïîëó÷åíà îò ñëóæáèòå çà ÓÂÄ, ïðåäè äà ïðåäïðèåìå
èçëèòàíå â óñëîâèÿòà íà íèñêà âèäèìîñò èëè ïîäõîä çà êàöàíå ïî êàòåãîðèÿ II
èëè III; è
(3) ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ñà ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè ïðåäè
çàïî÷âàíåòî íà èçëèòàíå â óñëîâèÿòà íà íèñêà âèäèìîñò ïðè RVR ïî-ìàëúê îò 150
ì (çà ñàìîëåòè êàòåãîðèÿ À, Â è Ñ) èëè 200 ì (çà ñàìîëåòè êàòåãîðèÿ D) èëè
ïîäõîä çà êàöàíå ïî êàòåãîðèÿ II èëè III.
JAR-OPS 1.460 Åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà íàìàëåíà âèäèìîñò - ìèíèìàëíî
îáîðóäâàíå
(a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âêëþ÷è â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ
ìèíèìàëíî íåîáõîäèìîòî îáîðóäâàíå, êîåòî òðÿáâà áúäå èçïðàâíî ïðè çàïî÷âàíåòî
íà èçëèòàíå â óñëîâèÿòà íà íèñêà âèäèìîñò èëè ïîäõîä çà êàöàíå ïî êàòåãîðèè
II è III â ñúîòâåòñòâèå ñ ÐËÅ - çà ñúîòâåòíèÿ òèï ñàìîëåò èëè äðóã îäîáðåí
äîêóìåíò.
(b) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà ñå óâåðè, ÷å ñòàòóñúò íà ñàìîëåòà è
íà ñúîòâåòíèòå ñàìîëåòíèòå ñèñòåìè ñà ïîäõîäÿùè çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ.
JAR-OPS 1.465 Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà ïîëåòè ïî ÏÂÏ
(Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.465)
(a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà, ÷å:
(1) èçïúëíåíèåòî íà ÏÂÏ ïîëåòè ñå èçïúëíÿâàò ïî ïðàâèëàòà çà âèçóàëíè
ïîëåòè è â ñúîòâåòñòâèå ñ òàáëèöàòà â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.465.
(2) Ïîëåòèòå ïî îñîáåíè ÏÂÏ (ÎÏÂÏ) äà íå ñå çàïî÷âàò, êîãàòî âèäèìîñòòà
å ïî-ìàëêà îò 3 km, è äà íå ñå ïðîâåæäàò (àêî âå÷å ñà çàïî÷íàòè), êîãàòî
âèäèìîñòòà å ïî-ìàëêà îò 1,5 km.
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.430 Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè íà ëåòèùà
(Âèæ IEM to Appendix 1 to JAR-OPS
(a) Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà èçëèòàíå
(1) Îáùè ïîëîæåíèÿ
(i) Óñòàíîâåíèòå îò îïåðàòîðà åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà èçëèòàíå,
òðÿáâà äà áúäàò èçðàçåíè ïðåäåëè âèäèìîñòòà èëè äàëå÷èíàòà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ
(RVR), êàòî ñå îò÷èòàò âñè÷êè íåîáõîäèìè ôàêòîðè çà âñÿêî ëåòèùå, ïëàíèðàíî
çà èçïîëçâàíå, è õàðàêòåðèñòèêèòå íà ñàìîëåòà. Êîãàòî å íàëèöå ñïåöèôè÷íà
íóæäà äà ñå âèæäàò è èçáÿãâàò ïðåïÿòñòâèÿòà ïðè èçëèòàíå è/èëè ïðè
ïðèíóäèòåëíî êàöàíå, òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿò äîïúëíèòåëíè óñëîâèÿ (íàïð. äîëíà
ãðàíèöà íà îáëàöèòå).
(ii) Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà íå òðÿáâà äà çàïî÷âà èçëèòàíå, äîêàòî
ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî íà èçëèòàíå íå ñå èçðàâíÿò èëè ñòàíàò
ïî-äîáðè îò ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà êàöàíå íà òîâà ëåòèùå, îñâåí àêî íå å íà
ðàçïîëîæåíèå ïîäõîäÿùî ðåçåðâíî ëåòèùå çà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå.
(iii) Êîãàòî äîêëàäâàíàòà îáùà ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò å ïîä òàçè,
íåîáõîäèìà çà èçëèòàíå è RVR íå å îáÿâåí, èçëèòàíå ìîæå äà ñå çàïî÷íå ñàìî â
ñëó÷àé, ÷å êîìàíäèðúò ìîæå äà îïðåäåëè, ÷å RVR/ âèäèìîñòòà ïî ïðîòåæåíèå íà
ÏÈÊ, å ðàâíà èëè ïî-äîáðà îò íåîáõîäèìèÿ ìèíèìóì.
(vi) Êîãàòî íå å íàëè÷íà äîêëàäâàíà ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò èëè RVR,
èçëèòàíåòî ìîæå äà ñå çàïî÷íå ñàìî àêî êîìàíäèðúò ìîæå äà îïðåäåëè, ÷å
RVR/âèäèìîñòòà ïî ïðîòåæåíèå íà ïèñòàòà çà èçëèòàíå å åêâèâàëåíòíà èëè ïî-
äîáðà îò èçèñêâàíèÿ ìèíèìóì.
(2) Âèçóàëåí îðèåíòèð. Ìèíèìóìúò çà èçëèòàíå òðÿáâà äà ñå îïðåäåëè òàêà,
÷å äà ñå îñèãóðè íàäåæäíî îðèåíòèðàíå, çà äà ñå êîíòðîëèðà ñàìîëåòúò êàêòî â
ñëó÷àé íà ïðåêðàòÿâàíå íà èçëèòàíåòî ïðè íåáëàãîïðèÿòíè óñëîâèÿ, òàêà è ïðè
ïðîäúëæåíî èçëèòàíå ñëåä îòêàç íà êðèòè÷åí äâèãàòåë.
(3) Èçèñêâàíè RVR/âèäèìîñò:
(i) çà ñàìîëåòè ñ äâà è ïîâå÷å äâèãàòåëÿ, ÷èèòî åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè ñà òàêèâà, ÷å â ñëó÷àé íà îòêàç íà êðèòè÷åí äâèãàòåë âúâ âñåêè
ìîìåíò ïî âðåìå íà èçëèòàíåòî ñàìîëåòúò ìîæå èëè äà ïðåêðàòè, èëè äà ïðîäúëæè
èçëèòàíåòî äî âèñî÷èíà îò 1500 ft íàä ëåòèùåòî, êàòî ïðåëèòà íàä
ïðåïÿòñòâèÿòà ñ íåîáõîäèìèòå ïðåâèøåíèÿ, ìèíèìóìèòå çà èçëèòàíå, óñòàíîâåíè
îò îïåðàòîðà, òðÿáâà äà áúäàò èçðàçåíè êàòî RVR/ âèäèìîñò íå ïî-íèñêè îò
òåçè, äàäåíè â òàáëèöà 1 ïî-äîëó, îñâåí â ñëó÷àèòå, ïðåäâèäåíè â ïàðàãðàô (4)
ïî-äîëó:

	

Çàáåëåæêà 1. Ïî-âèñîêèòå ñòîéíîñòè ñå îòíàñÿò çà ñàìîëåòè îò êàòåãîðèÿ
D.
Çàáåëåæêà 2. Ïðè íîùíè îïåðàöèè ñà íåîáõîäèìè ïîíå ñâåòëèíèòå ïî ðúáà è
êðàÿ íà ïèñòàòà.
Çàáåëåæêà 3. Äîêëàäâàíîòî çíà÷åíèå çà RVR/âèäèìîñò, ïðåäñòàâèòåëíà çà
íà÷àëíàòà ÷àñò íà ðàçáåãà ïðè èçëèòàíå, ìîæå äà ñå çàìåíè îò îöåíêàòà íà
ïèëîòà.
Çàáåëåæêà 4. Íåîáõîäèìàòà ñòîéíîñò íà RVR òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå çà
âñè÷êèòå ñúîòâåòíè òî÷êè çà äîêëàäâàíå íà RVR, ñ èçêëþ÷åíèå íà óêàçàíîòî â
çàáeëåæêà 3 ïî-ãîðå.
(ii) çà ñàìîëåòè ñ äâà è ïîâå÷å äâèãàòåëÿ, ÷èèòî åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè ñà òàêèâà, ÷å íå ìîãàò äà áúäàò ïîñòèãíàòè èçèñêâàíèÿòà,
ïîñî÷åíè â Ïîäïàðàãðàô (a)(3)(i) ïî-ãîðå, ïðè îòêàç íà êðèòè÷åí äâèãàòåë,
ìîæå äà ñå íàëîæè äà ñå êàöíå îòíîâî íåçàáàâíî è äà ñå íàáëþäàâàò è èçáÿãâàò
ïðåïÿòñòâèÿòà â çîíàòà çà èçëèòàíå. Òàêèâà ñàìîëåòè ìîãàò äà ñå åêñïëîàòèðàò
äî ñëåäíèòå ìèíèìóìè çà èçëèòàíå, ïðè ïîëîæåíèå ÷å òå ñà â ñúñòîÿíèå äà
îòãîâîðÿò íà êðèòåðèèòå çà ìèíèìàëíè âèñî÷èíè çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿòà,
êàòî ñå ïðåäïîëîæè îòêàç íà äâèãàòåë íà ïðåäïîëàãàåìà âèñî÷èíà. Ìèíèìóìèòå,
óñòàíîâåíè îò îïåðàòîðà, òðÿáâà äà áúäàò áàçèðàíè íà âèñî÷èíàòà, îò êîÿòî
ìîæå äà ñå êîíñòðóèðà íåòåí ïîëåòåí ïðîôèë ñ îòêàç íà åäèí äâèãàòåë. RVR
ìèíèìóìèòå, êîèòî ñå èçïîëçâàò, íå ìîæå äà ñà ïî-íèñêè îò êîåòî è äà å îò
çíà÷åíèÿòà, äàäåíè â òàáëèöà 1 ïî-ãîðå èëè òàáëèöà 2 ïî-äîëó.

Çàáåëåæêà 1. 1500 m ñå ïðèëàãà ñúùî, àêî íå ìîæå äà ñå ïîñòðîè
ïîëîæèòåëåí ïîëåòåí ïðîôèë ïðè èçëèòàíå.
Çàáåëåæêà 2. Äîêëàäâàíîòî çíà÷åíèå çà RVR/âèäèìîñò, ïðåäñòàâèòåëíî çà
íà÷àëíàòà ÷àñò íà ðàçáåãà ïðè èçëèòàíå, ìîæå äà ñå çàìåíè ñ îöåíêàòà íà
ïèëîòà.
(iii) Êîãàòî äîêëàäâàíàòà RVR èëè ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò íå ñà íàëè÷íè,
êîìàíäèðúò íå òðÿáâà äà çàïî÷âà èçëèòàíå, îñâåí àêî òîé ìîæå äà îïðåäåëè, ÷å
ôàêòè÷åñêèòå óñëîâèÿ óäîâëåòâîðÿâàò ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà èçëèòàíå.
(4) Èçêëþ÷åíèÿ êúì Ïîäïàðàãðàô (a)(3)(i) ïî-ãîðå:
(i) Íà áàçàòà íà îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è ïðè
óñëîâèå ÷å ñà óäîâëåòâîðåíè èçèñêâàíèÿòà íà ïàðàãðàôè (A) äî (Å) ïî-äîëó,
îïåðàòîðúò ìîæå äà íàìàëè ìèíèìóìèòå çà èçëèòàíå äî 125 m RVR (çà ñàìîëåòè îò
êàòåãîðèè À, Â è Ñ) èëè äî 150 m RVR (çà ñàìîëåòè îò êàòåãîðèÿ D), êîãàòî:
(A) â ñèëà ñà ïðîöåäóðè çà ïîëåòè ïðè íèñêà âèäèìîñò;
(B) ðàáîòè âèñîêîèíòåíçèâíî îñâåòëåíèå ïî îñîâàòà ëèíèÿ íà ÏÈÊ, êàòî
îñâåòèòåëíèòå åëåìåíòè ñà ðàçïîëîæåíè íà 15 m èëè ïîìàëêî åäèí îò äðóã, è
âèñîêîèíòåíçèâíî îñâåòëåíèå ïî ðúáà íà ÏÈÊ, êàòî îñâåòèòåëíèòå åëåìåíòè ñà
ðàçïîëîæåíè íà 60 m èëè ïî-ìàëêî åäèí îò äðóã;	
(C) ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà ñà çàâúðøèëè óäîâëåòâîðèòåëíî îáó÷åíèåòî ñè íà
ëåòàòåëåí òðåíàæîð;
(D) 90-ìåòðîâ âèçóàëåí ñåãìåíò å íàëè÷åí îò ïèëîòñêàòà êàáèíà ïðè
çàïî÷âàíå íà ðàçáåãà çà èçëèòàíå; è
(E) íåîáõîäèìàòà ñòîéíîñò íà RVR å ïîñòèãíàòà çà âñè÷êè ñúîòâåòíè òî÷êè
íà äîêëàäâàíå íà RVR;
(ii) Ñ îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îïåðàòîðúò íà
ñàìîëåò, êîéòî èçïîëçâà îäîáðåíà ñèñòåìà çà íàïðå÷íî/ ñòðàíè÷íî âîäåíå íà
èçëèòàíåòî, ìîæå äà íàìàëè ìèíèìóìèòå çà èçëèòàíå äî RVR ïîìàëúê îò 125 m (çà
ñàìîëåòè îò êàòåãîðèè À, Â è Ñ) èëè íà 150 m RVR (çà ñàìîëåòè êàòåãîðèÿ D),
íî íå ïî-íèñêî îò 75 m, ïðè óñëîâèå ÷å ñà íàëè÷íè ïðîòåêöèÿ íà ÏÈÊ è
ñúîðúæåíèÿ, åêâèâàëåíòíè íà îïåðàöèè çà êàöàíå ïî CAT III.
(b) Heòî÷åí ïîäõîä
(1) Ñèñòåìíè ìèíèìóìè
(i) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ñèñòåìíèòå ìèíèìóìè çà ïðîöåäóðèòå íà
íåòî÷åí ïîäõîä çà êàöàíå, áàçèðàùè ñå âúðõó èçïîëçâàíåòî íà ILS áåç ãëèñàäà
(ñàìî LLZ), VOR, NDB, SRA è VDF, äà íå ñà ïî-íèñêè îò ñòîéíîñòèòå çà
ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ñíèæåíèå (MDH), äàäåíè â òàáëèöà 3 ïî-äîëó.

(2) Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íà ñíèæåíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ñíèæàâàíå ïðè íåòî÷åí ïîäõîä çà êàöàíå äà íå å ïî-
ìàëêà îò:
(i) îòíîñèòåëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ
(ÎÑÍ)/ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ (OCL) çà êàòåãîðèÿòà
ñàìîëåò; èëè îò
(ii) ñèñòåìíèÿ ìèíèìóì.
(3) Âèçóàëåí îðèåíòèð. Ïèëîòúò íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà ïîäõîäà ïîä MDA/
MDH, îñâåí àêî íàé-ìàëêî åäèí îò ñëåäíèòå âèçóàëíè îðèåíòèðè çà ÏÈÊ, íà êîÿòî
ùå ñå èçâúðøè êàöàíåòî, å ÿñíî âèäèì è ìîæå äà ñå èäåíòèôèöèðà:
(i) åëåìåíòè íà îñâåòèòåëíàòà ñèñòåìà íà ïîäõîäà;
(ii) ïðàãúò íà ÏÈÊ;
(iii) ìàðêèðîâêà íà ïðàãà;
(iv) îñâåòëåíèå íà ïðàãà;
(v) îïîçíàâàòåëíè ñâåòëèíè íà ïðàãà;
(vi) èíäèêàòîð íà âèçóàëíàòà ãëèñàäà;
(vii) çîíàòà çà îïèðàíå èëè ìàðêèðîâêà íà çîíàòà çà îïèðàíå;
(viii) ñâåòëèíè íà çîíàòà çà îïèðàíå;
(ix) ñâåòëèíè ïî ðúáà íà ïèñòàòà;
(x) äðóãè âèçóàëíè îðèåíòèðè, îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
(4) Èçèñêâàíè RVR. Íàéíèñêèòå ìèíèìóìè, êîèòî ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò îò
îïåðàòîðà ïðè íåòî÷åí ïîäõîä çà êàöàíå ñà:

	

Çàáåëåæêà I. Ïúëíî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, 720 m èëè
ïîâå÷å îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà -ïðè ñ âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI),
îñâåòëåíèå íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ.
Ñâåòëèíèòå òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 2. Ìåæäèííîòî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, 420 -
719 m îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà -ïðè c âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI),
îñâåòëåíèå íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ.
Ñâåòëèíèòå òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 3. Îñíîâíîòî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, 0 < 420 m
îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà-ïðè ñ âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI), âñÿêàêâà
äúëæèíà íà îñâåòëåíèåòî ñ íèñêà èíòåíçèâíîñò (LI) íà ïîäõîäà, îñâåòëåíèå íà
ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ. Ñâåòëèíèòå
òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 4. Îòñúñòâèå íà îñâåòèòåëíî îáîðóäâàíå íà ïîäõîäà âêëþ÷âà
ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è
îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ èëè âúîáùå îòñúñòâèå íà îñâåòëåíèå.
Çàáåëåæêà 5. Òàáëèöèòå ñà ïðèëîæèìè ñàìî êúì êîíâåíöèîíàëíè ïîäõîäè ñ
íîìèíàëåí íàêëîí íà ñíèæåíèå íå ïî-ãîëÿì îò 4°. Ïî-ãîëåìè íàêëîíè íà ñíèæåíèå
îáèêíîâåíî èçèñêâàò ñðåäñòâîòî çà âîäåíå ïî âèçóàëíàòà ãëèñàäà (íàïð. PAPI)
ñúùî äà ñå âèæäà ïðè ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ñíèæàâàíå (MDH).
Çàáåëåæêà 6. Ïîñî÷åíèòå ñòîéíîñòè ïðåäñòàâëÿâàò èëè äîêëàäâàíà RVR, èëè
ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò, ïðåîáðàçóâàíà â RVR, ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (h)
ïî-äîëó.
Çàáåëåæêà 7. MDH, äàäåíà â òàáëèöè 4a, 4b, 4c è 4d, ñå îòíàñÿ çà
ïúðâîíà÷àëíî èç÷èñëåíàòà MDH. Êîãàòî ñå èçáèðàò ñúîòâåòíî ñâúðçàíèòå ñ íåÿ
RVR, íå å íåîáõîäèìî äà ñå âçåìà ïîä âíèìàíèå çàêðúãëÿâàíåòî äî íàé-áëèçêèòå
10ft, êîåòî ìîæå äà ñå ïðàâè çà îïåðàòèâíè öåëè (íàïð. çà ïðåâðúùàíå â MDA).
(5) Íîùíè îïåðàöèè. Ïðè íîùíî îïåðèðàíå ïîíå îñâåòëåíèåòî ïî ðúáà íà
ïèñòàòà, íà ïðàãà è íà êðàÿ íà ïèñòàòà òðÿáâà äà å âêëþ÷åíî.
(c) Òî÷åí ïîäõîä - îïåðàöèè ïî CAT I
(1) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàöèÿ ïî CAT I ïðåäñòàâëÿâà òî÷åí èíñòðóìåíòàëåí
ïîäõîä è êàöàíå, èçïîëçâàù ILS, MLS èëè PAR ïðè âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà
ðåøåíèå íå ïî-ìàëêà îò 200 ft è ñ äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ - íå ïî-ìàëêà îò
550 m.
(2) Âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå (DH) ïðè òî÷åí ïîäõîä çà êàöàíå ïî CAT I äà
íå å ïî-ìàëêà îò:
(i) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, îïðåäåëåíà â ÐËÅ íà
ñàìîëåòà, àêî å ïîñî÷åíà;
(ii) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà, äî êîÿòî ìîæå äà ñå èçïîëçâàò ñðåäñòâàòà çà
òî÷åí ïîäõîä, áåç äà å íåîáõîäèì âèçóàëåí îðèåíòèð;
(iii) îòíîñèòåëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ
(ÎÑÍ)/ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ (OCL) çà êàòåãîðèÿòà
íà ñàìîëåòà, èëè
(iv) 200 ft.
(3) Âèçóàëåí îðèåíòèð. Êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà
ïîäõîä ïîä âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïî CAT I, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå
ñ Ïîäïàðàãðàô (c)(2) ïî-ãîðå, îñâåí àêî íàé-ìàëêî åäèí îò ñëåäíèòå âèçóàëíè
îðèåíòèðè çà äàäåíàòà ÏÈÊ íå ñå âèæäà è èäåíòèôèöèðà ÿñíî:
(i) åëåìåíòè íà îñâåòèòåëíàòà ñèñòåìà íà ïîäõîäà;
(ii) ïðàã íà ÏÈÊ;
(iii) ìàðêèðîâêà íà ïðàãà;
(iv) îñâåòëåíèå íà ïðàãà;
(v) îïîçíàâàòåëíè ñâåòëèíè íà ïðàãà;
(vi) èíäèêàòîð íà âèçóàëíàòà ãëèñàäà;
(vii) çîíà çà îïèðàíå èëè ìàðêèðîâêà íà çîíàòà çà îïèðàíå;
(viii) ñâåòëèíè íà çîíàòà çà îïèðàíå;
(ix) ñâåòëèíè ïî ðúáà íà ïèñòàòà;
(4) Èçèñêâàíè RVR. Íàé-íèñêèòå ìèíèìóìè, êîèòî ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò îò
îïåðàòîð ïðè îïåðàöèè ïî êàòåãîðèÿ CAT I ñà:

Çàáåëåæêà 1. Ïúëíî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, 720 m èëè
ïîâå÷å îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà - ïðè ñ âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI),
îñâåòëåíèå íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ.
Ñâåòëèíèòå òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 2. Ìåæäèííî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, 420 - 719 m
îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà - ïðè c âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI), îñâåòëåíèå
íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ. Ñâåòëèíèòå
òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 3. Îñíîâíî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà ÏÈÊ, íàä 420 m
îñâåòëåíèå íà ïîäõîäà - ïðè ñ âèñîêà/ñðåäíà èíòåíçèâíîñò (HI/MI), âñÿêàêâà
äúëæè íà íà îñâåòëåíèåòî ñ íèñêà èíòåíçèâíîñò (LI) íà ïîäõîäà, îñâåòëåíèå íà
ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà ÏÈÊ. Ñâåòëèíèòå
òðÿáâà äà ñà âêëþ÷åíè.
Çàáåëåæêà 4. Îòñúñòâèå íà îñâåòèòåëíî îáîðóäâàíå âêëþ÷âà ìàðêèðîâêà íà
ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ðúáà íà ÏÈÊ, îñâåòëåíèå íà ïðàãà è îñâåòëåíèå íà êðàÿ íà
ÏÈÊ èëè âúîáùå îòñúñòâèå íà îñâåòëåíèå.
Çàáåëåæêà 5. Ïîñî÷åíèòå ñòîéíîñòè ïðåäñòàâëÿâàò èëè äîêëàäâàíè ãðàíèöè
íà äàëå÷èíà íà âèäèìîñòòà íà ÏÈÊ, èëè ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò, ïðåîáðàçóâàíà
â äàëå÷èíà íà âèäèìîñòòà íà ÏÈÊ, ñúãëàñíî Ïàðàãðàô (h).
Çàáåëåæêà 6. Òàáëèöàòà å ïðèëîæèìà êúì êîíâåíöèîíàëíè ïîäõîäè ñ úãúë íà
ãëèñàäàòà äî è ðàâåí íà 4 °.
Çàáåëåæêà 7. DH, äàäåíà â òàáëèöà 5, ñå îòíàñÿ çà ïúðâîíà÷àëíî
èç÷èñëåíàòà DH. Êîãàòî ñå èçáèðàò ñúîòâåòíî ñâúðçàíèòå ñ íåÿ ïàðàìåòðè RVR,
íå å íóæíî äà ñå âçåìà ïîä âíèìàíèå çàêðúãëÿâàíåòî íàãîðå äî íàé-áëèçêèòå 10
ft, êîåòî ìîæå äà ñå ïðàâè çà îïåðàòèâíè öåëè (íàïðèìåð çà ïðåâðúùàíå â DA).
(5) Îïåðàöèè ñ åäèí ïèëîò. Ïðè îïåðàöèè ñ åäèí ïèëîò îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ
ìèíèìàëíàòà äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR) çà âñè÷êè ïîäõîäè â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.430 è íàñòîÿùîòî Ïðèëîæåíèå. Äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà
ÏÈÊ 800 m è ïî-ìàëêî íå ñå äîïóñêà, îñâåí àêî ñå èçïîëçâà ïîäõîäÿù àâòîïèëîò,
ñâúðçàí ñ ILS èëè MLS, ïðè êîéòî ñëó÷àé ñå ïðèëàãà íîðìàëíèÿò ìèíèìóì.
Âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, êîÿòî ñå ïðèëàãà, íå ìîæå äà áúäå ïîìàëêà
îò 1,25 x ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà èçïîëçâàíå íà àâòîïèëîòà.
(6) Íîùíè îïåðàöèè. Ïðè íîùíè îïåðàöèè å íåîáõîäèìî äà ñà âêëþ÷åíè ïîíå
îñâåòèòåëíèòå åëåìåíòè íà îñâåòëåíèåòî ïî ðúáà íà ÏÈÊ, íà ïðàãà è íà êðàÿ íà
ÏÈÊ.
(d) Òî÷åí ïîäõîä - îïåðàöèè ïî CAT II
(1) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàöèÿ ïî CAT II ïðåäñòàâëÿâà òî÷åí èíñòðóìåíòàëåí
ïîäõîä è êàöàíå, èçïîëçâàù ILS èëè MLS ñ:
(i) âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïîä 200 ft, íî íå ïî-ìàëêà îò 100 ft;
(ii) äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ íå ïî-ìàëêà îò 300 m.
(2) Âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïðè òî÷åí ïîäõîä ïî CAT II äà íå å ïî-ìàëêà
îò:
(i) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, ïîñî÷åíà â ÐËÅ íà
ñàìîëåòà;
(ii) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà, äî êîÿòî ìîæå äà ñå èçïîëçâàò ñðåäñòâàòà çà
òî÷åí ïîäõîä, áåç äà å íåîáõîäèì âèçóàëåí îðèåíòèð;
(iii) îòíîñèòåëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ
(ÎÑÍ)/ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ (OCL) çà êàòåãîðèÿòà
íà ñàìîëåòà; èëè
(iv) âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, äî êîÿòî å äîïóñíàò äà ëåòè
åêèïàæúò; èëè
(v) 100 ft.
(3) Âèçóàëåí îðèåíòèð. Ïèëîòúò íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà ïîäõîäà ïîä
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïðè CAT II, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ
Ïîäïàðàãðàô (d)(2), îñâåí àêî âèçóàëåí îðèåíòèð, ñúäúðæàù ó÷àñòúê îò íàéìàëêî
òðè ïîñëåäîâàòåëíè ñâåòëèíè îò îñîâàòà ëèíèÿ íà îñâåòëåíèåòî íà ïîäõîäà, èëè
íà îñâåòëåíèåòî â çîíàòà çà îïèðàíå, èëè îñâåòëåíèåòî ïî îñîâàòà ëèíèÿ íà
ÏÈÊ, èëè íà îñâåòëåíèåòî ïî ðúáà íà ÏÈÊ èëè êîìáèíàöèÿ îò òÿõ, ìîæå äà ñå
îïîçíàå è ïîääúðæà. Òîçè âèçóàëåí îðèåíòèð òðÿáâà äà ñúäúðæà íàïðå÷åí åëåìåíò
îò íàçåìíàòà îñâåòèòåëíà ñõåìà, ò.å. íàïðå÷åí åëåìåíò íà ñâåòëèíèòå íà
ïîäõîäà èëè ïðàãà çà ïðèçåìÿâàíå, èëè ëèíèÿ îò îñâåòèòåëíèòå åëåìåíòè íà
çîíàòà çà îïèðàíå.
(4) Èçèñêâàí RVR. Íàéíèñêèòå ìèíèìóìè, êîèòî ìîæå äà ñå èçïîëçâàò îò
îïåðàòîðà ïðè îïåðàöèè -CAT II, ñà:

Çàáåëåæêà 1. Ïîçîâàâàíåòî íà ?Âêëþ÷åí àâòîïèëîò äî âèñî÷èíà ïîä DH?
îçíà÷àâà ïðîäúëæàâàíå èçïîëçâàíåòî íà àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà
ïîëåòà ïðè ñíèæàâàíå äî âèñî÷èíà, êîÿòî å íå ïîâå÷å îò 80% ïðèëàãàíàòà
âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå DH. Ïî òîçè íà÷èí èçèñêâàíèÿòà çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò ìîãàò ÷ðåç ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà âêëþ÷âàíå íà àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà
çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà äà îêàæàò âëèÿíèå âúðõó ïðèëàãàíàòà âèñî÷èíà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå.
Çàáåëåæêà 2. 300 m ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò çà ñàìîëåòè îò êàòåãîðèÿ D,
êîèòî èçâúðøâàò àâòîìàòè÷íî êàöàíå.
(Âèæ IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAROPS 1.430, ïàðàãðàôè (d) è (e).)
(e) Òî÷åí ïîäõîä - ÑÀÒ III îïåðàöèè
(1) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàöèèòå ïî ÑÀÒ III ñå ïîäðàçäåëÿò êàêòî ñëåäâà:
(i) Êàòåãîðèÿ III À îïåðàöèè: Òî÷åí èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä è êàöàíå ñ
èçïîëçâàíå íà ILS èëè MLS ñ:
(A) Âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïî-íèñêà îò 100 ft; è
(B) Äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ íå ïî-ìàëêà îò 200 ì.
(ii) Êàòåãîðèÿ III Â îïåðàöèè: Òî÷åí èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä è êàöàíå ñ
èçïîëçâàíå íà ILS èëè MLS ñ:
(A) Âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ ïî-íèñêà îò 50 ft, èëè áåç âèñî÷èíà
çà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ; è
(B) Äàëå÷èíà íà âèäèìîñò íà ÏÈÊ ïî-ìàëêà îò 200 m, íî íå ïîìàëêà îò 75
m.
Çàáåëåæêà: Êúäåòî âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå (DH) è äàëå÷èíàòà íà
âèäèìîñò íà ÏÈÊ (RVR) íå ïîïàäàò â åäíà è ñúùà êàòåãîðèÿ, äàëå÷èíàòà íà
âèäèìîñò íà ÏÈÊ ùå îïðåäåëè êúì êîÿ êàòåãîðèÿ äà ñå îòíåñå åêñïëîàòàöèÿòà.
(2) Âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå. Çà îïåðàöèè, ïðè êîèòî ñå èçïîëçâà
âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âèñî÷èíà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå íå ïî-ìàëêà îò:
(i) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, ïîñî÷åíà â ÐËÅ ñàìîëåòà,
àêî å ïîñî÷åíà;
(ii) ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà, äî êîÿòî ìîæå äà ñå èçïîëçâàò ñðåäñòâàòà çà
òî÷åí ïîäõîä, áåç äà å íåîáõîäèì âèçóàëåí îðèåíòèð; èëè
(iii) âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, äî êîÿòî å äîïóñíàò äà ëåòè
åêèïàæúò.
(3) Oïåðàöèè áåç îãðàíè÷åíèÿ çà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå. Îïåðàöèè
áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ìîãàò äà ñå ïðîâåæäàò ñàìî àêî:
(i) îïåðàöèÿòà áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå å îòîðèçèðàíà â ÐËÅ íà
ñàìîëåòà;
(ii) íàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà íà ïîäõîäà è îáîðóäâàíåòî íà ëåòèùåòî ìîãàò
äà ïîääúðæàò îïåðàöèè áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå;
(iii) îïåðàòîðúò èìà îäîáðåíèå çà îïåðàöèè ïî CAT III áåç âèñî÷èíà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå.
Çàáåëåæêà: Â ñëó÷àé íà ÑÀÒ III ïèñòà ìîæå äà ñå ïðèåìå, ÷å îïåðàöèèòå
áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ìîãàò äà áúäàò ïîääúðæàíè, îñâåí àêî íå ñà
ñïåöèôè÷íî îãðàíè÷åíè, êàêòî å ïóáëèêóâàíî â AIP èëè NOTAM.
(4) Âèçóàëåí îðèåíòèð.
(i) Çà îïåðàöèè ïî CAT III À, êàêòî è CAT III Â ñ ïàñèâíè ïðè îòêàçè
ñèñòåìè çà ïîëåòåí êîíòðîë ïèëîòúò íà ñàìîëåòà íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà ïîäõîäà
ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ
Ïîäïàðàãðàô (e) (2) ïî-ãîðå, îñâåí àêî âèçóàëåí îðèåíòèð, ñúäúðæàù ó÷àñòúê îò
íàéìàëêî òðè ïîñëåäîâàòåëíè ñâåòëèíè îò îñîâàòà ëèíèÿ íà îñâåòëåíèåòî íà
ïîäõîäà, èëè íà îñâåòëåíèåòî îò çîíàòà çà îïèðàíå, èëè íà îñâåòëåíèåòî ïî
ðúáà íà ÏÈÊ, èëè îñâåòëåíèåòî ïî îñîâàòà ëèíèÿ íà ÏÈÊ, èëè êîìáèíàöèÿ îò òÿõ,
ìîæå äà ñå îïîçíàå è ïîääúðæà.
(ii) Çà îïåðàöèè ïî CAT III Â ñ îïåðèðàùè ïðè îòêàçè ñèñòåìè çà ïîëåòåí
êîíòðîë, ñ èçïîëçâàíå íà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, ïèëîòúò íà ñàìîëåòà
íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà ïîäõîæäàíåòî ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå,
îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàô (e)(2), îñâåí àêî âèçóàëåí îðèåíòèð,
ñúäúðæàù íàé-ìàëêî åäèí ñâåòëèíåí åëåìåíò ïî îñîâàòà ëèíèÿ, ìîæå äà ñå
îïîçíàå è ïîääúðæà.
(iii) Çà îïåðàöèè ïî CAT III áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå íå
ñúùåñòâóâà èçèñêâàíå çà âèçóàëåí êîíòàêò ñ ïèñòàòà ïðåäè ñúïðèêîñíîâåíèå ñ
íåÿ.
(5) Èçèñêâàí RVR. Íàéíèñêèòå ìèíèìóìè, êîèòî ìîæå äà ñå èçïîëçâàò îò
îïåðàòîðà ïðè îïåðàöèè ïî CAT III, ñà:

Çàáåëåæêà 1: Çà îïåðàöèè ñ ïàñèâíè ïðè îòêàç ñèñòåìè çà êîíòðîë íà
ïîëåòà âèæ IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàô.
Çàáåëåæêà 2: Çà ñàìîëåòè, ñåðòèôèöèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-AWO
321(b)(3) èëè åêâèâàëåíòíî.
Çàáåëåæêà 3: Äóáëèðàíåòî íà ñèñòåìàòà çà êîíòðîë íà ïîëåòà ñå îïðåäåëÿ
ïî JAR-AWO îò ìèíèìàëíî ñåðòèôèöèðàíàòà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå.
(Âèæ IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAROPS 1.430 (d) & (e).)
(f) Âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä
(1) Íàé-íèñêèòå ìèíèìóìè, êîèòî îïåðàòîðúò ìîæå äà èçïîëçâà ïðè âèçóàëíî
ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä ñà:

 (2) Âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä ñ óñòàíîâåíè êóðñîâå
å ïðèåìëèâà ïðîöåäóðà â ðàìêèòå íà çíà÷åíèåòî íà òîçè ïàðàãðàô. (Âèæ IEM îò	
Äîïúëíåíèå 1 íà JAR-OPS 1.430 (f)).
(g) Âèçóàëåí ïîäõîä. Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà èçïîëçâà RVR, ïî-ìàëúê îò
800 m çà âèçóàëåí ïîäõîä.
(h) Ïðåâðúùàíå íà äîêëàäâàíàòà ìåòåîðîëîãè÷íà âèäèìîñò â RVR.
(1) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïðåâðúùàíåòî íà äîêëàäâàíàòà ìåòåîðîëîãè÷íà
âèäèìîñò â RVR äà íå ñå èçïîëçâà çà èç÷èñëÿâàíå íà ìèíèìóìà çà èçëèòàíå, íà
ìèíèìóìà çà CAT II èëè CAT III èëè êîãàòî èìà äîêëàäâàí RVR;
Çàáåëåæêà: Àêî å äîêëàäâàíî, ÷å RVR å ïî-âèñîê îò ìàêñèìàëíàòà ñòîéíîñò,
îöåíÿâàíà îò îïåðàòîðà íà ëåòèùåòî, íàïð. ?RVR ïî-âèñîêà îò 1500 ìåòðà?, íå
ñå ñ÷èòà, ÷å òîâà å äîêëàäâàí RVR â òîçè êîíòåêñò è Òàáëèöàòà çà ïðåâðúùàíå
ìîæå äà áúäå èçïîëçâàíà.
(2) Êîãàòî ñå èçâúðøâà ïðåâðúùàíåòî íà ìåòåîðîëîãè÷íàòà âèäèìîñò â RVR
çà âñè÷êè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà, îñâåí ïîñî÷åíèòå â Ïîäïàðàãðàô (h)(1) ïî-ãîðå,
îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà äà ñå èçïîëçâà ñëåäíàòà òàáëèöà:

[Êîð. 2, 01.07.00; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 10, 01.03.06]
Ïðèëîæåíèå 2 íà JAR-OPS 1.430(c) Êàòåãîðèè íà ñàìîëåòèòå - åêñïëîàòàöèÿ
ïðè âñÿêàêâè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ
(a) Êëàñèôèêàöèÿ íà ñàìîëåòèòå
Êðèòåðèèòå, êîèòî ñå âçåìàò ïîä âíèìàíèå çà êëàñèôèêàöèÿ íà ñàìîëåòèòå
ïî êàòåãîðèè å ïðèáîðíàòà ñêîðîñò íà ïðàãà íà ïèñòàòà (VAT), êîÿòî å ðàâíà íà
ñêîðîñòòà íà ñðèâàíå (VSO) óìíîæåíà ïî 1.3 èëè VSIG óìíîæåíà ïî 1.23 â
êîíôèãóðàöèÿòà çà êàöàíå ïðè ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà ìàñà çà êàöàíå. Àêî
êàêòî VSO, òàêà è VSIG ñà íàëè÷íè, òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà ïî-âèñîêî
ïîëó÷åíàòà VAT. Êàòåãîðèèòå ñàìîëåòè ñúîòâåòñòâàùè íà ñòîéíîñòèòå íà VAT ñà â
òàáëèöàòà ïî-äîëó:

     Êîíôèãóðàöèÿòà çà êàöàíå, êîÿòî ñå âçåìà ïîä âíèìàíèå, òðÿáâà äà áúäå
îïðåäåëåíà îò îïåðàòîðà èëè îò ïðîèçâîäèòåëÿ íà ñàìîëåòà.
     (b) Ïîñòîÿííà ïðîìÿíà íà êàòåãîðèÿ (ìàêñèìàëíà ìàñà çà êàöàíå).
     (1) îïåðàòîðúò ìîæå äà íàëîæè ïîñòîÿííà, ïî-íèñêà ìàñà çà êàöàíå è äà
èçïîëçâà òàçè ìàñà çà îïðåäåëÿíå íà VAT, àêî òîâà å îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (2) Îïðåäåëåíàòà êàòåãîðèÿ çà äàäåí ñàìîëåò òðÿáâà äà áúäå ïîñòîÿííà
âåëè÷èíà è ïî òîçè íà÷èí äà å íåçàâèñèìà îò èçìåíÿùèòå ñå âñåêèäíåâíî óñëîâèÿ
íà îïåðàöèè.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440
     Îïåðàöèè ïðè íèñêà âèäèìîñò - Îñíîâíè ïðàâèëà çà åêñïëîàòàöèÿ
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Ñëåäíèòå ïðîöåäóðè ñà ïðèëîæèìè çà âúâåæäàíå è
îäîáðåíèå íà îïåðàöèè ïðè íèñêà âèäèìîñò.
     (b) Åêñïëîàòàöèîííà äåìîíñòðàöèÿ. Öåëòà íà åêñïëîàòàöèîííàòà
äåìîíñòðàöèÿ e äà îïðåäåëè èëè óòâúðäè èçïîëçâàíåòî è åôåêòèâíîñòòà íà
ïîäõîäÿùèòå ïîëåòíè íàñî÷âàùè ñèñòåìè, òðåíèðîâêèòå, ïîëåòíè ïðîöåäóðè çà
åêèïàæà, ïðîãðàìà çà ïîääðúæêà è íàðú÷íèöè, ïðèëîæèìè çà ïðîãðàìè çà
Êàòåãîðèÿ II/III.
     (1) Íàé-ìàëêî 30 ïîäõîäà è êàöàíèÿ òðÿáâà äà áúäàò èçïúëíåíè â îïåðàöèè,
ïðè êîèòî ñå èçïîëçâàò ñèñòåìè Êàòåãîðèÿ II/III, èíñòàëèðàíè âúâ âñåêè
ëåòàòåëåí àïàðàò, àêî ñå êàíäèäàòñòâà çà ðàçðåøåíèå çà DH, ðàâíà íà 50 ft èëè
ïîâå÷å. Àêî DH å ïîìàëêà îò 50 ft, íàé-ìàëêî 100 ïîäõîäà çà êàöàíå è êàöàíèÿ
òðÿáâà äà áúäàò èçïúëíåíè, îñâåí àêî íåùî äðóãî íå å îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (2) Àêî îïåðàòîðúò èìà ðàçëè÷íè âàðèàíòè íà åäèí è ñúù ëåòàòåëåí àïàðàò,
êîèòî èçïîëçâàò åäíà è ñúùà îñíîâíà ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà è
èíäèêàöèÿ, èëè èìàò ðàçëè÷íè îñíîâíè ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà è
èíäèêàöèÿ íà ñúùèÿ òèï ëåòàòåëåí àïàðàò, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîêàæå, ÷å
ðàçíîîáðàçíèòå âàðèàíòè èìàò çàäîâîëèòåëíà ðàáîòà, êàòî íå å íåîáõîäèìî
îïåðàòîðúò äà ïðîâåæäà åêñïëîàòàöèîííà äåìîíñòðàöèÿ çà âñåêè åäèí âàðèàíò.
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå ñúùî äà ïðèåìå íàìàëÿâàíå íà áðîÿ íà
ïîäõîäèòå çà êàöàíå è êàöàíèÿòà âúç îñíîâà íà óâåðåíèå, áàçèðàíî íà ïîëó÷åíèÿ
îïèò íà äðóã îïåðàòîð ñúñ ÑÀÎ, èçäàäåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1, êîéòî
èçïîëçâà ñúùèÿ òèï èëè âàðèàíò ñàìîëåòè è ïðîöåäóðè.
     (3) Àêî áðîÿ íà íåóñïåøíèòå ïîäõîäè çà êàöàíå íàäâèøàâàò 5% îò êðàéíèÿ
èì áðîé (íàïðèìåð íåçàäîâîëèòåëíè êàöàíèÿ, èçêëþ÷âàíå íà ñèñòåìàòà),
ïðîãðàìàòà çà îöåíêà òðÿáâà äà áúäå óäúëæåíà ñúñ ñòúïêè îò ïî íàéìàëêî 10
ïîäõîäà çà êàöàíå è êàöàíèÿ, äîêàòî öÿëîñòíîòî íèâî íà íåóñïåõ íå íàäâèøàâà
5 %.
     (c) Ñúáèðàíå íà äàííè çà åêñïëîàòàöèîííà äåìîíñòðàöèÿ. Âñåêè êàíäèäàò
òðÿáâà äà ðàçðàáîòè ìåòîä çà ñúáèðàíå íà äàííè (íàïð. ôîðìà, êîÿòî äà ñå
èçïîëçâà îò åêèïàæà íà ïîëåòà), çà äà çàïèñâà èçïúëíåíèåòî íà ïîäõîäà çà
êàöàíå è êàöàíå. Ïîëó÷åíèòå äàííè è ðåçþìåòî îò äåìîíñòðàöèîííèòå äàííè
òðÿáâà äà áúäå íà ðàçïîëîæåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà îöåíêà.
     (d) Àíàëèç íà äàííèòå. Íåçàäîâîëèòåëíèòå ïîäõîäè çà êàöàíå è/ èëè
àâòîìàòè÷íèòå êàöàíèÿ òðÿáâà äà áúäàò äîêóìåíòèðàíè è àíàëèçèðàíè.
     (e) Íåïðåêúñíàò êîíòðîë:
     (1) Ñëåä ïîëó÷àâàíåòî íà ïúðâîíà÷àëíîòî îäîáðåíèå, îïåðàöèèòå òðÿáâà äà
áúäàò êîíòðîëèðàíè íåïðåêúñíàòî îò îïåðàòîðà, çà äà ñå óñòàíîâÿò âñÿêàêâè
íåæåëàíè òåíäåíöèè, ïðåäè òå äà ñòàíàò îïàñíè. Äîêëàäèòå íà ëåòàòåëíèòå
åêèïàæè ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò, çà äà ñå ïîñòèãíå òîâà.
     (2) Ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà ñå ïàçè çà ïåðèîä îò 12 ìåñåöà:
     (i) Îáùèÿò áðîé íà ïîäõîäè çà êàöàíå ïî òèï ñàìîëåò, êúäåòî ñàìîëåòíî
îáîðóäâàíå çà Êàòåãîðèÿ II èëè III å èçïîëçâàíî çà èçïúëíåíèå íà óñïåøíè,
äåéñòâèòåëíè èëè òðåíèðîâú÷íè, ïîäõîäè äî ñúîòâåòíèòå ìèíèìóìè ïî Êàòåãîðèÿ
II èëè III; è
     (ii) Äîêëàäèòå îò íåçàäîâîëèòåëíèòå ïîäõîäè çà êàöàíå è/èëè àâòîìàòè÷íè
êàöàíèÿ, ïî ðåãèñòðàöèÿ íà ëåòèùåòî è ñàìîëåòà â ñëåäíèòå êàòåãîðèè:
     (A) Îòêàç íà ñàìîëåòíîòî îáîðóäâàíå;
     (B) Çàòðóäíåíèÿ ñ íàçåìíèòå ñúîðúæåíèÿ;
     (Ñ) Ïðîïóñíàòè ïîäõîäè çà êàöàíå ïîðàäè ATC èíñòðóêöèè; èëè
     (D) Äðóãè ïðè÷èíè.
     (3) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå ïðîöåäóðà çà êîíòðîë íà ðàáîòàòà íà
ñèñòåìèòå çà àâòîìàòè÷íî êàöàíå íà âñåêè ñàìîëåò.
     (f) Ïðåõîäíè ïåðèîäè
     (1) Îïåðàòîðè áåç ïðåäèøåí îïèò ïî Êàòåãîðèÿ II èëè III
     (i) Îïåðàòîð áåç ïðåäèøåí åêñïëîàòàöèîíåí îïèò â Êàòåãîðèÿ II èëè III
ìîæå äà áúäå îäîáðåí çà Êàòåãîðèÿ II èëè IIIÀ îïåðàöèè, êîãàòî èìà ìèíèìóì 6-
ìåñå÷åí îïèò íà Êàòåãîðèÿ I îïåðàöèè íà òèïà ñàìîëåòè.
     (ii) Ñëåä çàâúðøâàíå íà 6 ìåñåöà åêñïëîàòàöèÿ ïî Êàòåãîðèÿ II èëè IIIÀ
íà òèïà ñàìîëåòè, îïåðàòîðúò ìîæå äà áúäå îäîáðåí çà Êàòåãîðèÿ IIIÂ îïåðàöèè.
Êîãàòî äàâà òàêîâà îäîáðåíèå Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà íàëîæè
ïî-âèñîê ìèíèìóì â ñðàâíåíèå ñ íàé-íèñêèòå ïðèëîæèìè çà äîïúëíèòåëåí ïåðèîä.
Óâåëè÷àâàíåòî íà ìèíèìóìà îáèêíîâåíî ñå îòíàñÿ ñàìî çà RVR è/èëè çà
îãðàíè÷åíèå ñðåùó îïåðàöèè áåç âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ è òðÿáâà äà
áúäå èçáðàíî òàêîâà, ÷å äà íå ñå èçèñêâà ñìÿíà â åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè.
     (2) Îïåðàòîðè ñ ïðåäèøåí îïèò â Êàòåãîðèÿ II è III. Îïåðàòîð ñ ïðåäèøåí
îïèò â Êàòåãîðèÿ II èëè III ìîæå äà ïîëó÷è ðàçðåøåíèå çà íàìàëåí ïðåõîäåí
ïåðèîä ÷ðåç îòïðàâÿíå íà èñêàíå êúì Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (g) Ïîääðúæêà íà îáîðóäâàíåòî çà Êàòåãîðèÿ II, Êàòåãîðèÿ III è èçëèòàíå
ïðè íèñêà âèäèìîñò. Èíñòðóêöèèòå çà ïîääðúæêà íà áîðäíîòî îáîðóäâàíå çà
íàïðàâëÿâàíå òðÿáâà äà ñå óñòàíîâÿò îò îïåðàòîðà, âúâ âðúçêà ñ ïðîèçâîäèòåëÿ,
è âêëþ÷åíè â ïðîãðàìàòà íà îïåðàòîðà çà ïîääðúæêà íà ñàìîëåòèòå, êàêòî å
ïðåäïèñàíî îò JAR-OPS 1.910, êàòî òÿ òðÿáâà äà áúäå îäîáðåíà îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (h) Îäîáðåíè ëåòèùà è ïèñòè
     (1) Âñÿêà êîìáèíàöèÿ îò òèïà íà ñàìîëåòà/áîðäíîòî îáîðóäâàíå/ è ïèñòàòà
òðÿáâà äà áúäå ïðîâåðåíà ÷ðåç óñïåøíî çàâúðøâàíå íà íàéìàëêî åäèí ïîäõîä çà
êàöàíå è êàöàíå ïî Êàòåãîðèÿ II èëè ïî-äîáðè óñëîâèÿ, ïðåäè äà çàïî÷íàò
îïåðàöèè Êàòåãîðèÿ III.
     (2) Çà ïèñòè ñ îñîáåí òåðåí ïðåä ïðàãà íà ïèñòàòà èëè äðóãè ïðåäâèäèìè
èëè ïîçíàòè íåäîñòàòúöè, êîìáèíàöèÿòà îò òèïà íà ñàìîëåòà/ áîðäíîòî
îáîðóäâàíå/è ïèñòàòà òðÿáâà äà áúäå ïðîâåðåíà ÷ðåç îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ I
èëè ïî-äîáðè óñëîâèÿ, ïðåäè äà çàïî÷íàò îïåðàöèè Êàòåãîðèÿ II èëè III.
     (3) Àêî îïåðàòîðúò èìà ðàçëè÷íè âàðèàíòè íà åäèí è ñúù ëåòàòåëåí àïàðàò,
êîèòî èçïîëçâàò åäíà è ñúùà îñíîâíà ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà è
èíäèêàöèÿ, èëè èìàò ðàçëè÷íè îñíîâíè ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà è
èíäèêàöèÿ íà ñúùèÿ òèï ëåòàòåëåí àïàðàò, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîêàæå, ÷å
ðàçíîîáðàçíèòå âàðèàíòè èìàò çàäîâîëèòåëíà ðàáîòà, íî íå å íåîáõîäèìî äà
ïðîâåæäà ïúëíà åêñïëîàòàöèîííà äåìîíñòðàöèÿ çà âñÿêà êîìáèíàöèÿ
âàðèàíò/ïèñòà.
     (4) Îïåðàòîðè, èçïîëçâàùè åäíà è ñúùà êîìáèíàöèÿ òèï/âàðèàíò ñàìîëåò è
áîðäíî îáîðóäâàíå è ïðîöåäóðè, ìîãàò äà ñå âúçïîëçâàò âçàèìíî îò îïèòà è
çàïèñèòå ñè, èçïúëíÿâàéêè èçèñêâàíèÿòà íà òîçè ïàðàãðàô. [Ãë. 1, 01.03.98;
Êîð. 3, 01.12.01]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.450
     Îïåðàöèè ïðè íèñêà âèäèìîñò - îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å ïðîãðàìèòå çà
ïîäãîòîâêà íà ÷ëåíîâåòå íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ ïðè Îïåðàöèè ïðè Íèñêà Âèäèìîñò,
âêëþ÷âàò ñòðóêòóðèðàíè êóðñîâå çà íàçåìíî îáó÷åíèå, îáó÷åíèå íà ïîëåòåí
ñèìóëàòîð è/èëè ïîëåòíî îáó÷åíèå. Îïåðàòîðúò ìîæå äà ñúêðàòè ñúäúðæàíèåòî íà
êóðñîâåòå, êàêòî å óêàçàíî â Ïîäïàðàðàô (2) èëè (3) ïî-äîëó, ïðè ïîëîæåíèå ÷å
ñúäúðæàíèåòî íà ñúêðàòåíèòå êóðñîâå å ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     (1) ×ëåíîâåòå íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ áåç îïèò â Êàòåãîðèÿ II èëè Êàòåãîðèÿ
III òðÿáâà äà çàâúðøàò ïúëíàòà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå, óêàçàíà â Ïîäïàðàãðàô
(b), (c) è (d) ïî-äîëó.
     (2) ×ëåíîâåòå íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ ñ îïèò â Êàòåãîðèÿ II èëè Êàòåãîðèÿ III
ñ äðóã JAA îïåðàòîð ìîãàò äà ïðåìèíàò ñúêðàòåí íàçåìåí êóðñ îáó÷åíèå.
     (3) ×ëåíîâåòå íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ ñ îïèò â Êàòåãîðèÿ II èëè Êàòåãîðèÿ III
ñúñ ñúùèÿ îïåðàòîð ìîãàò äà ïðåìèíàò ñúêðàòåí íàçåìåí êóðñ, êóðñ íà ïîëåòåí
ñèìóëàòîð è/èëè êóðñ çà ïîëåòíî îáó÷åíèå. Ñúêðàòåíèÿò êóðñ òðÿáâà äà âêëþ÷âà
íàé-ìàëêî èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (d)(1), (d)(2)(i) èëè (d)(2)(ii), êàêòî
å óìåñòíî è (d)(3)(i).
     (b) Íàçåìíî îáó÷åíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å ïúðâîíà÷àëíèÿò
íàçåìåí êóðñ çà îáó÷åíèå çà Îïåðàöèè ïðè Íèñêà Âèäèìîñò íàé-ìàëêî ïîêðèâà:
     (1) Õàðàêòåðèñòèêèòå è îãðàíè÷åíèÿòà íà ILS è/èëè MLS;
     (2) Õàðàêòåðèñòèêèòå íà âèçóàëíèòå ñðåäñòâà;
     (3) Õàðàêòåðèñòèêèòå íà ìúãëàòà;
     (4) Åêñïëîàòàöèîííèòå âúçìîæíîñòè è îãðàíè÷åíèÿ íà êîíêðåòíèòå áîðäíè
ñèñòåìè;
     (5) Åôåêòèòå íà âàëåæèòå, îáëåäåíÿâàíå, ñðåç íà âÿòúðà íà ìàëêà âèñî÷èíà
è òóðáóëåíöèÿ;
     (6) Åôåêò íà ñïåöèôè÷íèòå íåèçïðàâíîñòè íà ñàìîëåòà;
     (7) Èçïîëçâàíåòî è îãðàíè÷åíèÿòà íà ñèñòåìèòå çà îöåíêà ÷ðåç RVR;
     (8) Ïðèíöèïèòå íà èçèñêâàíèÿòà çà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ;
     (9) Ðàçïîçíàâàíå íà äåéñòâèÿ, êîèòî ùå ñå ïðåäïðèåìàò â ñëó÷àé íà îòêàç
íà íàçåìíîòî îáîðóäâàíå;
     (10) Ïðîöåäóðèòå è ïðåäïàçíèòå ìåðêè, êîèòî ùå ñå ñëåäâàò ïî îòíîøåíèå
íà äâèæåíèåòî ïî ïîâúðõíîñòòà ïî âðåìå íà îïåðàöèè, êîãàòî RVR å 400 m èëè
ïî-ìàëêî è âñÿêà äîïúëíèòåëíà ïðîöåäóðà, êîÿòî ñå èçèñêâà çà èçëèòàíå ïðè
óñëîâèÿ ïîä 150 m (200 m çà ñàìîëåòè Êàòåãîðèÿ D);
     (11) Çíà÷èìîñòòà íà âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ, îñíîâàâàùà ñå íà
ðàäèî-âèñîòîìåð è âúçäåéñòâèåòî íà ïðîôèëà íà òåðåíà â ðàéîíà íà ïîäõîäà çà
êàöàíå âúðõó ïîêàçàíèÿòà íà ðàäèîâèñîòîìåðà è àâòîìàòè÷íèòå ñèñòåìè çà
ïîäõîä/êàöàíå.
     (12) Âàæíîñòòà è çíà÷èìîñòòà íà âèñî÷èíàòà çà ïðåäóïðåæäåíèå, àêî å
ïðèëîæèìî, è äåéñòâèÿòà â ñëó÷àé íà îòêàç íàä è ïîä âèñî÷èíàòà çà
ïðåäóïðåæäåíèå.
     (13) Èçèñêâàíèÿòà çà êâàëèôèêàöèÿ íà ïèëîòèòå çà ïîëó÷àâàíå è ïîääúðæàíå
íà ðàçðåøåíèåòî çà ïðîâåæäàíå íà Èçëèòàíèÿ ïðè Íèñêà Âèäèìîñò è îïåðàöèè
Êàðåãîðèÿ II èëè III; è
     (14) Âàæíîñòòà íà ïðàâèëíîòî ñÿäàíå è ïîçèöèÿòà íà î÷èòå.
     (c) Îáó÷åíèå íà ïîëåòåí òðåíàæîð è/èëè îáó÷åíèå â ïîëåò
     (1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å îáó÷åíèåòî íà ïîëåòåí òðåíàæîð
è/èëè ïîëåòíîòî îáó÷åíèå çà îïåðàöèè ïðè íàìàëåíà âèäèìîñò âêëþ÷âàò:
      (i) Ïðîâåðêè çà çàäîâîëèòåëíî ôóíêöèîíèðàíå íà îáîðóäâàíåòî êàêòî íà
çåìÿòà, òàêà è â ïîëåò;
     (ii) Åôåêòúò âúðõó ìèíèìóìèòå, ïðè÷èíåí îò èçìåíåíèÿ â ñòàòóñà íà
íàçåìíèòå ñúîðúæåíèÿ;
     (iii) Íàáëþäåíèå íà ñèñòåìèòå çà àâòîìàòè÷åí êîíòðîë íà ïîëåòà è íà
ñòàòóñà íà ñèãíàëèçàòîðèòå çà àâòîìàòè÷íî êàöàíå, êàòî ñå íàáëÿãà íà
äåéñòâèÿòà, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåäïðèåìàò â ñëó÷àé íà îòêàç íà òàêèâà
ñèñòåìè;
     (iv) Äåéñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò ïðåäïðèåòè â ñëó÷àé íà îòêàçè,
òàêèâà êàòî íà äâèãàòåëèòå, åëåêòðè÷åñêèòå ñèñòåìè, õèäðàâëè÷íèòå ñèñòåìè èëè
ñèñòåìèòå çà êîíòðîë íà ïîëåòà;
     (v) Âëèÿíèå íà èçâåñòíèòå îòêàçè è èçïîëçâàíå íà ñïèñúöèòå çà ìèíèìàëíî
îáîðóäâàíå;
     (vi) Åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ ïðîèçòè÷àùè îò ñåðòèôèêàöèÿòà çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò;
     (vii) Íàñî÷âàíå ïî âèäèìè çíàöè, íåîáõîäèìî íà âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà
ðåøåíèÿ çàåäíî ñ èíôîðìàöèÿòà çà ìàêñèìàëíîòî ïîçâîëåíî îòêëîíåíèå îò
ãëèñàäàòà èëè êóðñîâèÿ ïðåäàâàòåë íà ÈËÑ; è
     (viii) Âàæíîñòòà è çíà÷åíèåòî íà âèñî÷èíàòà çà ïðåäóïðåæäåíèå, àêî å
ïðèëîæèìî, è äåéñòâèÿòà â ñëó÷àé íà îòêàç íàä è ïîä âèñî÷èíàòà çà
ïðåäóïðåæäåíèå.
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å âñåêè ÷ëåí íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ å
îáó÷åí äà èçïúëíÿâà ñâîèòå çàäúëæåíèÿ è å èíñòðóêòèðàí çà íåîáõîäèìàòà
êîîðäèíàöèÿ ñ äðóãèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà. Ïîëåòíèÿò òðåíàæîð òðÿáâà äà áúäå
ìàêñèìàëíî èçïîëçâàí.
     (3) Îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà áúäå ðàçäåëåíî íà ôàçè, ïîêðèâàùè íîðìàëíèòå
ïðîöåäóðè, áåç îêàçè íà ñàìîëåòà èëè îáîðóäâàíåòî, íî âêëþ÷âàùè âñè÷êè
ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ, íà êîèòî ìîæå äà ñå ïîïàäíå è ïîäðîáíè ñöåíàðèè ïðè
îòêàç íà ñàìîëåòà è îáîðóäâàíåòî, êîèòî ìîãàò äà ïîâëèÿÿò âúðõó îïåðàöèèòå ïî
Êàòåãîðèÿ II èëè III. Àêî ñèñòåìàòà íà ñàìîëåòà âêëþ÷âà èçïîëçâàíå íà
õèáðèäíà èëè äðóãà ñïåöèàëíà ñèñòåìà (òàêàâà êàòî èíäèêàöèÿ íà ïðåäíîòî
ñòúêëî èëè ñèñòåìà çà óñúâúðøåíñòâàíà âèçóàëíà èíäèêàöèÿ), òîãàâà ÷ëåíîâåòå
íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ òðÿáâà äà ïðàêòèêóâàò èçïîëçâàíåòî íà òåçè ñèñòåìè â
íîðìàëíè è îñîáåíè ðåæèìè ïî âðåìå íà ôàçàòà íà îáó÷åíèå ñ ïîëåòíèÿ òðåíàæîð.
     (4) Òðÿáâà äà áúäàò ïðàêòèêóâàíè ïðîöåäóðè çà èçïàäàíå íà ÷ëåí íà
åêèïàæà â ñúñòîÿíèå íà íåðàáîòîñïîñîáíîñò, êîèòî ñà óìåñòíè ïðè èçëèòàíèÿ ïðè
íèñêà âèäèìîñò è Êàòåãîðèÿ II è III îïåðàöèè.
     (5) Êîãàòî íå å íàëè÷åí ïîëåòåí òðåíàæîð çà ïðåäñòàâÿíåòî íà ñïåöèôè÷íè
ñàìîëåòè, îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îñèãóðÿò, ÷å ôàçàòà íà ïîëåòíîòî îáó÷åíèå,
ñïåöèôè÷íà çà âèçóàëíèòå ñöåíàðèè íà îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ II, å ïðîâåäåíà íà
ñïåöèàëíî îäîáðåí ïîëåòåí òðåíàæîð.
     Òàêîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà ìèíèìóì 4 ïîäõîäà çà êàöàíå.
Îáó÷åíèåòî è ïðîöåäóðèòå êîèòî ñà òèïîâî ñïåöèôè÷íè òðÿáâà äà ñå ïðàêòèêóâàò
â ñàìîëåòà.
     (6) Ïúðâîíà÷àëíîòî îáó÷åíèå ïðè Êàòåãîðèÿ II è III òðÿáâà äà âêëþ÷âà
íàé-ìàëêî ñëåäíèòå óïðàæíåíèÿ:
     (i) Ïîäõîä çà êàöàíå, êàòî ñå èçïîëçâà ïîäõîäÿùî íàñî÷âàíå íà ïîëåòà,
àâòîïèëîòè è èíñòàëèðàíè â ñàìîëåòà ñèñòåìè çà êîíòðîë, äî ïîäõîäÿùàòà
âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå è äà ñå âêëþ÷âà ïðåõîä êúì âèçóàëåí ïîëåò è
êàöàíå;
     (ii) Ïîäõîä çà êàöàíå ñ âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè, êàòî ñå èçïîëçâà
ïîäõîäÿùàòà ñèñòåìà çà íàñî÷âàíå íà ïîëåòà, àâòîïèëîòè è èíñòàëèðàíè â
ñàìîëåòà ñèñòåìè çà êîíòðîë, äî ïîäõîäÿùàòà âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå,
ïîñëåäâàíî îò ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã, âñè÷êè áåç âúíøåí âèçóàëåí îðèåíòèð;
     (iii) Êúäåòî å ïðèëîæèìî, ïîäõîäè çà êàöàíå, èçïîëçâàùè àâòîìàòè÷íè
ïîëåòíè ñèñòåìè çà îñèãóðÿâàíå íà àâòîìàòè÷íî èçðàâíÿâàíå, êàöàíå è
èçòúðêàëâàíå; è
     (iv) Íîðìàëíà ðàáîòà íà ïðèëîæèìàòà ñèñòåìà, êàêòî ñúñ, òàêà è áåç
îïîçíàâàíå íà âèçóàëíè îðèåíòèðè íà âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå.
     (7) Ïîñëåäâàùèòå ôàçè íà îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âàò íàé-ìàëêî:
     (i) Ïîäõîäè çà êàöàíå ñ îòêàç íà äâèãàòåë íà ðàçëè÷íè åòàïè îò ïîäõîäà;
     (ii) Ïîäõîäè çà êàöàíå ñ îòêàç íà êðèòè÷íî îáîðóäâàíå (íàïð.
åëåêòðè÷åñêè ñèñòåìè, ñèñòåìàòà çà àâòîìàòè÷åí ïîëåò, íàçåìíè èëè áîðäíè
ILS/MLS ñèñòåìè è êîíòðîëíè áëîêîâå çà ñòàòóñà);
     (iii) Ïîäõîäèòå çà êàöàíå, ïðè êîèòî èìà îòêàç íà àâòîïèëîòà íà ìàëêà
âèñî÷èíà, èçèñêâàò êàêòî;
     (A) Ïðåìèíàâàíå êúì ðú÷íî óïðàâëåíèå çà êîíòðîë íà èçðàâíÿâàíåòî,
êàöàíåòî è èçòúðêàëâàíåòî èëè ìèíàâàíåòî íà âòîðè êðúã; è
     (B) Ïðåìèíàâàíå êúì ðú÷íî óïðàâëåíèå èëè êúì àâòîìàòè÷åí ðåæèì ñ
ïîíèæåíè âúçìîæíîñòè çà èçïúëíåíè íà ìèíàâàíåòî íà âòîðè êðúã, îò, íà èëè ïîä
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, âêëþ÷èòåëíî òåçè, êîèòî ìîãàò äà äîâåäàò äî
îïèðàíå â ïèñòàòà ïðè êàöàíå;
     (iv) Îòêàçè â ñèñòåìèòå, êîèòî ùå äîâåäàò äî òâúðäå ãîëÿìî îòêëîíåíèå îò
êóðñîâèÿ ïðåäàâàòåë íà ÈËÑ è/èëè ãëèñàäàòà, êàêòî íàä, òàêà è ïîä âèñî÷èíàòà
çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, ïðè ìèíèìàëíè óñëîâèÿ íà âèäèìîñò, ïîçâîëåíè çà
îïåðàöèèòå. Â äîïúëíåíèå òðÿáâà äà áúäå ïðàêòèêóâàíî ïðîäúëæåíèå êúì ðú÷íî
êàöàíå, àêî èíäèêàöèÿòà íà ïðåäíîòî ñòúêëî ôîðìèðà àâòîìàòè÷åí ðåæèì ñ
ïîíèæåíà ðàáîòîñïîñîáíîñò íà ðàáîòà èëè èíäèêàöèÿòà íà ïðåäíîòî ñòúêëî
ôîðìèðà åäèíñòâåíèÿ ðåæèì íà èçðàâíÿâàíå; è
     (v) Îòêàçè è ïðîöåäóðè ñïåöèôè÷íè çà äàäåíèÿ òèï è âàðèàíò ñàìîëåò.
     (8) Ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà îñèãóðè ïðàêòèêà çà äåéñòâèÿ ïðè
îòêàçè, êîèòî èçèñêâàò ïðåìèíàâàíå êúì ïî-âèñîê ìèíèìóì.
     (9) Ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà óïðàâëåíèå íà ñàìîëåòà,
êîãàòî ïî âðåìå íà ïîäõîä çà êàöàíå Êàòåãîðèÿ III ñ ïàñèâíà ïðè îòêàç ñèñòåìà
çà ïîëåòåí êîíòðîë, îòêàçúò ïðåäèçâèêâà èçêëþ÷âàíå íà àâòîïèëîòà íà èëè ïîä
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, êàòî ïîñëåäíèÿò äîêëàäâàí RVR å 300 ì èëè
ïî-ìàëúê.
     (10) Êúäåòî èçëèòàíèÿòà ñå ïðîâåæäàò ïðè RVR 400 ì è ïî-ìàëúê,
îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà ïîêðèâà îòêàçè íà ñèñòåìè è äâèãàòåëè, âîäåùè êàêòî äî
ïðîäúëæåíè, òàêà è äî ïðåêðàòåíè èçëèòàíèÿ.
     (d) Èçèñêâàíèÿ çà îáó÷åíèå çà êîíâåðñèÿ êúì ïðîâåæäàíå íà èçëèòàíèÿ ïðè
íèñêà âèäèìîñò è îïåðàöèè ïî êàòåãîðèÿ II è III. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè, ÷å âñåêè ÷ëåí íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ ùå ïðåìèíå îáó÷åíèå çà Ïðîöåäóðè
ïðè Íèñêà Âèäèìîñò, àêî ïðåìèíàâà íà íîâ òèï èëè âàðèàíò ñàìîëåò, ïðè êîéòî
Èçëèòàíèÿ ïðè Íèñêà Âèäèìîñò è Îïåðàöèè êàòåãîðèÿ II è III ùå áúäàò
ïðîâåæäàíè. Èçèñêâàíèÿòà êúì îïèòà íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà çà ïðåìèíàâàíå íà
ñúêðàòåí êóðñ ñà óêàçàíè â Ïîäïàðàãðàôè (à)(2) è (à)(3) ïî-ãîðå:
     (1) Íàçåìíî îáó÷åíèå. Ïîäõîäÿùèòå èçèñêâàíèÿ, îïèñàíè â Ïîäïàðàãðàô (b)
ïî-ãîðå, âçåìàéêè ïðåäâèä îáó÷åíèåòî è îïèòà íà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëåí åêèïàæ
ïî Êàòåãîðèÿ II è Êàòåãîðèÿ III.
     (2) Îáó÷åíèå íà ïîëåòåí òðåíàæîð è/èëè ïîëåòíî îáó÷åíèå.
     (i) Ìèíèìóì 8 ïîäõîäà çà êàöàíå è/èëè êàöàíèÿ â ïîëåòåí òðåíàæîð (FS);
     (ii) Êîãàòî íå å íàëè÷åí ïîëåòåí òðåíàæîð, çà ïðåäñòàâÿíåòî íà
ñïåöèôè÷åí ñàìîëåò ñå èçèñêâàò ìèíèìóì 3 ïîäõîäà çà êàöàíå è íàé-ìàëêî 1
ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã äà ñå èçïúëíÿò íà ñàìîëåòà;
     (iii) Ïîäõîäÿùî äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå ñå èçèñêâà, àêî å íåîáõîäèìî
íÿêàêâî ñïåöèàëíî îáîðóäâàíå, êàòî èíäèêàöèÿ íà ïðåäíîòî ñòúêëî èëè ñèñòåìà
çà óñúâúðøåíñòâàíà âèçó àëíà èíäèêàöèÿ.
     (3) Êâàëèôèêàöèÿ íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ. Èçèñêâàíèÿòà çà êâàëèôèêàöèÿòà íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ñà ñïåöèôè÷íè çà îïåðàòîðà è òèïà íà ñàìîëåòà, êîéòî ñå
åêñïëîàòèðà.
     (i) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà
ïðåìèíàâà ïðîâåðêà ïðåäè èçïúëíåíèå íà îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ II è III.
     (ii) Ïðîâåðêàòà, îïèñàíà â Ïîäïàðàãðàô (i) ïî-ãîðå, ìîæå äà áúäå
çàìåñòåíà ñ óñïåøíî ïðåìèíàâàíå íà îáó÷åíèå íà ïîëåòíèÿ òðåíàæîð è/èëè
îáó÷åíèå â ïîëåò, óêàçàíî â Ïîäïàðàðàô (d)(2) ïî-ãîðå.
     (4) Ïîëåòè â òúðãîâñêè óñëîâèÿ ïîä íàáëþäåíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà èçïúëíÿâà ñëåäíèòå òúðãîâñêè
ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèå:
     (i) Çà Êàòåãîðèÿ II, êîãàòî ñå èçèñêâà ðú÷íî êàöàíå, ìèíèìóì 3 êàöàíèÿ
îò èçêëþ÷âàíå íà àâòîïèëîòà;
     (ii) Çà Êàòåãîðèÿ III, ìèíèìóì 3 êàöàíèÿ íà àâòîïèëîò, îñâåí â ñëó÷àèòå
íà ñàìî åäíî íåîáõîäèìî êàöàíå íà àâòîïèëîò, êîãàòî èçèñêâàíîòî â
Ïîäïàðàãðàô (d)(2) ïî-ãîðå îáó÷åíèå å áèëî ïðîâåäåíî â ïîëåòåí òðåíàæîð,
êîéòî ìîæå äà áúäå èçïîëçâàí çà êîíâåðñèÿ ñ íóëåâî ïîëåòíî âðåìå.
     (e) Îïèò çà òèïà ñàìîëåò è êîìàíäèðñêè îïèò. Ïðåäè çàïî÷âàíåòî íà
îïåðàöèè Êàòåãîðèÿ II/III, ñëåäíèòå äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ ñà ïðèëîæèìè çà
êîìàíäèðèòå èëè ïèëîòèòå, íà êîèòî ìîæå äà ñå äåëåãèðà ïðîâåæäàíåòî íà ïîëåòà
è çà êîèòî òèïúò ñàìîëåò å íîâ:
     (1) 50 ÷àñà èëè 20 ñåêòîðà íà òèïà ñàìîëåò, âêëþ÷âàùè ïîëåòè â òúðãîâñêè
óñëîâèÿ ïîä íàáëþäåíèå; è
     (2) Òðÿáâà äà áúäàò äîáàâåíè 100 m êúì ïðèëîæèìèòå RVR ìèíèìóìè çà
Êàòåãîðèÿ II èëè III, îñâåí àêî òîé íå å ïðåäâàðèòåëíî êâàëèôèöèðàí çà
îïåðàöèè Êàòåãîðèÿ II èëè III ñ JAA îïåðàòîð, äîêàòî íå ñå äîñòèãíàò 100 ÷àñà
èëè 40 ñåêòîðà, âêëþ÷âàùè ïîëåòè â òúðãîâñêè óñëîâèÿ íà òîçè òèï ñàìîëåò.
     (3) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïîçâîëè íàìàëÿâàíå íà
ïî-ãîðå îïèñàíèòå èçèñêâàíèÿ çà îïèò íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, êîèòî èìàò îïèò â
èçïúëíåíèåòî ïîëåòè ïî Êàòåãîðèÿ II èëè Êàòåãîðèÿ III.
     (f) Èçëèòàíå ïðè Íèñêà Âèäèìîñò ñ RVR ïî-ìàëúê îò 150/200 m
     (1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïðåäè äàâàíåòî íà ðàçðåøåíèå çà
ïðîâåæäàíå íà èçëèòàíå ïðè RVR ïîä 150 m (ïîä 200 m çà ñàìîëåòè Êàòåãîðèÿ D),
äà å ïðîâåäåíî ñëåäíîòî îáó÷åíèå:
     (i) Íîðìàëíî èçëèòàíå ïðè óñëîâèÿ íà ìèíèìàëíî ðàçðåøåí RVR;
     (ii) Èçëèòàíå ïðè ìèíèìàëíî ðàçðåøåí RVR ñ îòêàç íà äâèãàòåë ìåæäó V1 è
V2, èëè òîëêîâà ñêîðî, êîëêîòî ñúîáðàæåíèÿòà çà áåçîïàñíîñò ïîçâîëÿâàò; è
     (iii) Èçëèòàíå ïðè ìèíèìàëíî ðàçðåøåíè RVR óñëîâèÿ ñ îòêàç íà äâèãàòåë
ïðåäè V1, êîåòî âîäè äî ïðåêðàòÿâàíå íà èçëèòàíåòî.
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îáó÷åíèåòî, êîåòî ñå èçèñêâà îò
Ïîäïàðàãðàô (1) ïî-ãîðå äà å ïðîâåäåíî íà ïîëåòåí òðåíàæîð. Òîâà îáó÷åíèå
òðÿáâà äà âêëþ÷âà èçïîëçâàíåòî íà âñè÷êè ñïåöèàëíè ïðîöåäóðè è îáîðóäâàíå.
Êúäåòî íÿìà íàëè÷åí ïîëåòåí òðåíàæîð, êîéòî äà ïðåäñòàâÿ ñïåöèôè÷íèÿ ñàìîëåò,
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà îäîáðè òàêîâà îáó÷åíèå äà ñå
ïðîâåäå â ñàìîëåò áåç èçèñêâàíèÿ çà ìèíèìàëíè RVR óñëîâèÿ. (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.965).
     (3) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ÷ëåíúò íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ äà å ïðåìèíàë
ïðîâåðêà ïðåäè ïðîâåæäàíåòî íà èçëèòàíèÿ ïðè ñëàáà âèäèìîñò â RVR ïî-ìàëêî îò
150 m (200 m çà ñàìîëåòè Êàòåãîðèÿ D), àêî å ïðèëîæèìî. Ïðè ñìÿíà íà òèïà
ñàìîëåò ïðîâåðêàòà ìîæå äà áúäå çàìåñòåíà ñàìî îò óñïåøíî çàâúðøâàíå íà
îáó÷åíèå íà ïîëåòåí òðåíàæîð è/èëè ïîëåòíî îáó÷åíèå, óêàçàíî â Ïîäïàðàãðàô
(f)(1).
(g) Ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå è ïðîâåðÿâàíå - îïåðàöèè ïðè íèñêà âèäèìîñò
(1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè çàåäíî ñ îáè÷àéíîòî ïîâòàðÿùî ñå
îáó÷åíèå è ïðîâåðÿâàíå è ïðîâåðêèòå íà îïåðàòîðà çà óìåíèÿòà íà ÷ëåíîâåòå íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, äà ñå ïðîâåðÿâàò ïîçíàíèÿòà íà ïèëîòà è ñïîñîáíîñòèòå ìó
äà èçïúëíÿâà çàäà÷è, ñâúðçàíè ñ îïðåäåëåíàòà êàòåãîðèÿ íà åêñïëîàòàöèÿ, çà
êîèòî òîé å îòîðèçèðàí.
Íåîáõîäèìèÿò áðîé íà ïîäõîäè çà êàöàíå â ïåðèîäà, çà êîéòî å âàëèäíà
ïðîâåðêàòà íà îïåðàòîðà íà óìåíèÿòà íà ïèëîòà (êàêòî å óêàçàíî â JAR-OPS
1.965 (b)), òðÿáâà äà áúäå ìèíèìóì 3, êàòî åäèí îò òÿõ ìîæå äà áúäå çàìåñòåí
îò ïîäõîä è êàöàíå â ñàìîëåò, êîéòî èçïîëçâà îäîáðåíè ïðîöåäóðè çà Êàòåãîðèÿ
II è III. Åäíî ìèíàâàíå íà òîçè êðúã òðÿáâà äà áúäå èçïúëíåíî ïî âðåìå íà
ïðîâåæäàíå íà ïðîâåðêàòà íà îïåðàòîðà íà óìåíèÿòà íà ïèëîòà. Àêî îïåðàòîðúò
å îòîðèçèðàí äà ïðîâåæäà èçëèòàíå ñ RVR, ïî-ìàëúê îò 150/200 ì, íàéìàëêî
åäíî èçëèòàíå â óñëîâèÿòà íà íèñêà âèäèìîñò äî íàé-íèñêèòå ïðèëîæèìè ìèíèìóìè
òðÿáâà äà áúäå èçïúëíåíî ïî âðåìå íà ïðîâåæäàíå íà ïðîâåðêàòà íà îïåðàòîðà
íà óìåíèÿòà íà ïèëîòà.
(Âèæ IEM OPS 1.450(b)(i).)
(2) Çà îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ III îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà ïîëåòåí
òðåíàæîð.
(3) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè çà îïåðàöèè Êàòåãîðèÿ III íà ñàìîëåòè ñ
ïàñèâíè ïðè îòêàç íà ñèñòåìè çà êîíòðîë íà ïîëåòà, äà å èçïúëíåíî ìèíàâàíå íà
âòîðè êðúã íàé-ìàëêî âåäíúæ íà ïåðèîä îò òðè ïîñëåäîâàòåëíè ïðîâåðêè íà
îïåðàòîðà íà óìåíèÿòà íà ïèëîòà, êàòî ðåçóëòàò îò îòêàç íà àâòîïèëîòà íà èëè
ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, êîãàòî ïîñëåäíèÿò äîêëàäâàí RVR å áèë
300 ì èëè ïî-ìàëêî;
(4) Êúäåòî íÿìà íàëè÷åí ïîëåòåí òðåíàæîð èëè äðóãà ïðèåìëèâà
àëòåðíàòèâà, êîèòî äà ïðåäñòàâÿò ñïåöèôè÷íèÿ ñàìîëåò, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ðàçðåøè ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå è ïðîâåðêè çà îïåðàöèè ïî
Êàòåãîðèÿ II è LVTO íà äàäåíèÿ òèï ñàìîëåò.
Çàáåëåæêà: Êâàëèôèêàöèÿòà çà LVTO è Êàòåãîðèÿ II/III, îñíîâàâàùè ñå íà
àâòîìàòè÷íè ïîäõîäè çà êàöàíå è/èëè àâòîìàòè÷íè êàöàíèÿ, ñå ïîääúðæà ÷ðåç
ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå è êîíòðîë, êàêòî å óêàçàíî â òîçè ïàðàãðàô.
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.455
Îïåðàöèè ïðè íèñêà âèäèìîñò - åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè
(a) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàöèèòå ïðè íèñêà âèäèìîñò âêëþ÷âàò:
(1) Ðú÷íî èçëèòàíå (ñúñ èëè áåç åëåêòðîííà ñèñòåìà çà íàñî÷âàíå);
(2) Ïîäõîä çà êàöàíå ñúñ èçïîëçâàíå íà àâòîïèëîò äî âèñî÷èíà ïîä DH, ñ
ðú÷íî èçðàâíÿâàíå, êàöàíå è èçòúðêàëâàíå;
(3) Ïîäõîä çà êàöàíå ñ èçïîëçâàíå íà àâòîïèëîò, ïîñëåäâàí îò àâòîìàòè÷íî
èçðàâíÿâàíå, àâòîìàòè÷íî êàöàíå è ðú÷íî èçòúðêàëâàíå; è
(4) Ïîäõîä çà êàöàíå ñ èçïîëçâàíå íà àâòîïèëîò, ïîñëåäâàí îò àâòîìàòè÷íî
èçðàâíÿâàíå, àâòîìàòè÷íî êàöàíå è èçòúðêàëâàíå, êîãàòî ïðèëîæèìèÿò RVR å ïî-
ìàëúê îò 400 ì.
Çàáåëåæêà 1 Õèáðèäíà ñèñòåìà ìîæå äà áúäå èçïîëçâàíà ñ âñåêè
åäèí îò òåçè ðåæèìè íà ðàáîòà.
Çàáåëåæêà 2 Äðóãè ôîðìè íà íàñî÷âàíå èëè èíäèêàöèÿ ìîãàò äà áúäàò
ñåðòèôèöèðàíè è îäîáðåíè.
(á) Ïðîöåäóðè è åêñïëîàòàöèîííè èíñòðóêöèè
(1) Òî÷íàòà ñúùíîñò è îáõâàò íà äàäåíèòå ïðîöåäóðè è èíñòðóêöèè çàâèñÿò
îò áîðäíîòî îáîðóäâàíå, êîåòî ñå èçïîëçâà è îò ïðîöåäóðèòå, êîèòî ñå ñëåäâàò
â êàáèíàòà íà åêèïàæà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà ÿñíî äà îïðåäåëè çàäà÷èòå íà
÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïî âðåìå íà èçëèòàíå, ïîäõîä, èçðàâíÿâàíå,
èçòúðêàëâàíå è ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà
ïîëåòèòå. Òðÿáâà äà áúäå îáúðíàòî ñïåöèàëíî âíèìàíèÿ âúðõó çàäúëæåíèÿòà íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïî âðåìå íà ïðåìèíàâàíå îò íåâèçóàëíè óñëîâèÿ êúì âèçóàëíè
óñëîâèÿ è íà ïðîöåäóðèòå, êîèòî ùå ñå èçïîëçâàò ïðè âëîøàâàíå íà âèäèìîñòòà
èëè ïðè íàñòúïâàíå íà îòêàç. Òðÿáâà äà áúäå îáúðíàòî ñïåöèàëíî âíèìàíèå âúðõó
ðàçïðåäåëåíèåòî íà çàäúëæåíèÿòà â êàáèíàòà íà åêèïàæà, òàêà ÷å äà ñå îñèãóðè,
÷å ðàáîòíîòî íàòîâàðâàíå íà ïèëîòà, âçåìàù ðåøåíèÿ çà êàöàíå èëè çà ìèíàâàíå
íà âòîðè êðúã, ìó ïîçâîëÿâà äà ñå ïîñâåòè íà ïðîöåñà íà íàáëþäåíèå è âçåìàíå
íà ðåøåíèå.
(2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîñî÷è ïîäðîáíè åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è
èíñòðóêöèè â Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ. Èíñòðóêöèèòå òðÿáâà äà ñà
ñúâìåñòèìè ñ îãðàíè÷åíèÿòà è çàäúëæèòåëíèòå ïðîöåäóðè, ñúäúðæàùè ñå â ÐËÅ íà
ñàìîëåòà è ïîêðèâàò ñëåäíèòå òî÷êè êîíêðåòíî:
(i) Ïðîâåðêè çà çàäîâîëèòåëíî ôóíêöèîíèðàíå íà ñàìîëåòíîòî îáîðóäâàíå
êàêòî ïðåäè èçëèòàíå, òàêà è ïî âðåìå íà ïîëåòà;
(ii) Åôåêòúò âúðõó ìèíèìóìèòå, ïðåäèçâèêàí îò èçìåíåíèÿ â ñòàòóñà íà
íàçåìíèòå ñúîðúæåíèÿ è áîðäíîòî îáîðóäâàíå;
(iii) Ïðîöåäóðè çà èçëèòàíå, ïîäõîä, èçðàâíÿâàíå, êàöàíå, èçòúðêàëâàíå è
ïðîïóñíàò ïîäõîä;
(iv) Ïðîöåäóðè, êîèòî äà ñå ñëåäâàò â ñëó÷àé íà îòêàçè, ïðåäóïðåæäåíèÿ è
äðóãè îñîáåíè ñèòóàöèè;
(v) Ìèíèìàëíî íåîáõîäèìèòå âèçóàëíè îðèåíòèðè;
(vi) Âàæíîñòòà íà ïðàâèëíîòî ñÿäàíå è ïîëîæåíèåòî íà î÷èòå;
(vii) Äåéñòâèÿ, êîèòî ìîæå äà ñòàíàò íåîáõîäèìè, ïîðàäè âëîøàâàíå íà
âèçóàëíîòî îðèåíòèðàíå;
(viii) Ðàçïðåäåëÿíå íà çàäúëæåíèÿòà íà åêèïàæà ïðè èçïúëíÿâàíå íà
ïðîöåäóðèòå ñúãëàñíî Ïîäïàðàãðàô (i) äî (iv) è (vi) ïîãîðå, çà äà ñå ïîçâîëè
íà êîìàíäèðà äà ñå ïîñâåòè îñíîâíî íà íàáëþäåíèå è âçåìàíå íà ðåøåíèÿ;
(ix) Èçèñêâàíåòî çà âñè÷êè ðåïëèêè çà âèñî÷èíàòà ïîä 200 ft äà ñå
îñíîâàâàò íà ðàäèîâèñîòîìåð è çà òîâà åäèíèÿò ïèëîò äà ïðîäúëæè äà íàáëþäàâà
ñàìîëåòíèòå ïðèáîðè, äîêàòî íå ñå çàâúðøè êàöàíåòî;
(x) Èçèñêâàíåòî çà ïðîòåêöèÿ íà ÷óâñòâèòåëíàòà çîíà íà êóðñîâèÿ
ïðåäàâàòåë íà ÈËÑ;
(xi) Èçïîëçâàíåòî íà èíôîðìàöèÿòà, ñâúðçàíà ñúñ ñêîðîñòòà íà âÿòúðà,
ñðåç íà âÿòúðà, òóðáóëåíöèÿ, çàìúðñÿâàíå íà ïèñòàòà è èçïîëçâàíåòî íà
ìíîãîáðîéíè RVR îöåíêè;
(xii) Ïðîöåäóðèòå, êîèòî äà ñå èçïîëçâàò çà ïðàêòèêóâàíå íà ïîäõîäè çà
êàöàíå è êàöàíå íà ïèñòè, íà êîèòî íå ñà â ñèëà ïúëíèòå ëåòèùíè ïðîöåäóðè ïî
Êàòåãîðèÿ II èëè Êàòåãîðèÿ III;
(xiii) Åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ, ïðîèçòè÷àùè îò ñåðòèôèêàöèÿ çà
ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò; è
(xiv) Èíôîðìàöèÿ çà ìàêñèìàëíî ïîçâîëåíîòî îòêëîíåíèå îò ILS ãëèñàäà
è/èëè êóðñîâ ïðåäàâàòåë.
Ïðèëîæåíèå äîïúëíåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.465
Ìèíèìàëíà âèäèìîñò çà îïåðàöèè ïî ÏÂÏ

     Çàáåëåæêà 1. [VMC Ìèíèìóìèòå çà âèçóàëíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ çà
âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî Êëàñ À ñà âêëþ÷åíè êàòî íàñîêà, íî íå ïðåäïîëàãàò
ïðèåìàíå çà ïîëåòè ïî ÏÂÏ âúâ âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî Êëàñ À]
     Çàáåëåæêà [2] Êîãàòî âèñî÷èíàòà ïðåõîäíàòà âèñî÷èíà å ïî-íèñêà îò 3050 m
(10 000 ft) íàä ñðåäíî ìîðñêî íèâî, FL 100 òðÿáâà äà áúäå èçïîëçâàí âìåñòî
10 000 ft.
     Çàáåëåæêà [3] Êàò À è Â ñàìîëåòè ìîãàò äà îïåðèðàò ïðè ïîëåòíè âèäèìîñòè
íå ïîíèñêè îò 3000 m, ïðè ïîëîæåíèå ÷å ñúîòâåòíàòà ñëóæáà çà îáñëóæâàíå íà
âúäóøíîòî äâèæåíèå ïîçâîëÿâà èçïîëçâàíåòî íà ïîëåòíà âèäèìîñò ïî-íèñêà îò 5
km è îáñòîÿòåëñòâàòà ñà òàêèâà, ÷å âúçìîæíîñòòà çà ñðåùà ñ äðóã òðàôèê å
íèñêà è ïðèáîðíàòà ñêîðîñò å 140 âúçåëà èëè ïî-ìàëêî.
     [Êîð. 7, 01.09.04]

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË F - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ
JAR-OPS 1.470 Ïðèëîæèìîñò
(a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè åêñïëîàòàöèÿòà íà òóðáîâèòëîâè
ñàìîëåòè ñ ïîâå÷å îò åäèí äâèãàòåë, èìàùè îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà
ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè èëè ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà, ïðåâèøàâàùà 5700 kg, è íà
âñè÷êè ñàìîëåòè ñ ïîâå÷å îò åäèí ãàçîòóðáèíåí äâèãàòåë, äà ñå èçâúðøâà â
ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäðàçäåë G (Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ A)
(b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âèòëîâèòå ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà
îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ 9 èëè ïî-ìàëêî ìåñòà è ìàêñèìàëíà èçëåòíà
ìàñà îò 5700 êã èëè ïî-ìàëêî äà ñå åêñïëîàòèðàò â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäðàçäåë Í
(Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ Â)
(c) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ñàìîëåòèòå, çàäâèæâàíè îò áóòàëíè
äâèãàòåëè ñ ïîâå÷å îò 9 îäîáðåíè ìåñòà çà ïúòíèöè è ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà,
íàäâèøàâàùà 5700 êã, äà ñå åêñïëîàòèðàò â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäðàçäåë I
(Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ C)
(d) Êîãàòî íå ìîæå äà áúäå äîêàçàíî ïúëíî ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà
ñúîòâåòíèÿ ïîäðàçäåë, äúëæàùî ñå íà ñïåöèôè÷íè õàðàêòåðèñòèêè (ò.å.
ñâðúõçâóêîâè ñàìîëåòè èëè õèäðîïëàíè), îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðèëàãà óòâúðäåíè
ñòàíäàðòè çà ðàáîòà, êîèòî îñèãóðÿâàò íèâî íà áåçîïàñíîñò, åêâèâàëåíòíî íà
òîâà íà ñúîòâåòíèÿ ïîäðàçäåë.
(e) Ìíîãîìîòîðíèòå ñàìîëåòè, çàäâèæâàíè îò òóðáîâèòëîâè äâèãàòåëè ñ
ïîâå÷å îò 9 îäîáðåíè ìåñòà çà ïúòíèöè è ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà îò 5700 êã
èëè ïîìàëêî, ìîãàò äà áúäàò ðàçðåøåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà
åêñïëîàòàöèÿ, êîãàòî ñå ïîä÷èíÿâàò íà àëòåðíàòèâíè îãðàíè÷åíèÿ çà
åêñïîëàòàöèÿ íà òåçè ñ Õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ C, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò íå
ïî-ìàëêî ðåñòðèêòèâíè îò òåçè íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäðàçäåë Í;
(f) Óêàçàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô
(e) ïî-ãîðå íÿìà äà áúäàò âàëèäíè ñëåä 1 àïðèë 2000.
JAR-OPS 1.475 Îáùè ïîëîæåíèÿ
(a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà ðàç÷åòå è îñèãóðè ìàñàòà íà ñàìîëåòà:
      1. â íà÷àëîòî íà èçëèòàíåòî, à ñúùî è â ñëó÷àé íà ïðîìÿíà íà ïîëåòíèÿò
ïëàí â ïîëåò;
     2. â òî÷êàòà, îò êîÿòî ñå èçâúðøâàò ïðîìåíè â ïëàíà íà ïîëåòà, ìàñàòà íà
ñàìîëåòà äà íå áúäå ïî-ãîëÿìà îò ìàñàòà, çà êîÿòî èçèñêâàíèÿòà íà ñúîòâåòíèÿ
ðàçäåë ìîãàò äà ñå îêàæàò îãðàíè÷èòåëíè, âçåìàéêè ïðåäâèä èçìåíåíèåòî íà
ìàñàòà íà ñàìîëåòà ïî âðåìå íà ïîëåòà, ïðîèçòè÷àùî îò ðàçõîäà íà ãîðèâî èëè
ïðèíóäèòåëíîòî èçõâúðëÿíå íà ãîðèâî.
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ñúîòâåòñòâèå ìåæäó èçèñêâàíèÿòà íà
ÐËÅ çà äàäåíèÿ ñàìîëåò è èçèñêâàíèÿòà íà ñúîòâåòíèÿ ðàçäåë, äîïúëíåíè ñïîðåä
íåîáõîäèìîñòòà ñ äðóãè äàííè, êîèòî ñà ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, êàêòî ñå èçèñêâà â ñúîòâåòíèÿ ïîäðàçäåë. Êîãàòî ñå ïðèëàãàò
ôàêòîðèòå, êîèòî ñå èçèñêâàò îò ñúîòâåòíèÿ ïîäðàçäåë, ìîãàò äà ñå îò÷èòàò è
âñÿêàêâè åêñïëîàòàöèîííè ôàêòîðè, êîèòî âå÷å ñà âêëþ÷åíè â ÐËÅ íà ñàìîëåòà, ñ
öåë äà ñå èçáåãíå ïîâòàðÿíå íà ïðèëàãàíåòî èì. (Âèæ AMC OPS 1.475(b) & IEM
OPS 1.475(b))
     (c) Ïðè óñòàíîâÿâàíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà ñúîòâåòíèÿ ðàçäåë
ñëåäâà äà ñå îò÷èòàò è êîíôèãóðàöèÿòà íà ñàìîëåòà, óñëîâèÿòà íà îêîëíàòà
ñðåäà è äåéñòâèåòî íà ñèñòåìèòå, êîèòî èìàò íåãàòèâíî âëèÿíèå âúðõó
ëåòàòåëíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà.
     (d) Çà öåëèòå çà ðàç÷åò íà ëåòàòåëíèòå õàðàêòåðèñòèêè, âëàæíà ïèñòà,
ðàçëè÷íà îò ïèñòà ñ òðåâíî ïîêðèòèå, ìîæå äà ñå ñ÷èòà çà ñóõà.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âçåìå ïðåäâèä òî÷íîñòòà íà èçïîëçâàíèòå
äèàãðàìè, êîãàòî îöåíÿâà ñúîòâåòñòâèåòî ñ èçèñêâàíèÿòà çà èçëèòàíå íà
ïðèëîæèìàòà ïîäðàçäåë.
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.480 Òåðìèíîëîãèÿ
     (a) Òåðìèíèòå, èçïîëçâàíè â Ïîäðàçäåëè F, G, H, I è J, êîèòî íå ñà
äåôèíèðàíè â JAR-1, èìàò ñëåäíîòî çíà÷åíèå:
     (1) Ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ ïðè ïðåêðàòÿâàíå íà èçëèòàíåòî (ASDA).
     Äúëæèíàòà íà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà ðàçáåã ïðè èçëèòàíå ïëþñ
äúëæèíàòà íà êðàéíèÿ ó÷àñòúê çà ñïèðàíå â êðàÿ íà ïèñòàòà, àêî å îáÿâåí òàêúâ
ó÷àñòúê îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è å â ñúñòîÿíèå äà ïîíåñå ìàñàòà
íà ñàìîëåòà ïðè ñúùåñòâóâàùèòå óñëîâèÿ íà åêñïëîàòàöèÿ.
     (2) Çàìúðñåíà ïèñòà. Ïèñòàòà ñå ñ÷èòà çà çàìúðñåíà, êîãàòî ïîâå÷å îò 25
% îò ïëîùòà u (â èçîëèðàíè ó÷àñòúöè èëè íå) â ðàìêèòå íà èçèñêâàíèòå äúëæèíà
è øèðèíà, êîèòî ñå èçïîëçâàò, å ïîêðèòà êàêòî ñëåäâà:
     i. Âîäà ïîâå÷å îò 3 mm (0,125 èí÷à) äúëáî÷èíà, èëè îò êèøà, èëè ðîõêàâ
ñíÿã, åêâèâàëåíòåí íà ïîâå÷å îò 3 mm (0,125 èí÷à) âîäà.
     ii. Ñíÿã, êîèòî å ñáèò â êîìïàêòíà ìàñà è å óñòîé÷èâ íà ïî-íàòàòúøíî
óòúïêâàíå è ùå îñòàíå öÿë èëè ùå ñå ðàç÷óïè íà áóöè, àêî ñå ïîâäèãíå (óòúïêàí
ñíÿã) èëè
     iii. Ëåä, âêëþ÷èòåëíî ìîêúð ëåä.
     (3) Âëàæíà ïèñòà. Ïèñòàòà ñå ñ÷èòà çà âëàæíà, êîãàòî ïîâúðõíîñòòà íå å
ñóõà, íî êîãàòî âëàãàòà ïî íåÿ íå ÿ ïðàâè äà èçãëåæäà ëúñêàâà.
     (4) Ñóõà ïèñòà. Ñóõà ïèñòà å òàçè, êîÿòî íå å íèòî ìîêðà, íèòî çàìúðñåíà
è âêëþ÷âà òåçè ïèñòè ñ èçêóñòâåíî òâúðäà íàñòèëêà, êîèòî ñà ñïåöèàëíî
íàïðàâåíè íàáðàçäåíè è ñ ïîðåñòè ïîêðèòèÿ è ïîääúðæàíè äà çàïàçÿò "åôåêòèâíî
ñóõî" ñïèðàíåòî, äîðè êîãàòî å íàëèöå âëàãà.
     (5) Ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ çà ïðîáåã ïðè êàöàíå (LDA). Äúëæèíà îò
ïèñòàòà, êîÿòî å îáÿâåíà çà íàëè÷íà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è å
ïîäõîäÿùà çà íàçåìíîòî äâèæåíèå íà ïðèçåìÿâàù ñå ñàìîëåò.
     (6) Ìàêñèìàëíà îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ. Ìàêñèìàëíèÿò êàïàöèòåò
îò ìåñòà çà ïúòíèöè íà äàäåí ñàìîëåò áåç ïèëîòñêèòå ìåñòà èëè ìåñòàòà â
ïèëîòñêàòà êàáèíà è ìåñòàòà çà åêèïàæà â ñàëîíà, êàêòî å ïðèëîæèìî, èçïîëçâàí
îò îïåðàòîðà, îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è çàïèñàíè â ÐËÅ.
     (7) Ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå (TODA). Äúëæèíàòà íà
ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà ðàçáåã ïðè èçëèòàíå ïëþñ äúëæèíàòà íà ó÷àñòúêà,
ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ.
     (8) Ìàñà íà èçëèòàíå. Ìàñàòà íà èçëèòàíå íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà áúäå
èç÷èñëåíà êàòî íåãîâàòà ìàñà, âêëþ÷âàùà âñè÷êî è âñåêè ïðè íà÷àëîòî íà
ðàçáåãà çà èçëèòàíå.
     (9) Ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ çà ðàçáåã ïðè èçëèòàíå (TORA). Äúëæèíàòà îò
ïèñòàòà, êîÿòî å îáÿâåíà çà íàëè÷íà îò âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è å
ïîäõîäÿùà çà äâèæåíèåòî ïî çåìÿ íà íà èçëèòàù ñàìîëåò.
     (10) Ìîêðà ïèñòà. Ïèñòàòà ñå ñ÷èòà çà ìîêðà, êîãàòî ïîâúðõíîñòòà u å
ïîêðèòà ñ âîäà èëè åêâèâàëåíò, ïîìàëêî îò ñïåöèôèöèðàíîòî â Ïîäïàðàãðàô
(à)(2) ïî-ãîðå èëè êîãàòî èìà äîñòàòú÷íî âëàãà ïî ïîâúðõíîñòòà íà ïèñòàòà,
êîÿòî äà ÿ êàðà äà èçëåæäà áëÿñêàâà, íî áåç çíà÷èòåëíè ó÷àñòúöè ñúñ ñòîÿùà
âîäà.
     (b) Òåðìèíèòå "äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå", "ðàçáåã çà èçëèòàíå", ÷èñòà
òðàåêòîðèÿ ïðè èçëèòàíå”, "òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë â
ïîëåò" è "òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò ïðè äâà íåðàáîòåùè äâèãàòåëÿ â ïîëåò", ñâúðçàíè
ñúñ ñàìîëåòà, èìàò ñâîèòå çíà÷åíèÿ, äåôèíèðàíè â èçèñêâàíèÿòà çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò, ñïðÿìî êîèòî ñàìîëåòúò å áèë ñåðòèôèöèðàí, èëè êàêòî å îïðåäåëåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, àêî ñå ñ÷åòå, ÷å îïðåäåëåíèÿòà íå ñà
ïîäõîäÿùè çà äîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ åêñïëîàòàöèîííèòå îãðàíè÷åíèÿ çà
ðàáîòàòà.

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË G-ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ ÊËÀÑ À
JAR-OPS 1.485 Îáùè ïîëîæåíèÿ
(a) Çà îïðåäåëÿíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà òîçè ïîäðàçäåë
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè èíôîðìàöèÿòà çà îäîáðåíèòå åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè, çàïèñàíè â ÐËÅ, äà ñà äîïúëíåíè, êîãàòî å íåîáõîäèìî ñ äðóãà
èíôîðìàöèÿ, ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, àêî èíôîðìàöèÿòà
çà îäîáðåíèòå åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, çàïèñàíè â ÐËÅ íà ñàìîëåòà, íå
å äîñòàòú÷íà ïî îòíîøåíèå íà âúïðîñè êàòî:
      (1) Îò÷èòàíå íà î÷àêâàíè íåáëàãîïðèÿòíè åêñïîàòàöèîííè óñëîâèÿ, òàêèâà
êàòî èçëèòàíå è ïðèçåìÿâàíå âúðõó çàìúðñåíè ïèñòè; è
     (2) Îò÷èòàíå íà âåðîÿòíîñòòà çà íåèçïðàâíîñò íà äâèãàòåëÿ íà âñè÷êè
åòàïè íà ïîëåòà.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè â ñëó÷àé íà çàìúðñåíè èëè ìîêðè ïèñòè
äà ñå èçïîëçâàò åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, îïðåäåëåíè ñúãëàñíî JAR
25X1591, èëè åêâèâàëåíòíè, îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
(Âèæ IEM OPS 1.485 (b).)
     JAR-OPS 1.490 Èçëèòàíå
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè èçëåòíàòà ìàñà äà íå ïðåâèøàâà
ìàêñèìàëíî äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà çà ôàêòè÷åñêèòå óñëîâèÿ (àòìîñôåðíî
íàëÿãàíå è òåìïåðàòóðà íà îêîëíàòà ñðåäà) íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå, îïðåäåëåíà
â ÐËÅ çà ñúîòâåòíèÿ òèï è ñúîòâåòíèÿ êîíêðåòåí ñàìîëåò;
     (b) Kîãàòî îïðåäåëÿ ìàêñèìàëíî äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà, àâèàöèîííèÿò
îïåðàòîð òðÿáâà äà èçïúëíè ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
     (1) ïîòðåáíàòà äèñòàíöèÿ çà ïðåêðàòåíî èçëèòàíå (ÄÏÈ) äà íå ïðåâèøàâà
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÏÈ;
     (2) ïîòðåáíàòà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå (ÄÈ) äà íå ïðåâèøàâà ðàçïîëàãàåìàòà
ÄÈ, êàòî â ðàçïîëàãàåìàòà ÄÈ ñå âêëþ÷âà ó÷àñòúê, ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ, ñ
äúëæèíà íå ïîâå÷å îò ïîëîâèíàòà îò ðàçïîëàãàåìàòà äúëæèíà íà ðàçáåãà;
     (3) ïîòðåáíàòà äúëæèíà íà ðàçáåãà (ÄÐ) çà èçëèòàíå äà íå ïðåâèøàâà
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÐ;
     (4) èçïîëçâà ñå ñàìî åäíî çíà÷åíèå íà ñêîðîñòòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå
ïðè ïðåêúñíàòî è ïðîäúëæåíî èçëèòàíå (V1); è
     (5) çà ìîêðà èëè çàìúðñåíà ÏÈÊ èçëåòíàòà ìàñà äà íå ïðåâèøàâà
äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà íà ñàìîëåòà çà ñóõà ÏÈÊ ïðè ñúùèòå óñëîâèÿ;
     (c) ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà ò. /b/ àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð
îò÷èòà ôàêòè÷åñêèòå çíà÷åíèÿ íà:
     (1) àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå è áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (2) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî;
     (3) ñúñòîÿíèåòî è òèïà íà íàñòèëêàòà íà ÏÈÊ;
     (4) íàêëîíà íà ÏÈÊ â ïîñîêà íà èçëèòàíåòî;
     (5) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150 % îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà;
     (6) çàãóáåíàòà ÷àñò îò ðàçïîëàãàåìèòå äèñòàíöèè ïðè èçëèçàíåòî íà
ñàìîëåòà íà ÏÈÊ â ïîëîæåíèå çà èçëèòàíå.
     (Âèæ IEM OPS 1.490(c)(6).)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.495 Îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä
ïðåïÿòñòâèÿòà
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ñàìîëåòà ïðè èçëèòàíå äà
ïðåìèíàâà íàä ïðåïÿòñòâèÿòà ñ ïðåâèøåíèå íå ïîìàëêî îò 10,7 m (35 ft) è
âñòðàíè îò òÿõ íà õîðèçîíòàëíî ðàçñòîÿíèå íå ïî-ìàëêî îò 90 m ïëþñ 0.125 õ D,
êàòî D å õîðèçîíòàëíîòî ðàçñòîÿíèå, èçìèíàòî îò ñàìîëåòà îò êðàÿ íà
ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå èëè êîãàòî ïúðâèÿò çàâîé å ïëàíèðàí äà
ñå èçïúëíè ïðåäè êðàÿ íà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå. Çà ñàìîëåòè ñ
äúëæèíà íà êðèëàòà ïî-ìàëêà îò 60 m îò êðàé äî êðàé ìîæå äà áúäå èçïîëçâàíî
õîðèçîíòàëíî ñâîáîäíî ïðîñòðàíñòâî îò ïðåïÿòñòâèÿ ðàâíî íà ïîëîâèíàòà îò
äúëæèíàòà íà êðèëàòà íà ñàìîëåòà îò êðàé äî êðàé ïëþñ 60 m,
ïëþñ 0.125õD. (See IEM OPS 1.495(a).)
     (b) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå,
àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îò÷èòà ôàêòè÷åñêèòå çíà÷åíèÿ íà:
     à) èçëåòíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà;
     á) àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå è áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     â) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî;
     ã) íå ïîâå÷å îò 50 % îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150 % îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà;
     (c) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå:
     (1) äà íå ñå äîïóñêà ïðîìÿíà â êóðñà íà ñàìîëåòà äî äîñòèãàíåòî íà òî÷êà
îò ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, íà êîÿòî ñàìîëåòúò å äîñòèãíàë âèñî÷èíà,
ñúîòâåòñòâàùà íà ïîëîâèíàòà îò ðàçïåðåíîñòòà ìó, íî íå ïî-ìàëêî îò 15 m (50
ft) íàä ïðåâèøåíèåòî â êðàÿ íà ðàçïîëàãàåìàòà ÄÈ; ñëåä òîâà äî âèñî÷èíà 120 m
(400 ft) íå ñå äîïóñêà ñàìîëåòúò äà èçïúëíÿâà çàâîè ñ íàêëîí ïîâå÷å îò 15°;
íàä 120 m (400 ft) íàêëîíèòå ìîãàò äà ñà ïî-ãîëåìè îò 15°, íî íå ïîâå÷å îò
25°
     (2) íà âñÿêà òî÷êà îò ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, íà êîÿòî ñàìîëåòúò å
ñ íàêëîí ïîâå÷å îò 15°, òðÿáâà äà å îñèãóðåíî ðàçñòîÿíèå äî ïðåïÿòñòâèÿòà
ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàôè (a), (d) è (e) íà òîçè ïàðàãðàô è
âèñî÷èíà íàä òÿõ íå ïî-ìàëêà îò 15 m (50 ft);
     (3) îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà ñïåöèàëíè ïðîöåäóðè, îáåêò íà
îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà ïðèëàãàíå íà óâåëè÷åíè úãëè
íà íàêëîí îò íå ïîâå÷å îò 20° ìåæäó 200 è 400 ft èëè íå ïîâå÷å îò 30° íàä 400
ft. (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.495 (c) (3)).
     (4) îò÷èòà ñå åôåêòúò îò íàêëîíà âúðõó åêñïëîàòàöèîííàòà ñêîðîñò è
òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà, âêë. óâåëè÷åíèòå äèñòàíöèè â ðåçóëòàò íà óâåëè÷åíèòå
åêñïëîàòàöèîííè ñêîðîñòè. (Âèæ AMC OPS 1.495(c)(4))
     (d) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà íå èçèñêâà ïðîìåíè íà
òðàåêòîðèÿòà, ïî-ãîëåìè îò 15°, ëÿâî èëè äÿñíî, íå ñå îò÷èòàò ïðåïÿòñòâèÿòà,
êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî
îò:
     (1) 300 m, àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà íåîáõîäèìàòà
íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò
îò÷åòåíè; èëè
     (2) 600 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (e) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà èçèñêâà ïðîìåíè íà
òðàåêòîðèÿòà, ëÿâî è äÿñíî, ïî ãîëåìè îò 15°, íå ñå îò÷èòàò ïðåïÿòñòâèÿòà,
êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî
îò:
     (1) 600 m, àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà íåîáõîäèìàòà
íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò
îò÷åòåíè; èëè
     (2) 900 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (f) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îïðåäåëè ïðîöåäóðè çà íåïðåäâèäåí ñëó÷àé, çà
äà èçïúëíè èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.495 è äà âçåìå ìåðêè òðàåêòîðèÿòà íà
ïîëåòà äà ãàðàíòèðà áåçîïàñíî ïðåìèíàâàíå íàä è/èëè âñòðàíè ïðåïÿòñòâèÿòà è
èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî JAR-OPS 1.500 èëè ñàìîëåòúò äà ìîæå äà êàöíå íà
ëåòèùåòî çà èçëèòàíå èëè íà ðåçåðâíîòî ëåòèùå çà èçëèòàíå.
(Âèæ IEM OPS 1.495(f)). [Ãë. 1, 01.03.98
     JAR-OPS 1.500 Ïîëåò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë (Âèæ AMC OPS 1.500)
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè äàííèòå çà òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà ïðè
îòêàçàë äâèãàòåë, çà ÷àñòòà îò ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, ïîñî÷åíè â ÐËÅ
çà òèïà ñàìîëåò è ñúîáðàçåíè ñ î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ íà ïîëåòà,
äà ñúîòâåòñòâàò íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (b) èëè (c) çà âñè÷êè òî÷êè ïî
òðàåêòîðèÿòà; òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà òðÿáâà äà èìà ïîëîæèòåëåí ãðàäèåíò íà
âèñî÷èíà 460 m (1500 ft) íàä ïðåâèøåíèåòî íà ëåòèùåòî, êúäåòî ùå ñå èçïúëíè
êàöàíåòî ñëåä îòêàç íà äâèãàòåë; â ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ, èçèñêâàùè
èçïîëçâàíåòî íà ïðîòèâîîáëåäåíèòåëíàòà ñèñòåìà íà ñàìîëåòà, å íåîáõîäèìî äà
áúäå îò÷åòåí è åôåêòúò âúðõó ÷àñòòà îò òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà, â êîéòî ñå
ïðèëàãà;
     (b) ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà å íåîáõîäèìî äà èìà ïîëîæèòåëåí
ãðàäèåíò íà âèñî÷èíà íàéìàëêî 300 m (1000 ft) íàä òåðåíà è ïðåïÿòñòâèÿòà â
ðàìêèòå íà 9,3 km (5 NM) îò äâåòå ñòðàíè íà òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà;
     (c) ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà å íåîáõîäèìî äà ïîçâîëÿâà íà ñàìîëåòà
äà ïðîäúëæè ïîëåòà îò êðåéñåðñêà âèñî÷èíà äî ëåòèùå, êúäåòî êàöàíåòî áè ìîãëî
äà ñå èçâúðøè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.515 èëè 1.520 ñïîðåä ïðèëîæèìîòî,
êàòî îñèãóðÿâà ïðåâèøåíèå íå ïî-ìàëêî îò 600 m (2000 ft) íàä òåðåíà èëè
ïðåïÿòñòâèÿòà â ðàìêèòå íà 9 km (5 NM) îò äâåòå ñòðàíè íà òðàåêòîðèÿòà íà
ïîëåòà è ïðè ñëåäíèòå óñëîâèÿ ñúãëàñíî ïîäòî÷êè îò (1) äî (4) ïî-äîëó:
     (1) äâèãàòåëÿò å îòêàçàë â íàé-êðèòè÷íàòà òî÷êà íà ìàðøðóòà;
     (2) îò÷åòåí å åôåêòúò íà âÿòúðà âúðõó ïîëåòíàòà òðàåêòîðèÿ;
     (3) ðàçðåøåíî å èçõâúðëÿíåòî íà ãîðèâî äî êîëè÷åñòâî, ñúîòâåòñòâàùî íà
íåîáõîäèìèÿ ðåçåðâ îò ãîðèâî çà äîñòèãàíå íà ëåòèùåòî çà êàöàíå; è
     (4) ëåòèùåòî çà êàöàíå å èçáðàíî òàêà, ÷å êàöàíåòî ñëåä îòêàç íà
äâèãàòåë: (i) äà ñå îñúùåñòâè ñ ìàñà, ñúîòâåòñòâàùà íà îãðàíè÷åíèÿòà,
(ii) ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ, ïðîãíîçèòå è ñúñòîÿíèåòî íà ÏÈÊ,
îòãîâàðÿùè íà óñëîâèÿòà çà èçïúëíåíèå íà áåçîïàñíî êàöàíå â îïðåäåëåíîòî
âðåìå.
     (d) Êîãàòî îïåðàòîðúò äåìîíñòðèðà ñúîòâåòñòâèå êúì JAR-OPS 1.500, òðÿáâà
äà áúäàò óâåëè÷åíè çàïàñúò îò øèðèíà îò ñóáïàðàãðàôè (b) è (c) ïî-ãîðå òðÿáâà
äà áúäàò óâåëè÷åíè íà 18,5 êì (10 ìîðñêè ìèëè), àêî íàâèãàöèîííàòà òî÷íîñò íå
äîñòèãà íèâî 95%.
     JAR-OPS 1.505 Ïîëåò ñ äâà îòêàçàëè äâèãàòåëÿ çà ñàìîëåòè ñ
òðè è ïîâå÷å äâèãàòåëè
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñàìîëåòúò äà íå èçïúëíÿâà ïîëåò ïî ìàðøðóò,
ñúäúðæàù òî÷êà, îòñòîÿùà íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò òîâà, êîåòî ìîæå äà áúäå
ïðåëåòÿíî â ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà ñïîêîéíà àòìîñôåðà â ðàìêèòå íà 90 min ñ
êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà ìàêñèìàëíà äàëå÷èíà è ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè îò
ëåòèùå, ñúîòâåòñòâàùî íà åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà çà
î÷àêâàíàòà ìàñà çà êàöàíå, îñâåí àêî íå ñà èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà íà
Ïîäïàðàãðàôè (b) äî (f) ïî-äîëó.
     (b) Äàííèòå çà ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò ïî ìàðøðóò äà ïîçâîëÿâàò íà
ñàìîëåòà äà ïðîäúëæè ïîëåòà â î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ îò òî÷êà, íà
êîÿòî ñå ïðèåìà, ÷å äâà äâèãàòåëÿ ñà îòêàçàëè åäíîâðåìåííî, äî ëåòèùå, íà
êîåòî å âúçìîæíî êàöàíå è ïúëíî ñïèðàíå, ïðèëàãàéêè ñúîòâåòíàòà ïðîöåäóðà çà
êàöàíå ñ äâà îòêàçàëè äâèãàòåëÿ. ×èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà îñèãóðÿâà
ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íàä ïîâúðõíîñòòà è ïðåïÿòñòâèÿòà íàé-ìàëêî 600 m (2000 ft)
â ðàìêèòå íà 9,3km (5 NM) îò âñÿêà ñòðàíà íà íàïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà; íà
âèñî÷èíè è ïðè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ, èçèñêâàùè èçïîëçâàíåòî íà
ïðîòèâîîáëåäåíèòåëíàòà ñèñòåìà íà ñàìîëåòà, å íåîáõîäèìî äà áúäå îò÷åòåí è
åôåêòúò âúðõó ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà îò íåéíîòî èçïîëçâàíå. Aêî
íàâèãàöèîííàòà òî÷íîñò íå äîñòèãà íèâî 95%, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óâåëè÷è
çàïàñà îò øèðèíà, ïîñî÷åí ïî-ãîðå íà 18,5 êì (10 ìîðñêè ìèëè).
     (c) Ïðèåìà ñå, ÷å äâàòà äâèãàòåëÿ ñà îòêàçàëè â íàé-êðèòè÷íàòà òî÷êà íà
ìàðøðóòà, êúäåòî ñàìîëåòúò å íà ðàçñòîÿíèå ïîâå÷å îò 90 min ïîëåò ïðè
êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà ìàêñèìàëíà äàëå÷èíà è ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè â
ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà ñïîêîéíà àòìîñôåðà îò ëåòèùå, ñúîòâåòñòâàùî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà çà î÷àêâàíàòà ìàñà çà êàöàíå;
      (d) ×èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà òðÿáâà äà èìà ïîëîæèòåëåí ãðàäèåíò íà
âèñî÷èíà 460 m (1500 ft) íàä ëåòèùåòî, êúäåòî ñå ïðèåìà, ÷å ùå áúäå èçïúëíåíî
êàöàíåòî ñëåä îòêàç íà äâà äâèãàòåëÿ;
     (e) Ðàçðåøåíî å èçõâúðëÿíå íà ãîðèâî äî êîëè÷åñòâî, ñúîòâåòñòâàùî íà
íåîáõîäèìèÿ ðåçåðâ îò ãîðèâî ïðè äîñòèãàíå íà ëåòèùåòî è ïðè èçïîëçâàíå íà
áåçîïàñíà ïðîöåäóðà;
     (f) O÷àêâàíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â òî÷êàòà, çà êîÿòî ñå ïðèåìà, ÷å ñà
îòêàçàëè äâà äâèãàòåëÿ, òðÿáâà äà áúäå íå ïî-ìàëêà îò ìàñàòà, âêëþ÷âàùà
íåîáõîäèìîòî ãîðèâî çà ïîëåò äî ëåòèùåòî çà êàöàíå, êàòî ñå ïðèåìå, ÷å
ñàìîëåòúò ùå ñå ÿâè íà 460 m (1500 ft) íàä çîíàòà çà êàöàíå, ñëåä êîåòî ùå
èìà çàïàñ îò ïîëåòíî âðåìå â ðàìêèòå íà 15 min.
     JAR-OPS 1.510 Kàöàíå íà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíè ëåòèùà
(Âèæ AMC OPS 1.510 è 1.515)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ìàñàòà çà êàöàíå íà ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.475(a), äà íå ïðåâèøàâà ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå,
ñúîòâåòñòâàùà íà âèñî÷èíàòà è òåìïåðàòóðàòà íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è
ðåçåðâíîòî ëåòèùå êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå.
     [(b) Çà èíñòðóìåíòàëíè ïîäõîäè îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ìàñàòà íà ñàìîëåòà
ïî âðåìå íà ïîäõîäà äà ïîçâîëÿâà ãðàäèåíò íà íàáîð íà âèñî÷èíà çà ïðåìèíàâàíå
íà âòîðè êðúã ñ îòêàçàë êðèòè÷åí äâèãàòåë è ñúñ ñêîðîñò, ñúîòâåòñòâàùà íà
êîíôèãóðàöèÿòà çà ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã íå ïî-ìàëúê îò ïî-ãîëÿìàòà îò
ñòîéíîñòèòå - 2,5 %, èëè íåîáõîäèìèÿ çà êîíêðåòíîòî ëåòèùå ãðàäèåíò. (Âèæ JAR
25.121(d).) Èçïîëçâàíåòî íà àëòåðíàòèâåí ìåòîä òðÿáâà äà áúäå îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ IEM OPS 1.510(b) & (c)).]
     [(c)] Çà ïîäõîä çà êàöàíå ïî ïðèáîðè ñ îòíîñèòåëíà âèñî÷èíà çà âçåìàíå
íà ðåøåíèÿ ïîä 200 ft, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðîâåðè, ÷å î÷àêâàíàòà ìàñà çà
ïðèçåìÿâàíå íà ñàìîëåòà ïîçâîëÿâà ãðàäèåíò íà èçêà÷âàíå ïðè ïðîïóñíàò ïîäõîä
çà êàöàíå, ñ íåðàáîòåù êðèòè÷åí äâèãàòåë è ñúñ ñêîðîñò è êîíôèãóðàöèÿ, êîÿòî
ñå èçïîëçâà çà êðúæåíå íàé-ìàëêî 2,5 % èëè ïóáëèêóâàíèÿ ãðàäèåíò, êîéòî å ïî-
ãîëÿì [(Âèæ JAR-AWO 243).] Èçïîëçâàíåòî íà àëòåðíàòèâåí ìåòîä òðÿáâà äà áúäå
îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ IEM OPS 1.510 (b) [
è (c)).] [Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.515 Êàöàíå íà ñóõà ÏÈÊ
     (Âèæ AMC OPS 1.510 è 1.515)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ìàñàòà íà ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà ñúãëàñíî JAR-OPS
1.475 (a) çà ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå íà ëåòèùåòî çà êàöàíå èëè ðåçåðâíî
òàêîâà äà ïîçâîëÿâà ïúëíî ñïèðàíå êúì ìîìåíòà íà äîñòèãàíå íà âèñî÷èíà 15,2 m
(50 ft) íàä ïðàãà íà ÏÈÊ çà:
     (1) 60% îò ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå (ÄÊ) íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è íà êîåòî è äà å ðåçåðâíî ëåòèùå çà ñàìîëåòè ñ
òóðáîðåàêòèâíè äâèãàòåëè; èëè
     (2) 70% îò ðàçïîëàãàåìàòà ÄÊ íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è íà êîåòî è
äà å ðåçåðâíî ëåòèùå çà ñàìîëåòè ñ òóðáîâèòëîâè äâèãàòåëè;
     (3) Êîãàòî ñå ïðèëàãàò ïðîöåäóðè çà ñòðúìåí ïîäõîä çà êàöàíå ñ âèñî÷èíà
íà ïðåëèòàíå íà ïðàãà, ïîíèñêà îò 15 m (50 ft), íî íå ïî-íèñêà îò 10,7 m (35
ft), ÃÂÀ ìîæå äà îäîáðè èçïîëçâàíåòî íà ïî-ãîëÿìà ÷àñò îò ðàçïîëàãàåìàòà ÄÊ
ñïðÿìî ïîñî÷åíèòå â Ïîäïàðàãðàôè (a)(1) è(a)(2) ïî-ãîðå ñïîðåä ïðèëîæèìîòî,
áàçèðàíî íà åêðàííèÿ åôåêò ïîä 15 ì(50ft), íî íå ïî-íèñêî îò 35 ft (See
Appendix 1 to JAR-OPS 1.515(a)(3).)
     (4) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå ïî èçêëþ÷åíèå äà ðàçðåøè,
êîãàòî å íàëèöå ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàôè (à)(1) è (c)(2) ïîãîðå è êîãàòî å
íàëèöå íåîáõîäèìîñò (âèæ Ïðèëîæåíèå 1), èçïîëçâàíåòî íà îïåðàöèè çà êàöàíå ñ
ìàëúê ïðîáåã, ñúãëàñíî Ïðèëîæåíèÿ 1 è 2 è âñè÷êè äðóãè äîïúëíèòåëíè óñëîâèÿ,
êîèòî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ñ÷èòà çà íåîáõîäèìè, ñ öåë
îñèãóðÿâàíå íà ïðèåìëèâî íèâî íà áåçîïàñíîñò â êîíêðåòíèÿ ñëó÷àé
     (b) ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (a) ïî-ãîðå,
îïåðàòîðúò îò÷èòà:
     (1) íàäìîðñêàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (2) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà;
     (3) íàêëîíúò íà ÏÈÊ â íàïðàâëåíèåòî çà êàöàíå, àêî å ïî-ãîëÿì îò ± 2 %;
     (c) ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå ñå ïðèåìàò
ñëåäíèòå äîïóñêàíèÿ:
     (1) êàöàíåòî ùå áúäå èçïúëíåíî íà íàé-ïîäõîäÿùàòà ÏÈÊ ïðè áåçâåòðèå; è
     (2) êàöàíåòî ùå áúäå èçïúëíåíî íà ÏÈÊ, íàé-ïúëíî ñúîòâåòñòâàùà,
îò÷èòàéêè âåðîÿòíèòå íàïðàâëåíèå è ñêîðîñò íà âÿòúðà, õàðàêòåðèñòèêèòå íà
ñàìîëåòà è äðóãè óñëîâèÿ, êàòî íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è òåðåí. (See IEM OPS
1.515(c).)
     (d) Àêî íå ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (c)(1)
ïî-ãîðå çà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå ñ åäíà ÏÈÊ, êúäåòî êàöàíåòî çàâèñè îò
êîìïîíåíòàòà íà âÿòúðà, ñàìîëåòúò ìîæå äà áúäå äîïóñíàò äî ïîëåò, àêî ñà
îïðåäåëåíè äâå ðåçåðâíè ëåòèùà, êîèòî ïîçâîëÿâàò íàïúëíî äà áúäàò èçïúëíåíè
èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (a), (b) è (c). Ïðåäè äà çàïî÷íå ïîäõîäúò çà
êàöàíå íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå, êîìàíäèðúò íà ñàìîëåòà å çàäúëæåí äà
ñå óáåäè, ÷å êàöàíåòî ìîæå äà áúäå èçïúëíåíî â ïúëíî ñúîòâåòñòâèå ñ
èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.510 è Ïîäïàðàãðàôè (a) è (b) ïî-ãîðå.
     (e) Àêî íå ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (c)(2)
ïî-ãîðå çà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå, ñàìîëåòúò ìîæå äà áúäå äîïóñíàò äî
ïîëåò, àêî å îïðåäåëåíî ðåçåðâíî ëåòèùå, ñúîòâåòñòâàùî íà èçèñêâàíèÿòà ïî
Ïîäïàðàãðàôè (a), (b) è (c).
[Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.520 Êàöàíå íà ìîêðà è çàìúðñåíà ÏÈÊ
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå äà å ïîíå
115% îò íåîáõîäèìàòà ÄÊ, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.515, êîãàòî
ìåòåîðîëîãè÷íèòå äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå ñúçäàâàò
ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ äà áúäå ìîêðà;
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå äà å ïî-
ãîëÿìà îò îïðåäåëåíàòà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïðàãðàô (à) ïîãîðå èëè 115 % îò
ÄÊ, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ îäîáðåíèòå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ äàííè çà ðàç÷åò íà ÄÊ íà çàìúðñåíà ÏÈÊ, êîãàòî ìåòåîðîëîãè÷íèòå
äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå ñúçäàâàò ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ
äà áúäå çàìúðñåíà èëè êîÿòî å ïî-ãîëÿìà.
     (c) Ìîæå äà áúäå èçïîëçâàíà è ïî-êúñà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå íà
ìîêðà/çàìúðñåíà ÏÈÊ îò îïðåäåëåíàòà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïaðàãðàô (à) ïî-ãîðå,
íî òÿ íå ìîæå äà å ïî-êúñà îò íåîáõîäèìàòà ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.515(a), àêî ÐËÅ çà òèïà ñàìîëåò ñúäúðæà ñïåöèôè÷íà èíôîðìàöèÿ çà îïðåäåëÿíå
íà äèñòàíöèèòå çà êàöàíå íà ìîêðà ÏÈÊ.
     (d) Moæå äà áúäå èçïîëçâàíà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå íà ñïåöèàëíî ïîäãîòâåíà
çàìúðñåíà ïèñòà, ïî-êúñà îò èçèñêâàíàòà îò Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-ãîðå, íî íå
ïî-ìàëêà îò èçèñêâàíàòà îò JAR-OPS 1.515 (a), àêî ÐËÅ íà ñàìîëåòà âêëþ÷âà
ñïåöèôè÷íà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ îòíîñíî äèñòàíöèèòå çà êàöàíå âúðõó
çàìúðñåíè ïèñòè.
     (e) Êîãàòî å íàëèöå ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàôè (b), (c) è (d) ïî-ãîðå,
ñúîòâåòíî êðèòåðèèòå íà JAR-OPS 1.515 òðÿáâà äà ñå ïðèëàãàò ñ èçêëþ÷åíèå íà
òîâà, ÷å JAROPS 1.515 (a)(1) è (2) íå òðÿáâà äà áúäàò ïðèëàãàíè êúì
Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-ãîðå.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì to JAR-OPS 1.495(c)(3)
     Ðàçðåøåíèå çà óâåëè÷åíè úãëè íà íàêëîí
     (a) Ñëåäíèòå êðèòåðèè òðÿáâà äà áúäàò èçïúëíåíè çà èçïîëçâàíå íà
óâåëè÷åíè úãëè íà íàêëîí, èçèñêâàùè ñïåöèàëíî ðàçðåøåíèå:
     (1) Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà
ñúäúðæà îäîáðåíà èíôîðìàöèÿ çà èçèñêâàíîòî óâåëè÷åíèå íà åêñïëîàòàöèîííàòà
ñêîðîñò è èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà ïîçâîëè ïîñòðîÿâàíåòî íà òðàåêòîðèÿòà íà
ïîëåòà, îò÷èòàéêè óâåëè÷åíèòå úãëè íà íàêëîíà è ñêîðîñòè.
     (2) Çà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò, òðÿáâà äà áúäå îñèãóðåíî âèçóàëíî
íàñî÷âàíå.
     (3) Ìèíèìàëíèòå èçèñêâàíèÿ çà âðåìåòî è îãðàíè÷åíèÿòà çà âÿòúðà òðÿáâà
äà áúäàò îïðåäåëåíè çà âñÿêà ïèñòà è äà áúäàò îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     (4) Îáó÷åíèå â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.975. [Ãë. 1, 01.03.98]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.515(a)(3)
     Ïðîöåäóðè çà ñòðúìåí ïîäõîä çà êàöàíå
     (a) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïðè íåîáõîäèìîñò îäîáðÿâà
ïðèëàãàíåòî íà ïðîöåäóðè çà ñòðúìåí ïîäõîä çà êàöàíå ñ úãúë íà íàêëîí íà
ãëèñàäàòà çà êàöàíå 4,5° è ïîâå÷å è ñ âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå íàä ïðàãà íà ÏÈÊ,
ïî-ìàëêà îò 15 m (50 ft), íî íå ïî-ìàëêà îò 10,7 m (35 ft), ïðè óñëîâèå ÷å ñà
èçïúëíåíè ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
     (1) ÐËÅ íà òèïà ñàìîëåò ñúäúðæà äàííè çà ìàêñèìàëíèÿ úãúë íà íàêëîíà íà
ãëèñàäàòà çà êàöàíå è äàííè çà èçìåíåíèÿòà íà ñòîéíîñòèòå íà äèñòàíöèèòå çà
êàöàíå ïðè èçïîëçâàíå íà êðèòåðèèòå çà ñòðúìåí ïîäõîä;
     (2) ëåòèùåòî, íà êîåòî ùå áúäàò èçïúëíÿâàíè ïðîöåäóðè çà ñòðúìåí ïîäõîä,
å îáîðóäâàíî ñ ïîäõîäÿùà ñèñòåìà, ïîçâîëÿâàùà äà ñå îïðåäåëè ãëèñàäàòà çà
êàöàíå, êàòî ìèíèìóì -ñèñòåìà çà âèçóàëíî îïðåäåëÿíå íà ãëèñàäàòà;
     (3) îïðåäåëåíè ñà è ñà îäîáðåíè ìèíèìóìè çà êàöàíå çà âñè÷êè ÏÈÊ çà
ñòðúìíè ïîäõîäè çà êàöàíå â ÐÏÏ; ïðè ðàçðàáîòâàíå è èçïúëíåíèå íà ïðîöåäóðè
çà ñòðúìåí ïîäõîä çà êàöàíå ñå îò÷èòàò ñëåäíèòå ôàêòîðè:
     (i) ðàçïîëîæåíèåòî íà ïðåïÿòñòâèÿòà â ðàéîíà íà ëåòèùåòî;
     (ii) òèïúò íà ñèñòåìàòà çà îïðåäåëÿíå íà ãëèñàäàòà è ñâåòëèííàòà ñèñòåìà
íà ÏÈÊ êàòî MLS, 3D-NAV, ILS, LLZ, VOR, NDB;
     (iii) ìèíèìóì âèçóàëíè ñðåäñòâà çà îïðåäåëÿíå ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà íà
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå;
     (iv) ñàìîëåòíîòî îáîðóäâàíå;
     (v) êâàëèôèêàöèÿòà íà ïèëîòèòå è ñïåöèàëíî îïîçíàâàíå íà ëåòèùåòî;
     (vi) ïðîöåäóðèòå è îãðàíè÷åíèÿòà ñïîðåä ÐËÅ;
     (vii) êðèòåðèèòå çà ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.515(a)(4)
     Êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã
     (a) Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.515 (a)(4), äèñòàíöèÿòà, èçïîëçâàíà çà
èç÷èñëÿâàíå íà ðàçðåøåíàòà ìàñà çà êàöàíå, ìîæå äà å ñúñòàâåíà îò
èçïîëçâàåìàòà äúëæèíà íà îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà ïëþñ îáÿâåíàòà íàëè÷íà
äèñòàíöèÿ çà êàöàíå. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ðàçðåøè òàêèâà
îïåðàöèè, àêî ñà èçïúëíåíè ñëåäíèòå êðèòåðèè:
     (1) Äåìîíñòðàöèÿ íà íóæäàòà îò îïåðàöèÿ çà êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã. Òðÿáâà
äà å íàëèöå ÿñåí îáùåñòâåí èíòåðåñ è åêñïëîàòàöèîííà íåîáõîäèìîñò çà
îïåðàöèÿòà, äúëæàùà ñå íà îòäàëå÷åíîñòòà íà ëåòèùåòî èëè íà ôèçè÷íè
îãðàíè÷åíèÿ, ñâúðçàíè ñ óäúëæàâàíå íà ïèñòàòà.
     (2) Ñàìîëåòíè è åêñïëîàòàöèîííè êðèòåðèè.
     i. Îïåðàöèè çà êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã ùå áúäàò ðàçðåøåíè ñàìî çà
ñàìîëåòè, êúäåòî âåðòèêàëíàòà äèñòàíöèÿ ìåæäó îêîòî íà ïèëîòà è íàé-íèñêàòà
÷àñò íà êîëåëàòà ïðè ñàìîëåò, óñòàíîâåí íà íîðìàëíà ãëèñàäà, íå íàäâèøàâà
 3 ìåòðà;
     ii. Êîãàòî ñå óñòàíîâÿâàò åêñïëîàòàöèîííèòå ìèíèìóìè íà ëåòèùåòî, âèäèìîñòòà/ RVR íå òðÿáâà äà áúäå ïî-ìàëêà îò 1,5 km. Â äîïúëíåíèå,
îãðàíè÷åíèÿòà çà âÿòúðà òðÿáâà äà áúäàò îïðåäåëåíè â ÐËÅ; è
     iii. Çà òàêèâà îïåðàöèè â ÐËÅ òðÿáâà äà áúäàò îïðåäåëåíè ìèíèìàëíèÿò
èçèñêâàí îïèò íà ïèëîòà, îáó÷åíèå è ïîçíàâàíå íà ëåòèùåòî.
     (3) Ïðèåòî å, ÷å ïðåñå÷íàòà âèñî÷èíà îò íà÷àëîòî íà èçïîëçâàåìàòà
äúëæèíà íà îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà å 50 ft.
     (4) Äîïúëíèòåëíè êðèòåðèè. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà
íàëîæè òàêèâà äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ, êàêâèòî ñìÿòà çà íåîáõîäèìè çà
áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ, âçåìàéêè ïðåäâèä õàðàêòåðèñòèêèòå íà âèäà ñàìîëåò,
îðîãðàôñêèòå õàðàêòåðèñòèêè â çîíàòà íà ïîäõîäà çà êàöàíå, íàçåìíèòå ñðåäñòâà
íà ïîäõîäà çà êàöàíå, êîèòî ñà íà ðàçïîëîæåíèå è ôàêòîðèòå çà ìèíàâàíåòî íà
âòîðè êðúã/ïðåïÿòñâèÿ çà êàöàíå. Ïîäîáíè äîïúëíèòåëíè óñëîâèÿ ìîãàò äà áúäàò
íàïðèìåð èçèñêâàíèÿòà çà VASI/PAPI - âèä íà ñèñòåìàòà çà âèçóàëíà èíäèêàöèÿ
íà ãëèñàäàòà è äð. [Ãë. 1, 01.03.98]
     Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.515(a)(4)
     Êðèòåðèè êúì ëåòèùàòà çà êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã
     (a) Èçïîëçâàíåòî íà áåçîïàñíà çîíà òðÿáâà äà áúäå ðàçðåøåíî îò ëåòèùíèòå
âëàñòè.
     (b) Èçïîëçâàåìàòà äúëæèíà íà îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà ñïîðåä
èçèñêâàíèÿòà íà 1.515 (à)(4) è òîâà ïðèëîæåíèå íå òðÿáâà äà íàäâèøàâà 90
ìåòðà.
     (c) Øèðèíàòà íà îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà íå òðÿáâà äà áúäå ïî-ìàëêà îò
äâà ïúòè øèðèíàòà íà ïèñòàòà èëè äâà ïúòè ðàçïåðåíîñòòà íà êðèëàòà, êîåòî å
ïî-ãîëÿìîòî, îò÷åòåíî îò ïðîäúëæåíèåòî íà öåíòðàëíàòà ëèíèÿ íà ïèñòàòà.
     (d) Îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà òðÿáâà äà áúäå ÷èñòà îò ïðåïÿòñòâèÿ èëè
âäëúáíàòèíè, êîèòî ìîãàò äà çàñòðàøàò ñàìîëåò, êîéòî íå äîëåòè äî ïðàãà íà
ïîëîñîòà. Íå òðÿáâà äà áúäå ðàçðåøåíî íàëè÷èåòî íà äâèæåùè ñå îáåêòè ïî
îáÿâåíàòà áåçîïàñíà çîíà, êîãàòî ïèñòàòà ñå èçïîëçâà çà îïåðàöèè çà êàöàíå ñ
ìàëúê ïðîáåã.
     (e) Íàêëîíúò íà îáÿâåíàòà çîíà çà áåçîïàñíîñò íå òðÿáâà äà íàäâèøàâà 5%
íàãîðå è 2% íàäîëó ïî ïîñîêàòà íà êàöàíå.
     (f) Çà öåëèòå íà òàçè îïåðàöèÿ, èçèñêâàíåòî íà JAR-OPS 1.480 (a)(5) çà
íîñåùàòà ñïîñîáíîñò (íà ïîêðèòèåòî íà ïèñòàòà) íå òðÿáâà äà ñå ïðèëàãà çà
îáÿâåíàòà çîíà çà áåçîïàñíîñò. [Ãë. 1, 01.03.98]

 ÏÎÄÐÀÇÄÅË Í-ÅÊÑÏËÀÎÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ ÊËÀÑ Â

     JAR-OPS 1.525
      Îáùè ïîëîæåíèÿ
      (a) Îïåðàòîð íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà åäíîìîòîðåí ñàìîëåò:
     (1) ïðåç íîùòà, èëè
     (2) ïðè ïðèáîðíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ, îñâåí êîãàòî ñå ïîä÷èíÿâàò íà
Ñïåöèàëíè ÏÂÏ.
     Çàáåëåæêà: Îãðàíè÷åíèÿòà âúðõó åêñïëîàòàöèÿòà íà åäíîìîòîðíè ñàìîëåòè
ñà îáõâàíàòè îò JAR-OPS 1.240(a)(6).
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà òðåòèðà äâóìîòîðíè ñàìîëåòè, êîèòî íå
îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.525(b), êàòî åäíîìîòîðíè ñàìîëåòè.
     JAR-OPS 1.530 Èçëèòàíå
     (a) Îïåðàòîðúò ïðè èçëèòàíå îñèãóðÿâà èçëåòíàòà ìàñà äà íå ïðåâèøàâà
ìàêñèìàëíàòà èçëåòíà ìàñà, îïðåäåëåíà â ÐËÅ çà ñúîòâåòíèÿ òèï ñàìîëåò è çà ôàêòè÷åñêèòå óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå.
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà íåçàâèøåíàòà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå,
îïðåäåëåíà ñïîðåä ÐËÅ, äà íå ïðåâèøàâà:
        (1) ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ íà ðàçáåãà, êîãàòî å çàâèøåíà ñ
êîåôèöèåíò 1,25, èëè
        (2) ïðè íàëè÷èå íà êðàåí ó÷àñòúê çà áåçîïàñíîñò íà ëåòèùåòî çà
èçëèòàíå èëè ó÷àñòúöè, ñâîáîäíè îò ïðåïÿòñòâèÿ â ïîñîêàòà íà èçëèòàíå, äèñòàíöèÿòà çà èçëèòà íå äà íå ïðåâèøàâà:
     (i) ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ íà ðàçáåãà, èëè
     (ii) çàâèøåíàòà ñ êîåôèöèåíò 1,15 ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ çà èçëèòàíå,
èëè
     (iii) çàâèøåíàòà ñ êîåôèöèåíò 1,3 îò ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ çà
ïðåêðàòåíî èçëèòàíå (ÄÏÈ);
     (ñ) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-ãîðå,
     îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îò÷èòà:
         (1) èçëåòíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà;
         (2) áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
         (3) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî;
         (4) ñúñòîÿíèåòî è òèïà íà ïîêðèòèåòî íà ÏÈÊ;
         (5) íàêëîíà íà ÏÈÊ â íàïðàâëåíèåòî çà èçëèòàíå;
         (6) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå
ïî-ìàëêî îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà.
     JAR-OPS 1.535 Áåçîïàñíà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿòà
ñàìîëåòè ñ ïîâå÷å îò åäèí äâèãàòåë (Âèæ IEM OPS 1.535)
     (à) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ÷èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ñàìîëåòè ñ äâà èëè
ïîâå÷å äâèãàòåëè, êàêòî å îïðåäåëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ íàñòîÿùèÿ Ïîäïàðàãðàô,
ïðè èçëèòàíå äà ïðåìèíàâà íàä ïðåïÿòñòâèÿòà ñ ïðåâèøåíèå íå ïî-ìàëêî îò
15,2 m (50 ft) è âñòðàíè îò òÿõ íà ðàçñòîÿíèå íå ïî-ìàëêî îò 90 m ïëþñ
0.125 õ D, êúäåòî D å õîðèçîíòàëíàòà äèñòàíöèÿ, èçìèíàâàíà îò ñàìîëåòà îò
êðàÿ íà äèñòàíöèÿòà çà èçëèòàíå, àêî å ïëàíèðàí çàâîé ïðåäè êðàÿ íà
äèñòàíöèÿòà çà èçëèòàíå, êîÿòî å íà ðàçïîëîæåíèå, ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå,
ïîñî÷åíè â Ïîäïàðàãðàôè (b) è (ñ) ïî-äîëó. Çà ñàìîëåòè ñ ðàçïåðåíîñò ïî-ìàëêà
îò 60 m ðàçñòîÿíèåòî âñòðàíè îò ïðåïÿòñòâèÿòà ñëåäâà äà áúäå ïîëîâèíàòà îò
ðàçïåðåíîñòòà ïëþñ 60 m, ïëþñ 0.125 õ D. Êîãàòî ñå èçïúëíÿâàò èçèñêâàíèÿòà
íà íàñòîÿùèÿ Ïîäïàðàãðàô (â æ AMC OPS 1.535(a) & IEM OPS 1.535(a)), òðÿáâà
äà ñå îò÷èòà, ÷å:
     (1) ïîëåòíàòà òðàåêòîðèÿ çà èçëèòàíå çàïî÷âà íà âèñî÷èíà 15,2 m (50 ft)
íàä òåðåíà â êðàÿ íà íåîáõîäèìàòà ÄÈ, îïðåäåëåíà ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà
JAR-OPS 1.530(b), è çàâúðøâà íà âèñî÷èíà 460 m (1500 ft) íàä òåðåíà;
     (2) êóðñúò íå ñå ïðîìåíÿ ïðåäè äîñòèãàíå íà âèñî÷è-íà 15,2 m (50 ft)
íàä òåðåíà, ñëåä êîåòî úãúëúò íà íàêëîíà íå ïðåâèøàâà 15°;
     (3) ñå äîïóñêà îòêàç íà êðèòè÷åí äâèãàòåë â òî÷êà îò ïîëåòíàòà
òðàåêòîðèÿ, ñúîòâåòñòâàùà íà òðàåêòîðèÿòà çà âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè,
êúäåòî ñå î÷àêâà äà áúäå èçãóáåí âèçóàëíèÿò êîíòàêò ñ îðèåíòèðèòå çà öåëèòå
íà çàîáèêàëÿíåòî íà ïðåïÿòñòâèÿòà;
     (4) ãðàäèåíòúò íà ïîëåòíàòà òðàåêòîðèÿ íà èçëèòàíå îò âèñî÷èíà 15,2 m
(50 ft) äî âèñî÷èíà, íà êîÿòî ñå ïðèåìà, ÷å îòêàçâà êðèòè÷åí äâèãàòåë,
ñúîòâåòñòâà íà ñðåäíèÿ ãðàäèåíò çà íàáîð è ïðåìèíàâàíå â ïîëåòíà
êîíôèãóðàöèÿ ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè, óìíîæåí ïî êîåôèöèåíò 0,77;
     (5) ãðàäèåíòúò íà ïîëåòíàòà òðàåêòîðèÿ íà èçëèòàíå îò âèñî÷èíà,
äîñòèãíàòà â ñúîòâåòñòâèå Ïîäïàðàãðàô (4) ïî-ãîðå äî êðàÿ íà òðàåêòîðèÿòà íà
èçëèòàíå, ñúîòâåòñòâà íà ãðàäèåíòà çà íàáîð íà âèñî÷èíà ïî ìàðøðóòà ñ åäèí
îòêàçàë äâèãàòåë ñïîðåä ÐËÅ çà òèïà ñàìîëåò;
     (b) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà íå èçèñêâà ïðîìåíè íà
òðàåêòîðèÿ, ïî-ãîëåìè îò 15°, îïåðàòîðúò íå å íåîáõîäèìî äà îò÷èòà
ïðåïÿòñòâèÿòà, êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà íà
ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò:
     (1) 300 m, àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà âèçóàëíî êóðñà ñ
íåîáõîäèìàòà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà
áúäàò îò÷åòåíè;
     èëè íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà ñà íà ðàçïîëîæåíèå äà ïðîäúëæè ïîëåòà ñúñ
ñúùàòà òî÷íîñò. (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.535(b)(1) & (c)(1));
     èëè
     (2) 600 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (c) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà èçèñêâà ïðîìåíè (âëÿâî èëè
âäÿñíî), ïî-ãîëåìè îò 15°, îïåðàòîðúò íå å íåîáõîäèìî äà îò÷èòà
ïðåïÿòñòâèÿòà, êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà íà
ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò:
     (1) 600 m - àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà êóðñà âèçóàëíî ñ
íåîáõîäèìàòà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ. (Âèæ
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.535(b)(1) & (c)(1)); èëè
     (2) 900 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (d) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (a), (b) è (c)
ïî-ãîðå îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îò÷èòà ôàêòè÷åñêèòå ñòîéíîñòè íà:
     (1) èçëåòíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà;
     (2) àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå è áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (3) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî;
     (4) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà.
     JAR-OPS 1.540 Ïðè ïîëåò ïî ìàðøðóò íà ìíîãîäâèãàòåëíè ñàìîëåòè
     (Âèæ IEM OPS 1.540)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà â î÷àêâàíèòå çà ïîëåò ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ è
â ñëó÷àé íà îòêàç íà åäèí äâèãàòåë ïðè ðàáîòåùè îñòàíàëè äâèãàòåëè íà
ìàêñèìàëíà ïðîäúëæèòåëíà ìîùíîñò â çàâèñèìîñò îò óñëîâèÿòà ñàìîëåòúò äà å â
ñúñòîÿíèå äà ïðîäúëæè ïîëåòà íà/èëè ïî-ãîëÿìà âèñî÷èíà îò ñúîòâåòíàòà
ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà â ñúîòâåòñòâèå ñ ÐÏÏ äî òî÷êà 300 m (1000ft)
íàä ëåòèùåòî, íà êîåòî ñúîòâåòíèòå èçèñêâàíèÿ ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè;
     (b) Êîãàòî ñå èçïúëíÿâàò èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, ñå
ïðèåìàò ñëåäíèòå äîïóñêàíèÿ:
     (1) ñàìîëåòúò íå èçïúëíÿâà ïîëåò íà âèñî÷èíà, ïðåâèøàâàùà âèñî÷èíàòà,
íà êîÿòî ìîæå äà ñå îñèãóðè âåðòèêàëíà ñêîðîñò íà íàáîð 1,5 m/s (300 ft/min)
c âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè íà ìàêñèìàëíà ïðîäúëæèòåëíà òÿãà ñïîðåä
óñëîâèÿòà; è
     (2) ãðàäèåíòúò ïî ìàðøðóòà ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë å ãðàäèåíòúò íà
ñíèæåíèå èëè íàáîð â çàâèñèìîñò îò ñëó÷àÿ, ðåñï. óâåëè÷åí ñ ãðàäèåíò 0,5%,
èëè íàìàëåí ñ ãðàäèåíò 0,5%.
     JAR-OPS 1.542 Ïðè ïîëåò no ìàðøðóò íà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë
     (Âèæ IEM OPS 1.542)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà â î÷-àêâàíèòå çà ïîëåò ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ
è â ñëó÷àé íà îòêàç íà äâè-ãàòåë ñàìîëåòúò äà å â ñúñòîÿíèå äà äîñòèãíå
ìÿñòî, íà êîåòî äà áúäå èçïúëíåíî áåçîïàñíî ïðèíóäèòåëíî êàöàíå. Çà
ñàìîëåòè, êàöàùè íà çåìíà ïîâúðõíîñò, ñå èçèñêâà ìÿñòî íà ñóøàòà, îñâåí àêî
íå å îäîáðåíî äðóãî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ AMC OPS
1.542(a).)]
     (b) Êîãàòî ñå èçïúëíÿâàò èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, ñå
ïðèåìàò ñëåäíèòå äîïóñêàíèÿ:
     (1) ñàìîëåòúò íå èçïúëíÿâà ïîëåò íà âèñî÷èíà, ïðåâèøàâàùà âèñî÷èíàòà,
íà êîÿòî ìîæå äà ñå îñèãóðè âåðòèêàëíà ñêîðîñò íà íàáîð 1,5 m/s (300 ft/min)
c äâèãàòåë, ðàáîòåù íà ìàêñèìàëíà ïðîäúëæèòåëíà ìîùíîñò ñïîðåä óñëîâèÿòà;
     (2) ãðàäèåíòúò ïî ìàðøðóòà è ãðàäèåíòúò íà ñíèæåíèå å óâåëè÷åí ñ
ãðàäèåíò 0,5 %.
     JAR-OPS 1.545 Êàöàíå íà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíè ëåòèùà
     (Âèæ ÀÌÑ OPS 1.545 &1.550)
     Îïåðàòîðúò å çàäúëæåí äà îñèãóðè ìàñàòà çà êàöàíå íà ñàìîëåòà,
îïðåäåëåí â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.475(a), äà íå ïðåâèøàâà ìàêñèìàëíàòà
ìàñà çà êàöàíå, ñúîòâåòñòâàùà íà âèñî÷èíàòà è òåìïåðàòóðàòà íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíîòî ëåòèùå êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå.
     JAR-OPS 1.550 Ïðè êàöàíå íà ñóõà ÏÈÊ
     (See AMC OPS 1.545 & 1.550)
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ìàñàòà íà ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.475(a) êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå, îò âèñî÷èíà 15,2 m
(50 ft) íàä ïðàãà íà ÏÈÊ äà ïîçâîëÿâà êàöàíå è ñïèðàíå â ðàìêèòå íà 70% îò
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÊ íà ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è íà êîåòî è äà å ðåçåðâíî
ëåòèùå;
     [(1) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîãàò äà îäîáðÿò èçïîëçâàíåòî íà
äàííèòå çà ïðîáåãà ïðè ïðèçåìÿâàíå, èç÷èñëåíè ñúãëàñíî ñ òîçè ïàðàãðàô,
îñíîâàâàéêè ñå íà âèñî÷èíà, êîÿòî å ïî-ìàëêà îò 50 ft, íî íå ïî-ìàëêà îò
35 ft. (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR OPS 1.550(a).)]
     [(2) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà îäîáðè Îïåðàöèè çà
êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã ñúîòâåòñòâèå ñ êðèòåðèèòå îò Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
1.550(a).]
(b) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå,
îïåðàòîðúò îò÷èòà ñëåäíîòî:
     (1) íàäìîðñêàòà âèñî÷èíàòà íà ëåòèùåòî;
     (2) íå ïîâå÷å îò 50% îò äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíî-íàñðåùíàòà
êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà;
     (3) ñúñòîÿíèåòî è òèïà íà ïîêðèòèåòî íà ÏÈÊ;
     (4) íàêëîíà íà ÏÈÊ â íàïðàâëåíèåòî çà êàöàíå.
     (c) Ïðè äèñïå÷èðàíå íà ñàìîëåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàô (à)
ïî-ãîðå ñå ïðèåìàò ñëåäíèòå äîïóñêàíèÿ:
     (1) êàöàíåòî äà áúäå èçïúëíåíî íà íàé-ïîäõîäÿùàòà ÏÈÊ ïðè áåçâåòðèå;
     (2) êàöàíåòî äà áúäå èçïúëíåíî íà íàé-ïúëíî ñúîòâåòñòâàùàòà ÏÈÊ,
îò÷èòàéêè âåðîÿòíèòå íàïðàâëåíèå è ñêîðîñò íà âÿòúðà, õàðàêòåðèñòèêèòå íà
ñàìîëåòà è äðóãè óñëîâèÿ, êàòî íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è òåðåí;
     (d) Ïðè íåâúçìîæíîñò äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô
(ñ)(2) ïî-ãîðå çà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå, ñàìîëåòúò ìîæå äà áúäå äîïóñíàò
äî ïîëåò, àêî å îïðåäåëåíî ðåçåðâíî ëåòèùå, êîåòî ïîçâîëÿâà íàïúëíî äà áúäàò
èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (a), (b) è (c) ïî-ãîðå.
     JAR-OPS 1.555 Ïðè êàöàíå íà ìîêðà è çàìúðñåíà ÏÈÊ
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå
äà å ïîíå 115% îò íåîáõîäèìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå, îïðåäåëåíà â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.550, êîãàòî ìåòåîðîëîãè÷íèòå äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì
ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå ñúçäàâàò ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ äà áúäå ìîêðà;
      (á) Êîãàòî ìåòåðåîëîãè÷íèòå äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà
êàöàíå ñúçäàâàò ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ äà áúäå çàìúðñåíà, îïåðàòîðúò å äëúæåí äà
îñèãóðè ðàçïîëàãàåìàòà ÄÊ, îïðåäåëåíà ÷ðåç èçïîëçâàíå íà äàííè, êîèòî ñà
ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà òåçè óñëîâèÿ, äà íå
ïðåâèøàâà íåîáõîäèìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå.
     (ñ) Äîïóñêà ñå êàöàíå íà ìîêðà ÏÈÊ ñ ðàçïîëàãàåìà äèñòàíöèÿ, ïî-ìàëêà
îò îïðåäåëåíàòà ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå, íî íå
ïî-ìàëêà îò íåîáõîäèìàòà äèñòàíöèÿ ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.550 (à),
ïðè óñëîâèå, ÷å â ÐËÅ å äàäåíà ñïåöèôè÷íàòà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ çà
äèñòàíöèèòå çà êàöàíå íà ìîêðè ïèñòè.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.525(b)
     Îñíîâíè ïîëîæåíèÿ - Íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïðè èçëèòàíå è êàöàíå
     Èçèñêâàíèÿòà îò òîâà Ïðèëîæåíèå ñå îñíîâàâàò íà JAR-23.63(c)(1) è
JAR-23.63(c)(2), äåéñòâàùè îò 11 ìàðò 1994.
     (à) Íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïðè èçëèòàíå
     (1) Ñ ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè
     (i) Ïîñòîÿííèÿò ãðàäèåíò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ñëåä èçëèòàíåòî òðÿáâà
äà áúäå íàé-ìàëêî 4% ïðè:
     (A) Ìîùíîñò ïðè èçëèòàíå íà âñåêè äâèãàòåë;
     (B) Ñïóñíàò êîëåñíèê, îñâåí àêî êîëåñíèêúò ìîæå äà áúäå ïðèáðàí çà íå
ïîâå÷å îò 7 ñåê, ìîæå äà ñå ïðèåìå çà ïðèáðàí;
     (C) Çàäêðèëêè â ïîçèöèÿ çà èçëèòàíå; è
     (D) Ñêîðîñò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà, íå ïî-ìàëêà îò 1.1 VMC è 1.2 VSI.
(îò ïî-ãîëÿìàòà îò 2-òå) (2) Ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë
     (i) Ïîñòîÿííèÿò ãðàäèåíò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà îò 400 ft íàä
ïîâúðõíîñòòà çà èçëèòàíå òðÿáâà äà áúäå èçìåðèìî ïîçèòèâåí ïðè:
     (A) Íåðàáîòåù êðèòè÷åí äâèãàòåë ñ âèòëî â ìèíèìàëíà ïîçèöèÿ çà ÷åëíî
ñúïðîòèâëåíèå;
     (B) Ðàáîòåùèÿò äâèãàòåë å íà èçëåòíà ìîùíîñò;
     (C) Ïðèáðàí êîëåñíèê;
     (D) Çàäêðèëêèòå ñà â ïîçèöèÿ çà èçëèòàíå; è
     (Å) Ñêîðîñòòà íà èçêà÷âàíå e åêâèâàëåíòíà íà òàçè äîñòèãíàòà ïðè 50 ft.
     (ii) Ïîñòîÿííèÿ ãðàäèåíò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà íå òðÿáâà äà áúäå
ïî-ìàëúê îò 0,75% íà âèñî÷èíà îò 1500 ft íàä ïîâúðõíîñòòà çà èçëèòàíå ïðè:
     (A) Íåðàáîòåù êðèòè÷åí äâèãàòåë, êàòî íåãîâîòî âèòëî e â ïîçèöèÿ çà
ìèíèìàëíî ÷åëíî ñúïðîòèâëåíèå;
     (B) Ðàáîòåùèÿò äâèãàòåë e â íå ïîâå÷å îò ìàêñèìàëåí ðåæèì íà ðàáîòà;
     (C) Ïðèáðàí e êîëåñíèêúò;
     (D) Çàäêðèëêèòå ñà ïðèáðàíè; è
     (E) Ñêîðîñòòà íà èçêà÷âàíå e íå ïî-ìàëêà îò 1.2 VSI.
     (Ü) Íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïðè êàöàíå
     (1) Ñ ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè
     (i) Ïîñòîÿííèÿò ãðàäèåíò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà òðÿáâà äà áúäå
íàé-ìàëêî 2,5% ñ:
     (A) He ïîâå÷å îò ìîùíîñòòà èëè òÿãàòà, íàëè÷íà 8 ñåêóíäè ñëåä íà÷àëîòî
íà äâèæåíèå íà ÐÓÄ îò ïîëîæåíèå íà ìàëúê ãàç äî ïîëîæåíèå.
     (B) Ñïóñíàò êîëåñíèê;
     (C) Çàäêðèëêè â ïîçèöèÿ çà êàöàíå; è
     (D) Ñêîðîñò íà èçêà÷âàíå åêâèâàëåíòíà íà VREF.
     (2) Ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë
     (i) Ïîñòîÿííèÿò ãðàäèåíò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà íå òðÿáâà äà áúäå
ïî-ìàëúê îò 0,75% íà âèñî÷èíà îò 1500 ft íàä ïîâúðõíîñòòà çà èçëèòàíå ñ:
     (A) Êðèòè÷íèÿ äâèãàòåë íåðàáîòåù è íåãîâîòî âèòëî â ïîçèöèÿ çà
ìèíèìàëíî ÷åëíî ñúïðîòèâëåíèå;
     (B) Ðàáîòåùèÿ äâèãàòåë â ìàêñèìàëåí ðåæèì íà ðàáîòà;
     (C) Êîëåñíèêà ïðèáðàí;
     (D) Çàäêðèëêèòå ïðèáðàíè; è
     (E) Ñêîðîñò íà èçêà÷âàíå íå ïî-ìàëêà îò 1.2 VSI.
      Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.535(b)(1) & (c)(1)
      Òðàåêòîðèÿ íà èçêà÷âàíå ñëåä èçëèòàíå - Âèçóàëíî íàâèãàöèîííî íàñî÷âàíå
ïî êóðñà Ñ öåë äà ñå ïîçâîëè âèçóàëíî íàâèãàöèîííî íàñî÷âàíå íà êóðñà,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïðåîáëàäàâàùèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ ïî
âðåìåòî íà åêñïëîàòàöèÿòà, âêëþ÷âàùè òàâàí íà îáëà÷íîñòòà è âèäèìîñò, äà ñà
òàêèâà, ÷å îáåêòèòå è/èëè íàçåìíèòå êîíòðîëíè òî÷êè äà ìîãàò äà áúäàò âèäåíè
è èäåíòèôèöèðàíè. Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ñïåöèôèöèðà, çà
êàñàåùèòå ëåòèùà, ìèíèìàëíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ, êîèòî ïîçâîëÿâàò íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íåïðåêúñíàòî äà îïðåäåëÿ è ïîääúðæà ïðàâèëíàòà òðàåêòîðèÿ
íà ïîëåòà ïî îòíîøåíèå íà íàçåìíèòå êîíòðîëíè òî÷êè, òàêà ÷å äà ñå îñèãóðè
áåçîïàñíî ïðåëèòàíå ïî îòíîøåíèå íà ïðåïÿòñòâèÿ è ìåñòíîñòè, êàêòî ñëåäâà:
     (a) Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå äîáðå äåôèíèðàíà ïî îòíîøåíèå íà
íàçåìíèòå êîíòðîëíè òî÷êè, òàêà ÷å òðàåêòîðèÿòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå ïðåëåòè,
äà ìîæå áúäå àíàëèçèðàíà çà èçèñêâàíèÿòà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ.
     (b) Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå âúâ âúçìîæíîñòèòå íà ñàìîëåòà ïî
îòíîøåíèå íà ïîñòúïàòåëíàòà ñêîðîñò, úãúë íà íàêëîí è åôåêò îò âÿòúðà;
     (c) Òðÿáâà äà áúäå îñèãóðåíî ïèñìåíî è/èëè èëþñòðîâàíî îïèñàíèå íà
ïðîöåäóðàòà çà ïîëçâàíå îò åêèïàæà; è
     (d) ëèìèòèðàùèòå óñëîâèÿ íà îêîëíàòà ñðåäà òðÿáâà äà áúäàò
ñïåöèôèöèðàíè (íàïð. âÿòúð, îáëàöè, âèäèìîñò, äåí/íîù, çàîáèêàëÿùî
îñâåòÿâàíå, îñâåòÿâàíå íà ïðåïÿòñòâèÿòà).
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.550(a)
     Ïðîöåäóðè çà ïîäõîä çà êàöàíå ïî ñòðúìíà ãëèñàäà
     (à) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìè-íèñòðàöèÿ ìîæå äà îäîáðè ïðèëàãàíåòî íà
Ïðîöåäóðè çà ïîäõîä çà êàöàíå ïî ñòðúìíà òðàåêòîðèÿ ñ èçïîëçâàíå íà úãúë íà
íàêëîíà íà ãëèñàäà îò 4.50 èëè ïîâå÷å è ñ âèñî÷èíà ïî-ìàëêî îò 50 ft íî íå
ïî-ìàëêî îò 35 ft, êàòî å îñèãóðåíî âçåìàíåòî ïîä âíèìàíèå íà ñëåäíèòå
êðèòåðèè:
     (1) ÐËÅ òðÿáâà äà óòî÷íÿâà ìàêñèìàëíèÿ îäîáðåí úãúë íà íàêëîíà íà
ãëèñàäà, âñè÷êè äðóãè îãðàíè÷åíèÿ, ïðîöåäóðè çà ïîäõîä çà êàöàíå ïî ñòðúìíà
òðàåêòîðèÿ ïðè îáè÷àéíè, íåîáè÷àéíè èëè ñïåøíè ñëó÷àè, êàêòî è ïîïðàâêèòå â
äàííè çà äúëæèíàòà íà ìÿñòîòî çà êàöàíå, êîãàòî ñå èçïîëçâàò êðèòåðèèòå çà
ïîäõîä çà êàöàíå ïî ñòðúìíà òðàåêòîðèÿ;
     (2) Íà âñÿêî ëåòèùå, íà êîåòî ùå ñå èçïúëíÿâà ïðîöåäóðà çà êàöàíå ïî
ñòðúìíà òðàåêòîðèÿ, òðÿáâà äà èìà íàëè÷íà ãëèñàäà, íàé-ìàëêî âèçóàëíà
ñèñòåìà çà ïîäõîä
     (3) Òðÿáâà äà ñà ñïåöèôèöèðàíè ìèíèìàëíèòå èçèñêâàíèÿ çà
ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ çà âñÿêà ïèñòà, êîÿòî ñå èçïîëçâà çà ïîäõîä çà
êàöàíå ïî ñòðúìíà òðàåêòîðèÿ. Òðÿáâà äà ñå âçåìå ïîä âíèìàíèå ñëåäíîòî:
     (i) ðàçïîëîæåíèåòî íà ïðåïÿòñòâèÿòà;
     (ii) òèïúò íà ãëèñàäàòà è íàñî÷âàíåòî ïî ïèñòàòà òàêèâà êàòî âèçóàëíè
ñðåäñòâà, MLS, 3D-NAV, ILS, LLZ, VOR, NDB;
     (iii) ìèíèìàëíî âèçóàëíî îðèåíòèðàíå ïðè DH è MDA;
     (iv) íàëè÷íî áîðäíî îáîðóäâàíå;
     (v) êâàëèôèêàöèÿ íà ïèëîòà è îñâåäîìåíîñò çà îïðåäåëåíîòî ëåòèùå;
     (vi) îãðàíè÷åíèÿ è ïðîöåäóðè îò ÐËÅ; è
     (vii) îñîáåíîñòè ïðè ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã.
     Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.550(a)
     (a) Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.550(a)(2) ðàçñòîÿíèåòî, êîåòî ñå èçïîëçâà çà
èç÷èñëÿâàíåòî íà ïîçâîëåíàòà ìàñà çà êàöàíå, ìîæå äà ñúäúðæà èçïîëçâàåìàòà
äúëæèíà îò îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò ïëþñ çàÿâåíàòà íàëè÷íà äèñòàíöèÿ çà
êàöàíå. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà îäîáðè òàêèâà îïåðàöèè â
ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñëåäíèòå êðèòåðèè:
     (1) Èçïîëçâàíåòî íà îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò òðÿáâà äà áúäå
îäîáðåíî îò àäìèíèñòðàöèÿòà íà ëåòèùåòî;
     (2) Îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò òðÿáâà äà áúäå èç÷èñòåíà îò
ïðåïÿòñòâèÿ èëè âäëúáíàòèíè, êîèòî áèõà çàñòðàøèëè äîëèòàíåòî íà ñàìîëåòà äî
ïðàãà íà ïèñòàòà è íå áèâà äà ñå ïîçâîëÿâà íàëè÷èåòî íà ïîäâèæíè îáåêòè íà
îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò, äîêàòî ïèñòàòà ñå èçïîëçâà çà îïåðàöèè ïðè
êàöàíå ñ ìàëúê ïðîáåã;
     (3) Íàêëîíúò íà îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò íå òðÿáâà äà íàäâèøàâà 5%
íàêëîí íàãîðå, íèòî 2% íàêëîí íàäîëó ïî ïîñîêà íà êàöàíåòî;
     (4) Èçïîëçâàåìàòà äúëæèíà íà îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò, ñúãëàñíî
óêàçàíèÿòà íà òîâà Äîïúëíåíèå, íå òðÿáâà äà íàäâèøàâà 90 ìåòðà;
     (5) Øèðèíàòà íà îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò íå òðÿáâà äà áúäå
ïî-ìàëêà îò äâà ïúòè øèðèíàòà íà ïèñòàòà, öåíòðèðàíà â ïðîäúëæåíèåòî íà îñíîâíàòà ëèíèÿ íà ïèñòàòà;
     (6) Ïðèåìà ñå, ÷å ïðåñå÷íàòà âèñî÷èíà íàä íà÷àëîòî íà èçïîëçâàåìàòà
äúëæèíà íà îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò íå òðÿáâà äà áúäå ïî-ìàëêà îò 50 ft.
     (7) Çà öåëèòå íà òàçè åêñïëîàòàöèÿ íå å íåîáõîäèìî äà ñå ïðèëàãàò
èçèñêâàíèÿòà îò JAR-OPS 1.480(a)(5) çà íîñåùàòà ñïîñîáíîñò íà ïèñòàòà
ñïðÿìî îáÿâåíàòà çîíà íà áåçîïàñíîñò.
     (8) Èçèñêâàíèÿòà çà ìèíèìàëíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ òðÿáâà äà áúäàò
ñïåöèôèöèðàíè è îäîáðåíè çà âñÿêà ïèñòà, êîÿòî ñå èçïîëçâà è íå òðÿáâà äà áúäàò
ïî-íèñêè îò ïî-âèñîêèòå çà ÏÂÏ èëè ìèíèìóìà çà íåïðåöèçíè çàõîäè çà êàöàíå;
     (9) Èçèñêâàíèÿòà çà ïèëîòèòå òðÿáâà äà áúäàò ñïåöèôèöèðàíè (îòíåñè ñå
êúì JAR-OPS 1.975(a));
     (10) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà íàëîæè äîïúëíèòåëíè
óñëîâèÿ, òàêèâà êàêâèòî ñà íåîáõîäèìè çà áåçîïàñíîñòòà íà åêñïëîàòàöèÿòà,
êàòî âçåìàò â ïðåäâèä õàðàêòåðèñòèêèòå íà òèïà ñàìîëåò, íàçåìíè ñðåäñòâà íà
ïîäõîä çà êàöàíå è ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã èëè âúçïðåïÿòñòâàíî êàöàíå.
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË I - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÅÍ ÊËÀÑ C
      JAR-OPS 1.560 Oáùè ïîëîæåíèÿ
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè óáåäèòåëíî ñúîòâåòñòâèå íà èçèñêâàíèÿòà
íà íàñòîÿùèÿ ïîäðàçäåë ñ îäîáðåíèòå åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, â ÐËÅ,
êàêòî è íåîáõîäèìîñòòà îò äîïúëíèòåëíè õàðàêòåðèñòèêè ïðèåìëèâè çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, à îò îäîáðåíèòå åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè â ÐËÅ ñà íåäîñòàòú÷íè.
     JAR-OPS 1.565 Èçëèòàíå
     (à) Ïðè èçëèòàíå îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè èçëåòíàòà ìàñà äà íå
ïðåâèøàâà ìàêñèìàëíî äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà, îïðåäåëåíà â ÐËÅ çà
ñúîòâåòíèÿ òèï ñàìîëåò çà ñúîòâåòíàòà âèñî÷èíà ïî àòìîñôåðíî íàëÿãàíå è
âúíøíà òåìïåðàòóðà íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå;
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè çà ñàìîëåòè, çà êîèòî
õàðàêòåðèñòèêèòå çà äúëæèíà íà ïèñòàòà ïðè èçëèòàíå, ñúäúðæàùè ñå â ÐËÅ, íå
âêëþ÷âàò èç÷èñëåíèÿ ïðè îòêàç íà äâèãàòåë, äèñòàíöèÿòà îò íà÷àëîòî íà
ðàçáåãà äî âèñî÷èíà 15 m (50 ft) íàä ïîâúðõíîñòòà, ïðè ðàáîòåùè âñè÷êè
äâèãàòåëè íà ìàêñèìàëåí èçëåòåí ðåæèì:
     (1) çàâèøåíà ñ êîåôèöèåíò 1,33 çà äâóäâèãàòåëíè ñàìîëåòè;
     (2) çàâèøåíà ñ êîåôèöèåíò 1,25 çà òðèäâèãàòåëíè ñàìîëåòè;
     (3) çàâèøåíà ñ êîåôèöèåíò 1,18 çà ÷åòèðèäâèãàòåëíè ñàìîëåòè, äà íå
ïðåâèøàâà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà ðàçáåã íà ëåòèùåòî íà èçëèòàíå;
     (c) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè çà ñàìîëåò, çà êîéòî
õàðàêòåðèñòèêèòå çà èçëèòàíå, ñúäúðæàùè ñå â ÐËÅ, ïðåäâèæäàò âúçìîæåí îòêàç
íà äâèãàòåë, ñëåäíèòå óñëîâèÿ, ñúîáðàçåíè ñ ÐËÅ:
     (1) ïîòðåáíàòà ÄÏÈ (äèñòàíöèÿ çà ïðåêðàòåíî èçëèòàíå) äà íå ïðåâèøàâà
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÏÈ;
     (2) ïîòðåáíàòà ÄÈ íå òðÿáâà äà ïðåâèøàâà ðàçïîëàãàåìàòà ÄÈ, êàòî â
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÈ ñå âêëþ÷âà çîíà, ñâîáîäíà îò ïðåïÿòñòâèÿ, ñ äúëæèíà íå
ïîâå÷å îò ïîëîâèíàòà îò ðàçïîëàãàåìàòà äúëæèíà íà ðàçáåãà;
     (3) ïîòðåáíàòà äúëæèíà íà ðàçáåãà (ÄÐ) çà èçëèòàíå äà íå ïðåâèøàâà
ðàçïîëàãàåìàòà ÄÐ;
     (4) èçèñêâàíèÿòà ñå ñïàçâàò, êàòî ñå èçïîëçâà åäèíñòâåíî ñòîéíîñòòà íà
ñêîðîñòòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïðè èçëèòàíå (V1) çà ïðåêðàòåíî è ïðîäúëæåíî
èçëèòàíå;
     (5) íà ìîêðà èëè çàìúðñåíà ÏÈÊ èçëåòíàòà ìàñà äà íå ïðåâèøàâà
äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà çà ñóõà ÏÈÊ ïðè ñúùèòå óñëîâèÿ;
     (d) Îïåðàòîðúò ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (b) è (c)
ïî-ãîðå òðÿáâà äà îò÷èòà ñëåäíîòî:
     (1) àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå è áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (2)) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî;
     (3) ñúñòîÿíèåòî è òèïà íà ïîêðèòèåòî íà ÏÈÊ (âèæ êðàÿ IEM OPS
1.565(d)(3));
     (4) íàêëîíà íà ÏÈÊ â ïîñîêà íà èçëèòàíåòî (âèæ AMC OPS 1.565(d)(4));
     (5) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà;
     (6) çàãóáåíàòà ÷àñò îò ðàçïîëàãàåìèòå äèñòàíöèè ïðè èçëèçàíåòî íà
ñàìîëåòà íà ÏÈÊ â ïîëîæåíèå çà èçëèòàíå (Âèæ IEM OPS 1.565(d)(6).)].
     JAR-OPS 1.570 Îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíà âèñî÷èíà íàä ïðåïÿòñòâèÿòà ïðè
èçëèòàíå
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ÷èñòàòà îò ïðåïÿòñòâèÿ òðàåêòîðèÿ íà
èçëèòàíå íà ñàìîëåò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë äà îñèãóðÿâà âèñî÷èíà íàä
ïðåïÿòñòâèÿòà íå ïî-ìàëêà îò 15 m (50 ft) ïëþñ 0.01 x D è õîðèçîíòàëíà
äèñòàíöèÿ íå ïî-ìàëêî îò 90 m ïëþñ 0.125 D, êàòî D å õîðèçîíòàëíîòî
ðàçñòîÿíèå, èçìèíàòî îò ñàìîëåòà îò êðàÿ íà ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà
èçëèòàíå.
     Çà ñàìîëåòè ñ äúëæèíà íà êðèëàòà ïî-ìàëêà îò 60 m îò êðàé äî êðàé ìîæå
äà áúäå èçïîëçâàíî õîðèçîíòàëíî ñâîáîäíî ïðîñòðàíñòâî îò ïðåïÿòñòâèÿ ðàâíî
íà ïîëîâèíàòà îò äúëæèíàòà íà êðèëàòà íà ñàìîëåòà îò êðàé äî êðàé ïëþñ 60,
ïëþñ 0.125õD.
     (b) ×èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà èçëèòàíå íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà çàïî÷âà îò
âèñî÷èíà 15 m (50 ft) íàä ïîâúðõíîñòòà îò êðàÿ íà äèñòàíöèÿòà çà èçëèòàíå,
îïðåäåëåíà ñúãëàñíî JAR-OPS 1.565(b), èëè (ñ) ñïîðåä ïðèëîæèìîòî è äà
çàâúðøâà íà âèñî÷èíà 460 m (1500 ft) íàä ïîâúðõíîñòòà;
     (ñ) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå äà îò÷èòà
ôàêòè÷åñêèòå ñòîéíîñòè íà:
     (1) èçëåòíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà;
     (2) àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå è áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (3) òåìïåðàòóðàòà íà âúçäóõà íà ëåòèùåòî; è
     (4) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà;
     (d) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå äà íå ñå
äîïóñêà ïðîìÿíà â êóðñà íà ñàìîëåòà äî äîñòèãàíåòî íà òî÷êà îò ÷èñòàòà
òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, íà êîÿòî ñàìîëåòúò å äîñòèãíàë âèñî÷èíà îò 15 m
(50 ft) íàä ïîâúðõíîñòòà. Ñúîòâåòíî äî âèñî÷èíà 120 m (400 ft) äà íå ñå
äîïóñêà íàêëîí íà ñàìîëåòà ïîâå÷å îò 15°. Íàä 120 m (400 ft) íàêëîíèòå ìîæå
äà ñà ïî-ãîëåìè îò 15°, íî äà ñå ïðàâÿò ðàç÷åòè çà íå ïîâå÷å îò 25°.
Ñúîòâåòíî äà ñå îò÷èòà è åôåêòúò îò íàêëîíà âúðõó åêñïëîàòàöèîííàòà ñêîðîñò
è òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà, âêëþ÷èòåëíî óâåëè÷åíèòå äèñòàíöèè â ðåçóëòàò íà
óâåëè÷åíèòå åêñïëîàòàöèîííè ñêîðîñòè; (Âèæ AMC OPS1.570(d).)
     (e) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà íå èçèñêâà íàêëîíè,
ïî-ãîëåìè îò 15°, íå îò÷èòà ïðåïÿòñòâèÿòà, êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò
òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò:
     (1) 300 m - àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà íåîáõîäèìàòà
íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò
îò÷åòåíè (Âèæ AMC OPS 1.570(e)(1) & (f)(1)); èëè
     (2) 600 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (f) ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ðàç÷åòíàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà èçèñêâà íàêëîíè, ïî-ãîëåìè
îò 15°, íå îò÷èòà ïðåïÿòñòâèÿòà, êîèòî ñå íàìèðàò âñòðàíè îò òðàåêòîðèÿòà íà
ïîëåòà íà ðàçñòîÿíèå, ïî-ãîëÿìî îò:
     (1) 600 m - àêî ïèëîòúò èìà âúçìîæíîñò äà ïîääúðæà íåîáõîäèìàòà
íàâèãàöèîííà òî÷íîñò ïðåç çîíàòà ñ ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò
îò÷åòåíè (Âèæ AMC OPS 1.570(e)(1) & (f)(1)); èëè
     (2) 900 m - çà ïîëåòè ïðè âñè÷êè îñòàíàëè óñëîâèÿ;
     (g) Îïåðàòîðúò óñòàíîâÿâà ïðîöåäóðè çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè,
êîèòî äà îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.570 è îñèãóðÿâàùè áåçîïàñíà
òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, ãàðàíòèðàùà, ÷å ñàìîëåòúò ùå èçáåãíå ïðåïÿòñòâèÿòà è
ùå áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî JAR-OPS 1.5[8]0, èëè ùå ìîæå äà êàöíå íà
ëåòèùåòî, îò êîåòî å èçëåòÿë èëè íà ðåçåðâíîòî íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå.
     [Èçì. 10, 01.03.06]
     JAR-OPS 1.575 Ïîëåò ïî ìàðøðóò - âñè÷êè äâèãàòåëè ðàáîòÿò
     (à) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ñàìîëåòà ïðè âñÿêà î÷àêâàíà çà
ïîëåòà ìåòåîðîëîãè÷íà îáñòàíîâêà âúâ âñÿêà òî÷êà îò òðàåêòîðèÿòà ìó èëè ïðè
êîåòî è äà å ïëàíèðàíî îòêëîíåíèå äà ìîæå äà èçâúðøâà íàáîð íà âèñî÷èíà ñúñ
ñêîðîñò íå ïî-ìàëêà îò 1,5 m/s (300 ft/min) ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè íà
ìàêñèìàëíà ïðîäúë-æèòåëíà ìîùíîñò íà:
     (1) ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè çà áåçîïàñåí ïîëåò ïî òðàåêòîðèÿòà èëè íà
âñÿêî ïëàíèðàíî îòêëîíåíèå, îïðåäåëåíè âúâ èëè èç÷èñëåíè ñúãëàñíî
èíôîðìàöèÿòà îò ÐËÅ îòíîñíî äàäåí òèï ñàìîëåò; è
     (2) ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè, íåîáõîäèìè çà èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî
JAR-OPS 1.580 and 1.585 ñïîðåä ïðèëîæèìîòî.
     JAR-OPS 1.580 Ïîëåò ïî ìàðøðóò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë
     (Âèæ AMC OPS 1.580)
     (a) Ïðè ïîëåò ñ åäèí îòêàçàë äâèãàòåë îïåðàòîðúò å äëúæåí äà
îñèãóðè ñàìîëåòà â î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ íà ïîëåòà, â êîÿòî
è äà å òî÷êà íà ïîëåòà è ïðè âñè÷êè ïëàíèðàíè îòêëîíåíèÿ îò íåãî, ñ îñòàíàëè
äâèãàòåëè èëè äâèãàòåë, ðàáîòåùè ñ ìàêñèìàëíèÿ âúçìîæåí ïîñòîÿíåí ðåæèì, äà å
â ñúñòîÿíèå äà ïðîäúëæè ïîëåòà îò êðåéñåðñêà âèñî÷èíà äî ëåòèùå, êúäåòî äà
êàöíå â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.595 or JAR-OPS 1.600
ñïîðåä ïðèëîæèìîòî, êàòî îñèãóðÿâà ïðåâèøåíèå íàä òåðåíà èëè ïðåïÿòñòâèÿòà â
ðàìêèòå íà 9,3 km (5 NM) îò äâåòå ñòðàíè íà íàïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà íå
ïî-ìàëêî îò:
     (1) 300 m (1000 ft) - ïðè ñêîðîñò íà íàáîð íà âèñî÷èíà, ðàâíà è
ïî-ãîëÿìà îò íóëà; èëè
     (2) 600 m (2000 ft) - ïðè ñêîðîñò íà íàáîð íà âèñî÷èíà,
ïî-ìàëêà îò íóëà;
     (b) Òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà äà ïðîäúëæè â èçêà÷âàíå íà âèñî÷èíà ìèíèìóì
460 m (1500 ft) íàä ëåòèùåòî, íà êîåòî ñå ïðåäïîëàãà, ÷å ùå
ñå èçâúðøè êàöàíå ñëåä îòêàçà íà äâèãàòåëÿ;
     (c) Çà öåëèòå íà íàñòîÿùèÿ Ïîäïàðàãðàô íåîáõîäèìàòà ñêîðîñò íà íàáîð íà
âèñî÷èíà ùå áúäå ñ 0,7 m/s (150 ft/min) ïî-ìàëêà îò îïðåäåëåíàòà îáùà
ñêîðîñò íà íàáîð çà ïîëåòà.
     (d) Êîãàòî å ïîêàçàíî ñúîòâåòñòâèå ñ òîçè ïàðàãðàô, îïåðàòîðúò ìîæå äà
óâåëè÷è ðàçëèêèòå â øèðèíà îò Ïîäïàðàãðàô (à)ïî-ãîðå äî 18,5 êì (10 nm), àêî
íàâèãàöèîííàòà ïðåöèçíîñò íå äîñòèãà 95% îò èçèñêóåìàòà.
     (e) Ñ öåë îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà ñå ðàçðåøàâà àâàðèéíîòî
èçõâúðëÿíå íà ãîðèâî äî íèâî ñúâìåñòèìî ñ èçèñêâàíèÿòà çà äîñòèãàíå íà
ëåòèùåòî ñ íåîáõîäèìèòå ðåçåðâè îò ãîðèâî.
     JAR-OPS 1.585 Ïîëåò ïî ìàðøðóò ñ äâà îòêàçàëè äâèãàòåëÿ ïðè
     ñàìîëåò ñ òðè èëè ïîâå÷å äâèãàòåëè
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ñàìîëåòà ñ òðè è ïîâå÷å äâèãàòåëè äà
íå èçïúëíÿâà ïîëåò ïî ìàðøðóò, ñúäúðæàù òî÷êà, îòñòîÿùà íà ðàçñòîÿíèå,
ïî-ãîëÿìî îò òîâà, êîåòî ìîæå äà áúäå ïðåëåòÿíî â ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà
ñïîêîéíà àòìîñôåðà â ðàìêèòå íà 90 min ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà ìàêñèìàëíà
äàëå÷èíà è ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè îò ëåòèùå, ñúîòâåòñòâàùî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà çà î÷àêâàíàòà ìàñà çà êàöàíå,
îñâåí àêî íå ñà èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (b) äî (e) ïî-äîëó.
     (b) ×èñòàòà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò ïî ìàðøðóò ñ îòêàçàëè äâà äâèãàòåëÿ
òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà ñàìîëåòúò äà ïðîäúëæè ïîëåòà â î÷àêâàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè
óñëîâèÿ ïðè îñèãóðåíà ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íàä ïîâúðõíîñòòà è ïðåïÿòñòâèÿòà
ìèíèìóì 600 m (2000 ft) â ðàìêèòå íà 9,3 km (5 NM) îò âñÿêà ñòðàíà íà
íàïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà äî ëåòèùå, íà êîåòî å âúçìîæíî êàöàíå ñ î÷àêâàíîòî
òåãëî çà êàöàíå ïðè ñïàçâàíå íà åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè.
     (c) Ïðèåìà ñå, ÷å äâàòà äâèãàòåëÿ ñà îòêàçàëè â íàé-êðèòè÷íàòà òî÷êà íà
ìàðøðóòà, êúäåòî ñàìîëåòúò å íà ðàçñòîÿíèå ïîâå÷å îò 90 min ïîëåò ïðè
êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà ìàêñèìàëíà äàëå÷èíà è ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè â
ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ íà ñïîêîéíà àòìîñôåðà îò ëåòèùå, ñúîòâåòñòâàùî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà çà î÷àêâàíàòà ìàñà çà êàöàíå.
      (d) Î÷àêâàíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà â òî÷êàòà, çà êîÿòî ñå ïðèåìà, ÷å ñà
îòêàçàëè äâà äâèãàòåëÿ, òðÿáâà äà áúäå íå ïî-ìàëêà îò òàçè, âêëþ÷âàùà
íåîáõîäèìîòî ãîðèâî çà ïîëåò äî ëåòèùåòî çà êàöàíå, êàòî ñå ïðèåìå, ÷å
ñàìîëåòúò ùå ñå ÿâè íà 450 m (1500 ft) íàä çîíàòà çà êàöàíå, ñëåä êîåòî ùå
èìà çàïàñ îò ïîëåòíî âðåìå â ðàìêèòå íà 15 min;
     (e) Çà ïðèëîæèìîñòòà íà íàñòîÿùèÿ Ïîäïàðàãðàô âúçìîæíàòà ñêîðîñò íà
íàáîð íà âèñî÷èíà òðÿáâà äà áúäå ñ 0,75 m/s (150 ft/ìèí) ïî-ìàëêà îò
ïðåäïèñàíàòà;
     (f) Êîãàòî å ïîêàçàíî ñúîòâåòñòâèå ñ òîçè ïàðàãðàô, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
óâåëè÷è ðàçëèêèòå â øèðèíà îò Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå äî 18,5 êì (10 nm), àêî
íàâèãàöèîííàòà ïðåöèçíîñò íå äîñòèãà 95% îò èçèñêóåìàòà.
     (g) Ñ öåë îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà ñå ðàçðåøàâà
àâàðèéíîòî èçõâúðëÿíå íà ãîðèâî äî íèâî ñúâìåñòèìî ñ èçèñêâàíèÿòà çà
äîñòèãàíå íà ëåòèùåòî ñ íåîáõîäèìèòå ðåçåðâè îò ãîðèâî.
     JAR - OPS 1.590 Ïðè êàöàíå íà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è
     ðåçåðâíè ëåòèùà
     (Âèæ AMC OPS 1.590 è 1.595)
     Ïðè êàöàíå íà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíè ëåòèùà îïåðàòîðúò
îñèãóðÿâà ìàñàòà çà êàöàíå íà ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR - OPS
1.475(a), äà íå ïðåâèøàâà ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå, îïðåäåëåíà ñúãëàñíî
ÐËÅ çà ñúîòâåòíàòà âèñî÷èíà, è îò÷èòàéêè îò ÐËÅ âúíøíàòà òåìïåðàòóðà íà
ëåòèùåòî çà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíîòî ëåòèùå êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà
êàöàíå.
     JAR - OPS 1.595 Êàöàíå íà ñóõà ÏÈÊ
     (âèæ AMC OPS 1.590 and 1.595)
     (a) Ïðè êàöàíå íà ñóõà ÏÈÊ îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè ìàñàòà íà
ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR - OPS 1.475(a) êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå
çà êàöàíå, ïîçâîëÿâà êàöàíå è ñïèðàíå, ðàç÷èòàíî îò âèñî÷èíà 15 m (50 ft) íàä
ïðàãà íà ÏÈÊ äî 70% îò ðàçïîëàãàåìàòà ÄÊ (äèñòàíöèÿ çà êàöàíå) íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå è íà êîåòî è äà å ðåçåðâíî ëåòèùå;
     (b) Ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå
àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îò÷èòà ñëåäíîòî: (1) íàäìîðñêàòà âèñî÷èíà íà ëåòèùåòî;
     (2) íå ïîâå÷å îò 50% îò íàñðåùíàòà êîìïîíåíòà íà âÿòúðà èëè íå ïî-ìàëêî
îò 150% îò ãðúáíàòà êîìïîíåíòà;
     (3) âèäà íà ïîêðèòèåòî íà ÏÈÊ (âèæ AMC OPS 1.595(b)(3));
     (4) íàêëîíà íà ÏÈÊ â íàïðàâëåíèåòî çà êàöàíå (âèæ AMC OPS 1.595(b)(4)).
     (c) Çà èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå ñå ïðèåìàò
ñëåäíèòå äîïóñêàíèÿ:
     (1) êàöàíåòî äà áúäå èçïúëíåíî íà íàé-ïîäõîäÿùàòà ÏÈÊ ïðè áåçâåòðèå;
     (2) êàöàíåòî äà áúäå èçïúëíåíî íà ÏÈÊ, íàé-ïúëíî ñúîòâåòñòâàùà ïðè
îò÷èòàíå íà âåðîÿòíèòå íàïðàâëåíèå è ñêîðîñò íà âÿòúðà, õàðàêòåðèñòèêèòå íà
ñàìîëåòà è äðóãè óñëîâèÿ, êàòî íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è òåðåí. (Âèæ IEM OPS
1.595(c).)
     (d) Aêî íå ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô (c)(2)
ïî-ãîðå çà ëåòèùå çà ìåñòîíàçíà÷åíèå, ñàìîëåòúò ìîæå äà áúäå äîïóñíàò äî
ïîëåò, àêî å îïðåäåëåíî ðåçåðâíî ëåòèùå, êîåòî ïîçâîëÿâà íàïúëíî äà áúäàò
èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàôè (a), (b) è (c).
     JAR - OPS 1.600 Êàöàíå íà ìîêðà è çàìúðñåíà ÏÈÊ
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè òîãàâà, êîãàòî ìåòåîðîëîãè÷íèòå
äîêëàäè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå ñúçäàâàò ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ
äà áúäå ìîêðà, ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå äà å ïîíå 115% îò
íåîáõîäèìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ
JAR - OPS 1.595;
     (b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè òîãàâà, êîãàòî ìåòåîðîëîãè÷íèòå
ðàç÷åòè è ïðîãíîçè êúì ðàç÷åòíîòî âðåìå çà êàöàíå ñúçäàâàò ïðåäïîñòàâêè ÏÈÊ
äà áúäå çàìúðñåíà, ðàçïîëàãàåìàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå äà å ïî-ãîëÿìà îò
äèñòàíöèÿòà çà êàöàíå, îïðåäåëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ îäîáðåíèòå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äàííè çà ðàç÷åò íà äèñòàíöèÿòà çà êàöàíå
íà çàìúðñåíà ÏÈÊ.
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË J ÌÀÑÀ È ÖÅÍÒÐÎÂÊÀ

JAR - OPS 1.605 Îáùè ïîëîæåíèÿ
(Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR - OPS 1.605)
(a) Oïåðàòîðúò îñèãóðÿâà íà âñè÷êè åòàïè îò åêñïëîàòàöèÿòà íà ñàìîëåòèòå
ðàçïðåäåëåíèåòî íà òîâàðà, ìàñàòà è öåíòðîâêàòà äà ñúîòâåòñòâàò íà
îãðàíè÷åíèÿòà, îïðåäåëåíè â ÐËÅ èëè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, àêî å
ïîðåñòðèêòèâíî.
(b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè âñåêè êîíêðåòåí ñàìîëåò äà èìà
àêòóàëíè äàííè çà ìàñà è öåíòðîâêà, îïðåäåëåíè ÷ðåç ôàêòè÷åñêî ïðåòåãëÿíå,
ïðåäè âúâåæäàíåòî ìó â åêñïëîàòàöèÿ è ñëåä òîâà ïðåç èíòåðâàëè îò 4 ãîäèíè,
àêî ñå èçïîëçâàò ìàñèòå íà îòäåëíè ñàìîëåòè, è íà 9-ãîäèøíè èíòåðâàëè, àêî ñå
èçïîëçâàò òåãëàòà íà ñàìîëåòåí ïàðê. Íåîáõîäèìî ñ äà áúäå îò÷èòàí è ñúîòâåòíî
äîêóìåíòèðàí íàòðóïâàùèÿò ñå åôåêò îò èçâúðøâàíèòå ðåìîíòíè ðàáîòè, äîðàáîòêè
è ìîäèôèêàöèè. Â ñëó÷àé ÷å äàííèòå íå ñà äîñòàòú÷íî òî÷íè, å íåîáõîäèìî íîâî
ïðåòåãëÿíå.
(c) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îò÷èòà è ìàñàòà íà âñè÷êè ÷àñòè â
åêñïëîàòàöèÿ è íà âñè÷êè ÷ëåíîâå îò åêèïàæà, âêëþ÷åíè â åêñïëîàòàöèîííàòà
ñóõà ìàñà íà ñàìîëåòà, ÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç èçïîëçâàíå íà ñòàíäàðòíè
äàííè çà òåãëàòà, ñúîáðàçåíè è îòíåñåíè êúì ìåñòîïîëîæåíèåòî èì âúðõó
öåíòðîâêàòà íà ñàìîëåòà.
(d) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îïðåäåëè è ìàñàòà íà ïîëåòíèÿ òîâàð, âêë.
áàëàñò, ÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè äà ãè îïðåäåëè â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñòàíäàðòíèòå
ìàñè çà ïúòíèöè è áàãàæ, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â JAR-OPS 1.620.
(e) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îïðåäåëè è ìàñàòà íà ãîðèâîòî, çàðåäåíî çà
ïîëåò, èçïîëçâàéêè äàííèòå çà ôàêòè÷åñêàòà ìó ïëúòíîñò èëè àêî íå ñà
èçâåñòíè, ïëúòíîñòòà, èç÷èñëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ ìåòîä, îïðåäåëåí â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ (âèæ IEM OPS 1.605(e).)
JAR - OPS 1.607 Òåðìèíîëîãèÿ
(a) "Ñóõà" åêñïëîàòàöèîííà ìàñà. Îáùàòà ìàñà íà ñàìîëåòà, ãîòîâà çà
ñïåöèôè÷åí òèï åêñïëîàòàöèÿ, êàòî ñå èçêëþ÷âà èçïîëçâàåìîòî ãîðèâî è òîâàðà,
êîéòî ñå ïðåíàñÿ. Òàçè ìàñà âêëþ÷âà îáåêòè êàòî:
(1) Åêèïàæà è íåãîâèÿ áàãàæ;
(2) Ïðîäîâîëñòâåíî è ïîäâèæíî ïúòíè÷åñêî îáñëóæâàùî îáîðóäâàíå; è
(3) Ãîäíà çà ïèåíå âîäà è õèìèêàëè çà òîàëåòíà.
(b) Ìàêñèìàëíà ìàñà íà ñàìîëåòà áåç ãîðèâî. Ìàêñèìàëíàòà ïîçâîëåíà ìàñà
íà ñàìîëåòà ñ êîëè÷åñòâîòî íåèçïîëçâàåìîòî ãîðèâî. Ìàñàòà íà ñúäúðæàùîòî ñå
ãîðèâî â îáîñîáåíè ðåçåðâîàðè òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â ìàêñèìàëíàòà ìàñà
íà ñàìîëåòà áåç ãîðèâî, êîãàòî å èçðè÷íî óïîìåíàòî â îãðàíè÷åíèÿòà â ÐËÅ.
(c) Ìàêñèìàëíà êîíñòðóêöèîííà ìàñà çà êàöàíå. Ìàêñèìàëíàòà ïîçâîëåíà
îáùà ìàñà íà ñàìîëåòà ïî âðåìå íà êàöàíå ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà.
(d) Ìàêñèìàëíà êîíñòðóêöèîííà ìàñà çà èçëèòàíå. Ìàêñèìàëíàòà ïîçâîëåíà
îáùà ìàñà íà ñàìîëåòà â íà÷àëîòî íà ðàçáåãà ïðè èçëèòàíå.
(e) Êëàñèôèêàöèÿ íà ïúòíèöèòå.
(1) Âúçðàñòíè, ìúæå è æåíè, ñå îïðåäåëÿò êàòî ëèöà íà âúçðàñò îò
12 ãîäèíè è íàãîðå.
(2) Äåöà ñå îïðåäåëÿò êàòî ëèöà íà ãîäèíè îò 2 ãîäèíè è íàãîðå, íî
êîèòî ñà íà ïîìàëêî îò 12 ãîäèíè.
(3) Áåáåòà ñå îïðåäåëÿò êàòî ëèöà, êîèòî ñà íà ïîìàëêî îò 2 ãîäèíè.
(f) Ïðåíîñèì òîâàð. Îáùàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå, áàãàæ è êàðãî,
âêëþ÷èòåëíî òîâàð íå íîñåù ïðèõîäè (íàïðèìåð ñëóæåáåí).
JAR - OPS 1.610 Òîâàðåíå, ìàñà è öåíòðîâêà
Îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ â Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ èçïîëçâàíàòà ñèñòåìà
îò ïðèíöèïè è ìåòîäè çà îïðåäåëÿíå íà ìàñàòà è öåíòðîâêàòà è ðàçïðåäåëåíèåòî
íà òîâàðà, òàêà ÷å äà áúäàò èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà ïî JAR - OPS 1.605. Òàçè
ñèñòåìà òðÿáâà äà ïîêðèâà âñè÷êè òèïîâå ïëàíèðàíè åêñïëîàòàöèè.
JAR - OPS 1.615 Ñòîéíîñòè íà ìàñàòà çà åêèïàæà
(a) Îïåðàòîðúò èçïîëçâà ñëåäíèòå ñòîéíîñòè, çà äà îïðåäåëè
åêñïëîàòàöèîííàòà ñóõà ìàñà íà ñàìîëåò:
1. ôàêòè÷åñêè èçìåðåíèòå ìàñè, âêë. áàãàæà íà åêèïàæà; èëè
2. ñòàíäàðòíè 85 kg çà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è 75 kg çà ÷ëåí
íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, âêë. ðú÷åí áàãàæ; èëè 3. äðóãè ñòàíäàðòíè ñòîéíîñòè
ìàñè, óòâúðäåíè îò ÃÂÀ.
(b) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà êîðèãèðà åêñïëîàòàöèîííàòà ñóõà ìàñà íà ñàìîëåòà
ñúñ ñòîéíîñòèòå íà âñåêè äîïúëíèòåëåí òîâàð. Ðàçïîëîæåíèåòî íà äîïúëíèòåëíèÿ
òîâàð ñå îò÷èòà ïðè îïðåäåëÿíåòî íà öåíòðîâêàòà.
JAR - OPS 1.620 Ñòîéíîñòè íà ìàñà çà ïúòíèöè è áàãàæ
(a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èç÷èñëè ìàñàòà íà ïúòíèöèòå è ðåãèñòðèðàíèÿ
áàãàæ, èçïîëçâàéêè èëè äåéñòâèòåëíàòà ìàñà, êîÿòî âñÿêî ëèöå èìà, è
äåéñòâèòåëíàòà ìàñà, êîÿòî èìà áàãàæà, èëè ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè çà ìàñàòà,
ïîñî÷åíè êîíêðåòíî â Òàáë. 1 äî Òàáë. 3 ïî-äîëó, ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå,
êîãàòî áðîÿò íà íàëè÷íèòå ïúòíè÷åñêè ìåñòà å [ïî-ìàëêî îò 10. Â òàêèâà ñëó÷àè
ïúòíè÷åñêàòà ìàñà ìîæå äà áúäå óñòàíîâåíà ïî óñòíèòå òâúðäåíèÿ íà âñè÷êè èëè
íà ïîëîâèíàòà îò ïúòíèöèòå è ñå äîáàâè ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíà êîíñòàíòà, çà
äà ñå âçåìå ïðåäâèä ðú÷íèÿò áàãàæ è îáëåêëîòî (Âèæ AMC OPS 1.620(a)).]
Ïðîöåäóðèòå, îïðåäåëÿùè êîãà äà ñå èçáåðå äåéñòâèòåëíà èëè ñòàíäàðòíà ìàñà,
è ïðîöåäóðèòå, êîèòî ùå áúäàò ñëåäâàíè, êîãàòî ñå èçïîëçâàò óñòíè òâúðäåíèÿ,
òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
(b) Àêî ñå îïðåäåëÿ äåéñòâèòåëíàòà ìàñà ÷ðåç ïðåòåãëÿíå, îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà îñèãóðè, âêëþ÷âàíåòî íà ëè÷íèòå âåùè íà ïúòíèöèòå è ðú÷íèÿ áàãàæ.
Òàêîâà èçìåðâàíå òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî âåäíàãà ïðåäè êà÷âàíåòî íà áîðäà è
íà áëèçêîñòîÿùî ìÿñòî.
(c) Àêî ïúòíè÷åñêàòà ìàñà ñå îïðåäåëÿ ïî ñòàíäàðòíè ìàñîâè ñòîéíîñòè,
òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè íà ìàñà â
Òàáë. 1 è 2 ïî-äîëó. Ñòàíäàðòíèòå ìàñè âêëþ÷âàò ðú÷åí áàãàæ è ìàñàòà íà âñÿêî
áåáå ïîä 2 ãîäèíè, êîèòî ñå íîñÿò îò âúçðàñòåí, çàåìàù ïúòíè÷åñêî ìÿñòî.
Áåáåòà, çàåìàùè îòäåëíî ïúòíè÷åñêî ìÿñòî, òðÿáâà äà ñå ñ÷èòàò çà äåöà çà
öåëèòå íà òîçè ïîäïàðàãðàô.
(d) Ñòîéíîñòè çà ìàñàòà íà ïúòíèöè - 20 ïúòíè÷åñêè ìåñòà è ïîâå÷å.
(1) Êúäåòî îáùèÿò áðîé íà íàëè÷íèòå ïúòíè÷åñêè ìåñòà íà ñàìîëåòà å 20
èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå ìàñè íà ìúæ èëè æåíà â Òàáë. 1. Êàòî
äðóãà âúçìîæíîñò â ñëó÷àèòå, êúäåòî îáùèÿò áðîé íà íàëè÷íè ïúòíè÷åñêè ìåñòà
å 30 èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòîéíîñòèòå íà ìàñàòà íà "Âñè÷êè âúçðàñòíè" â
Òàáë. 1.
(2) Çà öåëèòå íà Òàáë. 1, âàêàíöèîíåí ÷àðòúð îçíà÷àâà ÷àðòúðíè ïîëåòè,
ïëàíèðàíè ñàìî êàòî [åëåìåíò îò âàêàíöèîíåí ïúòíè÷åñêè ïàêåò. Ïðèëîæèìèòå
ñòîéíîñòè íà ìàñàòà çà âàêàíöèîíåí ÷àðòúð îáåçïå÷àâàò, ÷å íå ïîâå÷å îò 5% îò
ïúòíè÷åñêèòå ìåñòà, ìîíòèðàíè â ñàìîëåòà, ñå èçïîëçâàò çà ïðåâîçâàíå áåç
ïðèõîäè íà îïðåäåëåíè êàòåãîðèè ïúòíèöè (Âèæ IEM OPS 1.620(d)).

(e) Ñòîéíîñòè íà ìàñàòà íà ïúòíèöè - 19 ïúòíè÷åñêè ìåñòà èëè ïî-ìàëêî.
(1) Êúäåòî òîòàëíèÿò áðîé íà íàëè÷íè ïúòíè÷åñêè ìåñòà íà ñàìîëåòà å
19 èëè ïîìàëêî, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå ìàñè â Òàáë. 2.
(2) Íà ïîëåòè, êúäåòî íå ñå íîñè ðú÷åí áàãàæ â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí èëè
êúäåòî ðú÷íèÿò áàãàæ å îò÷åòåí îòäåëíî, 6 êã ìîãàò äà áúäàò èçâàäåíè îò
ïî-ãîðíàòà ìàñà çà ìúæå è æåíè. Çà öåëèòå íà òîçè ïîäïàðàãðàô ïðåäìåòè òàêèâà
êàòî ãîðíî ïàëòî, ÷àäúð, ìàëêà ðú÷íà ÷àíòà èëè ïîðòìîíå, ìàòåðèàëè çà ÷åòåíå
èëè ìàëúê ôîòîàïàðàò íå ñå ñ÷èòàò çà ðú÷åí áàãàæè, íå å ïðåäìåò íà òàçè
òî÷êà.

 (f) Ñòîéíîñò íà ìàñàòà íà áàãàæà.
(1) Êúäåòî òîòàëíèÿò áðîé íà íàëè÷íèòå ïúòíè÷åñêè ìåñòà â ñàìîëåòà å
20 èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè íà ìàñàòà çà âñåêè
ðåãèñòðèðàí áàãàæ, äàäåíè â Òàáëèöà 3. çà ñàìîëåòè ñ 19 ïúòíè÷åñêè ìåñòà
èëè ïî-ìàëêî òðÿáâà äà áúäå èçïîëçâàíà äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà ðåãèñòðèðàíèÿ
áàãàæ, îïðåäåëåíà ÷ðåç ïðåòåãëÿíå.
(2) Çà öåëèòå íà Òàáë. 3:
(i) Âúòðåøåí ïîëåò îçíà÷àâà ïîëåò ñ ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå â ãðàíèöèòå
íà åäíà äúðæàâà;
(ii) Ïîëåòè â Åâðîïåéñêàòà îáëàñò îçíà÷àâàò ïîëåòè, ðàçëè÷íè îò
Âúòðåøíèòå ïîëåòè, ÷èéòî ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå ñà â ðàéîíà, îïðåäåëåí â
Ïðèëîæåíèå 1 îò JAR-OPS 1.620(f); è
(iii) Ìåæäóêîíòèíåíòàëåí ïîëåò, ðàçëè÷åí îò ïîëåòèòå â Åâðîïåéñêàòà
îáëàñò, îçíà÷àâà ïîëåò ñ ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå â ðàçëè÷íè êîíòèíåíòè.

(g) Àêî åäèí îïåðàòîð èñêà äà èçïîëçâà ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà,
ðàçëè÷íè îò òåçè, ñúäúðæàùè ñå â Òàáë. 1 äî 3 ïî-ãîðå, òîé òðÿáâà äà óâåäîìè
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà íåãîâèòå îñíîâàíèÿ è äà ïîëó÷è òÿõíîòî
îäîáðåíèå ïðåäâàðèòåëíî. Òîé òðÿáâà ñúùî äà ïîäàäå çà îäîáðåíèå äåòàéëåí
ïðîó÷âàòåëåí òåãëîâåí ïëàí è äà ïðèëîæè ñòàòèñòè÷åñêèÿ àíàëèòè÷åí ìåòîä,
äàäåí â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g). Ñëåä ïðîâåðêà è îäîáðåíèå íà
ðåçóëòàòèòå îò òåãëîâíîòî ïðîó÷âàíå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà ñà ïðèëîæèìè ñàìî çà òîçè
îïåðàòîð. Ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà ìîãàò ñàìî äà áúäàò
èçïîëçâàíè â îáñòîÿòåëñòâà ñúâìåñòèìè ñ îíåçè, ïðè êîèòî å ïðîâåäåíî
ïðîó÷âàíåòî. Êúäåòî ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà íàäâèøàâàò
òåçè â Òàáë. 1-3, òîãàâà òàêèâà ïî-âèñîêè ñòîéíîñòè òðÿáâà äà áúäàò
èçïîëçâàíè. (Âèæ IEM OPS 1.620(g).)
(h) Íà âñåêè ïîëåò, îïðåäåëåí êàòî íîñåù çíà÷èòåëåí áðîé ïúòíèöè, ÷èÿòî
ìàñà, âêëþ÷èòåëíî ðú÷íèÿ áàãàæ, ñå î÷àêâà äà íàäâèøè ñòàíäàðòíàòà ïúòíè÷åñêà
ìàñà, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà òàêèâà ïúòíèöè
÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç äîáàâÿíå íà àäåêâàòíî óâåëè÷åíèå íà ìàñàòà. (Âèæ IEM
OPS 1.620(h)&(i).)
(i) Àêî ñå èçïîëçâàò ñòîéíîñòèòå çà ñòàíäàðòíà ìàñà çà ðåãèñòðèðàíèÿ
áàãàæ è çíà÷èòåëåí áðîé ïúòíèöè ñà ðåãèñòðèðàëè áàãàæ, êîéòî ñå î÷àêâà äà
íàäâèøè ñòàíäàðòíàòà ìàñà çà áàãàæ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè
äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà òàêúâ áàãàæ ÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç äîáàâÿíå íà
àäåêâàòíî óâåëè÷åíèå íà ìàñàòà. (Âèæ IEM OPS 1.620(h)&(i).)
(j) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè óâåäîìÿâàíåòî íà êîìàíäèðà, êîãàòî å
èçïîëçâàí íåñòàíäàðòåí ìåòîä çà îïðåäåëÿíå íà ìàñàòà íà òîâàðà è ÷å òîçè
ìåòîä å óïîìåíàò â äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ.
JAR - OPS 1.625 Äîêóìåíòàöèÿ çà ìàñà è áàëàíñ
(Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.625)
(a) Ïðåäè âñåêè ïîëåò îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå äîêóìåíòàöèÿ çà ìàñà è
áàëàíñ, êîèòî ñïåöèôè öèðàò òîâàðà è íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå. Äîêóìåíòàöèÿòà
çà ìàñà è áàëàíñ òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà íà êîìàíäèðà äà [îïðåäåëè, ÷å òîâàðúò è
íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå ñà òàêèâà], ÷å ëèìèòèòå çà ìàñà è áàëàíñ íà ñàìîëåòà
íå ñà ïðåâèøåíè. Ëèöåòî, èçãîòâÿùî äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ, òðÿáâà
äà áúäå óïîìåíàòî íà äîêóìåíòà. Ëèöåòî, íàáëþäàâàùî òîâàðåíåòî íà ñàìîëåòà,
òðÿáâà äà ïîòâúðäè ÷ðåç ïîäïèñ, ÷å òîâàðúò è íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå ñà â
ñúîòâåòñòâèå ñ äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ. Òîçè äîêóìåíò òðÿáâà äà áúäå
ïðèåìëèâ çà êîìàíäèðà, êàòî íåãîâîòî îäîáðåíèå å îçíà÷åíî ÷ðåç ïîäïèñâàíå èëè
åêâèâàëåíò. (Âèæ JAROPS 1.1055(a)(12).)
(b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè êîíêðåòíè ïðîöåäóðè çà ïðîìåíè â
òîâàðèòå â Ïîñëåäíèòå ìèíóòè ïðåäè ïîëåòà.
(c) Îïåðàòîðúò ìîæå äà èçïîëçâà àëòåðíàòèâà íà ïðîöåäóðàòà, èçèñêâàíà
îò Ïàðàãðàôè (à) è (b) ïî-ãîðå, êîåòî å îáåêò íà îäîáðåíèå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR - OPS 1.605
Ìàñà è öåíòðîâêà - Îáùè ïîëîæåíèÿ
(Âèæ JAR-OPS 1.605)
(a) Îïðåäåëÿíå íà ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà ñàìîëåò
(1) Ïðåòåãëÿíå íà ñàìîëåò
(i) Íîâè ñàìîëåòè îáèêíîâåíî ñå ïðåòåãëÿò â çàâîäà è ñà ñ
íåîáõîäèìèòå êà÷åñòâà, çà äà áúäàò ïóñíàòè â åêñïëîàòàöèÿ áåç íîâî
ïðåòåãëÿíå, àêî îôèöèàëíèÿò ïèñìåí äîêóìåíò çà ìàñàòà è áàëàíñà å
áèë ïðèñïîñîáåí êúì èçìåíåíèÿòà èëè ìîäèôèêàöèèòå íà ñàìîëåòà.
Ñàìîëåòèòå, ïðåõâúðëåíè îò åäèí JAA îïåðàòîð, ñ îäîáðåíà ïðîãðàìà çà
êîíòðîë íà ìàñàòà, íà äðóã JAA îïåðàòîð ñ îäîáðåíà ïðîãðàìà íå å
íåîáõîäèìî äà ñå ïðåòåãëÿò ïðåäè óïîòðåáà îò ïîëó÷àâàùèÿ ãî
îïåðàòîð, îñâåí àêî ñà èçìèíàëè ïîâå÷å îò 4 ãîäèíè ïðåäè ïîñëåäíîòî
ïðåòåãëÿíå.
(ii) Èíäèâèäóàë óñòàíîâÿâàíà îòíîâî. Ìàêñèìàëíèÿò èíòåðâàë ìåæäó äâå
ïðåòåãëÿíèÿ òðÿáâà äà áúäå äåôèíèðàí îò îïåðàòîðà è òðÿáâà äà
ïîñðåùà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.605(b). Äîïúëíèòåëíî ìàñàòà è CG
íà âñåêè ñàìîëåò òðÿáâà äà áúäå óñòàíîâÿâàíà îòíîâî èëè ÷ðåç:
(A) Ïðåìåðâàíå; èëè
(B) Èç÷èñëåíèå, àêî îïåðàòîðúò ìîæå äà ïðåäîñòàâè íåîáõîäèìèòå
äîêàçàòåëñòâà, çà äà äîêàæå âàëèäíîñòòà íà èçáðàíèÿ ìåòîä çà èç÷èñëÿâàíå
âñåêè ïúò, êîãàòî ñóìàðíèòå èçìåíåíèÿ íà ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà
íàäâèøàâàò ?.5% îò ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå èëè êîãàòî ñóìàðíîòî
èçìåíåíèå â CG ïîçèöèÿòà íàäâèøàâà 0,5 % îò ñðåäíàòà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà.
(2) Ìàñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê è ïîçèöèÿ íà CG
(i) Çà ñàìîëåòíèÿ ôëîò èëè ãðóïà ñàìîëåòè îò åäèí è ñúù ìîäåë è
êîíôèãóðàöèÿ ñðåäíàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà è ïîçèöèÿ íà CG ìîæå
äà áúäå èçïîëçâàíà êàòî ìàñà è CG ïîçèöèÿ íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê,
îñèãóðÿâàéêè ÷å ñóõèòå åêñïëîàòàöèîííè ìàñè è CG ïîçèöèè íà
èíäèâèäóàëíèòå ñàìîëåòè îòãîâàðÿò íà òîëåðàíñà, ñïåöèôèöèðàí â
Ïîäïàðàãðàô (ii) ïî-äîëó. Îñâåí òîâà êðèòåðèèòå, ñïåöèôèöèðàíè â
Ïîäïàðàãðàô (iii), (iv) è (à)(3) ïî-äîëó, ñà ïðèëîæèìè.
(ii) Òîëåðàíñè (A) Àêî ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà âñåêè ïðåòåãëåí
ñàìîëåò èëè èç÷èñëåíàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà âñåêè ñàìîëåò îò
ñàìîëåòíèÿ ïàðê âàðèðà ïîâå÷å îò ?,5% îò ìàêñèìàëíàòà ñòðóêòóðíà
ìàñà çà êàöàíå îò óñòàíîâåíàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê èëè àêî CG ïîçèöèÿòà âàðèðà ïîâå÷å îò ?,5% îò
ñðåäíàòà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà íà CG íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, òî ñàìîëåòúò
òðÿáâà äà áúäå îòñòðàíåí îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê. Ìîãàò äà áúäàò
ñúçäàäåíè ðàçäåëåíè ñàìîëåòíè ïàðêîâå, âñåêè ñ ðàçëè÷íà ñðåäíà ìàñà
íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(B) Â ñëó÷àè, êîãàòî ìàñàòà íà ñàìîëåòà å â ãðàíèöèòå íà òîëåðàíñà íà
ñðåäíàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà, íî íåãîâàòà CG ïîçèöèÿ ïîïàäà èçâúí
ïîçâîëåíèòå òîëåðàíñè íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ñàìîëåòúò ìîæå âñå îùå äà ñå
åêñïëîàòèðà ïîä ïðèëîæèìàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, íî
ñ èíäèâèäóàëíà CG ïîçèöèÿ.
(C) Àêî åäèí èíäèâèäóàëåí ñàìîëåò èìà, êîãàòî ñå ñðàâíè ñ äðóãè
ñàìîëåòè îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ôèçè÷íà, òî÷íî îïðåäåëèìà ðàçëèêà (íàïð. áîðäíà
êóõíÿ èëè êîíôèãóðàöèÿ íà ñåäÿùèòå ìåñòà), êîåòî âîäè äî ïðåâúçõîæäàíå íà
òîëåðàíñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, òîçè ñàìîëåò ìîæå äà áúäå ïîääúðæàí â
ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êàòî ñå âçåìàò ìåðêè äà ñå ïðèëîæàò ïîäõîäÿùèòå êîðåêöèè çà
ìàñàòà è/èëè CG ïîçèöèÿòà ìó.
(D) Ñàìîëåòè, çà êîèòî íå å ïóáëèêóâàíà ñðåäíà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà,
òðÿáâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè ñúñ ñòîéíîñòèòå çà òÿõíàòà èíäèâèäóàëíà ìàñà è
CG ïîçèöèÿ èëè òðÿáâà äà áúäàò ïîäëîæåíè íà ñïåöèàëíî èçó÷àâàíå è îäîáðåíèå.
(iii) Èçïîëçâàíå íà ñòîéíîñòèòå çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê/ôëîò.
(A) Ñëåä ïðåòåãëÿíåòî íà ñàìîëåò, èëè àêî íàñòúïÿò êàêâèòî è äà å
ïðîìåíè â ñàìîëåòíîòî îáîðóäâàíå èëè êîíôèãóðàöèÿ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
ïîòâúðäè, ÷å òîçè ñàìîëåò ïîïàäà â òîëåðàíñà, ñïåöèôèöèðàí â Ïîäïàðàãðàô
(2)(ii) ïî-ãîðå.
(B) Ñàìîëåòè, êîèòî íå ñà ïðåòåãëÿíè îò ïîñëåäíîòî îöåíÿâàíå íà ìàñàòà
íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ìîãàò âñå îùå äà ñå äúðæàò â ñàìîëåòíèÿ ïàê è
äà ñå åêñïëîàòèðàò ñúñ ñòîéíîñòèòå íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êàòî ñå îñèãóðè, ÷å
èíäèâèäóàëíèòå ñòîéíîñòè ñà ïðîâåðåíè ÷ðåç èç÷èñëåíèÿ è îñòàâàò â òîëåðàíñà,
îïðåäåëåí â Ïîäïàðàãðàô (2)(ii) ïî-ãîðå. Àêî òåçè èíäèâèäóàëíè ñòîéíîñòè âå÷å
íå ïîïàäàò â ïîçâîëåíèÿ òîëåðàíñ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè èëè íîâè
ñòîéíîñòè çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî èçïúëíÿâàò óñëîâèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô
(2)(i) è (2)(ii) ïî-ãîðå, èëè äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòèòå íå ïîïàäàùè â
òîëåðàíñèòå ñ òåõíèòå èíäèâèäóàëíè ñòîéíîñòè.
(C) Çà äà ñå ïðèáàâè ñàìîëåò êúì ñàìîëåòåí ïàðê, åêñïëîàòèðàí ñúñ
ñòîéíîñòè íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîòâúðäè ÷ðåç ïðåòåãëÿíå
èëè èç÷èñëåíèå, ÷å íåãîâèòå äåéñòâèòåëíè ñòîéíîñòè ïîïàäàò â òîëåðàíñà,
îïðåäåëåí â Ïîäïàðàãðàô (2)(ii) ïî-ãîðå.
(iv) Çà äà ñå èçïúëíè Ïîäïàðàãðàô (2)(i) ïî-ãîðå, ñòîéíîñòèòå íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê òðÿáâà äà áúäàò àêòóàëèçèðàíè íàé-ìàëêî íà êðàÿ íà
âñåêè ïåðèîä çà îöåíêà íà ìàñàòà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(3) Áðîé ñàìîëåòè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåòåãëÿò, çà äà ñå ïîëó÷àò
ñòîéíîñòèòå çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(i) Àêî "n" å áðîÿò íà ñàìîëåòèòå â ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî èçïîëçâàò
ñòîéíîñòèòå íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, îïåðàòîðúò òðÿáâà íàé-ìàëêî äà
ïðåòåãëè, â ïåðèîäà ìåæäó äâå îöåíÿâàíèÿ íà ñòîéíîñòèòå íà ìàñàòà íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê, îïðåäåëåí áðîé ñàìîëåòè, äåôèíèðàí â Òàáëèöàòà
ïî-äîëó:

(ii) Ïðè èçáîðà íà ñàìîëåòè, êîèòî ùå ñå ïðåòåãëÿò, òðÿáâà äà ñå èçáèðàò
ñàìîëåòè îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî íå ñà ìåðåíè îò íàé-äúëãî âðåìå.
(iii) Èíòåðâàëúò ìåæäó 2 îöåíÿâàíèÿ íà ìàñàòà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê íå
òðÿáâà äà íàäâèøàâà 48 ìåñåöà.
(4) Ïðîöåäóðà çà ïðåòåãëÿíå
(i) Ïðåòåãëÿíåòî òðÿáâà äà áúäå èçâúðøåíî èëè îò ïðîèçâîäèòåëÿ, èëè îò
îäîáðåíà îðãàíèçàöèÿ çà ïîääðúæêà.
(ii) Äà ñå âçåìàò íîðìàëíè ïðåäïàçíè ìåðêè, ñúâìåñòèìè ñ ïðèäîáèò îïèò
êàòî:
(A) Ïðîâåðêà çà öÿëîñòíîñò íà ñàìîëåòà è îáîðóäâàíåòî;
(B) Äà ñå îïðåäåëè òå÷íîñòèòå äà ñà ïðàâèëíî îò÷åòåíè;
(C) Äà ñå îñèãóðè ñàìîëåòúò äà å ÷èñò; è
(D) Äà ñå îñèãóðè ïðåòåãëÿíåòî äà ñå èçâúðøâà â çàòâîðåíî ïîìåùåíèå.
(iii) Îáîðóäâàíåòî, êîåòî ñå èçïîëçâà çà ïðåòåãëÿíå, òðÿáâà äà áúäå
ïðàâèëíî êàëèáðèðàíî, íóëèðàíî è äà ñå èçïîëçâà â ñúîòâåòñòâèå ñ
èíñòðóêöèèòå íà ïðîèçâîäèòåëÿ. Âñÿêà ñêàëà òðÿáâà äà áúäå êàëèáðèðàíà
èëè îò ïðîèçâîäèòåëÿ, èëè îò ãðàæäàíñêà ñëóæáà çà
ïðåòåãëÿíå è èçìåðâàíå, èëè îò ïîäõîäÿùà îòîðèçèðàíà îðãàíèçàöèÿ
íà âñåêè 2 ãîäèíè èëè íà âñåêè ïåðèîä îò âðåìå, äåôèíèðàí îò
ïðîèçâîäèòåëÿ íà ïðåìåðâàùîòî îáîðóäâàíå, êîåòî å ïî-ìàëêî.
Îáîðóäâàíåòî òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà [òî÷íî äà ñå îïðåäåëè ìàñàòà íà
ñàìîëåòà. (Âèæ AMC îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.605 Ïàðàãðàô
(à)(4)(iii).)]
(a) Ñïåöèàëíè ñòàíäàðòíè ìàñè çà ïðåíîñèìèÿ òîâàð. Â Ïðèëîæåíèå êúì
ñòàíäàðòíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå è ðåãèñòðèðàíèÿ áàãàæ, îïåðàòîðúò ìîæå äà
ïîäàäå çà îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ñòàíäàðòíè ìàñè çà
äðóãè òîâàðè.
(b) Òîâàðåíå íà ñàìîëåò
(1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å òîâàðåíåòî íà íåãîâèòå ñàìîëåòè ñå
èçâúðøâà ïîä íàáëþäåíèåòî íà êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë;
(2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å òîâàðåíåòî íà òîâàðà íå ïðîòèâîðå÷è
íà äàííèòå, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà èç÷èñëÿâàíå íà ìàñàòà è áàëàíñà íà
ñàìîëåòà;
(3) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà äîïúëíèòåëíèòå êîíñòðóêöèîííè ëèìèòè,
òàêèâà êàòî çäðàâèíà íà ïîäà, ìàêñèìàëåí òîâàð çà èçìèíàò ìåòúð, ìàêñèìàëíà
ìàñà çà òîâàðíî îòäåëåíèå è/èëè ìàêñèìàëíè ëèìèòè çà ñåäÿùè ìåñòà.
(c) Äîïóñòèìè ãðàíèöè çà öåíòúðà íà òåæåñòòà
(1) Åêñïëîàòàöèîííà öåíòðîâú÷íà ãðàôèêà. Àêî íå å óêàçàíî äðóãî, ñå
îò÷èòà åôåêòúò îò ðàçïðåäåëåíèå íà ìåñòàòà è âëèÿíèåòî íà áðîÿ íà ïúòíèöèòå
íà ñåäÿù ðåä, åôåêòúò îò òîâàðà â îòäåëíèòå òîâàðíè îòäåëåíèÿ è ãîðèâîòî â
îòäåëíèòå ðåçåðâîàðè, ïðåñìÿòà ñå çà òî÷íî èç÷èñëÿâàíå íà áàëàíñà, è
èç÷èñëåíèÿòà ñå íàíàñÿò âúðõó îäîáðåíàòà Åêñïëîàòàöèîííà öåíòðîâú÷íà ãðàôèêà.
Ïðè îïðåäåëÿíåòî íà ïðåäåëèòå íà CG (öåíòðîâêàòà), òðÿáâà äà ñå âçåìàò
ïðåäâèä âúçìîæíè äåâèàöèè îò ïðèåòîòî ðàçïðåäåëåíèå íà òîâàðà. Àêî ñå
óïîòðåáÿâàò ñâîáîäíè ñåäàëêè, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå ïðîöåäóðè çà
îñèãóðÿâàíå íà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ îò ïîëåòíèÿ åêèïàæ èëè îò åêèïàæà â
êàáèíàòà, àêî âúçíèêíå åêñòðåìíà íåñúãëàñóâàíîñò íà ìåñòàòà â äâàòà êðàÿ ïî
äúëæèíà.
(2) Öåíòúð íà òåæåñòòà ïî âðåìå íà ïîëåò. Êúì Ïîäïàðàãðàô (d)(1) ïî-ãîðå
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîêàæå, ÷å ïðîöåäóðèòå íàïúëíî îòñòðàíÿâàò êðàéíèòå
âàðèàöèè â äâèæåíèåòî íà CG, ïðè÷èíåíî îò äâèæåíèå íà ïúòíèöè/åêèïàæ è
êîíñóìàöèÿ/ òðàíñôåð íà ãîðèâî ïî âðåìå íà ïîëåò.
JAR - OPS 1.620 Ñòîéíîñòè íà ìàñà çà ïúòíèöè è áàãàæ
(a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èç÷èñëè ìàñàòà íà ïúòíèöèòå è ðåãèñòðèðàíèÿ
áàãàæ, èçïîëçâàéêè èëè äåéñòâèòåëíàòà ìàñà, êîÿòî âñÿêî ëèöå èìà, è
äåéñòâèòåëíàòà ìàñà, êîÿòî èìà áàãàæúò, èëè ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè çà ìàñàòà,
ïîñî÷åíè êîíêðåòíî â Òàáë. 1 äî Òàáë. 3 ïî-äîëó, ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå,
êîãàòî áðîÿò íà íàëè÷íèòå ïúòíè÷åñêè ìåñòà å [ïî-ìàëêî îò 10. Â òàêèâà ñëó÷àè
ïúòíè÷åñêàòà ìàñà ìîæå äà áúäå óñòàíîâåíà ïî óñòíèòå òâúðäåíèÿ íà âñè÷êè èëè
íà ïîëîâèíàòà îò ïúòíèöèòå è ñå äîáàâè ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíà êîíñòàíòà, çà
äà ñå âçåìå ïðåäâèä ðú÷íèÿò áàãàæ è îáëåêëîòî (Âèæ AMC OPS 1.620(a)).]
Ïðîöåäóðèòå, îïðåäåëÿùè êîãà äà ñå èçáåðå äåéñòâèòåëíà èëè ñòàíäàðòíà ìàñà è
ïðîöåäóðèòå, êîèòî ùå áúäàò ñëåäâàíè, êîãàòî ñå èçïîëçâàò óñòíè òâúðäåíèÿ,
òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
(b) Àêî ñå îïðåäåëÿ äåéñòâèòåëíàòà ìàñà ÷ðåç ïðåòåãëÿíå, îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà îñèãóðè, âêëþ÷âàíåòî íà ëè÷íèòå âåùè íà ïúòíèöèòå è ðú÷íèÿ áàãàæ.
Òàêîâà èçìåðâàíå òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî âåäíàãà ïðåäè êà÷âàíåòî íà áîðäà è
íà áëèçêîñòîÿùî ìÿñòî.
(c) Àêî ïúòíè÷åñêàòà ìàñà ñå îïðåäåëÿ ïî ñòàíäàðòíè ìàñîâè ñòîéíîñòè,
òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè íà ìàñà â Òàáë. 1 è 2 ïî-äîëó.
Ñòàíäàðòíèòå ìàñè âêëþ÷âàò ðú÷åí áàãàæ è ìàñàòà íà âñÿêî áåáå ïîä 2 ãîäèíè,
êîèòî ñå íîñÿò îò âúçðàñòåí, çàåìàù ïúòíè÷åñêî ìÿñòî. Áåáåòà, çàåìàùè
îòäåëíî ïúòíè÷åñêî ìÿñòî òðÿáâà äà ñå ñ÷èòàò çà äåöà çà öåëèòå íà òîçè
ïîäïàðàãðàô.
(d) Ñòîéíîñòè çà ìàñàòà íà ïúòíèöè - 20 ïúòíè÷åñêè ìåñòà è
ïîâå÷å
(1) Êúäåòî îáùèÿò áðîé íà íàëè÷íèòå ïúòíè÷åñêè ìåñòà íà ñàìîëåòà å
20 èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå ìàñè íà ìúæ èëè æåíà â Òàáë. 1.
Êàòî äðóãà âúçìîæíîñò, â ñëó÷àèòå, êúäåòî îáùèÿò áðîé íà íàëè÷íè ïúòíè÷åñêè
ìåñòà å 30 èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòîéíîñòèòå íà ìàñàòà íà "Âñè÷êè
âúçðàñòíè" â Òàáë. 1.
(2) Çà öåëèòå íà Òàáë. 1, âàêàíöèîíåí ÷àðòúð îçíà÷àâà ÷àðòúðíè ïîëåòè,
ïëàíèðàíè ñàìî êàòî [åëåìåíò îò âàêàíöèîíåí ïúòíè÷åñêè ïàêåò. Ïðèëîæèìèòå
ñòîéíîñòè íà ìàñàòà çà âàêàíöèîíåí ÷àðòúð îáåçïå÷àâàò, ÷å íå ïîâå÷å îò 5% îò
ïúòíè÷åñêèòå ìåñòà, ìîíòèðàíè â ñàìîëåòà, ñå èçïîëçâàò çà ïðåâîçâàíå áåç
ïðèõîäè íà îïðåäåëåíè êàòåãîðèè ïúòíèöè (Âèæ IEM OPS 1.620(d)).

(e) Ñòîéíîñòè íà ìàñàòà íà ïúòíèöè - 19 ïúòíè÷åñêè ìåñòà èëè ïî-ìàëêî
(1) Êúäåòî òîòàëíèÿò áðîé íà íàëè÷íè ïúòíè÷åñêè ìåñòà íà ñàìîëåòà å 19
èëè ïîìàëêî, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå ìàñè â Òàáë. 2.
(2) Íà ïîëåòè, êúäåòî íå ñå íîñè ðú÷åí áàãàæ â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí èëè
êúäåòî ðú÷íèÿò áàãàæ å îò÷åòåí îòäåëíî, 6 êã ìîãàò äà áúäàò èçâàäåíè îò ïî-
ãîðíàòà ìàñà çà ìúæå è æåíè. Çà öåëèòå íà òîçè ïîäïàðàãðàô ïðåäìåòè òàêèâà
êàòî ãîðíî ïàëòî, ÷àäúð, ìàëêà ðú÷íà ÷àíòà èëè ïîðòìîíå, ìàòåðèàëè çà ÷åòåíå
èëè ìàëúê ôîòîàïàðàò íå ñå ñ÷èòàò çà ðú÷åí áàãàæ è íå å ïðåäìåò íà òàçè
òî÷êà.

 (f) Ñòîéíîñò íà ìàñàòà íà áàãàæà (1) Êúäåòî òîòàëíèÿò áðîé íà íàëè÷íèòå
ïúòíè÷åñêè ìåñòà â ñàìîëåòà å 20 èëè ïîâå÷å, ñà ïðèëîæèìè ñòàíäàðòíèòå
ñòîéíîñòè íà ìàñàòà çà âñåêè ðåãèñòðèðàí áàãàæ, äàäåíè â Òàáëèöà 3. Çà
ñàìîëåòè ñ 19 ïúòíè÷åñêè ìåñòà èëè ïî-ìàëêî, òðÿáâà äà áúäå èçïîëçâàíà
äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà ðåãèñòðèðàíèÿ áàãàæ, îïðåäåëåíà ÷ðåç ïðåòåãëÿíå.
(2) Çà öåëèòå íà Òàáë. 3:
(i) Âúòðåøåí ïîëåò îçíà÷àâà ïîëåò ñ ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå â ãðàíèöèòå
íà åäíà äúðæàâà;
(ii) Ïîëåòè â Åâðîïåéñêàòà îáëàñò îçíà÷àâàò ïîëåòè, ðàçëè÷íè îò
Âúòðåøíèòå ïîëåòè, ÷èéòî ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå ñà â ðàéîíà îïðåäåëåí â
Ïðèëîæåíèå 1 îò JAR-OPS 1.620(f); è
(iii) Ìåæäóêîíòèíåíòàëåí ïîëåò, ðàçëè÷åí îò ïîëåòèòå â Åâðîïåéñêàòà
îáëàñò, îçíà÷àâà ïîëåò ñ ïðîèçõîä è íàïðàâëåíèå â ðàçëè÷íè êîíòèíåíòè.

     (g) Àêî åäèí îïåðàòîð èñêà äà èçïîëçâà ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà
ðàçëè÷íè îò òåçè, ñúäúðæàùè ñå â Òàáë. 1 äî 3 ïî-ãîðå, òîé òðÿáâà äà óâåäîìè
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà íåãîâèòå îñíîâàíèÿ è äà ïîëó÷è òÿõíîòî
îäîáðåíèå ïðåäâàðèòåëíî. Òîé òðÿáâà ñúùî äà ïîäàäå çà îäîáðåíèå äåòàéëåí
ïðîó÷âàòåëåí òåãëîâåí ïëàí è äà ïðèëîæè ñòàòèñòè÷åñêèÿ àíàëèòè÷åí ìåòîä,
äàäåí â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g). Ñëåä ïðîâåðêà è îäîáðåíèå íà
ðåçóëòàòèòå îò òåãëîâíîòî ïðîó÷âàíå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà ñà ïðèëîæèìè ñàìî çà òîçè
îïåðàòîð. Ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà ìîãàò ñàìî äà áúäàò
èçïîëçâàíè â îáñòîÿòåëñòâà, ñúâìåñòèìè ñ îíåçè, ïðè êîèòî å ïðîâåäåíî
ïðîó÷âàíåòî. Êúäåòî ïðåðàáîòåíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà íàäâèøàâàò
òåçè â Òàáë. 1-3, òîãàâà òàêèâà ïî-âèñîêè ñòîéíîñòè òðÿáâà äà áúäàò
èçïîëçâàíè. (Âèæ IEM OPS 1.620(g).)
     (h) Íà âñåêè ïîëåò, îïðåäåëåí êàòî íîñåù çíà÷èòåëåí áðîé ïúòíèöè, ÷èÿòî
ìàñà, âêëþ÷èòåëíî ðú÷íèÿ áàãàæ, ñå î÷àêâà äà íàäâèøè ñòàíäàðòíàòà ïúòíè÷åñêà
ìàñà, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà òàêèâà ïúòíèöè
÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç äîáàâÿíå íà àäåêâàòíî óâåëè÷åíèå íà ìàñàòà. (Âèæ IEM
OPS 1.620(h)&(i).)
     (i) Àêî ñå èçïîëçâàò ñòîéíîñòèòå çà ñòàíäàðòíà ìàñà çà ðåãèñòðèðàíèÿ
áàãàæ è çíà÷èòåëåí áðîé ïúòíèöè ñà ðåãèñòðèðàëè áàãàæ, êîéòî ñå
î÷àêâà äà íàäâèøè ñòàíäàðòíàòà ìàñà çà áàãàæ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè
äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà òàêúâ áàãàæ ÷ðåç ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç äîáàâÿíå íà
àäåêâàòíî óâåëè÷åíèå íà ìàñàòà. (Âèæ IEM OPS 1.620(h)&(i).)
     (j) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè óâåäîìÿâàíåòî íà êîìàíäèðà, êîãàòî å
èçïîëçâàí íåñòàíäàðòåí ìåòîä çà îïðåäåëÿíå íà ìàñàòà íà òîâàðà è ÷å òîçè
ìåòîä å óïîìåíàò â äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ.
JAR - OPS 1.625 Äîêóìåíòàöèÿ çà ìàñà è áàëàíñ
(Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.625)
     (a) Ïðåäè âñåêè ïîëåò îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå äîêóìåíòàöèÿ çà ìàñà è
áàëàíñ, êîèòî ñïåöèôèöèðàò òîâàðà è íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå. Äîêóìåíòàöèÿòà çà
ìàñà è áàëàíñ òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà íà êîìàíäèðà äà [îïðåäåëè, ÷å òîâàðúò è
íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå ñà òàêèâà], ÷å ëèìèòèòå çà ìàñà è áàëàíñ íà ñàìîëåòà
íå ñà ïðåâèøåíè. Ëèöåòî, èçãîòâÿùî äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ, òðÿáâà äà
áúäå óïîìåíàòî íà äîêóìåíòà. Ëèöåòî, íàáëþäàâàùî òîâàðåíåòî íà ñàìîëåòà,
òðÿáâà äà ïîòâúðäè ÷ðåç ïîäïèñ, ÷å òîâàðúò è íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå ñà â
ñúîòâåòñòâèå ñ äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è áàëàíñ. Òîçè äîêóìåíò òðÿáâà äà áúäå
ïðèåìëèâ çà êîìàíäèðà, êàòî íåãîâîòî îäîáðåíèå å îçíà÷åíî ÷ðåç ïîäïèñâàíå èëè
åêâèâàëåíò. (Âèæ JAROPS 1.1055(a)(12).)
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè êîíêðåòíè ïðîöåäóðè çà ïðîìåíè â
òîâàðèòå â Ïîñëåäíèòå ìèíóòè ïðåäè ïîëåòà.
     (c) Îïåðàòîðúò ìîæå äà èçïîëçâà àëòåðíàòèâà íà ïðîöåäóðàòà, èçèñêâàíà îò
Ïàðàãðàôè (à) è (b) ïî-ãîðå, êîåòî å îáåêò íà îäîáðåíèå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR - OPS

1.605 Ìàñà è öåíòðîâêà - Îáùè ïîëîæåíèÿ
Âèæ JAR-OPS 1.605
(a) Îïðåäåëÿíå íà ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà ñàìîëåò
(1) Ïðåòåãëÿíå íà ñàìîëåò
(i) Íîâè ñàìîëåòè îáèêíîâåíî ñå ïðåòåãëÿò â çàâîäà è ñà ñ
íåîáõîäèìèòå êà÷åñòâà, çà äà áúäàò ïóñíàòè â åêñïëîàòàöèÿ áåç íîâî
ïðåòåãëÿíå, àêî îôèöèàëíèÿò ïèñìåí äîêóìåíò çà ìàñàòà è áàëàíñà å
áèë ïðèñïîñîáåí êúì èçìåíåíèÿòà èëè ìîäèôèêàöèèòå íà ñàìîëåòà.
Ñàìîëåòèòå, ïðåõâúðëåíè îò åäèí JAA îïåðàòîð ñ îäîáðåíà ïðîãðàìà çà
êîíòðîë íà ìàñàòà íà äðóã JAA îïåðàòîð ñ îäîáðåíà ïðîãðàìà, íå å
íåîáõîäèìî äà ñå ïðåòåãëÿò ïðåäè óïîòðåáà îò ïîëó÷àâàùèÿ ãî
îïåðàòîð, îñâåí àêî ñà èçìèíàëè ïîâå÷å îò 4 ãîäèíè ïðåäè ïîñëåäíîòî
ïðåòåãëÿíå. (ii) Èíäèâèäóàëíàòà ìàñà è ïîçèöèÿòà íà öåíòúðà íà
òåæåñòòà (CG) íà âñåêè ñàìîëåò òðÿáâà äà áúäå ïåðèîäè÷åñêè
óñòàíîâÿâàíà îòíîâî. Ìàêñèìàëíèÿò èíòåðâàë ìåæäó äâå ïðåòåãëÿíèÿ
òðÿáâà äà áúäå äåôèíèðàí îò îïåðàòîðà è òðÿáâà äà ïîñðåùà
èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.605(b). Äîïúëíèòåëíî, ìàñàòà è CG íà
âñåêè ñàìîëåò òðÿáâà äà áúäå óñòàíîâÿâàíà îòíîâî èëè ÷ðåç:
(A) Ïðåìåðâàíå; èëè
(B) Èç÷èñëåíèå, àêî îïåðàòîðúò ìîæå äà ïðåäîñòàâè íåîáõîäèìèòå
äîêàçàòåëñòâà, çà äà äîêàæå âàëèäíîñòòà íà èçáðàíèÿ ìåòîä çà èç÷èñëÿâàíå
âñåêè ïúò, êîãàòî ñóìàðíèòå èçìåíåíèÿ íà ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà
íàäâèøàâàò ?,5% îò ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå èëè êîãàòî ñóìàðíîòî
èçìåíåíèå â CG ïîçèöèÿòà íàäâèøàâà 0,5% îò ñðåäíàòà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà.
(2) Ìàñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê è ïîçèöèÿ íà CG
(i) Çà ñàìîëåòíèÿ ôëîò èëè ãðóïà ñàìîëåòè îò åäèí è ñúù ìîäåë è
êîíôèãóðàöèÿ ñðåäíàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà è ïîçèöèÿ íà CG ìîæå
äà áúäå èçïîëçâàíà êàòî ìàñà è CG ïîçèöèÿ íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê,
îñèãóðÿâàéêè ÷å ñóõèòå åêñïëîàòàöèîííè ìàñè è CG ïîçèöèè íà
èíäèâèäóàëíèòå ñàìîëåòè îòãîâàðÿò íà òîëåðàíñà, ñïåöèôèöèðàí â
Ïîäïàðàãðàô (ii) ïî-äîëó. Îñâåí òîâà êðèòåðèèòå, ñïåöèôèöèðàíè â
Ïîäïàðàãðàô (iii) , (iv) è (à)(3) ïî-äîëó ñà ïðèëîæèìè.
(ii)Òîëåðàíñè
(A) Àêî ñóõàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà âñåêè ïðåòåãëåí ñàìîëåò èëè
èç÷èñëåíàòà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà âñåêè ñàìîëåò îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê âàðèðà
ïîâå÷å îò ± 0,5% îò ìàêñèìàëíàòà ñòðóêòóðíà ìàñà çà êàöàíå îò óñòàíîâåíàòà
ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê èëè àêî CG ïîçèöèÿòà âàðèðà
ïîâå÷å îò ± 0,5% îò ñðåäíàòà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà íà CG íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, òî
ñàìîëåòúò òðÿáâà äà áúäå îòñòðàíåí îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê. Ìîãàò äà áúäàò
ñúçäàäåíè ðàçäåëåíè ñàìîëåòíè ïàðêîâå, âñåêè ñ ðàçëè÷íà ñðåäíà ìàñà íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(B) Â ñëó÷àè, êîãàòî ìàñàòà íà ñàìîëåòà å â ãðàíèöèòå íà òîëåðàíñà íà
ñðåäíàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà, íî íåãîâàòà CG ïîçèöèÿ ïîïàäà èçâúí
ïîçâîëåíèòå òîëåðàíñè íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ñàìîëåòúò ìîæå âñå îùå äà ñå
åêñïëîàòèðà ïîä ïðèëîæèìàòà ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, íî
ñ èíäèâèäóàëíà CG ïîçèöèÿ.
(C) Àêî åäèí èíäèâèäóàëåí ñàìîëåò èìà, êîãàòî ñå ñðàâíè ñ äðóãè
ñàìîëåòè îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ôèçè÷íà, òî÷íî îïðåäåëèìà ðàçëèêà (íàïð. áîðäíà
êóõíÿ èëè êîíôèãóðàöèÿ íà ñåäÿùèòå ìåñòà), êîåòî âîäè äî ïðåâúçõîæäàíå íà
òîëåðàíñà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, òîçè ñàìîëåò ìîæå äà áúäå ïîääúðæàí â
ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êàòî ñå âçåìàò ìåðêè äà ñå ïðèëîæàò ïîäõîäÿùèòå êîðåêöèè çà
ìàñàòà è/èëè CG ïîçèöèÿòà ìó.
(D) Ñàìîëåòè, çà êîèòî íå å ïóáëèêóâàíà ñðåäíà àåðîäèíàìè÷íà õîðäà,
òðÿáâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè ñúñ ñòîéíîñòèòå çà òÿõíàòà èíäèâèäóàëíà ìàñà è
CG ïîçèöèÿ èëè òðÿáâà äà áúäàò ïîäëîæåíè íà ñïåöèàëíî èçó÷àâàíå è îäîáðåíèå.
(iii) Èçïîëçâàíå íà ñòîéíîñòèòå çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê/ ôëîò
(A) Ñëåä ïðåòåãëÿíåòî íà ñàìîëåò èëè àêî íàñòúïÿò êàêâèòî è äà å
ïðîìåíè â ñàìîëåòíîòî îáîðóäâàíå èëè êîíôèãóðàöèÿ îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
ïîòâúðäè, ÷å òîçè ñàìîëåò ïîïàäà â òîëåðàíñà ñïåöèôèöèðàí â Ïîäïàðàãðàô
(2)(ii) ïî-ãîðå.
(B) Ñàìîëåòè, êîèòî íå ñà ïðåòåãëÿíè îò ïîñëåäíîòî îöåíÿâàíå íà ìàñàòà
íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, ìîãàò âñå îùå äà ñå äúðæàò â ñàìîëåòíèÿ ïàê è äà ñå
åêñïëîàòèðàò ñúñ ñòîéíîñòèòå íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êàòî ñå îñèãóðè, ÷å
èíäèâèäóàëíèòå ñòîéíîñòè ñà ïðîâåðåíè ÷ðåç èç÷èñëåíèÿ è îñòàâàò â òîëåðàíñà,
îïðåäåëåí â Ïîäïàðàãðàô (2)(ii) ïî-ãîðå. Àêî òåçè èíäèâèäóàëíè ñòîéíîñòè
âå÷å íå ïîïàäàò â ïîçâîëåíèÿ òîëåðàíñ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè èëè íîâè
ñòîéíîñòè çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî èçïúëíÿâàò óñëîâèÿòà íà Ïîäïàðàãðàô
(2)(i) è (2)(ii) ïî-ãîðå, èëè äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòèòå íå ïîïàäàùè â
òîëåðàíñèòå ñ òåõíèòå èíäèâèäóàëíè ñòîéíîñòè.
(C) Çà äà ñå ïðèáàâè ñàìîëåò êúì ñàìîëåòåí ïàðê, åêñïëîàòèðàí ñúñ
ñòîéíîñòè íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîòâúðäè ÷ðåç ïðåòåãëÿíå
èëè èç÷èñëåíèå, ÷å íåãîâèòå äåéñòâèòåëíè ñòîéíîñòè ïîïàäàò â òîëåðàíñà,
îïðåäåëåí â Ïîäïàðàãðàô (2)(ii) ïî-ãîðå.
(iv) Çà äà ñå èçïúëíè Ïîäïàðàãðàô (2)(i) ïî-ãîðå, ñòîéíîñòèòå íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê òðÿáâà äà áúäàò àêòóàëèçèðàíè íàé-ìàëêî íà êðàÿ íà âñåêè
ïåðèîä çà îöåíêà íà ìàñàòà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(3) Áðîé ñàìîëåòè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåòåãëÿò çà äà ñå ïîëó÷àò
ñòîéíîñòèòå çà ñàìîëåòíèÿ ïàðê.
(i) Àêî "n" å áðîÿò íà ñàìîëåòèòå â ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî èçïîëçâàò
ñòîéíîñòèòå íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê, îïåðàòîðúò òðÿáâà íàéìàëêî äà
ïðåòåãëè â ïåðèîäà ìåæäó äâå îöåíÿâàíèÿ íà ñòîéíîñòèòå íà ìàñàòà íà
ñàìîëåòíèÿ ïàðê îïðåäåëåí áðîé ñàìîëåòè, äåôèíèðàí â Òàáëèöàòà
ïî-äîëó:

 (ii) Ïðè èçáîðà íà ñàìîëåòè, êîéòî ùå ñå ïðåòåãëÿ, òðÿáâà äà ñå èçáèðàò
ñàìîëåòè îò ñàìîëåòíèÿ ïàðê, êîèòî íå ñà ìåðåíè îò íàé-äúëãî âðåìå.
(iii) Èíòåðâàëúò ìåæäó 2 îöåíÿâàíèÿ íà ìàñàòà íà ñàìîëåòíèÿ ïàðê íå
òðÿáâà äà íàäâèøàâà 48 ìåñåöà.
(4) Ïðîöåäóðà çà ïðåòåãëÿíå
(i) Ïðåòåãëÿíåòî òðÿáâà äà áúäå èçâúðøåíî èëè îò ïðîèçâîäèòåëÿ èëè îò
îäîáðåíà îðãàíèçàöèÿ çà ïîääðúæêà.
(ii) Äà ñå âçåìàò íîðìàëíè ïðåäïàçíè ìåðêè, ñúâìåñòèìè ñ ïðèäîáèò îïèò
êàòî:
(A) Ïðîâåðêà çà öÿëîñòíîñò íà ñàìîëåòà è îáîðóäâàíåòî;
(B) Äà ñå îïðåäåëè òå÷íîñòèòå äà ñà ïðàâèëíî îò÷åòåíè;
(C) Äà ñå îñèãóðè ñàìîëåòúò äà å ÷èñò; è
(D) Äà ñå îñèãóðè ïðåòåãëÿíåòî äà ñå èçâúðøâà â çàòâîðåíî ïîìåùåíèå.
(iii) Îáîðóäâàíåòî, êîåòî ñå èçïîëçâà çà ïðåòåãëÿíå, òðÿáâà äà áúäå
ïðàâèëíî êàëèáðèðàíî, íóëèðàíî è äà ñå èçïîëçâà â ñúîòâåòñòâèå ñ
èíñòðóêöèèòå íà ïðîèçâîäèòåëÿ. Âñÿêà ñêàëà òðÿáâà äà áúäå
êàëèáðèðàíà èëè îò ïðîèçâîäèòåëÿ, èëè îò ãðàæäàíñêà ñëóæáà çà
ïðåòåãëÿíå è èçìåðâàíå, èëè îò ïîäõîäÿùà îòîðèçèðàíà îðãàíèçàöèÿ
íà âñåêè 2 ãîäèíè èëè íà âñåêè ïåðèîä îò âðåìå, äåôèíèðàí îò	
            ïðîèçâîäèòåëÿ íà ïðåìåðâàùîòî îáîðóäâàíå, êîåòî å ïî-ìàëêî.
           Îáîðóäâàíåòî òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà [òî÷íî äà ñå îïðåäåëè ìàñàòà íà
           ñàìîëåòà.  (Âèæ AMC îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.605 Ïàðàãðàô
           (à)(4)(iii).)]
     (a) Ñïåöèàëíè ñòàíäàðòíè ìàñè çà ïðåíîñèìèÿ òîâàð. Â Ïðèëîæåíèå êúì
           ñòàíäàðòíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå è ðåãèñòðèðàíèÿ áàãàæ îïåðàòîðúò
           ìîæå äà ïîäàäå çà îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
           ñòàíäàðòíè ìàñè çà äðóãè òîâàðè.
     (b) Òîâàðåíå íà ñàìîëåò
     (1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å òîâàðåíåòî íà íåãîâèòå ñàìîëåòè ñå
         èçâúðøâà ïîä íàáëþäåíèåòî íà êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë;
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ÷å òîâàðåíåòî íà òîâàðà íå ïðîòèâîðå÷è
íà äàííèòå, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà èç÷èñëÿâàíå íà ìàñàòà è áàëàíñà íà
ñàìîëåòà;
     (3) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà äîïúëíèòåëíèòå êîíñòðóêöèîííè ëèìèòè,
òàêèâà êàòî çäðàâèíà íà ïîäà, ìàêñèìàëåí òîâàð çà èçìèíàò ìåòúð, ìàêñèìàëíà
ìàñà çà òîâàðíî îòäåëåíèå è/èëè ìàêñèìàëíè ëèìèòè çà ñåäÿùè ìåñòà.
     (c) Äîïóñòèìè ãðàíèöè çà öåíòúðà íà òåæåñòòà
     (1) Åêñïëîàòàöèîííà öåíòðîâú÷íà ãðàôèêà. Àêî íå å óêàçàíî äðóãî, ñå
îò÷èòà åôåêòúò îò ðàçïðåäåëåíèå íà ìåñòàòà è âëèÿíèåòî íà áðîÿ íà ïúòíèöèòå
íà ñåäÿù ðåä, åôåêòúò îò òîâàðà â îòäåëíèòå òîâàðíè îòäåëåíèÿ è ãîðèâîòî â
îòäåëíèòå ðåçåðâîàðè, ïðåñìÿòà ñå çà òî÷íî èç÷èñëÿâàíå íà áàëàíñà, è
èç÷èñëåíèÿòà ñå íàíàñÿò âúðõó îäîáðåíàòà Åêñïëîàòàöèîííà öåíòðîâú÷íà ãðàôèêà.
Ïðè îïðåäåëÿíåòî íà ïðåäåëèòå íà CG (öåíòðîâêàòà) òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä
âúçìîæíè äåâèàöèè îò ïðèåòîòî ðàçïðåäåëåíèå íà òîâàðà.  Àêî ñå óïîòðåáÿâàò
ñâîáîäíè ñåäàëêè, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå íà
êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ îò ïîëåòíèÿ åêèïàæ èëè îò åêèïàæà â êàáèíàòà, àêî
âúçíèêíå åêñòðåìíà íåñúãëàñóâàíîñò íà ìåñòàòà â äâàòà êðàÿ ïî äúëæèíà.
     (2) Öåíòúð íà òåæåñòòà ïî âðåìå íà ïîëåò. Êúì Ïîäïàðàãðàô (d)(1) ïî-ãîðå
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîêàæå, ÷å ïðîöåäóðèòå íàïúëíî îòñòðàíÿâàò êðàéíèòå
âàðèàöèè â äâèæåíèåòî íà CG, ïðè÷èíåíî îò äâèæåíèå íà ïúòíèöè/åêèïàæ è
êîíñóìàöèÿ/ òðàíñôåð íà ãîðèâî ïî âðåìå íà ïîëåò.
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË Ê - ÏÐÈÁÎÐÈ È ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ

     JAR - OPS 1.630 Îáùî âúâåäåíèå
     (Âèæ IEM OPS 1.630)
     (1) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà çàïî÷íå äà èçïúëíÿâà ïîëåòè, àêî
ïðèáîðèòå è îáîðóäâàíåòî íà ñàìîëåòà, êîèòî ñå èçèñêâàò ïî íàñòîÿùèÿ
ïîäðàçäåë, íå ñà:
     1. îäîáðåíè, ñ èçêëþ÷åíèå íà îïèñàíîòî â Ïîäïàðàãðàô (c), è
èíñòàëèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïðè ñïàçâàíå
íà ñòàíäàðòèòå çà ìèíèìàëíè åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè è èçèñêâàíèÿ çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà ñàìîëåòà; è
     2. â èçïðàâíî ñúñòîÿíèå çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ, êîÿòî ñå ïðåäâèæäà,
îñâåí àêî íå å îïðåäåëåíî äðóãî â MEL
(JAR-OPS 1.030 refers).
     (b) Ìèíèìàëíèòå åêñïëîàòàöèîííè ñòàíäàðòè çà ïðèáîðè è îáîðóäâàíå ña
îíåçè, ïðåäïèñàíè â (Joint Technical Standard Orders) JTSO êàêòî ñà èçáðîåíè
â JAR - TSO, îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî â åêñïëîàòàöèîííèòå êîäåêñè èëè
êîäåêñèòå çà ãîäíîñò íà ïîëåòèòå íå ñà óêàçàíè ðàçëè÷íè ñòàíäàðòè.  Ïðèáîðèòå
è îáîðóäâàíåòî, îòãîâàðÿùè íà ñïåöèôèêàöèè çà äèçàéí è õàðàêòåðèñòèêè,
ðàçëè÷íè îò àêòóàëíèòå JTSO íà èçïúëíåíèåòî íà JAR-OPS, ìîæå äà îñòàíå â
óïîòðåáà èëè äà áúäå èíñòàëèðàíî, îñâåí êîãàòî ñà ïîñî÷åíè äîïúëíèòåëíè
èçèñêâàíèÿ â òàçè Ïîä÷àñò.  Óðåäèòå è îáîðóäâàíåòî, êîèòî âå÷å ñà áèëè
îäîáðåíè, íå å íåîáõîäèìî äà îòãîâàðÿò íà ðåâèçèðàíèòå JTSO èëè íà ðåâèçèðàíà
ñïåöèôèêàöèÿ, îñâåí àêî ïîñî÷åíîòî èçèñêâàíå íå å ñ îáðàòíà ñèëà.
     (c) Ñëåäíèòå èçäåëèÿ è îáîðóäâàíå íå ïîäëåæàò íà ñïåöèàëíî îäîáðåíèå:
     1. åëåêòðè÷åñêè ïðåäïàçèòåëè ñúãëàñíî JAR - OPS 1.635;
     2. åëåêòðè÷åñêè ôåíåð÷åòà ñúãëàñíî JAR - OPS 1.640(a)(4);
     3. ÷àñîâíèöè, ðàçãëåæäàíè â JAR - OPS 1.650(b) & 1.652(b);
     4. äúðæàòåëè çà êàðòè è ñõåìè ñúãëàñíî JAR - OPS 1.652(n);
     5. êîìïëåêò çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù ñúãëàñíî JAR -  OPS 1.745;
     6. àâàðèåí ìåäèöèíñêè ïàêåò ñúãëàñíî JAR - OPS 1.755;
     7. ìåãàôîíè ñúãëàñíî JAR - OPS 1.810;
     8. ïèðîòåõíè÷åñêî ñèãíàëíî îáîðóäâàíå è àâàðèéíèÿ ñïàñèòåëåí ïàêåò
        ñúãëàñíî JAR - OPS 1.835(a) and (c); è
     9. ìîðñêè êîòâè è îáîðúäâàíå çà çàêîòâÿíå, ïðèâúðçâàíå íà ïðèñòàí èëè
        ìàíåâðèðàíå ñ õèäðîïëàíè è ñàìîëåòè àìôèáèè âúâ âîäà, êàêòî å
        ïîñî÷åíî â JAR - OPS1.840.
    10. óñòðîéñòâà çà áåçîïàñíî ïðåâîçâàíå íà äåöà è îáåçîïàñÿâàíåòî èì,
        îòíàñÿùè ñå êúì JAR-OPS 1.730(a)(3).]
     (d) Àêî îïðåäåëåíî îáîðóäâàíå å ïðåäâèäåíî çà ïîëçâàíå îò åäèí ÷ëåí íà
åêèïàæà íà íåãîâîòî ðàáîòíî ìÿñòî ïî âðåìå íà ïîëåò, òî òðÿáâà äà áúäå
äîñòúïíî îò ðàáîòíîòî ìÿñòî íà òîçè ÷ëåí íà åêèïàæà. Êîãàòî åäíî èçäåëèå îò
îáîðóäâàíåòî å ïðåäâèäåíî çà ïîëçâàíå îò ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà, ñå
èíñòàëèðà òàêà, ÷å äà ñå îñèãóðÿâà äîñòúï äî íåãî îò âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî, îò
êîåòî ñå ïðåäâèæäà äà áúäå åêñïëîàòèðàíî.
     (e) Îíåçè ïðèáîðè, êîèòî ñå èçïîëçâàò îò åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà, òðÿáâà
äà áúäàò ðàçïîëîæåíè òàêà, ÷å äà îñèãóðÿâàò âèäèìîñò íà ïîêàçàíèÿòà îò
ðàáîòíîòî ìÿñòî íà ñúîòâåòíèÿ ÷ëåí íà åêèïàæà, ïðè ìèíèìàëíî îòêëîíåíèå îò
ïîëîæåíèåòî ìó è ëèíèÿòà íà ãëåäàíå íàïðåä.  Êîãàòî åäèí ïðèáîð å ïðåäâèäåí
çà ïîëçâàíå îò ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà, òîé òðÿáâà äà áúäå èíñòàëèðàí
òàêà, ÷å äà å âèäèì îò âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî.
[Ãë. 1, 01.03.98 ; Êîð. 9, 01.09.05]
     JAR - OPS 1.635 Ñòîïÿåìè åëåêòðè÷åñêè
     ïðåäïàçèòåëè çà åëåêòðè÷åñêè âåðèãè
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî â
åëåêòðè÷åñêèòå ìó âåðèãè ñà èçïîëçâàíè ñòîïÿåìè åëåêòðè÷åñêè ïðåäïàçèòåëè è
íà áîðäà ìó íÿìà ðåçåðâíè òàêèâà çà èçïîëçâàíå ïî âðåìå íà ïîëåò â
êîëè÷åñòâî, íå ïî-ìàëêî îò 10% îò áðîÿ íà ïðåäïàçèòåëèòå îò âñåêè ðàçëè÷åí
âèä è ðàçìåð/ñòîéíîñò, íî íå ïî-ìàëêî îò 3 áðîÿ îò âñåêè ðàçëè÷åí âèä èëè
ðàçìåð/ñòîéíîñò.
     JAR - OPS 1.640 Åêñïëîàòàöèîííî îñâåòëåíèå íà ñàìîëåòà
     Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî íå å
îáîðóäâàí çà åêñïëîàòàöèÿ:
     (a) Çà ïîëåòè ïðåç äåíÿ:
     1) ñúñ ñâåòëèííà ñèñòåìà çà ïðåäïàçâàíå îò ñáëúñêâàíå;
     2) ñ îñâåòëåíèå, çàõðàíâàíî îò ñàìîëåòíàòà åëåêòðè÷åñêà ñèñòåìà è
îñèãóðÿâàùî íåîáõîäèìàòà îñâåòåíîñò íà âñè÷êè ïðèáîðè è îáîðóäâàíå îò
ñúùåñòâåíà âàæíîñò çà áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ;
     3) ñ îñâåòëåíèå, çàõðàíâàíî îò ñàìîëåòíàòà åëåêòðè÷åñêà ñèñòåìà
è îñèãóðÿâàùî îñâåòåíîñò âúâ âñè÷êè ïúòíè÷åñêè ñàëîíè;
     4) ñ åëåêòðè÷åñêè ôåíåð÷åòà çà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ â
ãîòîâíîñò çà èçïîëçâàíå è äîñòúïíè çà ÷ëåí íà åêèïàæà, êîãàòî å íà ñâîåòî
ðàáîòíî ìÿñòî;
     (b) Çà ïîëåòè ïðåç íîùòà â äîïúëíåíèå íà îáîðóäâàíåòî, îïèñàíîâ
Ïîäïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå:
     1) ñ íàâèãàöèîííè/ïîçèöèîííè ñâåòëèíè; è
     2) ñ äâà ôàðà çà êàöàíå èëè åäèí, èìàù äâå îòäåëíî çàõðàíâàíè
îñâåòèòåëíè òåëà.
     (3) ñâåòëèíèòå äà îòãîâàðÿò íà Ìåæäóíàðîäíèòå ïðàâèëà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå
íà ñáëúñúöè â ìîðåòî, àêî ñàìîëåòúò å õèäðîïëàí èëè àìôèáèÿ.
     JAR - OPS 1.645 ×èñòà÷êè çà ïðåäíîòî ñòúêëî
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà
èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò 5700 kg, àêî íå å îáîðóäâàí ñ ÷èñòà÷êà íà ÷åëíîòî
ñòúêëî ïðåä âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî èëè ñ äðóãî åêâèâàëåíòíî ñðåäñòâî çà
ïîääúðæàíå íà ÷èñò ñåêòîð íà ÷åëíîòî ñòúêëî, ïîçâîëÿâàù âèäèìîñò â óñëîâèÿ íà
âàëåæ.
     JAR - OPS 1.650 Åêñïëîàòàöèè ïðåç äåíÿ ïî ïðàâèëàòà çà
     âèçóàëíè ïîëåòè - ïèëîòàæíî-íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è îáîðóäâàíå
     (Âèæ AMC OPS 1.650/1.652)
     (Âèæ IEM OPS 1.650/1.652)
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïðåç äåíÿ ïî ïðàâèëàòà çà
âèçóàëíè ïîëåòè (ÏÂÏ), àêî íå å ñíàáäåí ñúñ ñëåäíèòå ïèëîòàæíî-íàâèãàöèîííè
ïðèáîðè è îáîðóäâàíå, è ïðè ïîñî÷åíèòå â ñëåäâùèòå ïîäïàðàãðàôè óñëîâèÿ,
êúäåòî å ïðèëîæèìî:
     (a) Ìàãíèòåí êîìïàñ;
     (b) Tî÷åí ÷àñîâíèê, ïîêàçâàù âðåìåòî â ÷àñîâå, ìèíóòè è ñåêóíäè;
     (c) ×óâñòâèòåëåí áàðîìåòðè÷åí âèñîòîìåð, ãðàäóèðàí â ìåòðè/ôóòîâå,
ïðèòåæàâàù óñòðîéñòâî çà çàäàâàíå íà íà÷àëíî íàëÿãàíå, ðàçãðàôåíî â
ìèëèáàðè/õåêòîïàñêàëè, íàñòðîéâàùî ñå çà áàðîìåòðè÷íîòî íàëÿãàíå, êîåòî å
âúçìîæíî äà áúäå èçïîëçâàíî ïî âðåìå íà ïîëåò;
     (d) óêàçàòåë íà âúçäóøíàòà ñêîðîñò, ãðàäóèðàí âúâ âúçëè;
     (e) èíäèêàòîð çà âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò/âàðèîìåòúð;
     (f) óêàçàòåë íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî èëè èíäèêàòîð çà êîîðäèíèðàí çàâîé,
âêëþ÷âàù óêàçàòåë íà ïëúçãàíåòî;
     (g) óêàçàòåë íà ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà/àâèîõîðèçîíò;
     (h) ñòàáèëèçèðàí èíäèêàòîð íà íàïðàâëåíèåòî/æèðîêîìïàñ;
     (i) óêàçàòåë íà âúíøíàòà òåìïåðàòóðà íà âúçäóõà, ãðàäóèðàí â ãðàäóñè
Öåëçèé (âèæ AMC OPS 1.650(i) &1.652(i)).
     (j) Çà ïîëåòè ñ ïðîäúëæèòåëíîñò äî 60 min, ïðè êîèòî ñå èçëèòà è êàöà
íà åäíî è ñúùî ëåòèùå è îñòàâàò â ðàìêèòå íà 50 NM îò ëåòèùåòî, ïðèáîðèòå,
îïèñàíè â Ïîäïàðàãðàôè (f), (g) è (h) ïîãîðå è Ïîäïàðàãðàôè (k)(4), (k)(5) è
(k)(6) ïî-äîëó, ìîãàò äà áúäàò çàìåíåíè îò óêàçàòåë íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî
èëè èíäèêàòîð çà êîîðäèíèðàí çàâîé, âêëþ÷âàù óêàçàòåë íà ïëúçãàíåòî; èëè îò
óêàçàòåë íà ïîëîæåíèåòî è óêàçàòåë íà ïëúçãàíåòî çàåäíî.
     (ê) Êîãàòî ñà ïðåäâèäåíè ðàáîòíè ìåñòà çà äâàìà ïèëîòè, ðàáîòíîòî ìÿñòî
íà âòîðèÿ ïèëîò ñå îáîðóäâà ñ îòäåëíè ïðèáîðè, êàêòî ñëåäâà:
     1. ÷óâñòâèòåëåí áàðîìåòðè÷åí âèñîòîìåð, ãðàäóèðàí â ìåòðè/ôóòîâå, ñ
óñòðîéñòâî çà çàäàâàíå íà íà÷àëíî íàëÿãàíå, ðàçãðàôåí â ìèëèáàðè/
õåêòîïàñêàëè è íàñòðîéâàù ñå çà áàðîìåòðè÷íîòî íàëÿãàíå, êîåòî å âúçìîæíî äà
áúäå èçïîëçâàíî ïî âðåìå íà ïîëåò;
     2. óêàçàòåë íà âúçäóøíàòà ñêîðîñò, ãðàäóèðàí âúâ âúçëè;
     3. èíäèêàòîð çà âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò/âàðèîìåòúð;
     4. óêàçàòåë íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî èëè èíäèêàòîð çà êîîðäèíèðàí çàâîé,
âêëþ÷âàù óêàçàòåë íà ïëúçãàíåòî;
     5. óêàçàòåë íà ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà/àâèîõîðèçîíò;
     6. ñòàáèëèçèðàí èíäèêàòîð íà íàïðàâëåíèåòî/æèðîêîìïàñ.
     (l) Âñÿêà ñèñòåìà çà èçìåðâàíå íà âúçäóøíàòà ñêîðîñò òðÿáâà
äîïúëíèòåëíî äà áúäå îáîðóäâàíà ñ îòîïëÿåìè ïðèåìíèöè íà ïúëíî
íàëÿãàíå (òðúáà íà Ïèòî) èëè åêâèâàëåíòíà ñèñòåìà, ïðåäïàçâàùà îò ãðåøíè
ïîêàçàíèÿ ïîðàäè îáëåäåíåíèå èëè êîíäåíçàöèÿ ïðè:
     (1) ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïîãîëÿìà îò
5700 kg, èëè èìàùè ìàêñèìàëíà îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò
9 ïúòíèöè,
     (2) ñàìîëåòè, íà êîèòî å èçäàäåí çà ïúðâè ïúò èíäèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò/ðàçðåøèòåëíî çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò îò ñòðàíà - ÷ëåí íà JAA èëè
äðóãàäå, íà èëè ñëåä 1 àïðèë 1999 ã.
     (m) Êîãàòî èìà èçèñêâàíå çà ñäâîåíè ïðèáîðè, òîâà èçèñêâàíå âêëþ÷âà
îòäåëíè óêàçàòåëè çà âñåêè ïèëîò è îòäåëíè çàäàâàùè óñòðîéñòâà èëè äðóãè
ñúîòâåòñòâàùè íà îáîðóäâàíåòî åëåìåíòè çà ìàíèïóëèðàíå.
     (n) Âñè÷êè ñàìîëåòè òðÿáâà äà èìàò èíäèêàöèÿ çà íàðóøåíî çàõðàíâàíå íà
èçèñêóåìèòå ïèëîòàæíè ïðèáîðè.
     (o) Âñè÷êè ñàìîëåòè ñ îãðàíè÷åíèÿ ïî ñêîðîñò ñå îáîðóäâàò ñ
óêàçàòåëè íà ÷èñëîòî Ì ïðåä âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî.
     (ð) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà ïðîâåæäà äíåâíè VFR îïåðàöèè, îñâåí êîãàòî
ñàìîëåòúò å ñíàáäåí ñ òåëåôîííè ñëóøàëêè ñúñ ñòúð÷àù ìèêðîôîí èëè åêâèâàëåíò
çà âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà íà ïîëåòà, êîéòî å íà ïîëåòíî äåæóðñòâî (âèæ IEM OPS
1.650 (p)/1.652 (s)).
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
2 JAR-OPS 1.652 Åêñïëîàòàöèè ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè (IFR) èëè
ïðåç íîùòà  -  ïèëîòàæíî- íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñúîòâåòíî îáîðóäâàíå
(See AMC OPS 1.650/1.652)
(Âèæ IEM OPS 1.650/1.652)
     Îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî
ïðèáîðè èëè ïðåç íîùòà ïî ïðàâèëàòà çà âèçóàëíè ïîëåòè, àêî ñàìîëåòúò íå å
îáîðóäâàí ñ ïèëîòàæíî-íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñúîòâåòíîòî îáîðóäâàíå è êúäåòî
å ïðèëîæèìî, ïðè óñëîâèÿòà, ïîñî÷åíè â ñëåäíèòå ïîäïàðàãðàôè:
     (a) ìàãíèòåí êîìïàñ;
     (b) òî÷åí ÷àñîâíèê, ïîêàçâàù âðåìåòî â ÷àñîâå, ìèíóòè è ñåêóíäè;
     (c) äâà ÷óâñòâèòåëíè áàðîìåòðè÷íè âèñîòîìåðà, ãðàäóèðàíè â
ìåòðè/ôóòîâå, ñ óñòðîéñòâî çà çàäàâàíå íà íà÷àëíî íàëÿãàíå, ðàçãðàôåíî â
ìèëèáàðè/õåêòîïàñêàëè è íàñòðîéâàùî ñå çà áàðîìåòðè÷íîòî íàëÿãàíå, êîåòî å
âúçìîæíî äà áúäå èçïîëçâàíî ïî âðåìå íà ïîëåò; íå ïî-êúñíî îò 1 àïðèë
2002 ãîäèíà òåçè âèñîòîìåðè òðÿáâà äà èìàò áàðàáàííî îò÷èòàíå èëè
åêâèâàëåíò.
     (d) ñèñòåìà çà ïîêàçâàíå íà âúçäóøíàòà ñêîðîñò ñ îòîïëÿåìè ïðèåìíèöè
(òðúáà íà Ïèòî) èëè åêâèâàëåíòíè ñðåäñòâà çà ïðåäïàçâàíå îò ïîãðåøíè
ïîêàçàíèÿ ïîðàäè îáëåäåíåíèå èëè êîíäåíçàöèÿ, âêëþ÷âàùè èíäèêàòîð çà îòêàç íà
îòîïëåíèåòî íà ïðèåìíèöèòå; íå ñå èçèñêâà èíäèêàòîð çà îòêàç íà îòîïëåíèåòî
íà ïðèåìíèöèòå çà ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà
 9 è ïî-ìàëêî ïúòíèöè èëè ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà 5700 kg èëè
ïî-ìàëêî è èçäàäåí ñ èíèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè
1 àïðèë 1998 ãîäèíà (Âèæ AMC OPS 1.652(d) & (k)(2));
Áåëåæêà: äàòàòà çà ïðèëàãàíå å 1 àïðèë 1999 ã. (çà èíäèêàòîðà çà îòêàç
íà îòîïëåíèåòî íà ïðèåìíèöèòå).
     (e) óêàçàòåë íà âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò/âàðèîìåòúð;
     (f) óêàçàòåë íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî;
     (g) àâèîõîðèçîíò;
     (h) æèðîêîìïàñ;
     (i) èíäèêàòîð â ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà íà òåìïåðàòóðàòà íà âúíøíèÿ âúçäóõ,
ãðàäóèðàí â ãðàäóñè Öåëçèé; (âèæ AMC OPS 1.650(i) & 1.652(i))
     (j) äâå íåçàâèñèìè ñèñòåìè çà ïðèåìàíå íà ñòàòè÷íî íàëÿãàíå îñâåí çà
âèòëîâè ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà ìàñà 5700 kg èëè ïî-ìàëêî, ïðè
êîèòî ñå äîïóñêà íàëè÷èåòî íà åäíà òàêàâà ñèñòåìà è åäèí ðåçåðâåí ïðèåìíèê íà
ñòàòè÷íî íàëÿãàíå;
     (k) êîãàòî êàáèíàòà å çà äâàìà ïèëîòè, ðàáîòíîòî ìÿñòî íà âòîðèÿ ïèëîò
ñå îáîðóäâà ñúñ ñëåäíèòå îòäåëíè ïðèáîðè:
     1. ÷óâñòâèòåëåí áàðîìåòðè÷åí âèñîòîìåð, ðàçãðàôåí â ìåòðè/ôóòîâå, ñ
óñòðîéñòâî çà çàäàâàíå íà íà÷àëíî íàëÿãàíå, ãðàäóèðàíî â ìèëèáàðè/
õåêòîïàñêàëè è íàñòðîéâàùî ñå çà áàðîìåòðè÷íîòî íàëÿãàíå, êîåòî å âúçìîæíî äà
áúäå èçïîëçâàíî ïî âðåìå íà ïîëåò; íå ïî-êúñíî îò 1 àïðèë 2002 ã. òåçè
âèñîòîìåðè òðÿáâà äà èìàò áàðàáàííî îò÷èòàíå èëè åêâèâàëåíò.
     2. ñèñòåìà çà ïîêàçâàíå íà âúçäóøíàòà ñêîðîñò ñ îòîïëÿåìè ïðèåìíèöè
(òðúáà íà Ïèòî) èëè åêâèâàëåíòíè ñðåäñòâà çà ïðåäïàçâàíå îò ïîãðåøíè
ïîêàçàíèÿ ïîðàäè îáëåäåíåíèå èëè êîíäåíçàöèÿ, âêëþ÷âàùè èíäèêàòîð çà îòêàç íà
îòîïëåíèåòî íà ïðèåìíèöèòå; íå ñå èçèñêâà èíäèêàòîð çà îòêàç íà îòîïëåíèåòî
íà ïðèåìíèöèòå çà ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà 9
è ïî-ìàëêî ïúòíèöè èëè ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà 5700 kg èëè
ïî-ìàëêî è èçäàäåí ñ èíèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè
1 àïðèë 1998 ãîäèíà (Âèæ AMC OPS 1.652(d) & (k)(2));
     Áåëåæêà: äàòàòà çà ïðèëàãàíå å 1 àïðèë 1999 ã. (çà èíäèêàòîðà çà îòêàç
íà îòîïëåíèåòî íà ïðèåìíèöèòå).
     3. óêàçàòåë íà âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò/âàðèîìåòúð;
     4. óêàçàòåë íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî;
     5. àâèîõîðèçîíò;
     6. æèðîêîìïàñ.
     (l) Ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò
5700 kg, èëè ñ ïîâå÷å îò 9 ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè, äîïúëíèòåëíî ñå îáîðóäâàò ñ
åäèí ðåçåðâåí àâèîõîðèçîíò, èçïîëçâàåì îò âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî,
êîéòî:
     1. å çàõðàíâàí íåïðåêúñíàòî â ïðîöåñà íà íîðìàëíà åêñïëîàòàöèÿ, à ïðè
ïúëåí îòêàç íà íîðìàëíàòà ñèñòåìà çà åëåêòðè÷åñêî çàõðàíâàíå - îò íåçàâèñèì
èçòî÷íèê;
     2. îñèãóðÿâà âåðíè ïîêàçàíèÿ â òå÷åíèå íà ìèíèìóì 30 min, äîðè è ñëåä
ïúëåí îòêàç íà íîðìàëíàòà ñèñòåìà çà åëåêòðè÷åñêî çàõðàíâàíå, ñ îò÷èòàíå
âñÿêàêúâ äðóã òîâàð âúðõó ñèñòåìà òà çà àâàðèéíî çàõðàíâàíå è âñÿêàêâè
åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè;
     3. ðàáîòè íåçàâèñèìî îò âñè÷êè îñòàíàëè ñèñòåìè çà ïîêàçâàíå íà
ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà ïî êðåí è òàíãàæ;
     4. ãîòîâ å çà ðàáîòà àâòîìàòè÷íî ñëåä ïúëåí îòêàç íà íîðìàëíàòà ñèñòåìà
çà åëåêòðè÷åñêî çàõðàíâàíå;
     5. å ïîäõîäÿùî îñâåòåí âúâ âñè÷êè åòàïè íà åêñïëîàòàöèÿòà, îñâåí çà
ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ðàçðåøåíà ìàñà çà èçëèòàíå îò 5700 êã èëè ïî-ìàëêî,
êîèòî âå÷å ñà ðåãèñòðèðàíè îò ñòðàíà -÷ëåíêà íà JAA, íà 1 àïðèë 1995 ã,
åêèïèðàíè ñ óêàçàòåë çà ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà â ïðîñòðàíñòâîòî îò ëÿâàòà
ñòðàíà íà êîíòðîëíîòî òàáëî.
     (m) Â èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà Ïîäïàðàãðàô (l) íà åêèïàæà ÿñíî ñå
óêàçâà, êîãàòî ðåçåðâíèÿò àâèîõîðèçîíò å çàõðàíâàí îò àâàðèåí èçòî÷íèê.
Êîãàòî óêàçàòåë çà ïîëîæåíèåòî íà ñàìîëåòà â ïðîñòðàíñòâîòî å ñúñ
ñàìîñòîÿòåëíî çàõðàíâàíå, íà óðåäà èëè íà ïîñòàâêàòà òðÿáâà äà èìà ïîäõîäÿùà
èíäèêàöèÿ, ïîêàçâàùà êîãà òîçè óðåä å â óïîòðåáà/âêëþ÷åí.  Òîâà èçèñêâàíå
òðÿáâà äà áúäå èçïúëíåíî íå ïî-êúñíî îò 1 àïðèë 2000 ã.
     (n) Ïîñòàâêà çà äúðæà÷ çà êàðòè íà ìÿñòî, óäîáíî çà âèæäàíå, êîåòî
òðÿáâà äà áúäå îñâåòåíî çà íîùíè îïåðàöèè.
     (î) Àêî ðåçåðâíèÿò àâèîõîðèçîíò å ñåðòèôèöèðàí ïî JAR 25.1303(b)(4) èëè
åêâèâàëåíòíî, óêàçàòåëÿò íà çàâîÿ è ïëúçãàíåòî ìîæå äà áúäå çàìåíåí ñ
óêàçàòåë íà ïëúçãàíåòî.
     (ð) Êîãàòî ñå èçèñêâàò äóáëèðàí áðîé óðåäè, èçèñêâàíèÿòà îáõâàùàò
îòäåëíè äèñïëåè çà âñåêè ïèëîò è îòäåëíè ñåëåêòîðè èëè äðóãî ñâúðçàíî
îáîðóäâàíå, êúäåòî å ïðèëîæèìî.
     (q) Âñè÷êè ñàìîëåòè ñå îáîðóäâàò ñúñ ñðåäñòâà, ïîêàçâàùè íàðóøåíî
çàõðàíâàíå íà èçèñêóåìèòå ïèëîòàæíî-íàâèãàöèîííè ïðèáîðè.
     (r) Âñè÷êè ñàìîëåòè ñ îãðàíè÷åíèÿ ïî ñêîðîñò, êîèòî íå áèõà ìîãëè äà
áúäàò îò÷åòåíè îò çàäúëæèòåëíèòå ñêîðîñòîìåðè, ñå îáîðóäâàò ñ óêàçàòåëè íà
÷èñëîòî Ì ïðåä âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî.
     (s) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà èçâúðøâà IFR èëè íîùíè îïåðàöèè îñâåí â
ñëó÷àèòå, êîãàòî ñàìîëåòúò å îáîðóäâàí ñúñ ñëóøàëêè ñ ïðèêà÷åí ìèêðîôîí èëè
åêâèâàëåíò çà âñåêè ÷ëåí íà ïîëåòíèÿ åêèïàæ, êîéòî å íà ïîëåòíî äåæóðñòâî, è
áóòîí, ïðåäàâàù íà ùóðâàëà çà óïðàâëåíèå, çà âñåêè ïèëîò. (See IEM OPS
1.650(p)/1.652(s).) [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð.  3, 01.12.01]
     JAR - OPS 1.655 Äîïúëíèòåëíî îáîðóäâàíå çà åäíîïèëîòíà åêñïëîàòàöèÿ
     ïðè IFR/ÏÏÏ
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà åäíîïèëîòíè ñàìîëåòè ïî ÏÏÏ, àêî íå
     ñà îáîðóäâàíè ñ àâòîïèëîò, ïîääúðæàù íàé-ìàëêî âèñî÷èíàòà è êóðñà.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR - OPS 1.660 Ñèñòåìà çà ñèãíàëèçèðàíå íà âèñî÷èíàòà, îñèãóðÿâàùà
     ïðåäóïðåæäàâàíå íà åêèïàæà
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà òóðáîâèòëîâè ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà
ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò 5700 kg, èëè çà ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè
èëè òóðáîðåàêòèâíè ñàìîëåòè, àêî íå ñà îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà
ñèãíàëèçèðàíå íà âèñî÷èíàòà, îñèãóðÿâàùà ïðåäóïðåæäàâàíå íà åêèïàæà:
     1. ïðè äîñòèãàíå íà ïðåäâàðèòåëíî èçáðàíàòà âèñî÷èíà â ïðîöåñ íà
ñíèæåíèå èëè íàáîð;
     2. ïîíå ñúñ çâóêîâ ñèãíàë ïðè îòêëîíåíèå íàãîðå èëè íàäîëó îò
ïðåäâàðèòåëíî èçáðàíàòà âèñî÷èíà ñ èçêëþ÷åíèå çà ñàìîëåòèòå ñ ìàêñèìàëíî
ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà 5700 kg èëè ïîìàëêî è ìàêñèìàëíî îäîáðåíà
ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 9 è ñ ïúðâîíà÷àëíî èçäàäåí èíèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò â ñòðàíà-÷ëåíêà íà JAA èëè íà äðóãî ìÿñòî,
ïðåäè 1 àïðèë 1972 ãîäèíà è âå÷å ðåãèñòðèðàí â ñòðàíà-÷ëåíêà íà JAA, íà
1 àïðèë 1995 ãîäèíà. [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.665 Ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäåíèå çà îïàñíî ñáëèæåíèå ñúñ çåìÿòà
(GPWS - Ground Proximity Warning System) è ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäàâàíå çà
îïàñåí òåðåí (TAWS)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòè ñ ãàçîòóðáèííè äâèãàòåëè
ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò 5700 kg, àêî íå ñà
îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäåíèå íà îïàñíî ñáëèæåíèå ñúñ çåìÿòà
(GPWS - Ground Proximity Warning System) ñëåä 31 ìàðò 2001 ã., ñ èçêëþ÷åíèå
çà ñàìîëåòèòå â (d)(2) ïî-äîëó.
     (b) Ñèñòåìàòà çà ïðåäóïðåæäåíèå íà îïàñíî ñáëèæåíèå ñúñ çåìÿòà òðÿáâà
àâòîìàòè÷íî äà îñèãóðÿâà ÷ðåç çâóêîâ è âèçóàëåí ñèãíàë íåïðåêúñíàòî è ÿñíî
ïðåäóïðåæäåíèå íà åêèïàæà ïðè îïàñíà ñêîðîñò íà ñíèæàâàíå, îïàñíà ñêîðîñò íà
ïðèáëèæàâàíå êúì òåðåíà, îïàñíà çàãóáà íà âèñî÷èíà ñëåä èçëèòàíå èëè çàõîä íà
âòîðè êðúã, ïðåëèòàíå íà îïàñíî ìàëêà âèñî÷èíà íàä òåðåíà, êîãàòî ñàìîëåòúò
íå å â êîíôèãóðàöèÿ çà êàöàíå è ïðè îïàñíî ñíèæàâàíå ïîä ãëèñàäàòà çà êàöàíå
ïî ïðèáîðè.
     (c) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà òóðáèííî çàäâèæâàíè ñàìîëåòè ñ
ìàêñèìàëíà ðàçðåøåíà ìàñà çà èçëèòàíå ïîâå÷å îò 15 000 êã èëè ñ ìàêñèìàëíî
îäîáðåíè ìåñòà çà ïúòíèöè ïîâå÷å îò 30 íà è ñëåä:
     (1) 1 îêòîìâðè 2001 ã. çà ñàìîëåòè, êîèòî çà ïúðâè ïúò ïîëó÷àâàò
Ñåðòèôèêàò/ðàçðåøåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä òàçè äàòà; èëè
     (2) 1 ÿíóàðè 2005 ã. çà ñàìîëåòè, êîèòî çà ïúðâè ïúò ñà ïîëó÷èëè
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 1 îêòîìâðè 2001 ãîäèíà; îñâåí êîãàòî ñà
îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäàâàíå çà îïàñíî ñáëèæàâàíå ñúñ çåìÿòà,
êîÿòî âêëþ÷âà [TAWS]
     (d) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà òóðáèííî çàäâèæâàíè ñàìîëåòè ñ
ìàêñèìàëíà ðàçðåøåíà ìàñà çà èçëèòàíå ïîâå÷å îò 5700 êã, íî íå ïîâå÷å îò
15 000 êã èëè ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíè ìåñòà çà ïúòíèöè ïîâå÷å îò 9, íî íå
ïîâå÷å îò 30 íà è ñëåä
     (1)1 ÿíóàðè 2003 ã. Çà ñàìîëåòè, êîèòî çà ïúðâè ïúò
ïîëó÷àâàò Ñåðòèôèêàò/ðàçðåøåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè
2003 ã.; èëè
     (2) [1 ÿíóàðè 2007 ã. çà ñàìîëåòè, êîèòî çà ïúðâè ïúò ñà ïîëó÷èëè
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 1 ÿíóàðè 2003 ã.; îñâåí êîãàòî ñà
îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà ñèãíàëèçàöèÿ çà îïàñíî ñáëèæàâàíå ñúñ çåìÿòà, êîÿòî
âêëþ÷âà ñèñòåìà çà ñëåäåíå íà ìåñòíîñòòà è ïðåäóïðåæíåíèå [TAWS]
     (e) Ñèñòåìàòà çà ñëåäåíå íà ìåñòíîñòòà è ïðåäóïðåæäåíèå òðÿáâà
àâòîìàòè÷íî äà îñèãóðÿâà íà åêèïàæà íà ïîëåòà äîñòàòú÷íî âðåìå äà ïðåäïàçè
êîíòðîëèðàíèÿ ïîëåò îò ñúáèòèÿ êúì ïîâúðõíîñòòà íà çåìÿòà, ïîñðåäñòâîì
âèçóàëíè è çâóêîâè ñèãíàëè è èíäèêàòîðåí äèñïëåé çà ñëåäåíå íà ìåñòíîñòòà, è
äà îñèãóðÿò âúçìîæíîñò çà ïðåäâèæäàíå è ïîäà íà âèñî÷èíàòà çà ïðåëèòàíå íàä
ìåñòíîñòòà
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.668 Ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå íà îïàñíè ñáëèæåíèÿ âúâ âúçäóõà
     (âèæ IEM OPS 1.668)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòè ñ ãàçîòóðáèííè äâèãàòåëè:
     (1) ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò 15 000 kã, èëè
ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 30 ïúòíèöè, àêî íå
ñà îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå íà îïàñíè ñáëèæåíèÿ âúâ âúçäóõà
(íàé-ìàëêî ACAS II -Airborne Collision Avoidance System) ñëåä 30 ÿíóàðè 2000 ã.;
èëè
     (2) ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà, ïî-ãîëÿìà îò 5700 kã, íî íå
ïîâå÷å îò 15000 êã èëè ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà
ïîâå÷å îò 19 ïúòíèöè, íî íå ïîâå÷å îò 30, ñëåä 1 ÿíóàðè 2005 ã. àêî íå ñà
îáîðóäâàíè ñúñ ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå íà îïàñíè ñáëèæåíèÿ âúâ âúçäóõ (íàé-ìàëêî
ACAS II -Airborne Collision Avoidance System) [Ch. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.670 Îáîðóäâàíå ñ áîðäîâè ìåòåîðîëîãè÷åí ðàäèîëîêàòîð
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà:
     (1) ñàìîëåòè ñ âèñî÷èííà ñèñòåìà, èëè
     (2) ñàìîëåòè áåç âèñî÷èííà ñèñòåìà ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà
ìàñà ïî-ãîëÿìà îò 5700 kg, èëè
     (3) ñàìîëåòè áåç âèñî÷èííà ñèñòåìà ñ ïîâå÷å îò 9 ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè
ñëåä 1 àïðèë 1999 ãîäèíà, àêî íå ñà îáîðóäâàíè ñ áîðäîâè ìåòåîðîëîãè÷åí
ðàäèîëîêàòîð, êîãàòî òàêèâà ñàìîëåòè ñå åêñïëîàòèðàò ïî ÏÏÏ èëè íîùåì â çîíè,
â êîèòî ñå î÷àêâàò ãðúìîòåâè÷íè îáëàöè èëè äðóãè ïîòåíöèàëíî îïàñíè
ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ ïî ìàðøðóòà.
      (b) Çà âèòëîâè ñàìîëåòè ñ âèñî÷èííà ñèñòåìà ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà
èçëåòíà ìàñà, íåïðåâèøàâàùà 5700 kg, èëè ñ äî 9 ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè áîðäîâèÿò
ìåòåîðîëîãè÷åí ëîêàòîð ìîæå äà áúäå çàìåíåí ñ äðóãî îáîðóäâàíå, îäîáðåíî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ñïîñîáíî äà îòêðèâà ãðúìîòåâè÷íè îáëàöè
èëè äðóãè ïîòåíöèàëíî îïàñíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ ïî ìàðøðóòà.
     JAR-OPS 1.675 Îáîðóäâàíå çà åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà îáëåäåíÿâàíå
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò â î÷àêâàíè èëè
ôàêòè÷åñêè óñëîâèÿ íà îáëåäåíÿâàíå, àêî íå å ñåðòèôèöèðàí è îáîðóäâàí çà
òàêàâà åêñïëîàòàöèÿ.
     (b) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò â î÷àêâàíè èëè ôàêòè÷åñêè
óñëîâèÿ íà îáëåäåíÿâàíå íîùåì, àêî íå å îáîðóäâàí ñúñ ñðåäñòâà çà îñâåòÿâàíå
èëè îòêðèâàíå íà îáðàçóâàí ëåä. Âñÿêî èçïîëçâàíî îñâåòëåíèå òðÿáâà äà å îò
òàêúâ òèï, ÷å äà íå ïðåäèçâèêâà îòáëÿñúê èëè îòðàçÿâàíå, êîåòî äà ïîïðå÷è íà
÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà äà èçïúëíÿâàò ñâîèòå çàäúëæåíèÿ.
     JAR-OPS 1.680 Îáîðóäâàíå çà îòêðèâàíå íà êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ
     (a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò íàä 15 000 m (49000 ft),
îñâåí êîãàòî:
     (1) Ñàìîëåòúò å îáîðóäâàí ñ óðåä çà èçìåðâàíå è íåïðåêúñíàòà èíäèêàöèÿ
íà ñèëàòà íà äîçàòà íà ïîëó÷åíàòà îáùà êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ (ò.å. îáùîòî
éîíèçèðàùî è íåóòðîííî ëú÷åíèå ñ ãàëàêòè÷åñêè èëè ñëúí÷åâ ïðîèçõîä) è
íàòðóïàíàòà äîçà ïðè âñåêè ïîëåò, èëè
     (2) e âúâåäåíà ñèñòåìà çà èçìåðâàíå íà ðàäèàöèÿòà íà áîðäà íà
âñåêè òðè ìåñåöà, ïðèåòà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
(Âèæ ACJ OPS 1.680 (a)(2)). [Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR - OPS 1.685 Ñèñòåìà çà ðàçãîâîðè ìåæäó âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ åêèïàæ ïîâå÷å îò åäèí ÷îâåê,
àêî íå å îáîðóäâàí ñúñ ñèñòåìà çà ðàçãîâîðè ìåæäó âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà â
ïèëîòñêàòà êàáèíà, âêëþ÷èòåëíî ñëóøàëêè è ìèêðîôîíè (íå ðú÷åí òèï).  Òîâà
èçèñêâàíå íÿìà äà áúäå ïðèëîæèìî äî 1 àïðèë 2002 ã. çà ñàìîëåòè,
ðåãèñòðèðàíè â ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, íà 1 àïðèë 1995 ã. è íà êîèòî çà
ïúðâè ïúò å áèë èçäàäåí ñåðòèôèêàò/ ðàçðåøåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò îò
ñòðàíà-÷ëåíêà íà JAA èëè äðóãàäå, ïðåäè 1 àïðèë 1975 ã.
     JAR - OPS 1.690 Ñèñòåìà çà âúòðåøíà âðúçêà ìåæäó åêèïàæà
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñúñ ñåðòèôèöèðàíà
ìàêñèìàëíà èçëåòíà ìàñà íàä 15 000 kg èëè ñúñ ñåðòèôèöèðàíà ïúòíè÷åñêà
êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 19 ïúòíèöè, àêî íå å îáîðóäâàí ñúñ ñèñòåìà çà
âúòðåøíà âðúçêà ìåæäó åêèïàæà â ïèëîòñêàòà è ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà, êàòî òîâà
íå ñå îòíàñÿ çà ñàìîëåòè, íà êîèòî ïúðâîíà÷àëíî å áèë èçäàäåí èíäèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò îò ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, èëè äðóãàäå ïðåäè
1 àïðèë 1965 ãîäèíàè âå÷å ñà ðåãèñòðèðàíè â ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, íà 1
àïðèë 1995 ãîäèíà.
     (á) Èçèñêâàíàòà îò íàñòîÿùèÿ ïàðàãðàô ñèñòåìà çà âúòðåøíà âðúçêà ìåæäó
åêèïàæà â ïèëîòñêàòà è ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà å íåîáõîäèìî:
     (1) äà ðàáîòè íåçàâèñèìî îò àóäèîñèñòåìàòà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå,
ñ èçêëþ÷åíèå íà ïèëîòñêèòå ñëóøàëêè, ìèêðîôîíèòå, ñåêòîðíèòå ïðåâêëþ÷âàòåëè
è ñèãíàëíèòå óñòðîéñòâà;
     (2) äà îñèãóðÿâà äâóñòðàííà âðúçêà ìåæäó ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â
ïèëîòñêàòà êàáèíà è:
     (i) âñåêè åäèí ïúòíè÷åñêè ñàëîí;
     (ii) âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî íà ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà â
          ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà;
     (iii) âñÿêî îòäàëå÷åíî îòäåëåíèå çà åêèïàæà, êîåòî íå å íà ïúòíè÷åñêàòà
           ïàëóáà è íå å ëåñíî äîñòúïíî îò ïúòíè÷åñêîòî îòäåëåíèå
     (3) äà áúäå äîñòúïíà çà ðàáîòà îò âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî â ïèëîòñêàòà è
ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà;
     (4) äà áúäå ëåñíî äîñòúïíî çà èçïîëçâàíå îò êàáèííèÿ ñúñòàâ îò
ðàáîòíèòå ìåñòà â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí, íàìèðàùè ñå â áëèçîñò äî îòäåëåí èëè
äâîéêà àâàðèéíè èçõîäè íà íèâîòî íà ïîäà;
     (5) äà èìà ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäåíèå, âêëþ÷âàùà çâóêîâ è âèçóàëåí
ñèãíàë ïðè ïîâèêâàíå îò ïèëîòñêàòà èëè ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà;
     (6) äà äàâà âúçìîæíîñò íà ïîëó÷àòåëÿ íà îáàæäàíå äà îïðåäåëè äàëè òîâà å
îáèêíîâåíî îáàæäàíå èëè ñïåøíî îáàæäàíå (âèæ AMC OPS 1.690 (b)(6)); è
     (7) äà îñèãóðÿâà ïðè ïðåñòîé íà çåìÿòà äâóñòðàííà âðúçêà ìåæäó çåìíèÿ
ïåðñîíàë è ïîíå äâàìà îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà (âèæ IEM OPS 1.690(b)(7).).
     JAR - OPS 1.695 Àóäèîñèñòåìà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñúñ ñåðòèôèöèðàíà
ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 19 ïúòíèöè, àêî íå å îáîðóäâàí ñ
àóäèîñèñòåìà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå.
     (b) Èçèñêâàíàòà îò íàñòîÿùèÿ ïàðàãðàô àóäèîñèñòåìà çà îñâåäîìÿâàíå íà
ïúòíèöèòå òðÿáâà:
     1. äà ðàáîòè íåçàâèñèìî îò ñèñòåìàòà çà âúòðåøíà âðúçêà ìåæäó åêèïàæà â
ïèëîòñêàòà è ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ïèëîòñêèòå
ñëóøàëêè, ìèêðîôîíèòå, ñåêòîðíèòå ïðåâêëþ÷âàòåëè è ñèãíàëíèòå óñòðîéñòâà;
     2. äà áúäå ãîòîâà çà íåçàáàâíà ðàáîòà îò âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî íà ÷ëåí îò
åêèïàæà;
     3. äà èìà îñèãóðåí ìèêðîôîí íà ïîäà íà ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí çà âñåêè
èçèñêâàí àâàðèåí èçõîä, â áëèçîñò äî êîéòî ñå íàìèðà ñåäàëêà (ìÿñòî) çà
êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîéòî ìèêðîôîí äà å ëåñíî äîñòúïåí çà ñåäíàëèÿ ÷ëåí íà
ñòþàðäíèÿ ñúñòàâ, îñâåí êîãàòî åäèí ìèêðîôîí ìîæå äà îáñëóæâà ïîâå÷å îò
åäèí èçõîä è áëèçîñòòà äî èçõîäà ïîçâîëÿâà óñòíà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó ÷ëåíîâåòå
íà åêèïàæà íà òåçè ñåäàëêè (ìåñòà);
     4. äà áúäå ãîòîâà çà ðàáîòà â ðàìêèòå íà 10 ñåêóíäè çà ÷ëåí íà åêèïàæà
íà êàáèíàòà îò âñÿêî îò òåçè ðàáîòíè ìåñòà â îòäåëåíèåòî, êúäåòî
èçïîëçâàíåòî èì å äîñòúïíî, è
     5. äà ñå ÷óâà äîñòàòú÷íî ÿñíî è ðàçáèðàåìî îò âñè÷êè ïúòíè÷åñêè ìåñòà,
òîàëåòíèòå, ðàáîòíèòå ìåñòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â
ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà.
     JAR - OPS 1.700 Ãëàñîâè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà -1
     (Âèæ ACJ OPS 1.700)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ïúðâîíà÷àëíî èçäàäåí
èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò, íà 1.04.1998 ã. è ïî-êúñíî, àêî
ñàìîëåòúò å:
     (1) ìíîãîäâèãàòåëåí ñàìîëåò ñ ãàçîòóðáèííè äâèãàòåëè ñ îäîáðåíà
ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè; èëè å
     (2) ñúñ ñåðòèôèöèðàíî ìàêñèìàëíî èçëåòíî òåãëî ïî-ãîëÿìî îò 5700 kg,
îñâåí àêî íå å îáîðóäâàí ñ ìàãíåòîôîí çà çàïèñ íà ðàäèîîáìåíà è ðàçãîâîðèòå
â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïî âðåìå íà ïîëåò (Cockpit Voice Recorder - CVR),
çàïèñâàù:
     (i) ïðåäàâàíèòå è ïðèåìàíèòå ðàäèîðàçãîâîðè îò åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà;
     (ii) çâóêîâèÿ ôîí â ïèëîòñêàòà êàáèíà, âêëþ÷èòåëíî áåç ïðåêúñâàíå è íà
àóäèîñèãíàëèòå, ïîëó÷àâàíè îò âñåêè èçïîëçâàí ìèêðîôîí è ìàñêà;
     (iii) ãëàñîâàòà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â êàáèíàòà,
èçïîëçâàéêè ñàìîëåòíàòà ñèñòåìà çà âúòðåøíà êîìóíèêàöèÿ;
     (iv) ãëàñîâèòå èëè çâóêîâèòå ñèãíàëè çà îïîçíàâàíå íà íàâèãàöèîííè
ñðåäñòâà èëè ñðåäñòâà çà ïîäõîä çà êàöàíå, èçëú÷âàíè â ïèëîòñêèòå ñëóøàëêè
èëè âèñîêîãîâîðèòåëèòå; è
     (v) ãëàñîâèòå êîìóíèêàöèè íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïî
àóäèîñèñòåìàòà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå, àêî èìà èíñòàëèðàíà òàêàâà
ñèñòåìà.
     (b) Màãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà òðÿáâà äà
îñèãóðÿâà ñúõðàíåíèå íà çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå ïîíå íà
ïîñëåäíèòå äâà ÷àñà îò íåãîâàòà ðàáîòà êàòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å çà ñàìîëåòè
ñúñ ñåðòèôèöèðàíî ìàêñèìàëíî èçëåòíî òåãëî îò 5700 kg èëè ïî-ìàëêî òîâà âðåìå
ìîæå äà ñå ñúêðàòè äî 30 ìèíóòè.
     (c) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà
çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà çàïî÷âà çàïèñ ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà ñîáñòâåíà
òÿãà è äà ïðîäúëæè äà çàïèñâà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïîëåòà, êîãàòî ñàìîëåòúò âå÷å
íÿìà âúçìîæíîñò äà ñå äâèæè íà ñîáñòâåí õîä.  Êàòî äîïúëíåííèå ñïîðåä
íàëè÷íîòî åëåêòðîçàõðàíâàíå ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà
êàáèíà òðÿáâà äà çàïî÷íå äà çàïèñâà êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ðàíî ïî âðåìå íà
ïðîâåðêèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïðåäè çàïóñêàíå íà äâèãàòåëèòå â íà÷àëîòî íà
ïîëåòà äî ïðîâåðêèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà íåïîñðåäñòâåíî ñëåä ñïèðàíå íà
äâèãàòåëèòå â êðàÿ íà ïîëåòà.
     (d) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà å
íåîáõîäèìî äà èìà àâàðèéíî ðàäèîóñòðîéñòâî/ ôàð ñ àâòîíîìíî çàõðàíâàíå,
ïðèêðåïåíî êúì êîðïóñà íà ìàãíåòîôîíà è ïîìàãàùî çà îòêðèâàíåòî ìó, êîãàòî å
ïîä âîäà.
[Êîð. 4, 01.07.02]
     JAR - OPS 1.705 Ãëàñîâè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà - 2
     (Âèæ ACJ OPS 1.705/1.710)
     (a) Ñëåä 1 àïðèë 2000 ã. îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà íèòî åäèí
ìíîãîìîòîðåí òóðáèíåí ñàìîëåò, íà êîéòî ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè 1990 ã. äî 31 ìàðò 1998
âêëþ÷èòåëíî, ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî íå ïîâå÷å îò 5700 êã è
ìàêñèìàëåí áðîé îäîáðåíè ïúòíè÷åñêè ìåñòà ïîâå÷å îò 9, îñâåí êîãàòî å
îáîðóäâàí ñ ãëàñîâî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, êîåòî çàïèñâà:
     (i) ïðåäàâàíèòå è ïðèåìàíèòå ðàäèîðàçãîâîðè îò åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà;
     (ii) çâóêîâèÿ ôîí â ïèëîòñêàòà êàáèíà, âêëþ÷èòåëíî áåç ïðåêúñâàíå è
íà àóäèîñèãíàëèòå, ïîëó÷àâàíè îò âñåêè èçïîëçâàí ìèêðîôîí è ìàñêà;
     (iii) ãëàñîâàòà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â êàáèíàòà,
èçïîëçâàéêè ñàìîëåòíàòà ñèñòåìà çà âúòðåøíà êîìóíèêàöèÿ;
     (iv) ãëàñîâèòå èëè çâóêîâèòå ñèãíàëè çà îïîçíàâàíå íà íàâèãàöèîííè
ñðåäñòâà èëè ñðåäñòâà çà ïîäõîä çà êàöàíå, èçëú÷âàíè â ïèëîòñêèòå ñëóøàëêè
èëè âèñîêîãîâîðèòåëèòå; è
     (v) ãëàñîâèòå êîìóíèêàöèè íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïî
àóäèîñèñòåìàòà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå, àêî èìà èíñòàëèðàíà òàêàâà
ñèñòåìà.
     (b) Màãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà òðÿáâà
äà îñèãóðÿâà ñúõðàíåíèå íà çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå ïîíå íà
ïîñëåäíèòå 30 ìèíóòè îò íåãîâàòà ðàáîòà.
     (c) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà
çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà çàïî÷âà çàïèñ ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà ñîáñòâåíà
òÿãà è äà ïðîäúëæè äà çàïèñâà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïîëåòà, êîãàòî ñàìîëåòúò âå÷å
íÿìà âúçìîæíîñò äà ñå äâèæè íà ñîáñòâåí õîä.  Êàòî äîïúëíåííèå ñïîðåä
íàëè÷íîòî åëåêòðîçàõðàíâàíå ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà
êàáèíà òðÿáâà äà çàïî÷íå äà çàïèñâà êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ðàíî ïî âðåìå íà
ïðîâåðêèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïðåäè çàïóñêàíå íà äâèãàòåëèòå â íà÷àëîòî íà
ïîëåòà äî ïðîâåðêèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà íåïîñðåäñòâåíî ñëåä ñïèðàíå íà
äâèãàòåëèòå â êðàÿ íà ïîëåòà.
      (d) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà å
íåîáõîäèìî äà èìà àâàðèéíî ðàäèîóñòðîéñòâî/ ôàð ñ àâòîíîìíî çàõðàíâàíå,
ïðèêðåïåíî êúì êîðïóñà íà ìàãíåòîôîíà è ïîìàãàùî çà îòêðèâàíåòî ìó, êîãàòî å
ïîä âîäà.
[Êîð. 4, 01.07.02]
     JAR - OPS 1.710 Ãëàñîâè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà - 3
     (Âèæ ACJ OPS 1.705/1.710)
     (à) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíî
ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî íàä 5700 êã, íà êîéòî ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí
èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 1 àïðèë 1998 ã., îñâåí
êîãàòî å îáîðóäâàí ñ ãëàñîâî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, êîåòî çàïèñâà:
     (1) ïðåäàâàíèòå è ïðèåìàíèòå ðàäèîðàçãîâîðè îò åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà;
     (2) çâóêîâèÿ ôîí â ïèëîòñêàòà êàáèíà;
     (3) ãëàñîâàòà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â êàáèíàòà,
èçïîëçâàéêè ñàìîëåòíàòà ñèñòåìà çà âúòðåøíà êîìóíèêàöèÿ;
     (4) ãëàñîâèòå èëè çâóêîâèòå ñèãíàëè çà îïîçíàâàíå íà íàâèãàöèîííè
ñðåäñòâà èëè ñðåäñòâà çà ïîäõîä çà êàöàíå, èçëú÷âàíè â ïèëîòñêèòå ñëóøàëêè
èëè âèñîêîãîâîðèòåëèòå; è
     (5) ãëàñîâèòå êîìóíèêàöèè íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà ïî
àóäèîñèñòåìàòà çà îñâåäîìÿâàíå íà ïúòíèöèòå, àêî èìà èíñòàëèðàíà òàêàâà
ñèñòåìà.
     (b) Màãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà òðÿáâà
äà îñèãóðÿâà ñúõðàíåíèå íà çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå ïîíå íà
ïîñëåäíèòå 30 ìèíóòè îò íåãîâàòà ðàáîòà.
     (c) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà
çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà çàïî÷âà çàïèñ ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà ñîáñòâåíà
òÿãà è äà ïðîäúëæè äà çàïèñâà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïîëåòà, êîãàòî ñàìîëåòúò
ïðåóñòàíîâè äâèæåíèåòî ñè íà ñîáñòâåí õîä.
     (d) Ìàãíåòîôîíúò çà çàïèñ íà ðàçãîâîðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà å
íåîáõîäèìî äà èìà àâàðèéíî ðàäèîóñòðîéñòâî/ ôàð ñ àâòîíîìíî çàõðàíâàíå,
ïðèêðåïåíî êúì êîðïóñà íà ìàãíåòîôîíà è ïîìàãàùî çà îòêðèâàíåòî ìó, êîãàòî å
ïîä âîäà.
[Èçì. 4, 01.07.02]
     JAR - OPS 1.715 Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà çà ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà
     (Flight Data Recorders - FDR) - 1
     (Âèæ Äîïúëíåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.715)
     (Âèæ ACJ OPS 1.715)
     (a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà íèòî åäèí ñàìîëåò, íà êîéòî
ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà
1 àïðèë 1998 ãîäèíà èëè ïî-êúñíî, àêî:
     (1) å ìíîãîìîòîðåí òóðáèíåí ñàìîëåò è èìà ìàêñèìàëåí áðîé îäîáðåíè
ïúòíè÷åñêè ìåñòà ïîâå÷å îò 9, èëè
     (2) èìà ìàêñèìàëíî ðàçðåøåíî èçëåòíî òåãëî íàä 5700 êã, îñâåí êîãàòî å
îáîðóäâàí ñ ïîëåòíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî çà ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà (Flight
Data Recorder - FDR), êîåòî èçïîëçâà äèãèòàëåí ìåòîä çà çàïèñâàíå è
ñúõðàíåíèå íà äàííèòå è ìåòîä çà íåïîñðåäñòâåíî èçïîëçâàíå íà òåçè äàííè îò
ìÿñòîòî èì çà ñúõðàíåíèå.
     (b) Ïîëåòíèòå óñòðîéñòâà, çàïèñâàùè ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ñúõðàíÿâàò çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå íà íå ïî-ìàëêî îò ïîñëåäíèòå
25 ÷àñà îò òÿõíàòà ðàáîòà, êàòî òîçè ïåðèîä ìîæå äà áúäå íàìàëåí íà 10 ÷àñà,
çà ñàìîëåòè ñúñ ñåðòèôèöèðàíî ìàêñèìàëíî èçëåòíî òåãëî äî 5700 êã.
     (c) Ïîëåòíèòå óñòðîéñòâà, çàïèñâàùè ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, çàïèñâàò
ñïîðåä îïðåäåëåí ãðàôèê:
     (1) ïàðàìåòðèòå, èçáðîåíè â òàáëèöè À1 èëè À2 íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-
OPS 1.715, êàêòî å ïðèëîæèìî;
     (2) çà ñàìîëåòèòå ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî íàä
27 000 êã, äîïúëíèòåëíèòå ïàðàìåòðè, èçáðîåíè â Òàáëèöà Â íà Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.715, êàêòî å ïðèëîæèìî;
     (3) Çà ñàìîëåòèòå ïîñî÷åíè â (à) ïî-ãîðå, ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî,
çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà çàïèñâà âñè÷êè ïàðàìåòðè,
îòíàñÿùè ñå äî íîâîâúâåäåí èëè óíèêàëåí äèçàéí èëè åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà, êàêòî å îïðåäåëåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ïî âðåìå íà ñåðòèôèöèðàíåòî/ ðàçðåøàâàíåòî íà âèäà èëè
ñåðòèôèöèðàíåòî íà äîïúëíèòåëåí âèä; è
     (4) Çà ñàìîëåòè, îáîðóäâàíè ñ åëåêòðîííà ìîíèòîðíà ñèñòåìà,
ïàðàìåòðèòå, èçáðîåíè â òàáëèöà Ñ íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.715, ñ
èçêëþ÷åíèå çà ñàìîëåòè, íà êîèòî ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 20 àâãóñò 2002 ã., òåçè ïàðàìåòðè, çà
êîèòî:
     i.   Ñåíçîðúò íå å íàëè÷åí èëè
     ii.  Ñèñòåìàòà èëè îáîðóäâàíåòî, ãåíåðèðàùî èíôîðìàöèÿòà íà ñàìîëåòà,
          òðÿáâà äà áúäå ìîäåðíèçèðàíî èëè
     iii. Ñèãíàëèòå íå ñà ñúâìåñòèìè ñúñ çàïèñâàùàòà ñèñòåìà; íå ñå íàëàãà
          äà áúäàò çàïèñâàíè, àêî å ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
          àäìèíèñòðàöèÿ.
     (d) Èíôîðìàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå òàêà ïîëó÷åíà îò ðàçëè÷íèòå èçòî÷íèöè îò
ñàìîëåòà, ÷å äà ïîçâîëÿâà ïðåöèçíî ñúîòíîøåíèå ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ñå
ïîêàçâà ïðåä åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà.
     (e) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
çàïî÷íå àâòîìàòè÷íî äà çàïèñâà èíôîðìàöèÿòà ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà
ñîáñòâåíà òÿãà è òðÿáâà äà ñïðå çàïèñà àâòîìàòè÷íî, ñëåä êàòî ñàìîëåòúò
ïðåóñòàíîâè äâèæåíèåòî ñè íà ñîáñòâåí õîä.
     (f) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ïðèòåæàâà ñèãíàëèçàöèÿ, êîÿòî äà ïîäïîìàãà ëîêàëèçèðàíåòî ìó âúâ âîäà.
     (g) Çà ñàìîëåòè, êîèòî ñà ïîëó÷èëè ïúðâîíà÷àëíî èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò
çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 àïðèë 1998 ã., íî íå ïî-êúñíî îò 1 àïðèë
2001 ã., ìîæå äà íå ñå èçèñêâà ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.715 (c), àêî å
îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ïðè óñëîâèå ÷å:
     (1) Íå ìîæå äà áúäå ïîñòèãíàòî ñúîòâåòñòâèå ñ JAROPS 1.715 (c), áåç äà
áúäå íàïðàâåío ãîëÿìî èçìåíåíèå (âèæ JAR-OPS 1.715 (g)) íà äðóãèòå ñèñòåìè è
îáîðóäâàíå íà ñàìîëåòà, îñâåí íà ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà
çà ïîëåòà, è
     (2) Ñàìîëåòúò å â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.720 (c ), ñ
èçêëþ÷åíèå íà òîâà, ÷å ïàðàìåòúð 15 b â Òàáëèöà À íà ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.720 íå ñå íàëàãà äà áúäå çàïèñâàí.
[Êîð. 4, 01.07.02]
     JAR-OPS 1.720 Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà çà ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà
     (Flight Data Recorder - FDR) - 2
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.720); (Âèæ ACJ OPS 1.720/1.725)
     (a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà íèòî åäèí ñàìîëåò, íà êîéòî
ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè
ñëåä 1 þíè 1990 ã. è äî 31 ìàðò 1998 ã. âêëþ÷èòåëíî, ñ ìàêñèìàëíà
ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä 5700 êã, îñâåí êîãàòî ñàìîëåòúò å îáîðóäâàí ñ
óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, êîåòî èçïîëçâà äèãèòàëåí ìåòîä
çà çàïèñâàíå è ñúõðàíåíèå íà äàííèòå è ìåòîä çà íåïîñðåäñòâåíî èçïîëçâàíå íà
òåçè äàííè îò ìÿñòîòî èì çà ñúõðàíåíèå.
     (b) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ñúõðàíÿâà çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå íà íå ïî-ìàëêî îò ïîñëåäíèòå 25
÷àñà îò íåãîâàòà ðàáîòà.
     (c) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, çàïèñâàò
ñïîðåä îïðåäåëåí ãðàôèê:
     (1) ïàðàìåòðèòå, èçáðîåíè â Òàáëèöà À íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.720,
è
     (2) äîïúëíèòåëíèòå ïàðàìåòðè, èçáðîåíè â Òàáëèöà Â íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì
JAROPS 1.720, çà ñàìîëåòèòå ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä
27 000 êã.
     (d) Àêî å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, çà
ñàìîëåòèòå ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà äî 27 000 êã ïàðàìåòðèòå â
14 è 15b â Òàáëèöà À íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.720 íå òðÿáâà äà áúäàò
çàïèñâàíè, êîãàòî å íàëèöå âñÿêî îò ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
     (1) ñåíçîðúò íå å ëåñíî äîñòúïåí;
     (2) çàïèñâàùàòà ñèñòåìà íå ïðèòåæàâà äîñòàòú÷åí êàïàöèòåò;
     (3) íåîáõîäèìà å ïðîìÿíà â îáîðóäâàíåòî, êîåòî ãåíåðèðà èíôîðìàöèÿòà.
     (å) Àêî å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, çà ñàìîëåòèòå ñ
ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä 27 000 êã íå å íåîáõîäèìî äà áúäàò
çàïèñâàíè ñëåäíèòå ïàðàìåòðè: 15b â Òàáëèöà À íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.720 è 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 è 31 â Òàáëèöà Â íà Ïðèëîæåíèå 1,
êîãàòî å íàëèöå âñÿêî îò ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
     (1) ñåíçîðúò íå å ëåñíî äîñòúïåí;
     (2) çàïèñâàùàòà ñèñòåìà íå ïðèòåæàâà äîñòàòú÷åí êàïàöèòåò;
     (3) íåîáõîäèìà å ïðîìÿíà â îáîðóäâàíåòî, êîåòî ãåíåðèðà èíôîðìàöèÿòà;
     (4) çà íàâèãàöèîííè äàííè (NAV èçáîð íà ÷åñòîòà, DME ðàçñòîÿíèå,
ãåîãðàôñêà øèðèíà, ãåîãðàôñêà äúëæèíà, ïúòíà ñêîðîñò è îòíàñÿíå)
ñèãíàëèòå íå ñà íàëè÷íè â åëåêòðîííà ôîðìà.
     (f) Àêî å ïðèåìëèâî çà Ãðàæäàíñêàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ,
îòäåëíèòå ïàðàìåòðè, êîèòî ìîãàò äà áúäàò ïîëó÷åíè ÷ðåç ïðåñìÿòàíå îò äðóãè
çàïèñàíè ïàðàìåòðè, ìîãàò äà íå áúäàò çàïèñâàíè.
     (g) Èíôîðìàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå òàêà ïîëó÷åíà îò ðàçëè÷íèòå èçòî÷íèöè
îò ñàìîëåòà, ÷å äà ïîçâîëÿâà ïðåöèçíî ñúîòíîøåíèå ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ñå
ïîêàçâà ïðåä åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà.
     (h) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
çàïî÷íå äà çàïèñâà èíôîðìàöèÿòà ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà ñîáñòâåíà òÿãà
è òðÿáâà äà ñïðå çàïèñà, ñëåä êàòî ñàìîëåòúò ïðåóñòàíîâè äâèæåíèåòî ñè íà
ñîáñòâåí õîä.
     (i) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ïðèòåæàâà ñèãíàëèçàöèÿ, êîåòî äà ïîçâîëÿâà ëîêàëèçèðàíåòî íà çàïèñâàùîòî
óñòðîéñòâî âúâ âîäà.
     JAR-OPS 1.725 Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà çà
     ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà (Flight Data Recorder - FDR) - 3
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.725) (Âèæ ACJ OPS 1.720/1.725)
     (a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà íèòî åäèí ñàìîëåò, çàäâèæâàí ñ
òóðáèíåí äâèãàòåë, íà êîéòî ïúðâîíà÷àëíî å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðåäè 1 þíè 1990 ã. Âêëþ÷èòåëíî è èìà ìàêñèìàëíà
ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä 5700 êã, îñâåí êîãàòî ñàìîëåòúò å îáîðóäâàí ñ
óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà ïî äèãèòàëåí ìåòîä çà çàïèñâàíå
è ñúõðàíåíèå íà äàííèòå è ìåòîä çà íåïîñðåäñòâåíî èçïîëçâàíå íà òåçè äàííè îò
ìÿñòîòî èì çà ñúõðàíåíèå.
     (b) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ñúõðàíÿâà çàïèñàíàòà èíôîðìàöèÿ â ïðîäúëæåíèå íà íå ïî-ìàëêî îò ïîñëåäíèòå
25 ÷àñà îò íåãîâàòà ðàáîòà.
     (c) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà, çàïèñâà
ñïîðåä îïðåäåëåí ãðàôèê:
     (1) ïàðàìåòðèòå, èçáðîåíè â Òàáëèöà À íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.725,
è
     (2) äîïúëíèòåëíèòå ïàðàìåòðè îò 6 äî 15á, èçáðîåíè â Òàáëèöà Â íà
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.725 îò òîçè ïàðàãðàô, çà ñàìîëåòèòå ñ ìàêñèìàëíà
ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä 27 000 êã, êîèòî ïúðâè ñà ñåðòèôèöèðàíè çà
òèïà ñè ñëåä 30.09.1969 ã.. Ñëåäíèòå ïàðàìåòðè íå å íåîáõîäèìî äà áúäàò
çàïèñâàíè, àêî å ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ: 13, 14 è 15
â Òàáëèöà Â íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.725, êîãàòî å íàëèöå âñÿêî îò
ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
(i) ñåíçîðúò íå å ëåñíî äîñòúïåí;
(ii) çàïèñâàùàòà ñèñòåìà íå ïðèòåæàâà äîñòàòú÷åí êàïàöèòåò;
(iii) íåîáõîäèìà å ïðîìÿíà â îáîðóäâàíåòî, êîåòî ãåíåðèðà èíôîðìàöèÿòà.
3) Êîãàòî ñèñòåìàòà çà çàïèñâàíå íà ïîëåòíàòà èíôîðìàöèÿ ðàçïîëàãà ñ
äîñòàòú÷åí êàïàöèòåò, ñåíçîðúò å ëåñíî äîñòúïåí è íå ñå íàëàãà ïðîìÿíà â
îáîðóäâàíåòî, êîåòî ãåíåðèðà èíôîðìàöèÿòà:
(i). Çà ñàìîëåòè, íà êîèòî çà ïðúâ ïúò å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò
çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè 1989 ã. ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà
èçëåòíà ìàñà íàä 5700 êã, íî íå ïîâå÷å îò 27 000 êã, ïàðàìåòðèòå îò 6 äî
15b â Òàáëèöà Â íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAROPS 1.725, è
(ii). Çà ñàìîëåòè, íà êîèòî çà ïðúâ ïúò å èçäàäåí èíäèâèäóàëåí
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè 1987 ã. è ñ ìàêñèìàëíî
ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî íàä 27 000 êã, îñòàíàëèòå ïàðàìåòðè â Òàáëèöà Â
íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAROPS 1.725.
(d) Àêî å ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, îòäåëíèòå
ïàðàìåòðè, êîèòî ìîãàò äà áúäàò ïîëó÷åíè ÷ðåç ïðåñìÿòàíå îò äðóãè çàïèñàíè
ïàðàìåòðè, ìîãàò äà íå áúäàò çàïèñâàíè.
(e) Èíôîðìàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå òàêà ïîëó÷åíà îò ðàçëè÷íèòå èçòî÷íèöè
îò ñàìîëåòà, ÷å äà ïîçâîëÿâà ïðåöèçíî ñúîòíîøåíèå ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ñå
ïîêàçâà ïðåä åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà.
(f) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
çàïî÷íå äà çàïèñâà èíôîðìàöèÿòà ïðåäè ïîòåãëÿíå íà ñàìîëåòà íà ñîáñòâåíà òÿãà
è òðÿáâà äà ñïðå çàïèñúò ñëåä êàòî ñàìîëåòúò ïðåóñòàíîâè äâèæåíèåòî ñè íà
ñîáñòâåí õîä.
(g) Ïîëåòíîòî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà, òðÿáâà äà
ïðèòåæàâà ñèãíàëèçàöèÿ, êîåòî äà ïîçâîëÿâà ëîêàëèçèðàíåòî íà çàïèñâàùîòî
óñòðîéñòâî âúâ âîäà.
[Êîð. 4, 01.07.02]
JAR-OPS 1.727 Êîìáèíèðàíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî (Âèæ ACJ-OPS 1.727)
(a) Ìîæå äà áúäå ïîñòèãíàòî ñúîòâåòñòâèå ñ ãëàñîâîòî çàïèñâàùî
óñòðîéñòâî â êàáèíàòà è óñòðîéñòâîòî, çàïèñâàùî ïîëåòíèòå äàííè ÷ðåç:
(1) Åäíî êîìáèíèðàíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, àêî ñàìîëåòúò å áèë îáîðóäâàí
ñàìî ñ ãëàñîâî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî â êàáèíàòà, èëè ñ óñòðîéñòâîòî, çàïèñâàùî
ïîëåòíèòå äàííè; è
(2) Åäíî êîìáèíèðàíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî, àêî ñàìîëåòúò ñ ìàêñèìàëíî
ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî äî 5700 êã âêëþ÷èòåëíî å áèë îáîðóäâàí
ñ ãëàñîâî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî â êàáèíàòà è ñúñ çàïèñâàùîòî óñòðîéñòâî çà
ïîëåòíè äàííè; èëè
(3) Äâå êîìáèíèðàíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, àêî ñàìîëåòúò ñ ìàêñèìàëíî
ñåðòèôèöèðàíî èçëåòíî òåãëî íàä 5700 êã å áèë îáîðóäâàí ñ ãëàñîâî
çàïèñâàùî óñòðîéñòâî â êàáèíàòà è ïîëåòíî óñòðîéñòâî, çàïèñâàùî èíôîðìàöèÿòà
çà ïîëåòà.
(b) Êîìáèíèðàíîòî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî å ïîëåòíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî,
êîåòî çàïèñâà:
(1) Öÿëàòà ãëàñîâà êîìóíèêàöèÿ è àêóñòè÷íà ñðåäà, èçèñêâàíà îò
ñúîòâåòíèÿ ïàðàãðàô çà ãëàñîâî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî â êàáèíàòà; è
(2) Âñè÷êè ïàðàìåòðè, èçèñêâàíè îò ñúîòâåòíèÿ ïàðàãðàô çà çàïèñâàùî
óñòðîéñòâî çà ïîëåòíè äàííè, ñúñ ñúùèòå ñïåöèôèêàöèè, èçèñêâàíè îò òåçè
ïàðàãðàôè.
[Êîð. 4, 01.07.02]
JAR - OPS 1.730 Êðåñëà, ïðåäïàçíè êîëàíè, äîïúëíèòåëíè ïðåäïàçíè êîëàíè è
äðóãè îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà
(a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî òîé íå å îáîðóäâàí ñ:
(1) Êðåñëà çà âñÿêî ëèöå íà áîðäà íà âúçðàñò 2 ãîäèíè è ïîâå÷å;
(2) Ïðåäïàçåí êîëàí, ñúñ èëè áåç äèàãîíàëåí ðàìåíåí êîëàí, çà âñÿêî
ïúòíè÷åñêî êðåñëî, çà âñåêè ïúòíèê íà âúçðàñò 2 ãîäèíè è ïîâå÷å;
(3) Äîïúëíèòåëåí ïðåäïàçåí êîëàí èëè äðóãî îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà
âñÿêî äåòå ïîä 2 ãîäèíè; [(âèæ ACJ OPS 1.730(a)(3);]
(4) Ïðåäïàçåí êîëàí ñ ðàìåíåí êîëàí çà âñÿêî êðåñëî íà ÷ëåí íà åêèïàæà
è çà âñÿêî êðåñëî â ñúñåäñòâî ñ êðåñëîòî íà ïèëîòà, âêëþ÷âàù ñðåäñòâî çà
çàäúðæàíå òÿëîòî íà ñåäÿùèÿ â ñëó÷àé íà âíåçàïíî íàìàëÿâàíå íà ñêîðîñòòà,
îñâåí ïîñòàíîâåíîòî ïî-äîëó â Ïîäïàðàãðàô (b).
(5) Åäèí ïðåäïàçåí êîëàí ñ ïðåäïàçâàíå íà ðàìåíåòå çà âñÿêà ñåäàëêà íà
åêèïàæà â êàáèíàòà è ìåñòàòà íà íàáëþäàâàùèòå, îñâåí ïîñòàíîâåíîòî â
Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-äîëó. Òîâà èçèñêâàíå íå èçêëþ÷âà âúçìîæíîñòòà çà
èçïîëçâàíå íà ïúòíè÷åñêè ìåñòà îò ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîèòî ñà â
ïîâå÷å îò íåîáõîäèìèÿ êàáèíåí ñúñòàâ, è
(6) Ñåäàëêè çà ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ, ðàçïîëîæåíè â áëèçoñò äî èçèñêâàíèòå àâàðèéíè èçõîäè íà ïîäà íà
ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí, â ñëó÷àèòå, êîãàòî ñïåøíàòà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöèòå ùå áúäå
óëåñíåíà, àêî ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà ñåäÿò äðóãàäå. Òåçè ñåäàëêè òðÿáâà äà
áúäàò îáúðíàòè íàïðåä èëè íàçàä íà íå ïîâå÷å îò 15î îò íàäëúæíàòà îñ íà
ñàìîëåòà.
(b) Âñè÷êè ïðåäïàçíè êîëàíè, âêëþ÷èòåëíî è ðàìåííèòå, ñå çàêîï÷àâàò
â åäíà êëþ÷àëêà, ðåñïåêòèâíî ñå îñâîáîæäàâàò îò åäíà êëþ÷àëêà.
(c) Ìîãàò äà áúäàò ðàçðåøåíè ïðåäïàçíè êîëàíè ñ äèàãîíàëåí ðåìúê ïðåç
ðàìîòî çà ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëía ñåðòèôèöèðàía èçëåòía ìàñà íàä 5700 êã èëè
ïðåäïàçíè êîëàíè çà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà ìàñà çà èçëèòàíå
íå íàäâèøàâàùà 2730 êã, âìåñòî ïðåäïàçíè êîëàíè ñ ïðåäïàçâàíå íà ðàìåíåòå,
àêî íå å ïðàêòè÷íî äà ñå ïîñòàâÿò ïîñëåäíèòå.
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 9, 01.09.05]
JAR - OPS 1.731 Ñèãíàëè "Çàêîï÷àéòå ïðåäïàçíèòå êîëàíè" è
"Ïóøåíåòî íå ñå ðàçðåøàâà"
Oïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, ïðè êîéòî êîìàíäèðúò íà
ïîëåòà íå ìîæå äà âèæäà âñè÷êè ïúòíè÷åñêè êðåñëà îò ñâîåòî ìÿñòî, îñâåí çà
ñàìîëåòèòå, îáîðóäâàíè ñúñ ñðåäñòâà çà èíäèêàöèÿ çà âñè÷êè ïúòíèöè è çà
÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà, çà âðåìåòî, êîãàòî ïðåäïàçíèòå
êîëàíè òðÿáâà äà áúäàò çàêîï÷àíè è ïóøåíåòî íå ñå ðàçðåøàâà.
[Ãë. 1, 01.03.98]
JAR - OPS 1.735 Âúòðåøíè âðàòè è çàâåñè
Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî òîé íå å îáîðóäâàí ñ:
(a) Âðàòà ìåæäó ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí è êàáèíàòà íà åêèïàæà ñ òàáåëà
"Ñàìî çà åêèïàæ" è ñðåäñòâî çà çàêëþ÷âàíå, êîåòî íå ïîçâîëÿâà íà
ïúòíèöèòå äà ÿ îòâàðÿò áåç ðàçðåøåíèå îò ÷ëåí íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà,
çà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 19 ïúòíèöè;
(b) Ñðåäñòâî çà îòâàðÿíå íà âñÿêà âðàòà, êîÿòî îòäåëÿ ïúòíè÷åñêèòå
ñàëîíè îò äðóãè ïîìåùåíèÿ, èìàùè àâàðèéíè èçõîäè; òîâà ñðåäñòâî òðÿáâà äà
áúäå ëåñíî äîñòúïíî çà èçïîëçâàíå;
(c) Àêî å íåîáõîäèìî ïðåìèíàâàíåòî ïðåç âðàòà èëè çàâåñà, îòäåëÿùà
ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí îò äðóãè çîíè, çà äà ñå äîñòèãíå äî àâàðèåí èçõîä,
ñúîòâåòíàòà âðàòà èëè çàâåñà òðÿáâà äà èìà ñðåäñòâî çà çàäúðæàíå â îòâîðåíî
ïîëîæåíèå;
(d) Âðàòèòå è óñòðîéñòâàòà çà çàâåñèòå, êîèòî îãðàíè÷àâàò äîñòúïà äî
àâàðèéíèòå èçõîäè, òðÿáâà äà áúäàò ñíàáäåíè ñ òàáåëà, óêàçâàùà, ÷å â ïðîöåñà
íà èçëèòàíå è êàöàíå òðÿáâà äà áúäàò â îòâîðåíî ïîëîæåíèå; è
(e) Ñðåäñòâî çà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà çà îòêëþ÷âàíå íà âðàòè, êîèòî ñà
íîðìàëíî äîñòúïíè çà ïúòíèöèòå è êîèòî ìîãàò äà ñå çàêëþ÷àò îò ïîñëåäíèòå.
JAR - OPS 1.740
JAR - OPS 1.745 Ñðåäñòâà çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù
Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî òîé íå å
îáîðóäâàí ñ êîìïëåêòè çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù, êîèòî ñà ëåñíî äîñòúïíè çà
èçïîëçâàíå è áðîÿò èì ñå îïðåäåëÿ îò òàáëèöàòà:

     (2) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè êîìïëåêòúò/êîìïëåêòèòå çà ïúðâà
ïîìîù äà å/ñà:
     1. ïåðèîäè÷íî èíñïåêòèðàíè, ãàðàíòèðàùî, ÷å ñúäúðæàíèåòî èì å â íóæíîòî
çà èçïîëçâàíå ñúñòîÿíèå è êîëè÷åñòâî;
     2. ðåäîâíî çàìåíÿíè â ñúîòâåòñòâèå ñ èíñòðóêöèèòå, ñúäúðæàùè ñå íà
åòèêåòèòå íà ìåäèêàìåíòèòå èëè êîãàòî å íåîáõîäèìî ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà.
     JAR - OPS 1.750
     JAR - OPS 1.755 Àâàðèåí ìåäèöèíñêè êîìïëåêò
     (Âèæ AMC OPS 1.755)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ
çà ïîâå÷å îò 30 êðåñëà, àêî òîé íå å îáîðóäâàí ñ àâàðèåí ìåäèöèíñêè êîìïëåêò,
àêî êîÿòî è äà å òî÷êà îò ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò íà ñàìîëåòà ñå íàìèðà íà
ðàçñòîÿíèå ïîâå÷å îò 60 ìèíóòè ïîëåòíî âðåìå (ñ íîðìàëíà êðåéñåðñêà ñêîðîñò)
îò ëåòèùå, íà êîåòî ìîæå äà áúäå îñèãóðåíà êâàëèôèöèðàíà ìåäèöèíñêà ïîìîù.
     (b) Êîìàíäèðúò îñèãóðÿâà ìåäèêàìåíòèòå îò àâàðèéíèÿ ìåäèöèíñêè êîìïëåêò
äà ñå èçïîëçâàò ñàìî îò êâàëèôèöèðàíè ìåäèöè èëè ëèöà ñ ïîäîáíà êâàëèôèêàöèÿ.
     (c) Óñëîâèÿ çà ïðåâîçâàíå
     (1) Àâàðèéíèÿò ìåäèöèíñêè êîìïëåêò ñå ñúõðàíÿâà íà ìÿñòî, ïðåäïàçâàùî
ãî îò âëàãà, è ïðè óñëîâèÿ, ãàðàíòèðàùè îãðàíè÷åí äîñòúï, à äîêîëêîòî å
âúçìîæíî - â ïèëîòñêàòà êàáèíà; è
     (2) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè àâàðèéíèÿ ìåäèöèíñêè êîìïëåêò:
     (i) äà ñå èíñïåêòèðà ïåðèîäè÷íî, çà äà ñå ãàðàíòèðà, äîêîëêîòî å
âúçìîæíî, ÷å ñúäúðæàíèåòî ìó å â ãîäíî çà èçïîëçâàíå ñúñòîÿíèå;
    (ii) äà ñå çàìåíÿ ðåäîâíî íà îïðåäåëåíè èíòåðâàëè îò âðåìå â
ñúîòâåòñòâèå ñ èíñòðóêöèèòå, ñúäúðæàùè ñå íà åòèêåòèòå íà ìåäèêàìåíòèòå, èëè
êîãàòî å íåîáõîäèìî - ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà.
    JAR - OPS 1.760 Êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå çà ïúðâà ïîìîù (Âèæ IEM
OPS 1.760)
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòè ñ õåðìåòè÷íà
êàáèíà íà âèñî÷èíà ïî-ãîëÿìà îò 7620 m (25 000 ft), àêî íÿìàò íà áîðäà ñè
èíäèâèäóàëíî êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå çà ïúðâà ïîìîù çà âñè÷êè ïúòíèöè è åêèïàæà
ïðè ôèçèîëîãè÷íè ïðîáëåìè ïîðàäè àâàðèéíà ðàçõåðìåòèçàöèÿ íà ñàìîëåòà.
Êîëè÷åñòâîòî êèñëîðîä òðÿáâà äà áúäå ïðåñìåòíàòî òàêà, ÷å äà å äîñòàòú÷íî çà
ìèíèìàëåí ðàçõîä îò 3 ëèòðà STPD (Standart Temperature Pressure Dry) ÑÒÍÂ/
ìèí/÷îâåê è îñòàòúêúò äà áúäå äîñòàòú÷åí çà îñòàâàùàòà ÷àñò îò ïîëåòà ñëåä
ðàçõåðìåòèçàöèÿòà çà íàé-ìàëêî 2% îò ïúòíèöèòå íà áîðäà, íî â íèêàêúâ ñëó÷àé
çà ïî-ìàëêî îò åäèí ÷îâåê, êîãàòî âèñî÷èíàòà â ñàëîíà íàäâèøàâà 8000 ft, íî
íå ïðåâèøàâà 15000 ft.
     (b) Èçèñêâàíîòî çà êîíêðåòíà åêñïëîàòàöèÿ êîëè÷åñòâî êèñëîðîä çà ïúðâà
ïîìîù òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿ íà áàçàòà íà íàëÿãàíåòî â êàáèíàòà è
ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïîëåòà ñïîðåä åêñïëîàòàöèîííàòà ïðîöåäóðà, óñòàíîâåíà çà
âñÿêà åêñïëîàòàöèÿ è ìàðøðóò.
     (c) Îñèãóðåíîòî êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå òðÿáâà äà ìîæå äà ñúçäàâà ìàñîâ
ïðèòîê íà êèñëîðîä çà âñåêè ïîòðåáèòåë îò íàé-ìàëêî ÷åòèðè ëèòðà â ìèíóòà,
STPD. Ìîãàò äà ñå îñèãóðÿò ñðåäñòâà çà íàìàëÿâàíå íà ïðèòîêà íà êèñëîðîä äî
íå ïî-ìàëêî îò äâà ëèòðà â ìèíóòà, STPD çà âñÿêà âèñî÷èíà.
[Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR - OPS 1.765
     JAR-OPS 1.770 Äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä çà õåðìåòèçèðàíè ñàìîëåòè
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.770)
     (Âèæ AMC OPS 1.770)
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ
     (1) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà õåðìåòèçèðàí ñàìîëåò íà
âèñî÷èíà íàä 3050 m (10 000 ft), àêî íå å îáîðóäâàí ñ êèñëîðîäíà ñèñòåìà çà
äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä, ñïîñîáíà äà ñúõðàíÿâà è ðàçïðåäåëÿ êîëè÷åñòâàòà
êèñëîðîä, èçèñêâàí ïî íàñòîÿùèÿ ïàðàãðàô.
     (2) Êîëè÷åñòâîòî íà èçèñêâàíèÿ äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä ñå îïðåäåëÿ íà
áàçà íà íàëÿãàíåòî â êàáèíàòà, ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïîëåòà è íà âåðîÿòíîñòòà
îò âúçìîæíà ïîâðåäà â ñèñòåìàòà çà õåðìåòèçàöèÿ íà êàáèíàòà íà âèñî÷èíà è
òî÷êà îò ìàðøðóòà, êîÿòî å íàé-êðèòè÷íà çà îñèãóðÿâàíåòî ñ êèñëîðîä è ÷å ñëåä
ïîâðåäàòà ñàìîëåòúò ùå ñíèæè â ñúîòâåòñòâèå ñ àâàðèéíàòà ïðîöåäóðà, îïèñàíà â
Ðúêîâîäñòâîòî çà ïîëåòè íà ñàìîëåòà, äî ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà çà ïîëåò
ïî ìàðøðóò, îñèãóðÿâàùà áåçîïàñíîòî ïðîäúëæåíèå íà ïîëåòà è êàöàíå.
     (3) Ïðèåìà ñå, ÷å íàëÿãàíåòî â êàáèíàòà ñëåä ïîâðåäà â ñèñòåìàòà çà
õåðìåòèçàöèÿ îòãîâàðÿ íà àòìîñôåðíîòî íàëÿãàíå íà âèñî÷èíàòà íà ïîëåòà, îñâåí
àêî íå ñå ïîêàæå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å íÿìà âåðîÿòíîñò
ïîâðåäà â êàáèíàòà èëè â ñèñòåìàòà çà õåðìåòèçàöèÿ äà äîâåäå äî íàëÿãàíå â
êàáèíàòà ñëåä ðàçõåðìåòèçàöèÿ, ðàâíî íà òîâà íà âèñî÷èíàòà íà ïîëåòà. Ïðè
òîâà óñëîâèå íàé-âèñîêîòî âúçìîæíî íàëÿãàíå â êàáèíàòà ñå èçïîëçâà çà áàçà çà
îïðåäåëÿíå íà îñèãóðÿâàíåòî ñ êèñëîðîä.
     (b) Èçèñêâàíèÿ çà êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå è ñíàáäÿâàíåòî ñ êèñëîðîä
     (1) ×ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ
     (i) Âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà íà ñàìîëåòà ñå îñèãóðÿâà
èíäèâèäóàëíî ñ äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1.  Àêî
âñè÷êè, êîèòè ñåäÿò íà ìåñòàòà â ïèëîòñêàòà êàáèíà ñå ñíàáäÿâàò ñ êèñëîðîä îò
çàïàñèòå çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, ñ îãëåä íà çàïàñèòå ñ êèñëîðîä, òå òðÿáâà äà
ñå ñìÿòàò çà ëåòàòåëåí åêèïàæ, êîéòî èçïúëíÿâà äåæóðñòâî â ïèëîòñêàòà êàáèíà.
Ñ îãëåä íà çàïàñèòå îò êèñëîðîä òåçè ëèöà, êîèòî ñåäÿò â ïèëîòñêàòà êàáèíà,
íî íå ñå ñíàáäÿâàò ñ êèñëîðîä îò èçòî÷íèêà íà êèñëîðîä çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
òðÿáâà äà ñå ñìÿòàò çà ïúòíèöè.
     (ii) ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà, êîèòî íå ñà ïîêðèòè îò
Ïîäïàðàãðàôè (b),(l) è (i) ïî-ãîðå, òðÿáâà äà áúäàò ñ÷èòàíè çà ïúòíèöè
îòíîñíî îñèãóðÿâàíåòî íà êèñëîðîä.
     (iii) Êèñëîðîäíèòå ìàñêè òðÿáâà äà ñå íàìèðàò íà òàêîâà ìÿñòî, ÷å äà
ìîãàò äà áúäàò äîñòèãíàòè íåçàáàâíî îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà, äîêàòî ñà íà îïðåäåëåíèòå ñè çà äåæóðñòâî ìåñòà.  (vi) Êèñëîðîäíèòå
ìàñêè çà èçïîëçâàíå îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà â
õåðìåòèçèðàí ñàìîëåò, ëåòÿùè íà áàðîìå òðè÷íè âèñî÷èíè íàä 25 000 ôóòà,
òðÿáâà äà áúäàò îò áúðç çà ïîñòàâÿíå òèï.
     (2) ×ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, äîïúëíèòåëåí åêèïàæ è ïúòíèöè.
     (i) Êèñëîðîäíàòà ñèñòåìà çà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è ïúòíèöèòå å
îò òàêúâ òèï, ÷å îñèãóðÿâà íåîáõîäèìîòî êîëè÷åñòâî êèñëîðîä, â ñúîòâåòñòâèå ñ
Ïðèëîæåíèå 1, îñâåí êîãàòî ñå ïðèëàãà Ïîäïàðàãðàô (v), ïðèëîæåí ïî-äîëó.
×ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ïåðñîíàë, ïðåâîçâàíè â äîïúëíåíèå êúì ìèíèìàëíèÿ
íåîáõîäèì áðîé çà êàáèííèÿ ñúñòàâ è äîïúëíèòåëíèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, òðÿáâà
äà áúäàò ñ÷èòàíè çà ïúòíèöè îòíîñíî îñèãóðÿâàíåòî íà êèñëîðîä.
     (ii) Ñàìîëåòè, êîèòî ñå î÷àêâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè íà áàðîìåòðè÷íè
âèñî÷èíè íàä 25 000 ft, òðÿáâà äà áúäàò ñ îñèãóðåíè ðåçåðâíè ùóöåðè è ìàñêè
è/èëè äîñòàòú÷íî ïðåíîñèìè êèñëîðîäíè àãðåãàòè ñ ìàñêè çà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà
îáñëóæâàùèÿ ïåðñîíàë.  Ðåçåðâíèòå ùóöåðè è/èëè ïðåíîñèìèòå êèñëîðîäíè
àãðåãàòè òðÿáâà äà áúäàò ðàçïðåäåëåíè ïî ðàâíî â êàáèíàòà, çà äà ñå îñèãóðè
íåçàáàâíî êîëè÷åñòâî êèñëîðîä çà âñåêè ÷ëåí íà îáñëóæâàùèÿ åêèïàæ, íå
çàâèñèìî îò íåãîâîòî ìåñòîïîëîæåíèå ïî âðåìå íà ðàçõåðìåòèçàöèÿòà.
     (iii) Ñàìîëåòè, êîèòî ñå î÷àêâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè íà áàðîìåòðè÷íè
âèñî÷èíè íàä 25 000 ft, òðÿáâà äà áúäàò ñ îñèãóðåíè äîçàòîðíè óñòðîéñòâà,
ñâúðçàíè êúì òåðìèíàëè, äîñòàâÿùè êèñëîðîä, êîèòî äà ñà íà ðàçïîëîæåíèå íà
âñåêè, íåçàâèñèìî êúäå å ñåäíàë. Îáùèÿò áðîé íà äîçàòîðíèòå óñòðîéñòâà è
ùóöåðèòå òðÿáâà äà íàäâèøàâà áðîÿ íà ñåäàëêèòå ñ íàé-ìàëêî 10%.
Äîïúëíèòåëíèòå óñòðîéñòâà òðÿáâà äà áúäàò ðàçïðåäåëåíè ïî ðàâíî â êàáèíàòà.
     (iv) Ñàìîëåòè, êîèòî ñå î÷àêâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè íà áàðîìåòðè÷íè
âèñî÷èíè íàä 25 000 ft èëè êîèòî ïðè îïåðàöèè íà è ïîä 25 000 ft íå ìîãàò äà
ñëåçíàò áåçîïàñíî çà 4 ìèíóòè äî 13 000 ft, è çà êîèòî èíäèâèäóàëíèÿò
ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò å áèë èçäàäåí çà ïðúâ ïúò íà èëè ñëåä 9
íîåìâðè 1998 ã.  îò ñòðàíà -÷ëåíêà íà JAA èëè äðóãàäå, òðÿáâà äà áúäàò
îñèãóðåíè ñ àâòîìàòè÷íî ðàçãðúùàùî ñå îáîðóäâàíå çà êèñëîðîä, êîåòî äà å
äîñòúïíî íåçàáàâíî çà âñåêè íåçàâèñèìî êúäå å ñåäíàë.  Îáùèÿò áðîé íà
äîçàòîðíèòå óñòðîéñòâà è ùóöåðèòå òðÿáâà äà íàäâèøàâà áðîÿ íà ñåäàëêèòå ñ
íàé-ìàëêî 10%.  Äîïúëíèòåëíèòå óñòðîéñòâà òðÿáâà äà áúäàò ðàçïðåäåëåíè ïî
ðàâíî â êàáèíàòà.
     (v) Ñàìîëåòè, êîèòî ñà ñåðòèôèöèðàíè çà ïîëåò íàä 25 000 ft, ìîãàò äà
áúäàò îãðàíè÷åíè çà èçïúëíåíèå íà ïîëåòà ìåæäó 10 000 è 13 000 ft êàáèííà
âèñî÷èíà, êàòî çà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è íàéìàëêî çà 10% îò
ïúòíèöèòå âàæàò èçèñêâàíèÿòà çà ñíàáäÿâàíå ñ êèñëîðîä, êîèòî ñà îïðåäåëåíè â
Ïðèëîæåíèå 1, àêî âúâ âñåêè åäèí ìîìåíò ïî ìàðøðóòà ñàìîëåòúò å â ñúñòîÿíèå
äà ñå ñíèæè áåçîïàñíî çà 4 ìèíóòè äî âèñî÷èíà îò 13 000 ft.
[Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.775 Äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä - íåõåðìåòèçèðàíè ñàìîëåòè
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.775)
     (à) Îáùè ïîëîæåíèÿ
     (1) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà íåõåðìåòèçèðàí ñàìîëåò íà
âèñî÷èíà íàä 10 000 ft, îñâåí àêî íå å ñíàáäåí ñ äîïúëíèòåëíî îáîðóäâàíå çà
êèñëîðîä, êîåòî äà å â ñúñòîÿíèå äà ñúõðàíè è ïîäàäå íåîáõîäèìîòî êîëè÷åñòâî
êèñëîðîä.
     (2) Êîëè÷åñòâîòî íà èçèñêâàíèÿ äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä çà ïîääúðæàíå çà
âñÿêà êîíêðåòíà åêñïëîàòàöèÿ, òðÿáâà äà áúäå îïðåäåëåíî âúç îñíîâà íà
áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà è ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïîëåòà, â ñúîòâåòñòâèå ñ
äåéñòâàùèòå ïðîöåäóðè, óñòàíîâåíè çà âñÿêà åêñïëîàòàöèÿ â Íàðú÷íèêà ïî
åêñïëîàòàöèÿ è âúç îñíîâà íà ïîëåòíèòå ìàðøðóòè è ïðîöåäóðèòå çà äåéñòâèå â
èçâúíðåäíè ñèòóàöèè â Íàðú÷íèêà ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (3) Ñàìîëåòè, êîèòî ñå î÷àêâà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè íà áàðîìåòðè÷íè
âèñî÷èíè íàä 10 000 ft, òðÿáâà äà áúäàò ñíàáäåíè ñ îáîðóäâàíå, êîåòî äà å â
ñúñòîÿíèå äà ñúõðàíè è ïîäàäå íåîáõîäèìîòî êîëè÷åñòâî êèñëîðîä.
     (b) Èçèñêâàíèÿ êúì äîñòàâÿíåòî íà êèñëîðîä
     (1) ×ëåíîâå íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà. Âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà â
ïèëîòñêàòà êàáèíà, êîéòî å äåæóðåí, òðÿáâà äà áúäå îñèãóðåí ñ äîïúëíèòåëåí
êèñëîðîä ñúãëàñíî Ïðèëîæåíèå 1.  Àêî íà âñè÷êè, çàåìàùè ìåñòàòà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà, ñå äîñòàâÿ êèñëîðîä îò èçòî÷íèêà çà êèñëîðîä íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà, òî òå òðÿáâà äà áúäàò ðàçãëåæäàíè êàòî ÷ëåíîâå íà åêèïàæà â
ïèëîòñêàòà êàáèíà íà äåæóðñòâî ïî îòíîøåíèå íà äîñòàâÿíåòî íà êèñëîðîä.
     (2) ×ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, äîïúëíèòåëåí åêèïàæ è ïúòíèöè.
×ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è ïúòíèöèòå òðÿáâà äà áúäàò ñíàáäåíè ñ êèñëîðîä
ñúãëàñíî Ïðèëîæåíèå 1.  ×ëåíîâåòå íà îáñëóæâàùèÿ ïåðñîíàë, ïðèñúñòâàùè â
äîïúëíåíèå êúì ìèíèìàëíèÿ èçèñêâàí áðîé êàáèíåí ñúñòàâ è äîïúëíèòåëíèòå
÷ëåíîâå íà åêèïàæà, òðÿáâà äà áúäàò ðàçãëåæäàíè êàòî ïúòíèöè ïî îòíîøåíèå íà
îñèãóðÿâàíåòî ñ êèñëîðîä.

JAR-OPS 1.780 Îáîðóäâàíå çà ïðåäïàçâàíå íà äèøàíåòî íà åêèïàæà.
(a) Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà õåðìåòèçèðàí ñàìîëåò èëè ñëåä
1 àïðèë 2000 ã., íåõåðìåòèçèðàí ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíî ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà
ìàñà íàä 5700 êã, èëè ïðèòåæàâàù ìàêñèìàëåí áðîé ðàçðåøåíè ìåñòà çà ñÿäàíå
ïîâå÷å îò 19, îñâåí êîãàòî:
(1) Å ñíàáäåí ñ îáîðóäâàíå çà ïðåäïàçâàíå íà î÷èòå, íîñà è óñòàòà çà
âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà, êîéòî å íà äåæóðñòâî, è äà îñèãóðè
êèñëîðîä çà ïåðèîä íå ïî-ìàëúê îò 15 ìèíóòè.
Äîñòàâÿíåòî íà îáîðóäâàíå çà ïðåäïàçâàíå íà äèøàíåòî Protective Breathing
Equipment (PBE) ìîæå äà áúäå îñèãóðåíî ÷ðåç èçèñêâàíèÿòà çà äîïúëíèòåëåí
êèñëîðîä íà JAR-OPS 1.770 (b)(1) èëè JAR-OPS 1.775 (b)(1). Â
äîïúëíåíèå, êîãàòî åêèïàæúò â ïèëîòñêàòà êàáèíà å ïîâå÷å îò
åäèí ÷îâåê è íÿìà êàáèíåí ñúñòàâ, òðÿáâà äà áúäàò íîñåíè ïðåíîñèìè PBE çà
ïðåäïàçâàíå íà î÷èòå, íîñà è óñòàòà íà åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà
êàáèíà è äà ñå îñèãóðè êèñëîðîä çà äèøàíå çà ïåðèîä íå ïî-ìàëúê îò 15 ìèíóòè;
è
(2) Èìà äîñòàòú÷íî ïðåíîñèìè PBE çà ïðåäïàçâàíå íà î÷èòå, íîñà è óñòàòà
çà âñè÷êè íåîáõîäèìè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è äà ñå îñèãóðè êèñëîðîä çà
äèøàíå çà ïåðèîä íå ïî-ìàëúê îò 15 ìèíóòè.
(b) PBE ïðåäâèäåíè çà èçïîëçâàíå îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà òðÿáâà äà
áúäàò ðàçïîëîæåíè íà óäîáíî ìÿñòî â ïèëîòñêàòà êàáèíà è äà áúäàò ëåñíî
äîñòúïíè çà íåçàáàâíà óïîòðåáà îò âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà
îò íeãîâîòî ìÿñòî.
(c) PBE ïðåäâèäåíè çà èçïîëçâàíå îò ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà
äà áúäàò ðàçïîëîæåíè áëèçî äî âñÿêî ðàáîòíî ìÿñòî íà ÷ëåíà íà îáñëóæâàùèÿ
ïåðñîíàë.
(d) Â äîïúëíåíèå òðÿáâà äà áúäàò îñèãóðåíè ëåñíî äîñòúïíè ïðåíîñèìè PBE,
êîèòî äà ñå íàìèðàò â íåïîñðåäñòâåíà áëèçîñò äî ðú÷íèòå ïîæàðîãàñèòåëè,
èçèñêâàíè îò JAR-OPS 1.790 (c) è (d) ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå, êîãàòî
ïîæàðîãàñèòåëÿò ñå íàìèðà â áàãàæíîòî îòäåëåíèå, PBE òðÿáâà äà áúäàò
ïîäðåäåíè èçâúí, íî â áëèçîñò äî âõîäà íà òîâà îòäåëåíèå.
(e) Äîêàòî ñå èçïîëçâàò PBE, íå òðÿáâà äà ïðå÷àò íà êîìóíèêàöèÿòà,
êúäåòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.685, JAR-OPS 1.690, JAR-OPS 1.810 è JAR-OPS
1.850.
JAR-OPS 1.785
JAR-OPS 1.790 Ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëè
(Âèæ AMC OPS 1.790)
Oïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, êîéòî íå å ñíàáäåí ñ
ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëè çà èçïîëçâàíå â ïèëîòñêàòà êàáèíà, ñåðâèçíèòå
ïîìåùåíèÿ, ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí è òîâàðíèòå ïîìåùåíèÿ îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà è
ïúòíèöèòå ñïîðåä ïðèëîæèìîòî è â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñëåäíîòî:
(a) Òèïúò è êîëè÷åñòâîòî íà àêòèâíàòà êîìïîíåíòà çà ãàñåíå íà ïîæàð
òðÿáâà äà áúäàò ïîäõîäÿùè çà òèïà íà ïîæàðà, êîéòî å âúçìîæíî äà âúçíèêíå, è
òðÿáâà äà ãàðàíòèðàò ìèíèìàëíà îïàñíîñò îò êîíöåíòðàöèÿ íà òîêñè÷åí ãàç â
çîíèòå çà ïúòíèöè è åêèïàæ.
(b) Â ïèëîòñêàòà êàáèíà çàäúëæèòåëíî ñå îñèãóðÿâà íàé-ìàëêî åäèí
ïðåíîñèì ïîæàðîãàñèòåë, ñúäúðæàù Õàëîí 1211 (áðîìîõëîðîäèôëóîðîìåòàí,
CBrCIF2), èëè íåãîâ åêâèâàëåíò, óäîáíî ðàçïîëîæåí çà ïîëçâàíå îò åêèïàæà.
(c) Âúâ âñÿêà êóõíÿ, êîÿòî íå å ðàçïîëîæåíà â îñíîâíèÿ ïúòíè÷åñêè
ñàëîí, òðÿáâà äà ñå íàìèðà èëè äà å íà ëåñíî äîñòúïíî çà ðàáîòà ìÿñòî
íàé-ìàëêî åäèí ðú÷åí ïîæàðîãàñèòåë.
(d) Íàé-ìàëêî åäèí ëåñíî äîñòúïåí ðú÷åí ïîæàðîãàñèòåë òðÿáâà äà ñå
íàìèðà âúâ âñÿêî òîâàðíî îòäåëåíèå Êëàñ À èëè Êëàñ Â èëè áàãàæíî îòäåëåíèå è
âúâ âñÿêî òîâàðíî îòäåëåíèå êëàñ Å, êîåòî å äîñòúïíî çà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà
ïî âðåìå íà ïîëåò; è
(e) Íàé-ìàëêî ñëåäíèÿò áðîé ðú÷íè ïîæàðîãàñèòåëè òðÿáâà äà áúäàò óäîáíî
ðàçïîëîæåíè â îòäåëåíèåòî/ îòäåëåíèÿòà çà ïúòíèöè:

Êúäåòî ñå èçèñêâàò äâà èëè ïîâå÷å ïîæàðîãàñèòåëÿ, òå òðÿáâà äà áúäàò
ðàçïðåäåëåíè ðàâíîìåðíî â ïúòíè÷åñêîòî îòäåëåíèå
(f) Èçèñêâà ñå íàé-ìàëêî åäèí ïðåíîñèì ïîæàðîãàñèòåë, ðàçïîëîæåí â
ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí ïðè ìàêñèìàëíî îäîáðåíà êîíôèãóðàöèÿ çà íå ïî-ìàëêî îò 31,
íî íå ïîâå÷å îò 60 ïúòíè÷åñêè ìåñòà. Àêî ìåñòàòà çà ïúòíèöè ñà íàä 61, ñå
èçèñêâàò ïîíå äâà ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëÿ, ðàçïîëîæåíè â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí.
Ïîæàðîãàñèòåëèòå òðÿáâà äà ñúäúðæàò Õàëîí 1211 (áðîìîõëîðîäèôëóîðîìåòàí,
CBrCIF2) èëè íåãîâ åêâèâàëåíò.
JAR - OPS 1.795 Àâàðèéíè áðàäâè èëè ñðåäñòâà çà ðàçñè÷àíå
(a) Oïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà
èçëåòíà ìàñà íàä 5700 êã èëè ñ ìàêñèìàëíà îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà
ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè, àêî íå å îáîðóäâàí ïîíå ñ åäíà àâàðèéíà áðàäâà èëè
ñðåäñòâî çà ðàçñè÷àíå, ðàçïîëîæåíî â ïèëîòñêàòà êàáèíà. Àêî ìàêñèìàëíàòà
îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ å çà ïîâå÷å îò 200 ïúòíèöè, äîïúëíèòåëíà
àâàðèéíà áðàäâà èëè ñðåäñòâî çà ðàçñè÷àíå çàäúëæèòåëíî ñå ðàçïîëàãà âúâ
âúçìîæíî íàéçàäíàòà êóõíÿ èëè ñëóæåáåí îòñåê, ëåñíî äîñòúïåí çà åêèïàæà.
(b) Àâàðèéíèòå áðàäâè, ðàçïîëîæåíè â çîíèòå çà ïúòíèöè, íå òðÿáâà äà ñà
âèäèìè çà ïúòíèöèòå.
JAR - OPS 1.800 Ìàðêèðàíå íà çîíè çà ðàçñè÷àíå è âëèçàíå â ñàìîëåòà
Îïåðàòîðúò å íåîáõîäèìî äà óêàæå âúðõó òÿëîòî íà ñàìîëåòà çîíè çà
ðàçñè÷àíå è âëèçàíå îò ñòðàíà íà àâàðèéíèÿ åêèï â ñëó÷àé íà àâàðèéíà ñèòóàöèÿ
è òåçè çîíè äà ñà ïîäõîäÿùî ìàðêèðàíè, êàêòî å ïîêàçàíî ïî-äîëó.
Öâåòîâåòå íà ìàðêèðîâêàòà òðÿáâà äà áúäàò ÷åðâåíè èëè æúëòè è àêî å
íåîáõîäèìî, îêàíòîâàíè ñ áÿëî, çà äà ñå îòëè÷àâàò îò îñíîâíèÿ öâÿò íà
ñàìîëåòà. Àêî úãëîâèòå ìàðêèðîâêè îòñòîÿò íà ïîâå÷å îò 2 ìåòðà åäíà îò äðóãà,
òðÿáâà äà ñå âíåñàò ñðåäíè ìàðêèðîâêè 9 ñì õ 3 ñì òàêà, ÷å äà íÿìà ïîâå÷å
îò 2 ìåòðà ìåæäó ñúñåäíè ìàðêèðîâêè.

[Êîð. 3, 01.12.01]
JAR - OPS 1.805 Ñðåäñòâà çà íàïóñêàíå íà ñàìîëåòà ïðè ñïåøíà ñèòóàöèÿ
(a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, èìàù àâàðèéíè èçõîäè çà
ïúòíèöèòå:
(1) ðàçïîëîæåíè íà âèñî÷èíà ïîâå÷å îò 1,83 m (6 ft) íàä çåìÿòà, êîãàòî
ñàìîëåòúò å íà çåìÿòà ïðè ñïóñíàòî ïîëîæåíèå íà êîëåñíèêà, èëè
(2) ðàçïîëîæåíè íà âèñî÷èíà ïîâå÷å îò 1,83 m (6 ft) íàä çåìÿòà
ñëåä ïàäàíåòî èëè íåñïóñêàíåòî íà åäíà èëè íÿêîëêî ñòîéêè íà êîëåñíèêà,
çà êîèòî å áèë ïðèëîæåí òèïîâ ñåðòèôèêàò ïúðâîíà÷àëíî íà èëè ñëåä 1 àïðèë
2000 ãîäèíà, àêî íå å îáîðóäâàí ñúñ ñðåäñòâà íà âñåêè èçõîä, çà êîèòî
ñå ïðèëàãàò Ïîäïàðàãðàôè (1)
è
(2), ïîçâîëÿâàùè íà ïúòíèöèòå è åêèïàæà áåçîïàñíî äà ñå ñïóñíàò äî
çåìÿòà â ñëó÷àé íà ñïåøíà åâàêóàöèÿ.
(b) Òàêîâà îáîðóäâàíå èëè óñòðîéñòâà íå å íóæíî äà
áúäàò îñèãóðåíè íà èçõîäèòå íà ïîâúðõíîñòòà íà êðèëàòà, àêî ïðåäâèäåíîòî
ìÿñòî â ñòðóêòóðàòà íà ñàìîëåòà, ïðè êîåòî ñâúðøâà ïúòÿò çà åâàêóàöèÿ å
íà ïî-ìàëêî îò 1,83 m (6 ft) îò çåìÿòà, ïðè ïðèçåìåí ñàìîëåò, ïðè ñïóñíàò
êîëåñíèê è çàäêðèëêèòå â ïîçèöèÿ çà èçëèòàíå èëè êàöàíå, êîÿòî ïîçèöèÿ å
ïî-âèñîêî îò çåìÿòà.
(c) Ñàìîëåòèòå, çà êîèòî ñå èçèñêâà äà èìàò îòäåëíè àâàðèéíè èçõîäè çà
÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà è,
(1) çà êîèòî íàé-íèñêàòà òî÷êà íà àâàðèéíèÿ èçõîä ñúñ ñïóñíàò êîëåñíèê å
ïîâå÷å îò 1,83 m (6 ft) íàä çåìÿòà, èëè
(2) çà êîèòî Òèïîâèÿò ñåðòèôèêàò å áèë ïðèëîæåí ïúðâîíà÷àëíî íà èëè
ñëåä 1 àïðèë 2000 ã., ìîæå äà áúäå íà ïîâå÷å îò 1,83 m (6 ft) íàä çåìÿòà
ñëåä äåôîðìèðàíå èëè àâàðèÿ ïðè ñïóñêàíå íà åäíà èëè ïîâå÷å ñòîéêè íà
êîëåñíèêà, òðÿáâà äà áúäàò ñíàáäåíè ñúñ ñðåäñòâà, ïîçâîëÿâàùè íà
åêèïàæà áåçîïàñíî äà ñå ñïóñíå íà çåìÿòà â ñëó÷àé íà åâàêóàöèÿ.
JAR - OPS 1.810
Ìåãàôîíè
(Âèæ AMC OPS 1.810)
(a) Oïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíà îäîáðåíà
ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 60 ïúòíèöè, ïðåâîçâàù åäèí èëè ïîâå÷å
ïúòíèöè, àêî íå å îáîðóäâàí ñ ïðåíîñèìè ìåãàôîíè, çàõðàíâàíè ñ áàòåðèè,
ðàçïîëîæåí íà ëåñíî äîñòúïíî çà èçïîëçâàíå îò ÷ëåí íà åêèïàæà ìÿñòî â ñëó÷àé
íà åâàêóàöèÿ ïðè ñëåäíèòå êîëè÷åñòâà:
(1) Çà âñÿêà ïúòíè÷åñêà ïàëóáà:

 (2) Çà ñàìîëåòè ñ ïîâå÷å îò åäèí ïúòíè÷åñêè ñàëîí ñå èçèñêâà íàé-ìàëêî
1 ìåãàôîí, âúâ âñè÷êè ñëó÷àè, êîãàòî îáùèÿò áðîé íà ìåñòàòà çà ïúòíèöè å
ïîâå÷å îò 60.
JAR-OPS 1.815 Àâàðèéíî îñâåòëåíèå
(a) Oïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåíà
ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè, àêî íå å îáîðóäâàí ñúñ
ñèñòåìà çà àâàðèéíî îñâåòëåíèå, èìàùà íåçàâèñèì èçòî÷íèê íà çàõðàíâàíå, êîÿòî
äà ñïîìàãà ïðè åâàêóàöèÿòà íà ïúòíèöèòå.Ñèñòåìàòà çà àâàðèéíî îñâåòëåíèå
òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
(1) Çà ñàìîëåòè, êîèòî èìàò ìàêñèìàëíî îäîáðåí áðîé ìåñòà çà ïîâå÷å îò
19 ïúòíèöè, ñèñòåìàòà çà àâàðèéíî îñâåòëåíèå çàäúëæèòåëíî âêëþ÷âà:
(i) èçòî÷íèöè çà îáùî îñâåòëåíèå íà ñàëîíèòå;
(ii) îñâåòëåíèå íà íèâîòî íà ïîäà â çîíèòå íà àâàðèéíèòå èçõîäè; è
(iii) îñâåòëåíèå íà òàáåëèòå, óêàçâàùè àâàðèéíèòå èçõîäè è ïîñîêàòà
êúì òÿõ.
(iv) çà íîùíè ïîëåòè íà ñàìîëåòè, çà êîèòî êàíäèäàòñòâàíåòî çà òèïîâèÿ
ñåðòèôèêàò èëè åêâèâàëåíò å áèëî íàïðàâåíî â ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, ïðåäè 1
ìàé 1972 ã., ñå èçèñêâà âúíøíî àâàðèéíî îñâåòëåíèå íà âñè÷êè àâàðèéíè èçõîäè
íàä êðèëàòà è íà èçõîäèòå, êúäåòî ñå èçèñêâàò ïîìîùíè ñðåäñòâà çà åâàêóàöèÿ;
(v) çà íîùíè ïîëåòè íà ñàìîëåòè, çà êîèòî êàíäèäàòñòâàíåòî çà òèïîâèÿ
ñåðòèôèêàò èëè åêâèâàëåíò å áèëî íàïðàâåíî â ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, íà è
ñëåä 1 ìàé 1972 ã., ñå èçèñêâà âúíøíî àâàðèéíî îñâåòëåíèå íà âñè÷êè àâàðèéíè
èçõîäè çà ïúòíèöè;
(vi) çà ñàìîëåòè, ÷èéòî òèïîâ ñåðòèôèêàò å áèë èçäàäåí çà
ïúðâè ïúò â ñòðàíà - ÷ëåíêà íà JAA, íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè 1958 ã., ñå èçèñêâà
ñèñòåìà íà ïîäà íà ïúòíè÷åñêèòå ñàëîíè çà îáîçíà÷àâàíå íà ïúòÿ çà åâàêóàöèÿ â
èçâúíðåäíè ñèòóàöèè.
(2) Çà ñàìîëåòè, êîèòî èìàò ìàêñèìàëíî îäîáðåí áðîé äî
19 ïúòíè÷åñêè ìåñòà è ñà ñåðòèôèöèðàíè ïî JAR23 è JAR-25:
(i) Èçòî÷íèöè íà îáùî îñâåòëåíèå íà êàáèíàòà;
(ii) Âúòðåøíî îñâåòëåíèå â çîíèòå íà àâàðèéíèòå èçõîäè;
(iii) Ñâåòåùà ìàðêèðîâêà íà àâàðèéíèòå èçõîäè è íàñî÷âàùè ñèãíàëè.
(3) Çà ñàìîëåòè, êîèòî èìàò ìàêñèìàëíî îäîáðåí áðîé äî 19 ïúòíè÷åñêè
ìåñòà è íå ñà ñåðòèôèöèðàíè ïî JAR-23 è JAR-25, èçòî÷íèöè íà îáùî îñâåòëåíèå
íà ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí.
(b) Ñëåä 1 àïðèë 1998 ã., îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà èçïúëíÿâà íîùíè ïîëåòè
ñ ïúòíè÷åñêè ñàìîëåò, êîéòî èìà ìàêñèìàëíî îäîáðåí áðîé ìåñòà çà ñÿäàíå íà
ïúòíèöè íå ïîâå÷å îò 9, îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî å îñèãóðåíî îáùî îñâåòëåíèå
íà ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí çà óëåñíÿâàíå íà åâàêóàöèÿòà îò ñàìîëåòà. Ñèñòåìàòà
ìîæå äà èçïîëçâà èçòî÷íèöè íà îñâåòëåíèå, ñïîñîáíè äà ðàáîòÿò ñëåä
èçêëþ÷âàíå íà àêóìóëàòîðíèòå áàòåðèè íà ñàìîëåòà.
[Êîð. 7, 01.09.04]
JAR - OPS 1.820 Àâòîìàòè÷åí àâàðèåí ïðåäàâàòåë
(Âèæ [ACJ] OPS 1.820)
(a) Îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, íà êîéòî çà ïðúâ ïúò å
èçäàäåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà èëè ñëåä 1 ÿíóàðè
2002 ã., àêî íå å îáîðóäâàí ñ àâòîìàòè÷åí àâàðèåí ïðåäàâàòåë (ELT), êîéòî äà
ìîæå äà ïðåäàâà íà ÷åñòîòè 121.5 MHz è 406 MHz.
(b) Îò 1 ÿíóàðè 2002 ã. îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, ÷èéòî
ïúðâîíà÷àëåí èíäèâèäóàëåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò å èçäàäåí ïðåäè
1 ÿíóàðè 2002 ã., îñâåí àêî íå å îáîðóäâàí ñ âñÿêàêúâ âèä àâòîìàòè÷åí
àâàðèåí ïðåäàâàòåë (ELT), ïîçâîëÿâàù ïðåäàâàíå íà ÷åñòîòè 121.5 è 406 MHz, ñ
èçêëþ÷åíèå íà ñàìîëåòèòå, îáîðóäâàíè äî 1 àïðèë 2000 ã. (âêë.) ñ àâòîìàòè÷íè	
ELT ïðåäàâàùè íà 121.5 MHz, íî íå è íà 406 MHz, êîèòî ìîæå äà ïðîäúëæàò äà
áúäàò åêñïëîàòèðàíè äî 31 äåêåìâðè 2004 ã.
(c) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñè÷êè àâòîìàòè÷íè àâàðèéíè ïðåäàâàòåëè
(ELT(S)), êîèòî ìîãàò äà ïðåäàâàò íà ÷åñòîòà 406 MHz, äà ñà êîäèðàíè â
ñúîòâåòñòâèå ñ Àíåêñ 10 íà ÈÊÀÎ è äà ñà ðåãèñòðèðàíè êúì Íàöèîíàëíàòà
àãåíöèÿ, êîÿòî îòãîâàðÿ çà èíèöèèðàíå íà äåéíîñòè ïî èçäèðâàíå è ñïàñÿâàíå
èëè ïðè äðóãà ïîñî÷åíà îðãàíèçàöèÿ.
[Êîð. 2, 01.07.00; Êîð. 9, 01.09.05]
JAR - OPS 1.825 Ñïàñèòåëíè æèëåòêè
(Âèæ IEM OPS 1.825)
(a) Ñàìîëåòè ñ êîëåñíèê.
Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ñ êîëåñíèê:
(1) ïðè ïîëåòè íàä âîäà íà äèñòàíöèÿ, ïî-ãîëÿìà îò 93 km (50 ìîðñêè
ìèëè) îò áðåãà; èëè
(2) ïðè èçëèòàíå è êàöàíå íà ëåòèùà, ÷èÿòî çîíà íà îòëèòàíå èëè ïîäõîä
å ðàçïîëîæåíà íàä âîäà, àêî ñàìîëåòúò íå å îáîðóäâàí ñúñ ñïàñèòåëíè æèëåòêè,
ñíàáäåíè ñúñ ñèãíàëíà ëàìïà, çà âñÿêî ëèöå íà áîðäà. Âñÿêà ñïàñèòåëíà
æèëåòêà òðÿáâà äà áúäå ðàçïîëîæåíà íà ëåñíî äîñòúïíî ìÿñòî îò âñÿêî
êðåñëî, çà êîåòî ïåðñîíàëíî å ïðåäâèäåíà. Ñïàñèòåëíèòå æèëåòêè çà äåöà
ìîãàò äà áúäàò çàìåíåíè ñ äðóãè îäîáðåíè ïðèñïîñîáëåíèÿ çà ïëàâàíå,
îáîðóäâàíè ñ ëîêàòîðíà ñâåòëèíà çà îöåëÿâàíå.
(b) Õèäðîïëàíè è àìôèáèè. Îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà åêñïëîàòèðà õèäðîïëàí
èëè àìôèáèÿ íà âîäà, àêî íå ñà îáîðóäâàíè ñúñ ñïàñèòåëíè æèëåòêè, ñíàáäåíè ñ
ëîêàòîðíà ñâåòëèíà çà îöåëÿâàíå çà âñÿêî ëèöå íà áîðäà. Âñÿêà ñïàñèòåëíà
æèëåòêà òðÿáâà äà áúäå ðàçïîëîæåíà íà ëåñíî äîñòúïíî ìÿñòî îò âñÿêî êðåñëî,
çà êîåòî ïåðñîíàëíî å ïðåäâèäåíà. Ñïàñèòåëíèòå æèëåòêè çà äåöà ìîãàò äà áúäàò
çàìåíåíè ñ äðóãè îäîáðåíè ïðèñïîñîáëåíèÿ çà ïëàâàíå, îáîðóäâàíè ñ ëîêàòîðíà
ñâåòëèíà çà îöåëÿâàíå.
JAR - OPS 1.830 Ñïàñèòåëíè ëîäêè è àâòîìàòè÷íè àâàðèéíè ïðåäàâàòåëè
(ELTs) çà îöåëÿâàíå ïðè ïðîäúëæèòåëíè ïîëåòè íàä âîäíî ïðîñòðàíñòâî
(a) Ïðè ïðîäúëæèòåëíè ïîëåòè íàä âîäíî ïðîñòðàíñòâî àâèàöèîííèÿò
îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò íà ðàçñòîÿíèå îò áðåãîâàòà èâèöà,
êîåòî å íåîáõîäèìî çà èçïúëíåíèå íà àâàðèéíî êàöàíå è íå ïî-äàëå÷å îò
ïî-ìàëêîòî îò:
(1) ðàçñòîÿíèåòî, èçìèíàòî çà ïîëåò ñ ïðîäúëæèòåëíîñò îò 120 min ñ
êðåéñåðñêà ñêîðîñò èëè 740 km (400 NM) çà ñàìîëåòè, ñïîñîáíè äà ïðîäúëæàò
ïîëåòà äî ëåòèùå ñ îòêàçàë êðèòè÷åí äâèãàòåë îò êîÿòî è äà å òî÷êà ïî
ïîëåòíèÿ ìàðøðóò; èëè
(2) ðàçñòîÿíèåòî, èçìèíàòî çà ïîëåò ñ ïðîäúëæèòåëíîñò îò 30 min ñ
êðåéñåðñêà ñêîðîñò èëè 185 km (100 NM) çà âñè÷êè îñòàíàëè ñàìîëåòè,
îñâåí àêî íà áîðäà íå ñå ïðåíàñÿ îáîðóäâàíåòî, ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
Ïîäïàðàãðàôè (b) è (c) ïî-äîëó.
(b) Äîñòàòú÷íî ñïàñèòåëíè ïëîòîâå ñ âúçìîæíîñò äà ïîåìàò âñè÷êè ëèöà,
íàìèðàùè ñå íà áîðäà. Êîãàòî ñà îñèãóðåíè ïëîòîâå ñ äîñòàòú÷åí êàïàöèòåò, íî
âúçìîæíîñòòà çà çàäúðæàíå íàä ïîâúðõíîñòòà íà âîäàòà è ìåñòàòà çà ñÿäàíå
íàäìèíàâàò íîìèíàëíèÿ êàïàöèòåò,òî òå òðÿáâà äà ïîäñëîíÿò âñè÷êè ïúòíèöè íà
ñàìîëåòà â ñëó÷àé íà çàãóáà íà ïëîòà ñ íàé-ãîëÿì êàïàöèòåò. Ñïàñèòåëíèòå
ïëîòîâå òðÿáâà äà áúäàò îáîðóäâàíè ñ:
(1) àâàðèéíî îïîçíàâàòåëíî îñâåòëåíèå; è
(2) æèâîòîïîääúðæàùî îáîðóäâàíå, â òîâà ÷èñëî ñúîòâåòíèòå
æèâîòîïîääúðæàùè ñðåäñòâà çà ïîëåòà,êîéòî ùå ñå ïðåäïðèåìå (âèæ AMC OPS
1.830 (b)(2)); è
(c) íàé-ìàëêî äâà àâòîìàòè÷íè àâàðèéíè ïðåäàâàòåëÿ (ELTs), êîèòî äà
ìîãàò äà ïðåäàâàò íà àâàðèéíèòå ÷åñòîòè, ïðåäïèñàíè â Àíåêñ 10 íà ÈÊÀÎ,
òîì V, ãëàâà 2 (Âèæ [ACJ OPS 1.820]).
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 9, 01.09.05]
JAR - OPS 1.835 Àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå
(Âèæ IEM OPS 1.835)
Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïðè ïîëåòè íàä çîíè, â êîèòî
òúðñåíåòî è ñïàñÿâàíåòî ìîæå äà áúäå îñîáåíî çàòðóäíåíî, àêî íå å îáîðóäâàí
ñ:
(a) Ïèðîòåõíè÷åñêî ñèãíàëíî îáîðóäâàíå çà ñèãíàëèçèðàíå íà áåäñòâèå â
ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà Àíåêñ 2 íà ÈÊÀÎ;
(b) Íàé-ìàëêî åäèí àâòîìàòè÷åí àâàðèåí ïðåäàâàòåë ELT(s), êîéòî äà ìîæå
äà ïðåäàâà íà àâàðèéíèòå ÷åñòîòè, îáîçíà÷åíè â Àíåêñ 10 íà ÈÊÀÎ, òîì V,
ãëàâà 2; è
(c) Äîïúëíèòåëíî æèâîòîïîääúðæàùî îáîðóäâàíå â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîëåòíèÿ
ìàðøðóò, êàòî ñå îò÷èòà áðîÿò íà ïúòíèöèòå íà áîðäà íà ñàìîëåòà (Âèæ AMC OPS
1.835(c), îñâåí àêî íå å íåîáõîäèìî äà áúäå íîñåíî îáîðóäâàíåòî, ïîñî÷åíî
êîíêðåòíî â Ïîäïàðàãðàô (c), êîãàòî ñàìîëåòúò:
(1) Îñòàâà íà ðàçñòîÿíèå îò ðàéîí, êúäåòî îïåðàöèèòå çà òúðñåíå è
ñïàñÿâàíå íå ñà îñîáåíî çàòðóäíåíè, îòãîâàðÿùî íà:
(i) 120 ìèíóòè ïîëåò ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë,
çà ñàìîëåòè, êîèòî ìîãàò äà ïðîäúëæàò ïîëåòà äî ëåòèùå ñ îòêàç íà êðèòè÷åí
äâèãàòåë, îòêàçàë â êîÿ äà å òî÷êà îò ïîëåòíèÿ ìàðøðóò èëè ïëàíèðàíèòå
îòêëîíåíèÿ îò ìàðøðóòà; èëè
(ii) 30 ìèíóòè ïîëåò ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò çà âñè÷êè îñòàíàëè ñàìîëåòè;
èëè
(2) Çà ñàìîëåòè, ñåðòèôèöèðàíè ñïðÿìî JAR-25 èëè íåãîâ åêâèâàëåíò,
ïî-ìàëêîòî îò ðàçñòîÿíèåòî, îòãîâàðÿùî íà 90 ìèíóòè ïîëåò ñ êðåéñåðñêà
ñêîðîñò è ðàçñòîÿíèåòî äî ðàéîí, ïîäõîäÿù çà àâàðèéíî êàöàíå.
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 9, 01.09.05]
JAR-OPS 1.840 Õèäðîïëàíè è àìôèáèè - ðàçíîðîäíî îáîðóäâàíå
(a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà õèäðîïëàí èëè àìôèáèÿ âúâ âîäà,
îñâåí àêî íå å îáîðóäâàí ñ:
(1) Êîòâà è äðóãî îáîðóäâàíå, íåîáõîäèìî çà óëåñíÿâàíå íà àêîñòèðàíå,
çàêîòâÿíå èëè ìàíåâðèðàíå íà ñàìîëåòà íà âîäà, ïîäõîäÿùî çà ãàáàðèòà,
òåæåñòòà è õàðàêòåðèñòèêèòå ìó íà óïðàâëåíèå; è
(2) Îáîðóäâàíå çà èçëú÷âàíå íà çâóêîâèòå ñèãíàëè, óñòàíîâåíè â
ìåæäóíàðîäíèòå íàðåäáè çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ñáëúñúöè â ìîðåòî, êúäåòî å
ïðèëîæèìî.
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.715
Ïîëåòíè óñòðîéñòâà, çàïèñâàùè èíôîðìàöèÿòà çà ïîëåòà-1
- ñïèñúê íà ïàðàìåòðèòå, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò çàïèñâàíè.
Òàáëèöà À1 - Ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà èçëåòíà ìàñà íàä 5700 êã
Çàáåëåæêà: Íîìåðúò â ëÿâàòà êîëîíà îòðàçÿâà ñåðèéíèòå íîìåðà, îïèñàíè â
äîêóìåíò ED 55 íà EUROCAE.

Òàáëèöà Â - äîïúëíèòåëíè ïàðàìåòðè çà ñàìîëåòè ñ ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà
èçëåòíà ìàñà íàä 27 000 êã.

Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.725
Çàïèñâàùè óñòðîéñòâà çà ïîëåòíè äàííè 3 - ñïèñúê íà ïàðàìåòðèòå, êîèòî
òðÿáâà äà áúäàò çàïèñâàíè

Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.770
Êèñëîðîä - ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ çà äîïúëíèòåëíèÿ êèñëîðîä çà
õåðìåòè÷íè ñàìîëåòè

 Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.775
Äîïúëíèòåëíèÿ êèñëîðîä çà íåõåðìåòè÷íè ñàìîëåòè
	
         ÏÎÄÐÀÇÄÅË L - ÊÎÌÓÍÈÊÀÖÈÎÍÍÎ/ÑÂÚÐÇÎ×ÍÎ È ÍÀÂÈÃÀÖÈÎÍÍÎ ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ
      JAR - OPS 1.845 Îáùî âúâåäåíèå
     (Âèæ IEM OPS 1.845)
     (a) Oïåðàòîðúò å çàäúëæåí äà îñèãóðè èçïúëíåíèåòî íà ïîëåò ñàìî êîãàòî
ïîñî÷åíèòå ïî-äîëó â òîçè ïîäïàðàãðàô ñâúðçî÷íî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå ñà:
     (1) îäîáðåíè è èíñòàëèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíè,
âêëþ÷èòåëíî ïðè ñïàçâàíå íà ñòàíäàðòèòå çà ìèíèìàëíè åêñïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè è èçèñêâàíè çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò;
     (2) ìîíòèðàíè ñà òàêà, ÷å ïîâðåäà â êîÿòî è äà å ÷àñò îò îáîðóäâàíåòî,
íåîáõîäèìà çà öåëèòå íà êîìóíèêàöèèòå èëè íàâèãàöèèòå, èëè è çà äâåòå, íÿìà
äà äîâåäå äî ïîâðåäàòà íà äðóãà ÷àñò, íåîáõîäèìà çà öåëèòå íà êîìóíèêàöèèòå
èëè íàâèãàöèèòå;
     (3) â èçïðàâíî ñúñòîÿíèå çà òèïà åêñïëîàòàöè, êîèòî ñå ïðåäâèæäà,
îñâåí àêî íå å îïðåäåëåíî äðóãî â ñïèñúêà íà ìèíèìàëíîòî îáîðóäâàíå -
MEL(Minimum Equipment List) (JAR - OPS 1.030 âèæ); è
     (4) àêî îïðåäåëåíî îáîðóäâàíå å ïðåäâèäåíî çà èçïîëçâàíå îò ÷ëåí íà
åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà, òî òðÿáâà äà áúäå äîñòúïíî çà åêñïëîàòàöèÿ
îò ðàáîòíîòî ìó ìÿñòî.
Êîãàòî îïðåäåëåíî èçäåëèå îò îáîðóäâàíåòî å ïðåäâèäåíî çà èçïîëçâàíå îò
ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà, òî òðÿáâà äà áúäå èíñòàëèðàíî òàêà, ÷å äà
îñèãóðÿâà äîñòúï îò ïðåäâèäåíèòå ðàáîòíè ìåñòà.
     (b) Ìèèíèìàëíèòå åêñïëîàòàöèîííè ñòàíäàðòè çà ñâúðçî÷íî è íàâèãàöèîííî
îáîðóäâàíå ñà òåçè, îïðåäåëåíè â ïðèëîæèìèòå ñúâìåñòíè ðàçïîðåäáè çà
òåõíè÷åñêè ñòàíäàðò § JTSO (Joint Technical Standart Orders) è êàêòî å
èçáðîåíî â JAR- TSO, îñâåí àêî â êîäåêñà çà åêñïëîàòàöèÿ è ëåòàòåëíà ãîäíîñò
ñà óêàçàíè ðàçëè÷íè ñòàíäàðòè çà èçïúëíåíèå. Êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî
îáîðóäâàíå, îòãîâàðÿùî íà ñïåöèôèêàöèèòå çà äèçàéí è èçïúëíåíèå, ðàçëè÷íè
îò JTSO â äåíÿ íà âíåäðÿâàíå íà JAR-OPS, ìîæå äà îñòàíå â åêñïëîàòàöèÿ èëè
äà áúäå èíñòàëèðàíî, îñâåí àêî â òàçè ïîä÷àñò íå ñà óêàçàíè äîïúëíèòåëíè
èçèñêâàíèÿ. Êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, êîåòî âå÷å å îäîáðåíî,
íå å íåîáõîäèìî äà îòãîâàðÿ íà ïðåðàáîòåí JTSO èëè íà ïðåðàáîòåíà
ñïåöèôèêàöèÿ, ðàçëè÷íà îò JTSO, îñâåí àêî å óêàçàíî èçèñêâàíå ñ îáðàòíà ñèëà.
[Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR - OPS 1.850
     Ðàäèîîáîðóäâàíå
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, êîéòî íå å ñíàáäåí
ñ íåîáõîäèìîòî çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ ðàäèîîáîðóäâàíå.
     (b) Êîãàòî ñå èçèñêâàò äâå íåçàâèñèìè ðàäèîñèñòåìè, âñÿêà ñèñòåìà å
íåîáõîäèìî äà èìà íåçàâèñèìà àíòåíà, îñâåí êîãàòî ñà îáîðóäâàíè ñ óñòîé÷èâà
áåçêàáåëíà âðúçêà èëè ñ àíòåíà ñ åêâèâàëåíòíà íàäåæäíîñò, äîïóñòèìà çà
èçïîëçâàíåòî íà åäíà àíòåíà.
     (c) Ðàäèîîáîðóäâàíåòî, ñúîòâåòñòâàùî íà èçèñêâàíè òà ïî ïàðàãðàô (a)
ïî-ãîðå, çàäúëæèòåëíî îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò çà êîìóíèêàöèÿ íà àâàðèéíà
àåðîíàâèãàöèîííà ÷åñòîòà 121,5 mhz.
JAR - OPS 1.855 Ïóëò çà ïðåâêëþ÷âàíå íà àóäèîêàíàëèòå
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïî ïðàâèëàòà çà ïîëåòè ïî
ïðèáîðè (IFR), àêî íå å îáîðóäâàí ñ ïóëò çà ïðåâêëþ÷âàíå íà àóäèîêàíàëèòå íà
âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî.
JAR - OPS 1.860 Ðàäèîîáîðóäâàíå çà åêñïëîàòàöèÿ ïî ïðàâèëàòà çà âèçóàëíè
ïîëåòè (VFR) ïî ìàðøðóòè, äîïóñêàùè âèçóàëíà îðèåíòàöèÿ
     Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïî ÏÂÏ ïî ìàðøðóòè, äîïóñêàùè
âèçóàëíà îðèåíòàöèÿ, àêî ñàìîëåòúò íå å ñíàáäåí ñ ðàäèîîáîðóäâàíå (çà
êîìóíèêàöèÿ è òðàíñïîíäåð çà âòîðè÷íà ðàäèîëîêàöèÿ), íåîáõîäèìî â íîðìàëíà
åêñïëîàòàöèÿ, ñïîñîáíî äà èçïúëíè ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
     (a) äà îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò çà êîìóíèêàöèÿ ñúñ ñúîòâåòíàòà íàçåìíà
ñòàíöèÿ;
     (b) äà îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò çà êîìóíèêàöèÿ ñúñ ñúîòâåòíèòå ñëóæáè íà
ÐÂÄ îò âñÿêà òî÷êà â êîíòðîëèðàíîòî âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî, êúäåòî ñå
ïëàíèðà äà áúäå èçïúëíåí ïîëåòúò;
     (c) äà ïðèåìà ìåòåîðîëîãè÷íà èíôîðìàöèÿ.
[Êîð 3, 01.12.01]
JAR-OPS 1.865 Êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå çà åêñïëîàòàöèÿ ïî
ÏÏÏ èëè ïî ÏÂÏ ïî ìàðøðóòè, íåäîïóñêàùè âèçóàëíà îðèåíòàöèÿ
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò ïî ÏÏÏ èëè ïî ÏÂÏ ïî
ìàðøðóòè, ïî êîèòî íÿìà âúçìîæíîñò äà ñå ïîääúðæà âèçóàëíà îðèåíòàöèÿ, àêî
íå å ñíàáäåí ñ ðàäèîîáîðóäâàíå (çà êîìóíèêàöèÿ è òðàíñïîíäåð çà âòîðè÷íà
ðàäèîëîêàöèÿ) è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà
ñëóæáèòå çà ÓÂÄ â çîíèòå íà åêñïëîàòàöèÿ.
     (b) Ðàäèîîáîðóäâàíå. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ðàäèîîáîðóäâàíåòî
äà âêëþ÷âà íàé-ìàëêî:
     (1) äâå íåçàâèñèìè ðàäèîêîìóíèêàöèîííè ñèñòåìè çà êîìóíèêàöèÿ ïðè
íîðìàëíè åêñïëîàòàöèîííè óñëîâèÿ ñ ïîäõîäÿùàòà íàçåìíà ñòàíöèÿ îò êîÿòî è äà
å òî÷êà ïî ìàðøðóòà, âêë. è îòêëîíåíèÿòà;
     (2) SSR ïðèåìî-ïðåäàâàòåëíî îáîðóäâàíå, êàêòî ñå èçèñêâà çà ìàðøðóòà,
êîéòî ùå áúäå ïðåëåòÿí.
     (c) Íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà íàâèãàöèîííîòî
îáîðóäâàíå:
     (1) äà âêëþ÷âà íàé-ìàëêî:
     (i) åäíà ñèñòåìà çà ïðèåìàíå íà ÂÎÐ, åäíà çà ÍÄÁ è åäíà çà ÄÌÅ, îñâåí
êîãàòî ÍÄÁ ñèñòåìà íÿìà íóæäà äà áúäå èíñòàëèðàíà, ïðè óñëîâèå ÷å ÍÄÁ íå ñå
èçèñêâà â íèòî åäíà ôàçà íà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò (Âèæ ACJ OPS 1.865(c)(1)(i));]
     (ii) Åäíà ñèñòåìà çà ïðèåìàíå ñèãíàëèòå íà ÈËÑ èëè ìèêðîâúëíîâà ÈËÑ,
êîãàòî ñà íåîáõîäèìè çà öåëèòå íà ïîäõîäà çà êàöàíå;
     (iii) Åäíà ïðèåìàùà ñèñòåìà íà ìàðêåðåí ðàäèîìàÿê, êúäåòî ñå èçèñêâà
ìàðêåðåí ðàäèîìàÿê çà íàâèãàöèîííèòå öåëè íà ïîäõîäà çà êàöàíå;
     (iv) Ñèñòåìà çà çîíàëíà íàâèãàöèÿ, êúäåòî ñå èçèñêâà çîíàëíà íàâèãàöèÿ
ïî ìàðøðóòà, êîéòî ùå áúäå ïðåëåòÿí;
     (v) Äîïúëíèòåëíà DME ñèñòåìà íà âñåêè ìàðøðóò èëè ÷àñò îò íåãî, êúäåòî
íàâèãàöèÿòà ñå áàçèðà ñàìî íà DME ñèãíàëè;
     (vi) Äîïúëíèòåëíà ñèñòåìà çà ïðèåìàíå íà ÂÎÐ ïî ìàðøðóò, ïî êîéòî èëè ïî
÷àñò, îò êîéòî íàâèãàöèÿòà ñå áàçèðà ñàìî íà ñèãíàëè íà ÂÎÐ;
     (vii) Äîïúëíèòåëíà ñèñòåìà çà ïðèåìàíå íà ÍÄÁ ïî ìàðøðóò, ïî êîéòî
èëè ïî ÷àñò, îò êîéòî íàâèãàöèÿòà ñå áàçèðà ñàìî íà ñèãíàëè íà ÍÄÁ; èëè
     (2) äà îòãîâàðÿ íà çàäúëæèòåëíàòà íàâèãàöèîííà õàðàêòåðèñòèêà (RNP) çà
åêñïëîàòàöèÿ â ñúîòâåòíîòî âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî. (Âèæ ñúùî IEM OPS 1.243.)
     (d) Îïåðàòîðúò ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, êîéòî íå å îáîðóäâàí
[ñ ADF èëè] ñ íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, ñïåöèôèöèðàíî â Ïîäïàðàãðàôè
(c)(1)(vi) è/èëè (c)(1)(vii) ïî-ãîðå, ïðè óñëîâèå ÷å ñà îáîðóäâàíè ñ
àëòåðíàòèâíî ïîçâîëåíî îò Ãðàæäàíñêàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ
îáîðóäâàíå çà ìàðøðóòà, êîéòî ùå áúäå ïðåëåòÿí. Íàäåæäíîñòòà è òî÷íîñòòà íà
àëòåðíàòèâíîòî îáîðóäâàíå òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà áåçîïàñíà íàâèãàöèÿ çà
ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ñâðúõâèñîêî÷åñòîòíî (30 - 300 MHz) -
VHF êîìóíèêàöèîííî îáîðóäâàíå, ÈËÑ êóðñîâ ïðåäàâàòåë è ÂÎÐ ïðèåìíèê,
èíñòàëèðàíè íà ñàìîëåòà, çà äà áúäàò åêñïëîàòèðàíè â ÏÏÏ, äà ñà îò òèï, êîéòî
å áèë îäîáðåí êàòî ñúîòâåòñòâàù íà íåïðèêîñíîâåíèòå ñòàíäàðòè çà ÷åñòîòíà
ìîäóëàöè (FM). (Âèæ ACJ OPS 1.865(e)).
[Ãë. 1, 01.03.98; Kîð. 3, 01.12.01, Êîð. 7, 01.09.04; Êîð.10, 01.03.06]
JAR-OPS 1.866 Îáîðóäâàíå ñ òðàíñïîíäåð (áîðäåí ïðèåìîïðåäàâàòåë)
     (a) Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, êîéòî íå å
îáîðóäâàí ñ:
     (1) Áîðäåí ïðèåìî-ïðåäàâàòåë çà âòîðè÷íà ðàäèîëîêàöèÿ (SSR
òðàíñïîíäåð), îò÷èòàù áàðîìåòðè÷íàòà âèñî÷èíà; è
     (2) Âñåêè äðóã SSR òðàíñïîíäåð, êîéòî ñå èçèñêâà ïî ìàðøðóòà íà ïîëåòà.
[Êîð. 3, 01.12.01]
JAR - OPS 1.870 Äîïúëíèòåëíî íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå çà åêñïëîàòàöèÿ âúâ
âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî ñ òåõíè÷åñêè èçèñêâàíèÿ êúì ìèíèìàëíèòå íàâèãàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè - MNPS (Minimum Navigation Performance Specifications)(Âèæ
ACJ OPS 1.870)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò âúâ âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî
ñ òåõíè÷åñêè èçèñêâàíè êúì ìèíèìàëíèòå íàâèãàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè - MNPS
(Minimum Navigation Performance Specifications), àêî íå å ñíàáäåí ñ
íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñïåöèôèêàöèèòå, îïèñàíè â äîêóìåíò
Doc. 7030 ÍÀ ÈÊÀÎ ïîä ôîðìàòà íà äîïúëíèòåëíè ðåãèîíàëíè ïðîöåäóðè.
     (b) Íàâèãàöèîííîòî îáîðóäâàíå, èçèñêâàíî ïî íàñòîÿùèÿ ïàðàãðàô, å
íåîáõîäèìî äà áúäå âèäèìî è èçïîëçâàåìî îò âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî.
     (c) Çà íåîãðàíè÷åíà åêñïëîàòàöèÿ âúâ âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî ñ òåõíè÷åñêè
èçèñêâàíèÿ êúì ìèíèìàëíèòå íàâèãàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè - MNPS (Minimum
Navigation Performance Specifications), ñàìîëåòúò òðÿáâà äà áúäå ñíàáäåí ñ
äâå íåçàâèñèìè ñèñòåìè çà äàëå÷íà íàâèãàöèÿ (LRNS).
     (d) Çà åêñïëîàòàöèÿ âúâ âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî ñ òåõíè÷åñêè èçèñêâàíèÿ
êúì ìèíèìàëíèòå íàâèãàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè - MNPS (Minimum Navigation
Performance Specifications), ïî ñïåöèàëíî îïðåäåëåíè ìàðøðóòè ñàìîëåòúò
òðÿáâà äà áúäå ñíàáäåí ñ åäíà ñèñòåìà çà äàëå÷íà íàâèãàöèÿ (LRNS), îñâåí àêî
íÿìà òî÷íî îïðåäåëåíè èçèñêâàíèÿ.
JAR-OPS 1.872 Îáîðóäâàíå çà ïîëåòè â îïðåäåëåíè ÷àñòè îò âúçäóøíîòî
ïðîñòðàíñòâî, çà êîèòî ñå ïðèëàãà íàìàëåí ìèíèìóì çà âåðòèêàëíî åøåëîíèðàíå
(RVSM) (âèæ JAA Àäìèíèñòðàòèâåí è ðúêîâîäåí ìàòåðèàë, ðàçäåë 1, ÷àñò 3,
áëàíêà 6)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñàìîëåòèòå, êîèòî ñå åêñïëîàòèðàò âúâ
âúçäóøíîòî ïðîñòðàíñòâî, çà êîåòî ñå ïðèëàãà íàìàëåí ìèíèìóì çà âåðòèêàëíî
åøåëîíèðàíå (RVSM), äà ñà îáîðóäâàíè ñ:
     (1) Äâå íåçàâèñèìè ñèñòåìè çà èçìåðâàíå íà âèñî÷èíàòà;
     (2) Ñèñòåìà, êîÿòî äà ïîäàâà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ñèãíàë çà òðåâîãà
ïðè âúçíèêâàíå íà îòêëîíåíèå îò èçáðàíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà
     (3) Ñèñòåìà, êîÿòî äà ïîääúðæà àâòîìàòè÷íî èçáðàíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà;
è
     (4) Áîðäåí ïðèåìî-ïðåäàâàòåë çà âòîðè÷íà ðàäèîëîêàöèÿ (SSR ÒÐÀÍÑÏÎÍÄÅÐ),
ñúñ ñèñòåìà çà îò÷èòàíå/äîêëàäâàíå íà âèñî÷èíàòà, êîÿòî äà ìîæå äà ñå ñâúðæå
ñúñ ñèñòåìàòà çà èçìåðâàíå íà âèñî÷èíàòà, êîÿòî ñå èçïîëçâà çà ïîääúðæàíå íà
âèñî÷èíàòà.
[Ãë. 1,01.03.98]
ÏÎÄÐÀÇÄÅË Ì - ÒÅÕÍÈ×ÅÑÊÎ ÎÁÑËÓÆÂÀÍÅ ÍÀ ÑÀÌÎËÅÒÀ
JAR - OPS 1.875 ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåò, àêî íåãîâîòî òåõíè÷åñêî
îáñëóæâàíå è äîïóñêàíåòî ìó äî åêñïëîàòàöèÿ íå ñå îñúùåñòâÿâà îò
îðãàíèçàöèÿ, íàäëåæíî îäîáðåíà/ïðèåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ [Ðåãëàìåíò íàÊîìèñèÿòà (EC) No 2042/2003, Part]-145, êàòî ñå èçêëþ÷è òîâà, ÷å
ïðåäïîëåòíèòå ïðîâåðêè íå å íåîáõîäèìî äà ñå èçâúðøâàò îò îðãàíèçàöèÿòà,
îäîáðåíà ïî [×àñò]-145.
     (b) [ ] [Èçèñêâàíèÿòà çà ïîääúðæàíå íà ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò íà ñàìîëåòà,
êîèòî òðÿáâà äà îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíè òà çà ñåðòèôèöèðàíå íà îïåðàòîðà ïî
 JAR-OPS 1.180, ñà òåçè, èçëîæåíè â Ðåãëàìåíò íà Êîìèñèÿòà (EC) No 2042/2003,
Part-Ì (ïî-äîëó ïîñî÷âàíî ñúêðàòåíî êàòî ×àñò - Ì çà óäîáñòâî).]
[Èçì. 12, 01.12.06]
[ ]
[Êîð. 12, 01.12.06]
Îñòàíàëàòà ÷àñò îò íàñòîÿùèÿ ïîäðàçäåë áå èçòåãëåíà ïîðàäè âúâåæäàíå íà
Ðåãëàìåíò íà Êîìèñèÿòà (EC) No 2042/2003, Part-Ì.
ÏÎÄÐÀÇÄÅË N - ËÅÒÀÒÅËÅÍ ÅÊÈÏÀÆ
Áåëåæêà: Â òîçè ïîäðàçäåë ñå ïðàâÿò ïðåïðàòêè êúì JAR-FCL. Â òàêúâ ñëó÷àé
òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè, ÷å äî âúâåæäàíå íà JAR-FCL ùå ñå ïðèëàãàò
åêâèâàëåíòíèòå íàöèîíàëíè àâèàöèîííè ðåãëàìåíòè.
JAR - OPS 1.940 Îêîìïëåêòîâàíå íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà
(Âèæ Ïðèëîæåíèÿ 1 & 2 êúì JAR-OPS 1.940)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) îêîìïëåêòîâàíåòî íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà è áðîÿò íà
÷ëåíîâåòå ìó äà ñúîòâåòñòâà íà ìèíèìàëíèòå èçèñêâàíèÿ íà Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ - ÐËÅ (Airplane Flight Manual - AFM) çà òèïà ñàìîëåò;
     (2) ëåòàòåëíèÿò ñúñòàâ äà âêëþ÷âà äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå, êîãàòî òîâà å
íåîáõîäèìî çà åñòåñòâîòî íà åêñïëîàòàöèÿòà è äà íå ñå íàìàëÿâà òåõíèÿò áðîé
ïîä òîçè, êîéòî å ïîñî÷åí êîíêðåòíî â ðúêîâîäñòâîòî ïî ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ;
     (3) âñè÷êè ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ äà ïðèòåæàâàò âàëèäíè
ñâèäåòåëñòâà/áðåâåòè, ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ,
è äà ñà ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè è êîìïåòåíòíè äà èçïúëíÿâàò ïðåäâèäåíèòå
èì ïðîôåñèîíàëíè çàäúëæåíèÿ;
     (4) óñòàíîâÿâàíå íà ïðîöåäóðè, îäîáðåíè îò âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, êîèòî äà ãàðàíòèðàò íåâúçìîæíîñò çà êîìáèíèðàíå â
åêèïàæà íà äâàìà ïèëîòè ñ ìàëúê îïèò (âèæ AMC OPS 1.940(a)(4));
     (5) åäèí ïèëîò â åêèïàæà äà å íàçíà÷åí çà êîìàíäèð, â ñúîòâåòñòâèå ñ
èçèñêâàíèÿòà çà ëèöåíçèðàíå íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ (JAR - FCL), êîéòî ìîæå äà
äåëåãèðà èçïúëíåíèåòî íà ïîëåòà íà äðóã, ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïèëîò; è
     (6) êîãàòî å ïðåäâèäåí îòäåëåí ïóëò çà óïðàâëåíèå íà ñàìîëåòíèòå
ñèñòåìè, ëåòàòåëíèÿò ïåðñîíàë äà âêëþ÷âà åäèí ÷ëåí, êîéòî ïðèòåæàâà
ñâèäåòåëñòâî çà áîðäåí èíæåíåð èëè å ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí è ïðèåìëèâ çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
     (7) êîãàòî ñå àíãàæèðàò óñëóãèòå íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà íà ïîëåòà, êîèòî
íå ñà íà çàïëàòà è/èëè ðàáîòÿò êàòî âîëíîíàåìíè èëè íà íåïúëåí ðàáîòåí äåí,
ñà ñïàçåíè èçèñêâàíèÿòà íà Ïîä÷àñò N. Â òîâà îòíîøåíèå îñîáåíî âíèìàíèå
òðÿáâà äà áúäå îáúðíàòî íà òîòàëíèÿ áðîé íà òèïîâå èëè âàðèàíòè íà ëåòàòåëíè
àïàðàòè, íà êîèòî ÷ëåíúò íà åêèïàæa íà ïîëåòà ìîæå äà ëåòè çà öåëèòå íà
òúðãîâñêè âúçäóøåí òðàíñïîðò, êîèòî íå òðÿáâà äà ïðåâèøàâàò èçèñêâàíèÿòà,
óêàçàíè â JAR-OPS 1.980 È JAR-OPS 1.981, âêëþ÷èòåëíî êîãàòî íåãîâèòå óñëóãè
ñà àíãàæèðàíè îò äðóã îïåðàòîð. Çà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, êîèòî ñà íà ñëóæáà
ïðè îïåðàòîðà êàòî êîìàíäèðè, òðÿáâà äà áúäå ïðåìèíàòî íà÷àëíî îáó÷åíèå íà
îïåðàòîðà ïî èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå â åêèïàæà (CRM) ïðåäè çàïî÷âàíåòî
íà ïîëåòè áåç íàáëþäàâàù íà áîðäà. Íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, êîèòî ñà íàçíà÷åíè
íà ðàáîòà ïðè îïåðàòîðà êàòî êîìàíäèðè ñëåä 1.04.2002, òðÿáâà äà áúäå
ïðåìèíàòî íà÷àëíî îáó÷åíèå ïî èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå â åêèïàæà (CRM)
ïðåäè çàïî÷âàíåòî íà ïîëåòè áåç íàáëþäàâàù íà áîðäà, îñâåí àêî ÷ëåíúò íà
åêèïàæà íå å ïðåìèíàë ïðåäâàðèòåëíî ïúðâîíà÷àëåí CRM êóðñ ïðè îïåðàòîðà.
     (b) Ìèíèíèìàëåí ëåòàòåëåí åêèïàæ ïðè ïîëåòè ïî ÏÏÏ (IFR) èëè ïðåç íîùòà.
Ïðè ïîëåòè ïî ÏÏÏ (IFR) èëè ïðåç íîùòà àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà:
     (1) åêèïàæúò íà âñè÷êè òóðáîâèòëîâè ñàìîëåòè ñ îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà
êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 9 ïúòíèöè, êàêòî è çà âñè÷êè òóðáîðåàêòèâíè
ñàìîëåòè äà íå áúäå ïî-ìàëêî îò äâàìà ïèëîòè, èëè
     (2) ñàìîëåòè, ðàçëè÷íè îò òåçè, ðàçãëåäàíè â Ïîäïàðàãðàô (b)(1) ïî-ãîðå
äà ñå ïèëîòèðàò îò åäèí ïèëîò, ïðè óñëîâèå ÷å ñà èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà
íà Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR - OPS 1.940. Àêî óñëîâèÿòà íà ïðèëîæåíèå 2 íå ñà
èçïúëíåíè, ìèíèìàëíàòà ÷èñëåíîñò íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ å 2-ìà ïèëîòè.
[Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01; Èçì. 7, 01.09.04]
JAR-OPS 1.943 ÏÚÐÂÎÍÀ×ÀËÍÎ ÎÁÓ×ÅÍÈÅ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÎÐÀ ÏÎ ÈÍÑÒÐÓÊÖÈÈ ÇÀ
ÂÇÀÈÌÎÄÅÉÑÒÂÈÅ Â ÅÊÈÏÀÆÀ (CRM)
(Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)]
1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e))
(Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)]
1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e))
     (a) êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíè ñúñòàâ íå å ïðåìèíàë ïðåäèøíî íà÷àëíî
îáó÷åíèå íà îïåðàòîðà ïî èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå â åêèïàæà (CRM),
(êàêòî íîâîíàçíà÷åíè, òàêà è ñúùåñòâóâàù ïåðñîíàë), òîãàâà îïåðàòîðúò òðÿáâà
äà îñèãóðè íà òîçè ÷ëåí íà åêèïàæà äà ïðåìèíå ïúðâîíà÷àëåí CRM êóðñ.
Íîâîíàçíà÷åíè ëèöà òðÿáâà äà ïðåìèíàò íà÷àëíî CRM îáó÷åíèå íà îïåðàòîðà
â òÿõíàòà ïúðâà ãîäèíà íà ïðèñúåäèíÿâàíå êúì îïåðàòîðà. Ëåòàòåëíè åêèïàæè,
êîèòî âå÷å èçïúëíÿâàò òúðãîâñêè ïîëåòè è íå ñà ïðåìèíàëè CRM îáó÷åíèå ïðåäè
òîâà, òðÿáâà äà ïðåìèíàò íà÷àëåí crm îáó÷èòåëåí êóðñ íà îïåðàòîðà äî 1 àïðèë
2002.
     (b) Àêî ÷ëåí íà åêèïàæ íå å áèë îáó÷åí ïðåäâàðèòåëíî ïî ×îâåøêè
ôàêòîðè, â òàêúâ ñëó÷àé òð áâà äà áúäå ïðåìèíàò òåîðåòè÷åí êóðñ, îñíîâàâàù
ñå íà ÷îâåøêîòî ïðåäñòàâÿíå è ëèìèòèðàùàòà ïðîãðàìà çà ATPL (âèæ
èçèñêâàíèÿòà, ïðèëîæèìè çà èçäàâàíå íà ëèöåíç), ïðåäè íà÷àëíîòî CRM îáó÷åíèå
ïðè îïåðàòîðà èëè êîìáèíèðàíî ñ íà÷àëíîòî CRM îáó÷åíèå ïðè îïåðàòîðà.
     (c) Íà÷àëíîòî CRM îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî íàé-ìàëêî
îò åäèí CRM èíñòðóêòîð, ïðèåìëèâ çà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîéòî
ìîæå äà áúäå ïîäïîìàãàí îò åêñïåðòè, çà äà ðàçãëåäà ñïåöèàëíè îáëàñòè. (Âèæ
[ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e)).
     (d) Íà÷àëíîòî CRM îáó÷åíèå ñå ïðîâåæäà â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäðîáíà ó÷åáíà
ïðîãðàìà çà êóðñà, âêëþ÷åíà â ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
[Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 11, 01.08.06]
JAR - OPS 1.945 Êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ è ïðîâåðêà
(Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.945)
(Âèæ AMC OPS 1.945)
(Âèæ IEM OPS 1.945)
Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)]
1.943/ 1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e))
(Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/ 1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e))
(Âèæ JAR-FCL 1.261(c)(2))
(Âèæ AMC FCL 1.261(c)(2))
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíè ïåðñîíàë äà å çàâúðøèë êâàëèôèêàöèîíåí
êóðñ çà òèïà ñàìîëåò, óäîâëåòâîðÿâàù èçèñêâàíèÿòà, êîèòî ñå ïðèëàãàò çà
èçäàâàíå íà ëèöåíçè íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïî JAR - FCL, êîãàòî ïðåìèíàâà
îò åäèí òèï íà äðóã òèï ñàìîëåò èëè îò åäèí êëàñ íà äðóã êëàñ, êîãàòî ñå
èçèñêâà íîâà êâàëèôèêàöèîííà îòìåòêà çà òèï èëè êëàñ;
     (2) âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíè ïåðñîíàë äà å çàâúðøèë ñïåöèôè÷åí
ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ íà àâèàöèîííèÿ îïåðàòîð ïðåäè äîïóñêàíåòî ìó äî
ñàìîñòîÿòåëíè ëèíåéíè ïîëåòè:
     (i) êîãàòî ïðåìèíàâà íà òèï ñàìîëåò, çà êîéòî ñå èçèñêâà íîâà
êâàëèôèêàöèîííà îòìåòêà, èëè
     (ii) êîãàòî ïðåìèíàâà íà ðàáîòà ïðè äðóã àâèàöèîíåí îïåðàòîð.
     (3) Ïðåêâàëèôèêàöèîííàòà ïîäãîòîâêà ñå ïðîâåæäà îò ïîäõîäÿùî
êâàëèôèöèðàíî ëèöå â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäðîáíà ó÷åáíà ïðîãðàìà çà êóðñà,
âêëþ÷åíà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.  Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
âíåäðÿâàíåòî íà åëåìåíòè íà CRM îáó÷åíèå â ïðåêâàëèôèêàöèîííè êóðñ äà ñå
èçâúðøâà îò ïåðñîíàë ñ ïîäõîäÿùà êâàëèôèêàöèÿ.
     (4) Ñòåïåíòà íà íåîáõîäèìàòà ïîäãîòîâêà, êîÿòî ñå èçèñêâà çà
ïðåêâàëèôèêàöèîííèÿ êóðñ íà îïåðàòîðà, ñå îïðåäåëÿ âúç îñíîâà íà ïðåäèøíàòà
ïîäãîòîâêà íà ÷ëåíà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, çàïèñàíà â íåãîâîòî ñâèäåòåëñòâî
çà îáó÷åíèå, ïðåäïèñàíî â JAR - OPS 1.985;
     (5) Ìèíèìàëíèòå êâàëèôèêàöè è îïèò íà ëåòåöà ïðåäè ïðåìèíàâàíåòî íà
ïðåêâàëèôèêàöèîííà ïîäãîòîâêà çà âñåêè òèï ñàìîëåò ñå âêëþ÷âàò â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ;
     (6) Âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ ïðåìèíàâà êâàëèôèêàöèîííè ïðîâåðêè
ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà JAR - OPS 1.965(b) è îáó÷åíèåòî è ïðîâåðêàòà,
èçèñêâàíè ÎÒ JAR - OPS 1.965(d), ïðåäè çàïî÷âàíå íà ëèíåéíè ïîëåòè
ïîä êîíòðîëà íà èíñòðóêòîð;
     (7) Íà âñåêè ëåòåö ñëåä çàâúðøâàíå íà ëèíåéíèòå ïîëåòè ïîä êîíòðîë íà
èíñòðóêòîð çàäúëæèòåëíî ñå ïðàâè êâàëèôèêàöèîííà ïðîâåðêà â ñúîòâåòñòâèå ñ
èçèñêâàíèÿòà íà JAR - OPS 1.965(c);
     (8) Ñëåä çàïî÷âàíå íà ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ ëåòåöúò íÿìà ïðàâî äà
èçïúëíÿâà ïîëåòè íà äðóã òèï/êëàñ ÂÑ äî ïðèêëþ÷âàíåòî èëè ïðåêðàòÿâàíåòî íà
êóðñà.
     (9) Â ïðåêâàëèôèêàöèîííàòà ïîäãîòîâêà ñå âêëþ÷âàò åëåìåíòè íà êóðñà
ïî èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå â åêèïàæà (CRM), (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)]
1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/ 1.965(e) & [ ] [ACJ] OPS [(IEM)]
1.943/1.945(a)(9)/ 1.955(b)(6)/1.965(e) è AMC OPS 1.945(a)(9) è
IEM OPS 1.945(a)(9)).
     (b) Â ñëó÷àé íà ïðîìÿíà íà òèïà èëè êëàñà íà ñàìîëåòà ïðîâåðêàòà, êîÿòî
ñå èçèñêâà îò 1.965(b), ìîæå äà ñå êîìáèíèðà ñ òåñò çà îïðåäåëÿíå íà òèïà èëè
êëàñà ñïîðåä óìåíèÿòà, ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà, êîèòî ñå ïðèëàãàò ïðè èçäàâàíå íà
ëèöåíçè çà ëåòàòåëíèòå åêèïàæè.
     (c) Îïåðàòîðúò ìîæå äà êîìáèíèðà êóðñà çà ïðåêâàëèôèêàöè ñ êóðñà çà
îïðåäåëÿíå íà òèï èëè êëàñ, êîéòî ñå èçèñêâà çà èçäàâàíå íà ëèöåíçè çà
ëåòàòåëíè åêèïàæè.
     (d) Ïèëîò, êîéòî ïðåìèíàâà êóðñ çà ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå (ZFTT -
Zero Flying Total Time), òðÿáâà:
     (1) Äà çàïî÷íå ëèíåéíè ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèå êîëêîòî å âúçìîæíî
ïî-ðàíî â ðàìêèòå íà 21 äíè ñëåä ïðåìèíàâàíå íà òåñòà çà óìåíèÿ.
     Àêî ïîëåòèòå ïîä íàáëþäåíèå íe ñà çàïî÷íàëè â ðàìêèòå íà 21 äíè,
îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïîäõîäÿùî îáó÷åíèå, ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     (2) Äà èçâúðøè øåñò èçëèòàíèÿ è êàöàíèÿ, êîåòî ñå èçèñêâà â Ïðèëîæåíèå 1
íà JAR-FCL1.261(c)(2) â ëåòàòåëåí òðåíàæîð, êâàëèôèöèðàí â ñúîòâåòñòâèå ñ
JAR - STD è îäîáðåí çà èçïîëçâàíå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, íå
ïî-êúñíî îò 21 äíè ñëåä òåñòà çà óìåíèÿ.
Èçïèòíàòà ñåñèÿ íà òðåíàæîðà ñå èçâúðøâà îò èíñòðóêòîð íà òðåíàæîð - TRI(A),
çàåìàù ïèëîòñêî ìÿñòî. Àêî ñå ïðåïîðú÷à îò Îáùèÿ ñúâåò çà îöåíêà íà
åêñïëîàòàöèÿòà (Joint Operational Evaluation Board (JOEB)) è ñå îäîáðè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, áðîÿò íà èçëèòàíèÿòà è êàöàíèÿòà ìîæå äà
ñå íàìàëè.
Àêî òåçè èçëèòàíèÿ è êàöàíèÿ íå ñà áèëè èçâúðøåíè â ðàìêèòå íà 21 äíè,
îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå, ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     (3) Äà ïðîâåäå ïúðâîíà÷àëíèòå ñè ÷åòèðè èçëèòàíèÿ è ïðèçåìÿâàíèÿ íà
ñàìîëåòà ïðè ëèíåéíè ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèåòî íà èíñòðóêòîð TRI(A), çàåìàù
ïèëîòñêî ìÿñòî.
      Àêî ñå ïðåïîðú÷à îò îáùè ñúâåò çà îöåíêà íà åêñïëîàòàöèÿòà (Joint
Operational Evaluation Board -JOEB) è ñå îäîáðè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, áðîÿò íà èçëèòàíèÿòà è êàöàíèÿòà ìîæå äà ñå íàìàëè.
[Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 10, 01.03.06; Êîð. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.950 Îáó÷åíèå çà ðàçëèêè è îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà
ïðåìèíàò:
     (1) Îáó÷åíèå çà ðàçëèêè, êîåòî èçèñêâà äîïúëíèòåëíè çíàíèÿ è îáó÷åíèå íà
ïîäõîäÿùî ó÷åáíî óñòðîéñòâî èëè íà ñàìîëåòà;
     (i) Êîãàòî ñå îáñëóæâà äðóã âàðèàíò íà ñàìîëåò îò ñúùèÿ âèä èëè äðóã âèä
îò ïîíàñòîÿùåì îáñëóæâàíèÿ êëàñ; èëè
     (ii) Êîãàòî ñå ñìåíÿ îáîðóäâàíå è/èëè ïðîöåäóðè íà ïîíàñòîÿùåì
îáñëóæâàíèòå âèäîâå èëè âàðèàíòè;
     (2) Îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå, êîåòî èçèñêâà ïðèäîáèâàíå íà äîïúëíèòåëíè
çíàíèÿ:
     (i) Êîãàòî ñå îáñëóæâà äðóã ñàìîëåò îò ñúùèÿ âèä; èëè
     (ii) Êîãàòî ñå ñìåíÿ îáîðóäâàíå è/èëè ïðîöåäóðè íà ïîíàñòîÿùåì
îáñëóæâàíèòå âèäîâå èëè âàðèàíòè.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óòî÷íè â ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ êîãà ñå
èçèñêâà òàêîâà îáó÷åíèå çà ðàçëèêè èëè îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.955 Íîìèíàöèÿ íà êîìàíäèð
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà äîïóñêàíåòî íà ïèëîòè, ïîäãîòâåíè îò ñúñòàâà íà
âòîðèòå ïèëîòè, èëè ïîñòúïâàùèòå êàòî íîâè êîìàíäèðè â êîìïàíèÿòà äî ïîëåòè
êàòî êîìàíäèð íà ñàìîëåò, àêî èìàò:
     (1) Ìèíèìàëåí îïèò, îïðåäåëåí îò èçèñêâàíèÿòà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ è îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
     (2) Çàâúðøåí êóðñ çà ïîäãîòîâêà íà êîìàíäèðè çà ðàáîòà â ìíîãî÷ëåíåí
åêèïàæ.
     (b) Ñúäúðæàíèåòî íà êóðñà çà ïîäãîòîâêà íà êîìàíäèðè, èçèñêâàí ïî
Ïîäïàðàãðàô (a)(2) ïî-ãîðå, ñå îïèñâà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è
âêëþ÷âà êàòî ìèíèìóì ñëåäíîòî:
     (1) ïîäãîòîâêà íà òðåíàæîð (ïîäãîòîâêà çà èçïúëíåíèå íà ëèíåéíè ïîëåòè)
è/èëè ëåòàòåëíà ïîäãîòîâêà;
     (2) êâàëèôèêàöèîííà ïðîâåðêà çà êîìàíäèð;
     (3) îòãîâîðíîñòè íà êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà;
     (4) ëèíåéíà ïîäãîòîâêà êàòî êîìàíäèð ïîä êîíòðîë íà èíñòðóêòîð ïèëîò.
Òàçè ïîäãîòîâêà âêëþ÷âà íàé-ìàëêî 10 ñåêòîðà, êîãàòî ïèëîòúò å êâàëèôèöèðàí
íà ñúîòâåòíèÿ òèï ñàìîëåò;
     (5) ïðîâåðêà êàòî êîìàíäèð â ðåéñîâè óñëîâèÿ ñïîðåä óñòàíîâåíèòå
èçèñêâàíèÿ â JAR-OPS 1.965(c) è êâàëèôèêàöèîííà ïîäãîòîâêà ïî ñïåöèôè÷íè
ìàðøðóòè è ëåòèùà ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.975;
     (6) êóðñ çà èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà (CRM). (Âèæ [ ]
[ACJ] OPS [(AMC)]1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e) & [ ] [ACJ] OPS
[(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/ 1.965(e).)
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.960 Êîìàíäèðè ñúñ ñâèäåòåëñòâî çà ïèëîòè â òúðãîâñêîòî
âúçäóõîïëàâàíå (Commercial Pilot Licence - CPL)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) ïðèòåæàòåëèòå íà CPL ñâèäåòåëñòâî äà íå óïðàâëÿâàò ñàìîëåòè êàòî
êîìàíäèðè, îïðåäåëåíè â ÐËÅ êàòî åäíîïèëîòíè, îñâåí àêî:
     (i) çà èçïúëíåíèå íà ïúòíè÷åñêè ïîëåòè ïî ÏÂÏ èçâúí ðàäèóñ 50 ìèëè îò
ëåòèùåòî çà èçëèòàíå èìàò ïîâå÷å îò 500 ÷àñà îáùî ïîëåòíî âðåìå èëè
ïðèòåæàâàò îòìåòêà çà ïîëåòè ïî ïðèáîðè;
     (ii) çà ïîëåòè íà ìíîãîìîòîðíè ñàìîëåòè ïî ÏÏÏ èìàò ïîâå÷å îò 700
÷àñà îáùî ïîëåòíî âðåìå, êîåòî âêëþ÷âà 400 ÷àñà êàòî êîìàíäèð (â ñúîòâåòñòâèå
ñ JAR FCL), îò êîèòî 100 ÷àñà ïî ÏÏÏ, âêëþ÷èòåëíî 40 ÷àñà íà ìíîãîìîòîðíè
ñàìîëåòè. Èçèñêâàíåòî çà 400 êîìàíäèðñêè ÷àñà ìîæå äà áúäå çàìåíåíî ñ ÷àñîâå
êàòî âòîðè ïèëîò íà áàçà äâà ÷àñà êàòî âòîðè ïèëîò ïðèðàâíåíè íà åäèí ÷àñ
êàòî êîìàíäèð, ïðè óñëîâèå ÷å òåçè ÷àñîâå ñà íàïðàâåíè â ìíîãî÷ëåíåí åêèïàæ â
ðàìêèòå íà óñòàíîâåíàòà ñèñòåìà, îïèñàíà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (2) Â äîïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (a)(1)(ii) ïî-ãîðå,
êîãàòî ñå ïèëîòèðà ïî IFR êàòî åäíî÷ëåíåí åêèïàæ, äà ñå èçïúëíÿâàò
èçèñêâàíèÿòà íà Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.940; è
     (3) Â äîïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî Ïîäïàðàãðàô (a)(1) ïî-ãîðå, ïðåäè
ïèëîòúò äà èçïúëíÿâà ïîëåò êàòî êîìàíäèð â ìíîãî÷ëåíåí åêèïàæ, äà ñå çàâúðøè
êóðñúò çà êîìàíäèðè, ïðåäïèñàí â JAR-OPS 1.955(a)(2).
     [Èçì. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.965 Îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèÿ 1 & 2 êúì JAR-OPS 1.965)
     (Âèæ AMC OPS 1.965)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/ 1.965(e))
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/ 1.965(e))
     (Âèæ IEM OPS 1.965)
     (a) Îáùè óñëîâèÿ. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) Âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíàâà îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà
è ïðîâåðêà çà ñúîòâåòíèÿ òèï ñàìîëåò, çà êîéòî ïðèòåæàâà ñâèäåòåëñòâî çà
åêñïëîàòàöèÿ.
     (2) Ïðîãðàìàòà çà îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà ñå îïèñâà
â ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ è ñå îäîáðÿâà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ;
     (3) Îïðåñíèòåëíàòà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà ñå ïðîâåæäàò îò ñëåäíèÿ
êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë.
     (i) Íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå - îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë;
     (ii) Ëåòàòåëíî îáó÷åíèå/îáó÷åíèå STD - îò èíñòðóêòîð çà âèäîâà êàòåãîðèÿ
(TRI), èíñòðóêòîð çà êëàñîâà êàòåãîðèÿ (CRI) èëè â ñëó÷àé íà STD ñúäúðæàíèå -
èíñòðóêòîð çà ñèìóëèðàí ïîëåò (SFI), êàòî ñå îñèãóðè TRI, CRI èëè SFI äà
îòãîâàðÿò íà îïåðàòîðñêèòå èçèñêâàíèÿ çà îïèò è çíàíèÿ, äîñòàòú÷íè çà
èíñòðóêòàæ ïî òî÷êèòå, óòî÷íåíè â àëèíåè (a)(1)(i)(A) è (B) îò Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.965;
     (iii) Îáó÷åíèå ñ îáîðóäâàíå çà ñïåøíè ñëó÷àè è áåçîïàñíîñò -
îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë; è
     (iv) Èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà (CRM):
     (A) Èíòåãðèðàíå íà åëåìåíòè íà CRM âúâ âñè÷êè ôàçè íà ïåðèîäè÷íîòî
îáó÷åíèå îò öåëèÿ ïåðñîíàë, ïðîâåæäàù ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà
äà îñèãóðè âñè÷êè ñëóæèòåëè, ïðîâåæäàùè ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå, äà ñà ïîäõîäÿùî
êâàëèôèöèðàíè äà èíòåãðèðàò åëåìåíòè íà CRM â òîâà îáó÷åíèå;
     (B) Ìîäóëíî CRM îáó÷åíèå - îò ïîíå åäèí CRM èíñòðóêòîð, ïðèåìëèâ çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ (Âèæ [] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)
/1.955(b)(6)/1.965(e)), êîéòî ìîæå äà áúäå ïîäïîìàãàí îò åêñïåðòè, ñ öåë äà
ñå îáúðíå âíèìàíèå íà ñïåöèôè÷íè àñïåêòè.
     (4) Ïåðèîäè÷íèòå ïðîâåðêè ñå ïðîâåæäàò îò ñëåäíèÿ ïåðñîíàë:
     (i) Ðóòèííè ïðîâåðêè íà îïåðàòîðà - îò èçïèòâàù çà âèäîâà êàòåãîðèÿ
(TRE), èçïèòâàù çà êëàñîâà êàòåãîðèÿ (CRE) èëè àêî ïðîâåðêàòà ñå ïðîâåæäà â
STD - TRE, CRE èëè èçïèòâàù ïðè ñèìóëèðàí ïîëåò (SFE), îáó÷åí â ïîíÿòèÿòà íà
CRM è â îöåíÿâàíå íà CRM óìåíèÿ;
     (ii) Ïðîâåðêè â ðåéñîâè óñëîâèÿ - îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè
êàïèòàíè, íàçíà÷åíè îò îïåðàòîðà è ïðèåìëèâè çà îðãàíà;
     (iii) Ïðîâåðêà çà àâàðèéíîñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå - îò ïîäõîäÿùî
êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë.
     (b) Ðóòèííè ïðîâåðêè íà îïåðàòîðà
     (1) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (i) Âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíå ðóòèííà ïðîâåðêà íà
çíàíèÿ è óìåíèÿ, êúäåòî ïoêàçâà ñâîÿòà êîìïåòåíòíîñò â íîðìàëíè óñëîâèÿ íà
åêñïëîàòàöèÿ, â îñîáåíè ñëó÷àè è ïðè èçïúëíåíèå íà àâàðèéíè ïðîöåäóðè; è
     (ii) Ïðîâåðêàòà ñå èçïúëíÿâà áåç âèçóàëíè îðèåíòèðè, àêî ÷ëåíúò íà
ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ å êâàëèôèöèðàí çà ïîëåòè ïî ÏÏÏ.
     (iii) Âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíå ðóòèííà ïðîâåðêà íà
çíàíèÿ è óìåíèÿ, êàòî ÷àñò îò íîðìàëíîòî îêîìïëåêòîâàíå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
     (2) Âàëèäíîñòòà íà ðóòèííàòà ïðîâåðêà íà çíàíèÿ è óìåíèÿ å 6 êàëåíäàðíè
ìåñåöà â äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò ìåñåöà íà èçïúëíåíèå.  Àêî å èçïúëíåíà â
ðàìêèòå íà ïîñëåäíèòå 3 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò âàëèäíîñòòà íà ïðåäèøíàòà
ðóòèííà ïðîâåðêà íà çíàíèÿ è óìåíèÿ, ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò ñå óäúëæàâà îò
äàòàòà íà èçïúëíåíèå äî 6 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå íà òàçè
ïðåäèøíà ïðîâåðêà íà îïåðàòîðñêèòå óìåíèÿ.
     (c) Ïðîâåðêà â ðåéñîâè óñëîâèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí
íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ íà åêèïàæà äà ïðåìèíàâà ëèíåéíà ïðîâåðêà â ðåéñîâè
óñëîâèÿ, çà äà äåìîíñòðèðà ñâîÿòà êîìïåòåíòíîñò äà èçâúðøâà íîðìàëíà ëèíåéíà
åêñïëîàòàöèÿ ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ. Ïåðèîäúò
íà âàëèäíîñò íà ëèíåéíàòà ïðîâåðêà â ðåéñîâè óñëîâèÿ å 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà â
äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò ìåñåöà íà èçïúëíåíèå. Àêî å èçïúëíåíà â ðàìêèòå íà
ïîñëåäíèòå 3 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò âàëèäíîñòòà íà ïðåäèøíà ëèíåéíà ïðîâåðêà,
ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò ñå óäúëæàâà îò äàòàòà íà èçïúëíåíèå äî 12 êàëåíäàðíè
ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå íà òàçè ïðåäèøíà ëèíåéíà ïðîâåðêà. (Âèæ AMC OPS
1.965(c).)
     (d) Ïîäãîòîâêà çà ïðîâåðêà è èçïîëçâàíå íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî
îáîðóäâàíå. Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ
äà å ïðåìèíàë ïîäãîòîâêà çà ïðîâåðêà è èçïîëçâàíå íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî
îáîðóäâàíå. Ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò íà ïîäãîòîâêàòà çà ïðîâåðêà è èçïîëçâàíå íà
àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå å 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà â äîïúëíåíèå êúì
îñòàòúêà îò ìåñåöà íà èçïúëíåíèå. Àêî å èçïúëíåíà â ðàìêèòå íà ïîñëåäíèòå 3
êàëåíäàðíè ìåñåöà îò âàëèäíîñòòà íà ïðåäèøíà ïðîâåðêà ñ îáîðóäâàíå çà ñïåøíè
ñëó÷àè è áåçîïàñíîñò, ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò ñå óäúëæàâà îò äàòàòà íà
èçïúëíåíèå äî 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå íà òàçè ïðåäèøíà
ïðîâåðêà ñ îáîðóäâàíå çà ñïåøíè ñëó÷àè è áåçîïàñíîñò. (Âèæ AMC OPS 1.965(d).)
     (e) Èíñòðóêöèè çà âçèìîäåéñòâèå â åêèïàæà (CRM). Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè:
     (1) Åëåìåíòèòå íà CRM äà ñà èíòåãðèðàíè âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà
ïåðèîäè÷íîòî îáîðóäâàíå; è
     (2) Âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà ïðåìèíå ñïåöèôè÷íî ìîäóëíî CRM
îáó÷åíèå. Âñè÷êè ãëàâíè òåìè íà CRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà áúäàò ïîêðèòè çà
ïåðèîä, íåíàäâèøàâàù 3 ãîäèíè;
     (f) Íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè
÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà ïðåìèíàâà íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå ïîíå
íà âñåêè 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà. Àêî îáó÷åíèåòî å ïðîâåäåíî â ðàìêèòå íà 3
êàëåíäàðíè ìåñåöà ïðåäè èçòè÷àíå íà ïåðèîäà îò 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà,
ñëåäâàùîòî íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäå èçïúëíåíî â ðàìêèòå
íà 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà ñëåä ïúðâîíà÷àëíàòà äàòà íà èçòè÷àíå íà ïðåäèøíîòî
íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå.
     (g) Ëåòàòåëíî îáó÷åíèå/îáó÷åíèå STD. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè
 Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà ïðåìèíå
îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/STD ïîíå íà âñåêè 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà. Àêî îáó÷åíèåòî å
ïðîâåäåíî â ðàìêèòå íà 3 êàëåíäàðíè ìåñåöà ïðåäè èçòè÷àíå íà ïåðèîäà îò 12
êàëåíäàðíè ìåñåöà, ñëåäâàùîòî îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/STD òðÿáâà äà áúäå
èçïúëíåíî â ðàìêèòå íà 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà ñëåä ïúðâîíà÷àëíàòà äàòà íà
èçòè÷àíå íà ïðåäèøíîòî îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/STD.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 10, 01.03.06; Êîð 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.968 Êâàëèôèêàöèÿ íà ïèëîòà äà ïèëîòèðà ñàìîëåòà îò ëÿâà è
äÿñíà ïèëîòñêà ñåäàëêà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.968)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) âñåêè ïèëîò, êîéòî ìîæå äà áúäå äîïóñíàò äî ïîëåòè îò ëÿâà è äÿñíà
ïèëîòñêà ñåäàëêà, äà å ïðåìèíàë ïîäõîäÿùà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà; è
     (2) ïðîãðàìàòà çà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà ñå îïèñâà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ è ñå îäîáðÿâà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     JAR-OPS 1.970 Íåîòäàâíàøåí ïðîôåñèîíàëåí îïèò
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) Êîìàíäèð. Äà íå äîïóñêà ïèëîòèòå äî ïîëåòè êàòî êîìàíäèðè, àêî â
ïðîäúëæåíèå íà ïîñëåäíèòå 90 äíè íå ñà èçïúëíèëè ïîíå 3 èçëèòàíèÿ è êàöàíèÿ
íà ñúîòâåòíèÿ òèï/êëàñ ñàìîëåò èëè ëåòàòåëåí òðåíàæîð;
     (2) Âòîðè ïèëîò. Îïåðàòîðúò íå äîïóñêà âòîðèòå ïèëîòè äà óïðàâëÿâàò
ñàìîëåòèòå â ïðîöåñà íà èçëèòàíå è êàöàíå, àêî â ïðîäúëæåíèå íà ïîñëåäíèòå 90
äíè íå ñà óïðàâëÿâàëè ñúîòâåòíèÿ òèï/êëàñ ñàìîëåò èëè ëåòàòåëåí òðåíàæîð ïðè
èçëèòàíå è êàöàíå êàòî ïèëîò.
     (b) 90-äíåâíèÿò ïåðèîä, ïðåäïèñàí â Ïîäïàðàãðàôè (a)(1) è (2) ïî-ãîðå,
ìîæå äà áúäå óäúëæåí äî ìàêñèìóì 120 äíè ñ ëèíåéíî ëåòåíå ïîä íàáëþäåíèåòî íà
èíñòðóêòîð èëè èçïèòâàù çà âèäîâà êàòåãîðèÿ.  Çà ïåðèîäè íàä 120 äíè,
èçèñêâàíåòî çà íåîòäàâíîñò ñå óäîâëåòâîðÿâà ñ òðåíèðîâú÷åí ïîëåò èëè ñ
ïîëçâàíå íà ëåòàòåëåí ñèìóëàòîð èëè íà âèäà ñàìîëåò, êîéòî ùå ñå èçïîëçâà.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 9, 01.09.05]
     JAR-OPS 1.975 Êâàëèôèêàöèÿ çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò
     (Âèæ AMC OPS 1.975)
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, ïðåäè äà áúäå íàçíà÷åí çà êîìàíäèð èëè
çà ïèëîò, íà êîãîòî êîìàíäèðúò ìîæå äà äåëåãèðà óïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà,
ïèëîòúò äà å ïðèäîáèë àäåêâàòíè çíàíèÿ çà ìàðøðóòà, ïî êîéòî ùå ñå ëåòè, è çà
ëåòèùàòà (âêëþ÷èòåëíî ðåçåðâíèòå), ñúîðúæåíèÿòà è ïðîöåäóðèòå, êîèòî ùå ñå
ïîëçâàò.
     (b) Ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò íà êâàëèôèêàöèÿòà çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà
êîìïåòåíòíîñò å 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà â äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò:
     (1) Ìåñåöà íà êâàëèôèöèðàíå; èëè
     (2) Ìåñåöà íà ïîñëåäíîòî îáñëóæâàíå ïî ìàðøðóòà èëè äî ëåòèùåòî.
     (c) Êâàëèôèêàöèÿòà çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò ïîäíîâÿâà
âàëèäíîñòòà ñè ïðè îáñëóæâàíå ïî ìàðøðóòà èëè äî ëåòèùåòî ïðåç ïåðèîäà íà
âàëèäíîñò, ïðåäïèñàí â Ïîäïàðàãðàô (b) ïî-ãîðå.
     (d) Àêî âàëèäíîñòòà å ïîäíîâåíà â ðàìêèòå íà 3 êàëåíäàðíè ìåñåöà ïðåäè
èçòè÷àíå íà âàëèäíîñòòà íà ïðåäèøíà êâàëèôèêàöèÿ çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà
êîìïåòåíòíîñò, ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò ñå óäúëæàâà îò äàòàòà íà ïîäíîâÿâàíå íà
âàëèäíîñòòà äî 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà ñëåä äàòàòà íà èçòè÷àíå íà âàëèäíîñòòà íà
òàçè ïðåäèøíà êâàëèôèêàöèÿ çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.978 Àëòåðíàòèâíî îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèîííà ïðîãðàìà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978)
     (Âèæ ACJ OPS 1.978)
     (a) Îïåðàòîð ñëåä ìèíèìóì äâå ãîäèíè íåïðåêúñíàòà åêñïëîàòàöèÿ ìîæå äà
çàìåíè èçèñêâàíèÿòà çà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, ïîñî÷åíè
êîíêðåòíî â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978 (à) ñ àëòåðíàòèâíî îáó÷åíèå è
êâàëèôèêàöèîííà ïðîãðàìà (ATQP), îäîáðåíà îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ. Ïåðèîäúò îò äâåòå ãîäèíè íåïðåêúñíàòà ïîëåòíà åêñïëîàòàöèÿ
ìîæå äà ñå ñúêðàòè ïî óñìîòðåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (b) ATQP òðÿáâà äà âêëþ÷âà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà, êîèòî äà ïîñòèãàò è
ïîääúðæàò ðàâíèùå íà óìåíèÿ, çà êîèòî äà ñå äåìîíñòðèðà, ÷å íå ñà íà ïî-íèñêî
ðàâíèùå îò òîâà, êîåòî ñå ïîñòèãà ïðè ñëåäâàíå íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.945, 1.96[5] è 1.970.
     Ñòàíäàðòúò çà îáó÷åíèåòî è êâàëèôèêàöèÿòà ñå îïðåäåëÿ ïðåäè âúâåæäàíåòî
íà ATQP; èçèñêâàíèòå ñòàíäàðòè çà îáó÷åíèåòî è êâàëèôèêàöèÿòà ATQP òðÿáâà
ñúùî äà áúäàò îïðåäåëåíè êîíêðåòíî.
     (c) Îïåðàòîð, êîéòî êàíäèäàòñòâà çà îäîáðåíèå äà âúâåäå ATQP, òðÿáâà äà
ïðåäîñòàâè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïëàí çà âúâåæäàíåòî â
ñúîòâåòñòâèå ñ Ïàðàãðàô (c) îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978.
     (d) Â äîïúëíåíèå íà ïðîâåðêèòå, êîèòî ñå èçèñêâàò îò JAR-OPS 1.965 è
1.970, àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ äà
ïîëó÷è ëèíåéíî îðèåíòèðàíà îöåíêà (Line Orientated Evaluation - LOE).
     (1) Ëèíåéíî îðèåíòèðàíàòà îöåíêà (LOE) òðÿáâà äà ñå èçâúðøâà â òðåíàæîð.
     LOE ìîæå äà ñå îñúùåñòâÿâà ñ äðóãî îäîáðåíî ATQP îáó÷åíèå.
     (2) Ñðîêúò íà âàëèäíîñò íà îöåíêàòà LOE òðÿáâà äà áúäå 12 êàëåíäàðíè
ìåñåöà, â äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò ìåñåöà íà îöåíÿâàíå. Àêî îöåíêàòà å
íàïðàâåíà â ðàìêèòå íà ïîñëåäíîòî òðèìåñå÷èå îò ñðîêà íà âàëèäíîñò íà
ïðåäèøåí ñðîê íà LOE, ñðîêúò íà âàëèäíîñò òðÿáâà äà ñå óäúëæè îò äàòàòà íà
îöåíÿâàíå äî 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå ñðîêúò íà âàëèäíîñò
íà ïðåäèøíàòà îöåíêà LOE.
     (e) Ñëåä 2 ãîäèíè åêñïëîàòàöèÿ â ðàìêèòå íà îäîáðåí ATQP, îïåðàòîðúò
ìîæå ñ îäîáðåíèåòî íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà óäúëæè ñðîêîâåòå
íà âàëèäíîñò íà
     JAR-OPS 1.965 è 1.970 êàêòî ñëåäâà:
     (1) Îïåðàòîðñêà ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà - 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà, â
äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò ìåñåöà íà îöåíÿâàíå. Àêî îöåíêàòà å íàïðàâåíà â
ðàìêèòå íà ïîñëåäíîòî òðèìåñå÷èå îò ñðîêà íà âàëèäíîñò íà ïðåäèøåí ñðîê íà
LOE, ñðîêúò íà âàëèäíîñò òðÿáâà äà ñå óäúëæè îò äàòàòà íà îöåíÿâàíå äî 12
êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå ñðîêúò íà âàëèäíîñò íà ïðåäèøíàòà
îöåíêà LOE.
     (2) Ëèíåéíà ïðîâåðêà - 24 êàëåíäàðíè ìåñåöà, â äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà
îò ìåñåöà íà îöåíÿâàíå.
     Àêî îöåíêàòà å íàïðàâåíà â ðàìêèòå íà ïîñëåäíîòî øåñòìåñå÷èå îò ñðîêà íà
âàëèäíîñò íà ïðåäèøåí ñðîê íà LOE, ñðîêúò íà âàëèäíîñò òðÿáâà äà ñå óäúëæè îò
äàòàòà íà îöåíÿâàíå äî 24 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå ñðîêúò íà
âàëèäíîñò íà ïðåäèøíàòà ïðîâåðêà. Ëèíåéíàòà ïðîâåðêà ìîæå äà ñå êîìáèíèðà ñ
ëèíåéíî îðèåíòèðàíà îöåíêà íà êà÷åñòâîòî Line Oriented Quality Evaluation
(LOQE) ñ îäîáðåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (3) Ïðîâåðêà âúâ âðúçêà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå - 24
êàëåíäàðíè ìåñåöà, â äîïúëíåíèå êúì îñòàòúêà îò ìåñåöà íà îöåíÿâàíå. Àêî
îöåíêàòà å íàïðàâåíà â ðàìêèòå íà ïîñëåäíîòî øåñòìåñå÷èå îò ñðîêà íà
âàëèäíîñò íà ïðåäèøåí ñðîê íà LOE, ñðîêúò íà âàëèäíîñò òðÿáâà äà ñå óäúëæè îò
äàòàòà íà îöåíÿâàíå äî 24 êàëåíäàðíè ìåñåöà îò äàòàòà íà èçòè÷àíå ñðîêúò íà
âàëèäíîñò íà ïðåäèøíàòà ïðîâåðêà.
     (f) Îòãîâîðíîñò çà ATQP òðÿáâà äà ïîåìå íîìèíèðàí çà ïîñòà ñëóæèòåë.
     [Koð. 10, 01.03.06, Koð. 11, 01.08.06 ]
     JAR-OPS 1.980 Ïîëåòè íà ïîâå÷å îò åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.980)
     (Âèæ AMC OPS 1.980)
     (a) Îïåðàòîðúò íå äîïóñêà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ïåðñîíàë äî ïîëåòè íà
ïîâå÷å îò åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò, îñåâí àêî å ñèãóðåí çà êîìïåòåíòíîñòòà ìó
äà èçïúëíÿâà ïîëåòè íà ðàçëè÷íè òèïîâå/âàðèàíòè ñàìîëåòè.
     (b) Êîãàòî ñå ðàçãëåæäà âúïðîñúò çà îïåðèðàíå ñ ïîâå÷å îò åäèí
òèï/âàðèàíò ñàìîëåòè, îïåðàòîðúò å äëúæåí äà ïðåöåíè äîêîëêî ðàçëè÷èÿòà è/èëè
ñõîäñòâàòà íà òèïîâåòå/âàðèàíòèòå ñàìîëåòè ïîçâîëÿâàò òàêèâà îïåðàöèè, êàòî
îò÷èòà ñëåäíîòî:
     1. òåõíîëîãè÷íîòî èì íèâî;
     2. îïåðàöèîííèòå/åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè;
     3. õàðàêòåðèñòèêèòå íà ñèñòåìèòå è òÿõíîòî óïðàâëåíèå.
     (c) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ïåðñîíàë, èçïúëíÿâàù
ïîëåòè íà ïîâå÷å îò åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåòè, äà èçïúëíÿâà âñè÷êè èçèñêâàíèÿ
íà òîçè ðàçäåë N çà âñåêè åäèí òèï/ âàðèàíò ñàìîëåòè, îñâåí àêî
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íå å îäîáðèëà äðóãè îãðàíè÷àâàùè
èçèñêâàíèÿ, ñâúðçàíè ñ èçèñêâàíèÿòà çà ïîäãîòîâêàòà, ïðîâåðêàòà è íåîäàâíàøåí
ïðîôåñèîíàëåí îïèò.
     (d) Çà äîïóñêàíå íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ äî ïîëåòè íà ïîâå÷å îò
åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåòè àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð îñèãóðÿâà çà âñè÷êè ñëó÷àè,
îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è îïèñàíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, ïîäõîäÿùè ïðîöåäóðè è/èëè îãðàíè÷åíèÿ, îáõâàùàùè:
     1. íåîáõîäèìèÿ ìèíèìóì ïðàêòè÷åñêè îïèò çà âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ
ñúñòàâ;
     2. íåîáõîäèìèÿ ìèíèìàëåí ïðàêòè÷åñêè îïèò íà åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò,
ïðåäè äà çàïî÷íå ïîäãîòîâêàòà çà ïðåìèíàâàíå íà äðóã òèï/âàðèàíò ñàìîëåò;
     3. ïðîöåñúò (ïðîöåäóðàòà), ïðè êîéòî ÷ëåíúò íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ,
êâàëèôèöèðàí çà åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò, ùå áúäå îáó÷åí è êâàëèôèöèðàí çà
äðóã òèï/âàðèàíò;
     4. âñè÷êè ïðèëàãàùè ñå èçèñêâàíèÿ çà âñåêè åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 10, 01.03.06]
     JAR-OPS 1.981 Åêñïëîàòàöèÿ íà õåëèêîïòåðè è ñàìîëåòè
     (a) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ îáñëóæâà õåëèêîïòåðè è ñàìîëåòè:
     (1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè åêñïëîàòàöèÿòà íà õåëèêîïòåðè è
ñàìîëåòè äà å îãðàíè÷åíà äî åäèí âèä îò âñåêè.
     (2) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîñî÷è â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ,
îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ïîäõîäÿùè ïðîöåäóðè è/èëè
åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 10, 01.03.06]
     JAR-OPS 1.985 Äàííè/çàïèñè çà ó÷åáíàòà ïîäãîòîâêà
     (Âèæ IEM OPS 1.985)
     (a) Îïåðàòîðúò å çàäúëæåí äà:
     (1) âîäè çàïèñè çà âñÿêà ïîäãîòîâêà, ïðîâåðêà è êâàëèôèêàöèÿ, ïðåäïèñàíè
â JAR-OPS 1.945, 1.955, 1.965, 1.968 è 1.975 çà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ
ñúñòàâ, è
     (2) îïåðàòîðúò ïðåäîñòàâÿ âñè÷êè íàëè÷íè çàïèñè çà âñè÷êè êóðñîâå çà
ïðåêâàëèôèêàöèÿ è îïðåñíèòåëíè êóðñîâå è ïðîâåðêè ïðè ïîèñêâàíå îò ÷ëåíà íà
ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ/ïåðñîíàë, çà êîãîòî ñå îòíàñÿò.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.940
     Îòìÿíà íà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïî âðåìå íà ïîëåò
     (a) ×ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ìîãàò ïî âðåìå íà ïîëåò äà áúäàò
îòìåíÿíè îò çàäúëæåíèÿòà èì ïî êîíòðîëà îò äðóã ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ÷ëåí
íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
      (b) Îòìÿíà íà êîìàíäèðà
     (1) Êîìàíäèðúò ìîæå äà äåëåãèðà êîìàíäâàíåòî íà ïîëåòà íà:
     (i) Äðóã êâàëèôèöèðàí êîìàíäèð; èëè
     (ii) Çà åêñïëîàòàöèÿ ñàìî íàä FL200 (åøàëîí 200), ïèëîò, êâàëèôèöèðàí,
êàêòî å îïèñàíî â ïîäòî÷êà (c) ïî-äîëó.
     (c) Ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ çà ïèëîò, îòìåíÿù êîìàíäèðà
     (1) Âàëèäåí ëèöåíç çà ïèëîò íà âúçäóøåí òðàíñïîðò;
     (2) Ïðèñïîñîáèòåëíî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè (âêëþ÷èòåëíî îáó÷åíèå çà âèäîâà
êàòåãîðèÿ), êàêòî å ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.945;
     (3) Âñÿêàêâî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè, êàêòî å ïðåäïèñàíî â
JAR-OPS 1.965 è JAR-OPS 1.968; è
     (4) Êâàëèôèêàöèÿ çà ìàðøðóòíà êîìïåòåíòíîñò, êàêòî å ïðåäïèñàíî â
JAR-OPS 1.975.
     (d) Îòìÿíà íà âòîðèÿ ïèëîòà
     (1) Âòîðèÿò ïèëîòúò ìîæå äà áúäå îòìåíåí îò:
     (i) Äðóã ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïèëîò; èëè
     (ii) Âòîðèÿò ïèëîòúò çà îòìÿíà ïî âðåìå íà êðåéñåðñêè ïîëåò,
êâàëèôèöèðàí êàêòî å îïèñàíî â ïîäòî÷êà (e) ïî-äîëó.
     (e) Ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ çà ïîìîùíèê-ïèëîòà çà îòìÿíà ïî âðåìå íà
êðåéñåðñêè ïîëåò
     (1) Âàëèäåí ëèöåíç çà òúðãîâñêè ïèëîò ñ ïðèáîðíà êàòåãîðèÿ;
     (2) Ïðèñïîñîáèòåëíî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè, âêëþ÷èòåëíî îáó÷åíèå çà âèäîâà
êàòåãîðèÿ, êàêòî å ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.945, îñâåí èçèñêâàíåòî çà îáó÷åíèå
â èçëèòàíå è ïðèçåìÿâàíå;
     (3) Âñÿêàêâî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè, êàêòî å ïðåäïèñàíî â
JAR-OPS 1.965, îñâåí èçèñêâàíåòî çà îáó÷åíèå â èçëèòàíå è ïðèçåìÿâàíå; è
     (4) Äà îáñëóæâà êàòî ïîìîùíèê- ïèëîò ïî âðåìå íà êðåéñåðñêèÿ ïîëåò ñàìî
è íå ïîä FL200 (åøàëîí 200).
     (5) Ñêîðîøåí îïèò, êàêòî å ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.970, íå ñå èçèñêâà.
Âúïðåêè òîâà ïèëîòúò òðÿáâà äà ïðîâåæäà ñêîðîøíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå çà
ëåòàòåëíè óìåíèÿ ñ ïîëåòåí ñèìóëàòîð íà èíòåðâàëè, íåíàäâèøàâàùè 90 äíè. Òîâà
îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå ìîæå äà áúäå êîìáèíèðàíî ñ îáó÷åíèåòî, ïðåäïèñàíî â
JAR-OPS 1.965.
     (f) Îòìÿíà íà îïåðàòîðà íà ñèñòåìíîòî òàáëî. Îïåðàòîðúò íà ñèñòåìíîòî
òàáëî ìîæå äà áúäå îòìåíåí ïî âðåìå íà ïîëåò îò ÷ëåí íà åêèïàæà, êîéòî
ïðèòåæàâà ëèöåíç çà ïîëåòåí èíæåíåð, èëè îò ÷ëåí íà åêèïàæà, êîéòî èìà
ïðèåìëèâà çà îðãàíà êâàëèôèêàöèÿ.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.940
     Åäíîïèëîòíà åêñïëîàòàöèÿ ïðè ÏÏÏ èëè ïðåç íîùòà
     (a) Ñàìîëåòèòå, ïîñî÷åíè â JAR-OPS 1.940(b)(2), ìîãàò äà áúäàò
îáñëóæâàíè îò åäèíñòâåí ïèëîò ïðè IFR èëè ïðåç íîùòà, êîãàòî ñà óäîâëåòâîðåíè
ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
     (1) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âêëþ÷è â ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ ïèëîòñêà
ïðîãðàìà çà ïðèñïîñîáèòåëíî è ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå, êîÿòî äà âêëþ÷âà
äîïúëíèòåëíèòå èçèñêâàíèÿ çà åêñïëîàòàöèÿ ñ åäèíñòâåí ïèëîò;
     (2) Ïî-êîíêðåòíî, êàáèííèòå ïðîöåäóðè òðÿáâà äà âêëþ÷âàò:
     (i) Óïðàâëåíèå íà äâèãàòåëèòå è ñïðàâÿíå ñúñ ñïåøíè ñëó÷àè;
     (ii) Ïîëçâàíå íà íîðìàëíè, èçâúíðåäíè è àâàðèéíè êîíòðîëíè êàðòè;
     (iii) Êîìóíèêàöèÿ ñ ÐÂÄ;
     (iv) Ïðîöåäóðè íà îòëèòàíå è çàõîä;
     (v) Óïðàâëåíèå íà àâòîïèëîò; è
     (vi) Ïîëçâàíå íà îïðîñòåíà ïîëåòíà äîêóìåíòàöèÿ;
     (3) Ïåðèîäè÷íèòå ïðîâåðêè, èçèñêâàíè îò JAR-OPS 1.965, òðÿáâà äà áúäàò
èçâúðøâàíè â åäíîïèëîòíà êàáèíà íà òèïà èëè êëàñà ñàìîëåò, äàâàùà âúçìîæíîñò
çà íàáëþäåíèå íà ðàáîòàòà
     (4) Ïèëîòúò òðÿáâà äà èìà ìèíèìóì 50 ÷àñà ïîëåòíî âðåìå íà êîíêðåòíèÿ
òèï èëè êëàñ ñàìîëåò ïðè ÏÏÏ, îò êîèòî 10 ÷àñà êàòî êîìàíäèð; è
     (5) Ìèíèìàëíèÿò èçèñêâàí ñêîðîøåí îïèò çà ïèëîò, ó÷àñòâàù â åêñïëîàòàöèÿ
â åäíî÷ëåíåí åêèïàæ ïðè ÏÏÏ èëè ïðåç íîùòà, å 5 ïîëåòà ïî ïðèáîðè,
âêëþ÷èòåëíî 3 ïîäõîäà ïî ïðèáîðè, èçïúëíåíè ïðåç ïðåäõîäíèòå 90 äíè, íà òèïà
èëè êëàñà ñàìîëåò, â ðîëÿòà íà åäíî÷ëåíåí åêèïàæ. Òîâà èçèñêâàíå ìîæå äà áúäå
çàìåíåíî ñ ïðîâåðêà íà çàõîä ïî ïðèáîðè íà òèïà èëè êëàñà ñàìîëåò.
     [Ãë.1, 01.03.98]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965
     Ïåðèîäè÷íî/îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè - Ïèëîòè
     (Âèæ AMC OPS 1.965)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/ 1.955(b)(6)/1.965(e))
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/ 1.955(b)(6)/1.965(e))
     (Âèæ IEM OPS 1.965)
     (a) Ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå -ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     (1) Íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå
     (i) Ïðîãðàìàòà çà íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     (A) ñàìîëåòíè ñèñòåìè;
     (B) åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è èçèñêâàíèÿ, âêëþ÷âàùè íàçåìíà îáðàáîòêà
ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå (Âèæ AMC OPS 1.345(a)) è íåàäåêâàòíîñò íà ïèëîòà â
êàáèíàòà [(âèæ AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965)]; è
     (C) Ïðåãëåä íà ïðîèçøåñòâèÿòà/ èíöèäåíòèòå è ñúáèòèÿòà.
     (ii) çíàíèÿòà îò íàçåìíîòî è îïðåñíèòåëíîòî îáó÷åíèå ñå ïðîâåðÿâàò ÷ðåç
âúïðîñíèê èëè äðóãè ïîäõîäÿùè ìåòîäè.
     (2) Îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/[STD]
     (i) Ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/[STD] òðÿáâà äà ñå âúâåäå òàêà, ÷å
äà ïîêðèå âñè÷êè çíà÷èòåëíè ïîâðåäè íà ñàìîëåòíèòå ñèñòåìè è ñâúðçàíèòå ñ òÿõ
ïðîöåäóðè ïðåç ïðåäõîäíèòå 3 ãîäèíè.
     (ii) êîãàòî ñå ïðîâåæäàò ìàíåâðè ñ îòêàç íà äâèãàòåë â ïîëåò, ïîâðåäàòà
íà äâèãàòåëÿ òðÿáâà äà áúäå ñèìóëèðàíà.
     (iii) îáó÷åíèåòî íà ñàìîëåò/[STD] ìîæå äà áúäå êîìáèíèðàíî ñ ïðîâåðêà íà
ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà.
     (3) îáó÷åíèå çà ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå
     (i) îáó÷åíèåòî çà ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå ìîæå äà áúäå
êîìáèíèðàíî ñ ïðîâåðêè çà ðàáîòà ñ àâàðèéíîñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå è òðÿáâà äà
ñå ïðîâåæäà íà ñàìîëåò èëè íà äðóãî ïîäõîäÿùî ó÷åáíî óñòðîéñòâî;
     (ii) âñÿêà ãîäèíà ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå ñ îáîðóäâàíå çà ñïåøíè ñëó÷àè è
áåçîïàñíîñò òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     (A) Äåéñòâèòåëíî îáëè÷àíå íà ñïàñèòåëíà æèëåòêà, êúäåòî èìà òàêàâà;
     (B) Äåéñòâèòåëíî ïîñòàâÿíå íà çàùèòíî äèõàòåëíî îáîðóäâàíå, êúäåòî å
ñíàáäåíî ñ íåãî;
     (C) Äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà ïîæàðîãàñèòåëè;
     (D) Èíñòðóêòàæ çà ìåñòîïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà öÿëîòî îáîðóäâàíå
çà ñïåøíè ñëó÷àè è áåçîïàñíîñò, íàìèðàùî ñå íà áîðäà íà ñàìîëåòà;
     (E) Èíñòðóêòàæ çà ìåñòîïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà âñè÷êè âèäîâå
èçõîäè; è
     (F) Ïðîöåäóðè çà ñèãóðíîñò.
     (iii) Íà âñåêè 3 ãîäèíè ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà
ñëåäíîòî:
     (A) Äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà âñè÷êè âèäîâå èçõîäè;
     (B) Äåìîíñòðàöèÿ íà èçïîëçâàíèÿ ìåòîä çà îáñëóæâàíå íà ïúðçàëêà, êúäåòî
èìà òàêàâà;
     (C) Äåéñòâèòåëíà áîðáà ñ îãúí, ïîëçâàéêè îáîðóäâàíå, èçïîëçâàíî çà
äåìîíñòðàöèÿ íà áîðäà íà ñàìîëåòà ïðè äåéñòâèòåëåí èëè ñèìóëèðàí ïîæàð, êàòî
ïîæàðîãàñèòåëèòå ñ õàëîí ìîæå äà ñå çàìåíÿò ñ àëòåðíàòèâíè íà òÿõ, êîèòî ñà
îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
     (D) Åôåêòè íà äèìà â çàòâîðåíî ïîìåùåíèå è äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà
öÿëîòî ïðèëîæèìî îáîðóäâàíå â ñèìóëèðàíà, èçïúëíåíà ñ äèì ñðåäà;
     (E) Äåéñòâèòåëíà ðàáîòà ñ äåéñòâèòåëíà èëè ñèìóëèðàíà ïèðîòåõíèêà,
êúäåòî å ñíàáäåíà; è
     (F) Äåìîíñòðàöèÿ çà èçïîëçâàíåòî íà ñïàñèòåëíèòå ñàëîâå, êúäåòî ñà
ñíàáäåíè.
     (4) Èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåèñòâèå íà åêèïàæà (CRM)
     (i) âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäàò
èíòåãðèðàíè åëåìåíòè íà CRM; è
     (ii) òðÿáâà äà áúäå âúâåäåíà ñïåöèôè÷íà ìîäóëíà ïðîãðàìà çà CRM
îáó÷åíèå, òàêà ÷å ïðåç ïåðèîä íåíàäâèøàâàù 3 ãîäèíè äà áúäàò ïîêðèòè âñè÷êè
ãëàâíè òåìè íà CRM îáó÷åíèåòî, êàêòî ñëåäâà:
     (A) ×îâåøêè ãðåøêè è íàäåæäíîñò, âåðèãà íà ãðåøêèòå, ïðåäîòâðàòÿâàíå è
îòêðèâàíå íà ãðåøêè;
     (B) Êóëòóðà íà áåçîïàñíîñò íà êîìïàíèÿòà, ñòàíäàðòíè åêñïëîàòàöèîííè
ïðîöåäóðè, îðãàíèçàöèîííè ôàêòîðè;
     (C) Ñòðåñ, óïðàâëåíèå íà ñòðåñà, óìîðà è áäèòåëíîñò;
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965
     Ïåðèîäè÷íî/îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè - Ïèëîòè
     (Âèæ AMC OPS 1.965)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e))
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/ 1.955(b)(6)/1.965(e))
     (Âèæ IEM OPS 1.965)
     (a) Ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå - ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     (1) Íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå
     (i) Ïðîãðàìàòà çà íàçåìíî è îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     (A) ñàìîëåòíè ñèñòåìè;
     (B) åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è èçèñêâàíèÿ, âêëþ÷âàùè íàçåìíà îáðàáîòêà
ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå (See AMC OPS 1.345(a)) è íåàäåêâàòíîñò íà ïèëîòà â
êàáèíàòà [(âèæ AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965)]; è
     (C) Ïðåãëåä íà ïðîèçøåñòâèÿòà/ èíöèäåíòèòå è ñúáèòèÿòà.
     (ii) çíàíèÿòà îò íàçåìíîòî è îïðåñíèòåëíîòî îáó÷åíèå ñå ïðîâåðÿâàò ÷ðåç
âúïðîñíèê èëè äðóãè ïîäõîäÿùè ìåòîäè.
     (2) Îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/[STD]
     (i) Ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå íà ñàìîëåò/[STD] òðÿáâà äà ñå âúâåäå òàêà, ÷å
äà ïîêðèå âñè÷êè çíà÷èòåëíè ïîâðåäè íà ñàìîëåòíèòå ñèñòåìè è ñâúðçàíèòå ñ òÿõ
ïðîöåäóðè ïðåç ïðåäõîäíèòå 3 ãîäèíè.
     (ii) êîãàòî ñå ïðîâåæäàò ìàíåâðè ñ îòêàç íà äâèãàòåë â ïîëåò, ïîâðåäàòà
íà äâèãàòåëÿ òðÿáâà äà áúäå ñèìóëèðàíà.
     (iii) îáó÷åíèåòî íà ñàìîëåò/ [STD] ìîæå äà áúäå êîìáèíèðàíî ñ ïðîâåðêà
íà ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà.
     (3) Îáó÷åíèå çà ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå
     (i) îáó÷åíèåòî çà ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå ìîæå äà áúäå
êîìáèíèðàíî ñ ïðîâåðêè çà ðàáîòà ñ àâàðèéíîñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå è òðÿáâà äà
ñå ïðîâåæäà íà ñàìîëåò èëè íà äðóãî ïîäõîäÿùî ó÷åáíî óñòðîéñòâî.
     (ii) Âñÿêà ãîäèíà ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå ñ îáîðóäâàíå çà ñïåøíè ñëó÷àè è
áåçîïàñíîñò òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     (A) Äåéñòâèòåëíî îáëè÷àíå íà ñïàñèòåëíà æèëåòêà, êúäåòî èìà òàêàâà;
     (B) Äåéñòâèòåëíî ïîñòàâÿíå íà çàùèòíî äèõàòåëíî îáîðóäâàíå, êúäåòî å
ñíàáäåíî ñ íåãî;
     (C) Äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà ïîæàðîãàñèòåëè;
     (D) Èíñòðóêòàæ çà ìåñòîïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà öÿëîòî îáîðóäâàíå
çà ñïåøíè ñëó÷àè è áåçîïàñíîñò, íàìèðàùî ñå íà áîðäà íà ñàìîëåòà;
     (E) Èíñòðóêòàæ çà ìåñòîïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà âñè÷êè âèäîâå
èçõîäè; è
     (F) Ïðîöåäóðè çà ñèãóðíîñò.
     (iii) Íà âñåêè 3 ãîäèíè ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà
ñëåäíîòî:
     (A) Äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà âñè÷êè âèäîâå èçõîäè;
     (B) Äåìîíñòðàöèÿ íà èçïîëçâàíèÿ ìåòîä çà îáñëóæâàíå íà ïúðçàëêà, êúäåòî
èìà òàêàâà;
     (C) Äåéñòâèòåëíà áîðáà ñ îãúí, ïîëçâàéêè îáîðóäâàíå, èçïîëçâàíî çà
äåìîíñòðàöèÿ íà áîðäà íà ñàìîëåòà ïðè äåéñòâèòåëåí èëè ñèìóëèðàí ïîæàð, êàòî
ïîæàðîãàñèòåëèòå ñ õàëîí ìîæå äà ñå çàìåíÿò ñ àëòåðíàòèâíè íà òÿõ, êîèòî ñà
îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
      (D) Åôåêòè íà äèìà â çàòâîðåíî ïîìåùåíèå è äåéñòâèòåëíî èçïîëçâàíå íà
öÿëîòî ïðèëîæèìî îáîðóäâàíå â ñèìóëèðàíà, èçïúëíåíà ñ äèì ñðåäà;
     (E) Äåéñòâèòåëíà ðàáîòà ñ äåéñòâèòåëíà èëè ñèìóëèðàíà ïèðîòåõíèêà,
êúäåòî å ñíàáäåíà; è
     (F) Äåìîíñòðàöèÿ çà èçïîëçâàíåòî íà ñïàñèòåëíèòå ñàëîâå, êúäåòî ñà
ñíàáäåíè.
     (4) Èíñòðóêöèè çà âçèìîäåèñòâèå íà åêèïàæà (CRM)
     (i) âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäàò
èíòåãðèðàíè åëåìåíòè íà CRM; è
     (ii) òðÿáâà äà áúäå âúâåäåíà ñïåöèôè÷íà ìîäóëíà ïðîãðàìà çà CRM
îáó÷åíèå, òàêà ÷å ïðåç ïåðèîä, íåíàäâèøàâàù 3 ãîäèíè, äà áúäàò ïîêðèòè âñè÷êè
ãëàâíè òåìè íà CRM îáó÷åíèåòî, êàêòî ñëåäâà:
     (A) ×îâåøêè ãðåøêè è íàäåæäíîñò, âåðèãà íà ãðåøêèòå, ïðåäîòâðàòÿâàíå è
îòêðèâàíå íà ãðåøêè;
     (B) Êóëòóðà íà áåçîïàñíîñò íà êîìïàíèÿòà, ñòàíäàðòíè åêñïëîàòàöèîííè
ïðîöåäóðè, îðãàíèçàöèîííè ôàêòîðè;
     (C) Ñòðåñ, óïðàâëåíèå íà ñòðåñà, óìîðà è áäèòåëíîñò;
     (D) Äîáèâàíå è îáðàáîòêà íà èíôîðìàöèÿ, ñúçíàâàíå íà ñèòóàöèè,
îâëàäÿâàíå íà ðàáîòíîòî íàïðåæåíèå;
     (E) Âçåìàíå íà ðåøåíèÿ;
     (F) Êîìóíèêàöèÿ è êîîðäèíàöèÿ âúâ è èçâúí êàáèíàòà;
     (G) Ëèäåðñòâî è åêèïíî ïîâåäåíèå, ñúâìåñòíà ðàáîòà;
     (H) Àâòîìàòèçàöèÿ è ôèëîñîôèÿ íà èçïîëçâàíåòî íà àâòîìàòèçàöèÿ (àêî å
ïðèëîæèìî çà òèïà);
     (I) Ñïåöèôè÷íè ðàçëèêè, ñâúðçàíè ñ òèïà;
     (J) Èçó÷àâàíå íà ñëó÷àè;
     (K) Äîïúëíèòåëíè îáëàñòè, äàâàùè îñíîâàíèå çà îñîáåíî âíèìàíèå, êàêòî ñà
ïîñî÷åíè â ïðîãðàìàòà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ è ïîëåòíà
áåçîïàñíîñò (âèæ JAR-OPS 1.037).
     (iii) Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà óñòàíîâÿò ïðîöåäóðè çà îáíîâÿâàíå íà òÿõíèÿ
CRM îïðåñíèòåëåí êóðñ. Îáíîâÿâàíå íà ïðîãðàìàòà òðÿáâà äà ñå ïðàâè ïðåç íå
ïîâå÷å îò 3 ãîäèíè. Îáíîâÿâàíåòî íà ïðîãðàìàòà òðÿáâà äà áúäå íàñî÷åíî êúì
íåóñòàíîâåíèòå ðåçóëòàòè îò CRM ïî îöåíêà íà åêèïàæè è ïî äàííè îò ïðîãðàìàòà
çà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå è ïðåäîâðàòÿâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ.
     (b) Ïåðèîäè÷íè ïðîâåðêè. Ïåðèîäè÷íèòå ïðîâåðêè òðÿáâà äà âêëþ÷âàò:
     (1) Ïðîâåðêè íà ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà
     (i) Êúäåòî å ïðèëîæèìî, ïðîâåðêè íà ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà
òðÿáâà äà âêëþ÷âàò ñëåäíèòå ìàíåâðè:
     (A) Ïðåêðàòåíî èçëèòàíå, êîãàòî èìà íà ðàçïîëîæåíèå ïîëåòåí ñèìóëàòîð,
êîéòî äà ïðåäñòàâëÿâà êîíêðåòíèÿ ñàìîëåò, â ïðîòèâåí ñëó÷àé ñàìî ïîêàçâàíå íà
äåéñòâèÿòà;
     (B) Èçëèòàíå ñ ïîâðåäà íà äâèãàòåë ìåæäó V1 è V2 èëè òîëêîâà ðàíî,
êîëêîòî ïîçâîëÿâàò ìåðêèòå çà áåçîïàñíîñò;
     (C) Ïðåöèçåí çàõîä ïî ïðèáîðè äî ìèíèìóìà, ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë â
ñëó÷àé íà ìíîãîäâèãàòåëíè ñàìîëåòè;
     (D) Íåïðåöèçåí çàõîä ïî ïðèáîðè äî ìèíèìóìà;
     (E) Ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã ïî ïðèáîðè îò ìèíèìóìè, ñ åäèí íåðàáîòåù
äâèãàòåë ïðè ìíîãîäâèãàòåëíè ñàìîëåòè; è
     (F) Êàöàíå ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë. Çà ñàìîëåòè ñ åäèí äâèãàòåë ñå
èçèñêâà óïðàæíÿâàíå íà ïðèíóäèòåëíî ïðèçåìÿâàíå.
     (ii) Êîãàòî ñå ïðîâåæäàò ìàíåâðè çà îòêàç íà äâèãàòåë â ðåàëåí ïîëåò,
ïîâðåäàòà íà äâèãàòåëÿ òðÿáâà äà áúäå ñèìóëèðàíà.
     (iii) Â äîïúëíåíèå êúì ïðîâåðêèòå, ïðåäïèñàíè â ïîäòî÷êè (i)(A) äî (F)
ïîãîðå, èçèñêâàíèÿòà çà ïîäíîâÿâàíå íà âàëèäíîñòòà èëè âúçñòàíîâÿâàíå íà
òèïîâàòà èëè êëàñîâà êàòåãîðèÿ íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà áúäàò óäîâëåòâîðåíè íà
âñåêè 12 ìåñåöà è ìîãàò äà áúäàò êîìáèíèðàíè ñ ïðîâåðêàòà íà ïðîôåñèîíàëíèòå
óìåíèÿ îò îïåðàòîðà.
     (iv) Çà ïèëîòè, èçïúëíÿâàùè ïîëåòè ñàìî ïî ÏÂÏ, ïðîâåðêèòå, ïðåäïèñàíè â
ïîäòî÷êè (i)(C) äî (E) ïî-ãîðå, ìîãàò äà áúäàò ïðîïóñíàòè îñâåí çàõîä è
ïðåìèíàâàíå íà âòîðè êðúã ñ åäèí íåôóíêöèîíèðàù äâèãàòåë çà ìíîãîäâèãàòåëåí
ñàìîëåò.
     (v) Ïðîâåðêàòà íà ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà òðÿáâà äà ñå
ïðîâåæäàò îò èçïèòâàù çà òèïà êàòåãîðèÿ.
     (2) Ïðîâåðêè çà ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå. Åëåìåíòèòå,
êîèòî ñå ïðîâåðÿâàò, òðÿáâà äà ñà òåçè, çà êîèòî å áèëî ïðîâåäåíî îáó÷åíèå
ñúãëàñíî ïîäòî÷êà (a)(3) ïî-ãîðå.
     (3) Ëèíåéíè ïðîâåðêè;
     (i) Ëèíåéíè ïðîâåðêè òðÿáâà äà óñòàíîâÿâàò ñïîñîáíîñòòà äà ñå èçïúëíÿâà
çàäîâîëèòåëíî ïúëíà ëèíåéíà åêñïëîàòàöèÿ, âêëþ÷âàùà ïðåäïîëåòíè è ñëåäïîëåòíè
ïðîöåäóðè è ïîëçâàíå íà îñèãóðåíîòî îáîðóäâàíå, êàêòî å ïîñî÷åíî â
ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (ii) CRM óìåíèÿòà íà ëåòàòåëíèÿò åêèïàæ òðÿáâà äà áúäàò îöåíåíè ñúãëàñíî
ïðèåìëèâà çà ÃÂÀ ìåòîäîëîãèÿ, ïóáëèêóâàíà â ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
Öåëòà íà òàçè îöåíêà å:
     (A) Äà ñå îñèãóðè îáðàòíà âðúçêà íà åêèïàæà êàòî öÿëî è ïî îòäåëíî è äà
ïîñëóæè çà èäåíòèôèêàöèÿ íà ïîâòîðíî îáó÷åíèå; è
     (B) Äà áúäå èçïîëçâàíà çà ïîäîáðÿâàíå íà ñèñòåìàòà çà CRM îáó÷åíèå.
     [(iii) CRM îöåíêàòà íÿìà äà áúäå èçïîëçâàíà êàòî ïðè÷èíà çà îòêàç íà
ëèíåéíà ïðîâåðêà.]
     ([iv]) Êîãàòî â åêèïàæà ñà îïðåäåëåíè ïèëîòèðàù è íåïèëîòèðàù ïèëîò, òî
òå òðÿáâà äà ñà ïðîâåðåíè è çà äâåòå ôóíêöèè.
     ([v]) Ëèíåéíèòå ïðîâåðêè òðÿáâà äà áúäàò èçâúðøâàíè â ñàìîëåò.
     (vi) Ëèíåéíèòå ïðîâåðêè òðÿáâà äà áúäàò ïðîâåæäàíè îò êîìàíäèðè,
íàçíà÷åíè îò îïåðàòîðà è îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
Ëèöåòî, èçâúðøâàùî ëèíåéíàòà ïðîâåðêà, êîåòî å îïèñàíî â JAR-OPS
1.965(a)(4)(ii),òðÿáâà äà áúäå îáó÷åíî â CRM ïîíÿòèÿòà è â îöåíêàòà íà CRM
óìåíèÿ è òðÿáâà äà ñòîè íà ìÿñòî çà íàáëþäàòåë, êîãàòî èìà èíñòàëèðàíî
òàêîâà. Â ñëó÷àè íà äúëãè ïîëåòè, êîãàòî ñå ïðåâîçâà äîïúëíèòåëåí ðàáîòåí
ëåòàòåëåí åêèïàæ, ëèöåòî ìîæå äà èçïúëíÿâà ôóíêöèÿòà íà ïèëîò çà îòìÿíà ïî
âðåìå íà êðåéñåðñêè ïîëåò è íå òðÿáâà äà çàåìà íèêîå ïèëîòñêî ìÿñòî ïî âðåìå
íà èçëèòàíå, îòëèòàíå, ïúðâîíà÷àëåí êðåéñåðñêè ïîëåò, ñíèæåíèå, çàõîä è
êàöàíå. Íåãîâàòà CRM îöåíêà òðÿáâà äà áúäå îñíîâàíà åäèíñòâåíî íà íàáëþäåíèÿ,
íàïðàâåíè ïî âðåìå íà ïúðâîíà÷àëíèÿ áðèôèíã, áðèôèíãà ñ êàáèííèÿ ñúñòàâ,
áðèôèíãà â êàáèíàòà è òåçè åòàïè, â êîèòî çàåìà ìÿñòîòî íà íàáëþäàòåë.
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 11, 01.08.06]
     Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.965
     Ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè - îïåðàòîðè íà òàáëîòî çà óïðàâëåíèå íà
ñèñòåìèòå
     (a) Ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè íà îïåðàòîðè íà òàáëîòî çà
óïðàâëåíèå íà ñèñòåìèòå òðÿáâà äà îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà çà ïèëîòè è
âñÿêàêâè äîïúëíèòåëíè êîíêðåòíè çàäúëæåíèÿ, êàòî ñå ïðîïóñêàò òåçè åëåìåíòè,
êîèòî íå âàæàò çà îïåðàòîðè íà òàáëîòî çà óïðàâëåíèå íà ñèñòåìèòå.
     (b) Êîãàòî å âúçìîæíî, ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè íà îïåðàòîðè íà
òàáëîòî çà óïðàâëåíèå íà ñèñòåìèòå òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäàò åäíîâðåìåííî ñ
ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå è ïðîâåðêè íà ïèëîòà.
     (c) Ïðîâåæäà ñå ëèíåéíà ïðîâåðêà îò êîìàíäèð, íàçíà÷åí îò îïåðàòîðà è
îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, èëè îò èíñòðóêòîð, èëè èçïèòâàù
çà òèïîâà êàòåãîðèÿ íà îïåðàòîð íà òàáëîòî çà óïðàâëåíèå íà ñèñòåìèòå.
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.968
     Ïèëîòñêà êâàëèôèêàöèÿ çà îáñëóæâàíå íà êîåòî è äà å ïèëîòñêî ìÿñòî
     (a) Êîìàíäèðèòå, ÷èèòî çàäúëæåíèÿ èçèñêâàò îò òÿõ äà îáñëóæâàò ñúùî è
äÿñíà ïèëîòñêà ñåäàëêà è äà èçïúëíÿâàò çàäúëæåíèÿòà íà âòîðè ïèëîò, èëè
êîìàíäèðèòå, îò êîèòî ñå èçèñêâà äà ïðîâåæäàò çàäúëæåíèÿ ïî îáó÷åíèå èëè
ïðîâåðêè îò äÿñíà ïèëîòñêà ñåäàëêà, òðÿáâà äà ïðåìèíàò äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå
è ïðîâåðêè, êàêòî å ïîñî÷åíî â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, åäíîâðåìåííî ñ
ïðîâåðêèòå íà ïèëîòñêèòå óìåíèÿ, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.965(b). Òîâà
äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïîíå ñëåäíîòî:
     (1) Îòêàç íà äâèãàòåë ïî âðåìå íà èçëèòàíå;
     (2) Çàõîä ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë; è
     (3) Êàöàíå ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë.
     (b) Êîãàòî ñå ïðîâåæäàò ìàíåâðè ñ îòêàç íà äâèãàòåë â ðåàëåí ïîëåò,
ïîâðåäàòà íà äâèãàòåëÿ òðÿáâà äà áúäå ñèìóëèðàíà.
     (c) Â äîïúëíåíèå, êîãàòî ñå îáñëóæâà äÿñíà ïèëîòñêà ñåäàëêà, ïðîâåðêèòå,
êîèòî ñå èçèñêâàò îò JAR-OPS çà îáñëóæâàíå íà ëÿâàòà ïèëîòñêà ñåäàëêà, òðÿáâà
ñúùî äà áúäàò âàëèäíè è ñêîðîøíè.
     (d) Ïèëîòèòå, îòìåíÿùè êîìàíäèðà, òðÿáâà åäíîâðåìåííî ñ ïðîâåðêèòå íà
ïðîôåñèîíàëíèòå óìåíèÿ îò îïåðàòîðà, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.965(b), äà ñà
äåìîíñòðèðàëè ïðàêòèêóâàíå íà óïðàæíåíèÿ è ïðîöåäóðè, êîèòî íîðìàëíî íå áèõà
îòìåíÿëè îòãîâîðíîñòòà íà ïèëîòà. Êîãàòî ðàçëèêèòå ìåæäó äÿñíà è ëÿâà
ïèëîòñêà ñåäàëêà íå ñà ñúùåñòâåíè (íàïðèìåð ïîðàäè ïîëçâàíå íà àâòîïèëîò), òî
òîãàâà ïðàêòèêàòà ìîæå äà ñå ïðîâåæäà íà êîåòî è äà å ìÿñòî.
     (e) Ïèëîòèòå îñâåí êîìàíäèðà, çàåìàùè ëÿâà ïèëîòñêà ñåäàëêà, òðÿáâà
åäíîâðåìåííî ñ ïðîâåðêèòå íà îïåðàòîðñêèòå óìåíèÿ, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS
1.965(b), äà äåìîíñòðèðàò ïðàêòèêóâàíå íà óïðàæíåíèÿ è ïðîöåäóðè, êîèòî èíà÷å
áèõà áèëè îòãîâîðíîñò íà ïèëîòà, äåéñòâàù êàòî íåïèëîòèðàù. Êîãàòî ðàçëèêèòå
ìåæäó ëÿâà è äÿñíà ïèëîòñêà ñåäàëêà íå ñà ñúùåñòâåíè (íàïðèìåð ïîðàäè
ïîëçâàíå íà àâòîïèëîò), òî òîãàâà ïðàêòèêàòà ìîæå äà ñå ïðîâåæäà íà êîåòî è
äà å ìÿñòî.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     [Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978
     Àëòåðíàòèâíî îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèîííà ïðîãðàìà
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(1))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(2))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(3))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(4))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR- OPS 1.978(b)(5))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(6))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(9))
     (Âèæ ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(c)(1)(i ))
     (a) ATQP íà îïåðàòîðà ìîæå äà ñå ïðèëàãà êúì ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ, êîèòî
ñå îòíàñÿò çà îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ:
     (1) JAR-OPS 1.450 è Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.450 - Åêñïëîàòàöèÿ ïðè
íèñêà âèäèìîñò - Îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ;
     (2) JAR-OPS 1.945 Îáó÷åíèå çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ, ïðîâåðêà è Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.945;
     (3) JAR-OPS 1.950 Îáó÷åíèå çà ðàçëè÷èÿòà è îáó÷åíèå çà çàïîçíàâàíå ;
     (4) JAR-OPS 1.955 ïàðàãðàô (b) Íîìèíèðàíå çà êîìàíäèð;
     (5) JAR-OPS 1.965 Ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå è ïðîâåðêà è Ïðèëîæåíèÿ 1 è 2
êúì JAR-OPS 1.965;
     (6) JAR-OPS 1.980 Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò è
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.980.
     (b) Êîìïîíåíòè íà ATQP - àëòåðíàòèâíàòà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå è
êâàëèôèêàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     (1) Äîêóìåíòàöèÿ, êîÿòî äàâà ïîäðîáíîñòè çà îáõâàòà è èçèñêâàíèÿòà íà
ïðîãðàìàòà;
     (2) Àíàëèç íà çàäà÷àòà, çà äà ñå îïðåäåëÿò çàäà÷èòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå
àíàëèçèðàò ñ îãëåä íà:
      (i) çíàíèÿ;
     (ii) èçèñêâàíèòå óìåíèÿ;
     (iii) ñúîòâåòíîòî îáó÷åíèå çà ðàçâèòèå íà óìåíèÿòà; è êúäåòî å
ïðèëîæèìî,
     (iv) ïðîâåðåíè îñîáåíîñòè íà ïîâåäåíèåòî;
     (3) Ó÷åáíè ïðîãðàìè - ñòðóêòóðàòà íà ó÷åáíàòà ïðîãðàìà è íåéíîòî
ñúäúðæàíèå ñå îïðåäåëÿò ÷ðåç àíàëèç íà çàäà÷àòà è âêëþ÷âà öåëè âúâ âðúçêà ñ
óìåíèÿòà, âêëþ÷èòåëíî êîãà è êàê äà ñå ïîñòèãíàò òåçè öåëè. Ïðîöåñúò íà
ðàçðàáîòâàíå íà ó÷åáíàòà ïðîãðàìà òðÿáâà äà å ïðèåìëèâ çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ;
     (4) Ñïåöèôè÷íà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå íà:
     (i) âñåêè òèï/êëàñ ñàìîëåòè â ðàìêèòå íà ATQP;
     (ii) èíñòðóêòîðèòå (CRI/SFI/ TRI) è äðóãè ñëóæèòåëè, êîèòî îáó÷àâàò
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     (iii) ïðîâåðÿâàùèòå(CRE/ SFE/TRE);
     äà âêëþ÷è ìåòîä çà ñòàíäàðòèçèðàíåòî íà èíñòðóêòîðèòå è ïðîâåðÿâàùèòå;
     (5) ñèñòåìà çà îáðàòíà âðúçêà ñ öåë ïðîâåðÿâàíå è ïîäîáðÿâàíå íà
ó÷åáíàòà ïðîãðàìà è çà äà ñå ãàðàíòèðà, ÷å ïðîãðàìàòà ïîñòèãà ñâîèòå öåëè âúâ
âðúçêà ñ óìåíèÿòà.
     (6) Ìåòîä çà îöåíÿâàíå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ êàêòî ïî âðåìå íà îáó÷åíèåòî
çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ, òàêà è ïî âðåìå íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå è ïðîâåðêà.
Ïðîöåñúò íà îöåíÿâàíå ùå âêëþ÷âà îöåíêà íà áàçàòà íà ñúáèòèå êàòî ÷àñò îò
LOE. Ìåòîäúò íà îöåíÿâàíå ùå îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.965;
     (7) Èíòåãðèðàíà ñèñòåìà çà êîíòðîë íà êà÷åñòâîòî, êîÿòî îñèãóðÿâà
ñïàçâàíå íà âñè÷êè èçèñêâàíèÿ, ïðîöåñè è ïðîöåäóðè íà ïðîãðàìàòà;
     (8) Ïðîöåñ, êîéòî îïèñâà ìåòîäà, êîéòî ùå ñå èçïîëçâà, àêî ïðîãðàìèòå çà
ìîíèòîðèíãà è îöåíÿâàíåòî íå îñèãóðÿâàò ñúîòâåòñòâèå ñ óñòàíîâåíèòå ñòàíäàðòè
çà óìåíèÿòà è êâàëèôèêàöèÿòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     (9) Ïðîãðàìà çà ìîíèòîðèíã/ àíàëèç íà äàííèòå;
     (c) Âúâåæäàíå - îïåðàòîðúò ðàçðàáîòâà ñòðàòåãèÿ çà îöåíÿâàíå è
âúâåæäàíå, êîÿòî äà å ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ; òðÿáâà
äà ñå èçïúëíÿò ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
     (1) Ïðîöåñúò íà âúâåæäàíå äà âêëþ÷âà ñëåäíèòå åòàïè:
     (i) ñëó÷àé íà áåçîïàñíîñò, êîéòî ïîäêðåïÿ âàëèäíîñòòà íà:
     (A) Ïðåðàçãëåäàíèòå ñòàíäàðòè çà îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ, êîãàòî ñå
ñðàâíÿâàò ñúñ ñòàíäàðòèòå, ïîñòèãíàòè ïî JAR-OPS 1 ïðåäè âúâåæäàíåòî íà ATQP.
     (B) Âñÿêàêâè íîâè ìåòîäè çà îáó÷åíèå, âúâåäåíè êàòî ÷àñò îò ATQP.
     Àêî å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, îïåðàòîðúò ìîæå äà
ñúçäàäå åêâèâàëåíòåí ìåòîä, ðàçëè÷åí îò òîçè ïðè ôîðìàëíèÿ ñëó÷àé âúâ âðúçêà
ñ áåçîïàñíîñòòà.
     (ii) Äà ïðåäïðèåìå àíàëèç íà çàäà÷àòà, êàêòî ñå èçèñêâà îò Ïàðàãðàô
(b)(2) ïî-ãîðå, çà äà èçãðàäè ïðîãðàìàòà íà îïåðàòîðà çà öåëåâî îáó÷åíèå è
ñâúðçàíèòå ñ íåãî öåëè íà îáó÷åíèåòî.
     (iii) Ïåðèîä íà åêñïëîàòàöèÿ, äîêàòî ñå ñúáèðàò äàííè è ñå àíàëèçèðàò,
çà äà ñå îñèãóðè åôèêàñíîñòòà íà ñëó÷àÿ ñ áåçîïàñíîñòòà èëè åêâèâàëåíòíèÿ íà
íåãî ñëó÷àé è äà ñå ïîòâúðäè àíàëèçúò íà çàäà÷àòà. Ïðåç òîçè ïåðèîä
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðîäúëæè äà èçâúðøâà åêñïëîàòàöèÿ ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà íà
JAR-OPS 1 ïðåäè ATQP. Ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà òîçè ïåðèîä ñå äîãîâàðÿ ñ
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (2) Ñëåä òîâà îïåðàòîðúò ìîæå äà áúäå îäîáðåí äà ïðîâåæäà îáó÷åíèå è
êâàëèôèêàöèÿ, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â ATQP.]
     [Êîð. 10, 01.03.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.980
     Îáñëóæâàíå íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò
     (Âèæ AMC OPS 1.980)
     (a) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñëóæâà ïîâå÷å îò åäèí ñàìîëåòåí
êëàñ, òèï èëè âàðèàíò, îïèñàí â AMC FCL 1.215A (êëàñ - åäèíñòâåí ïèëîò) è/èëè
AMC FCL 1.220 (âèä -åäèíñòâåí ïèëîò), íî íå ñ åäèíñòâåíà çàâåðåíà îòìåòêà â
áðåâåòà, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà ñëåäíîòî:
     (1) ×ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íå òðÿáâà äà îáñëóæâàò ïîâå÷å îò:
     (i) Òðè ñàìîëåòíè òèïà èëè âàðèàíòà ñ áóòàëåí äâèãàòåë; èëè
     (ii) Òðè ñàìîëåòíè òèïà èëè âàðèàíòà ñ òóðáîâèòëî; èëè
     (iii) Åäèí ñàìîëåòåí òèï èëè âàðèàíò ñ òóðáîâèòëî è åäèí ñàìîëåòåí òèï
èëè âàðèàíò ñ áóòàëåí äâèãàòåë; èëè
     (iv) Åäèí ñàìîëåòåí òèï èëè âàðèàíò ñ òóðáîâèòëî è âñÿêàêúâ äðóã ñàìîëåò
îò îïðåäåëåí êëàñ.
     (2) JAR-OPS 1.965 çà âñåêè îáñëóæâàí òèï èëè âàðèàíò, îñâåí àêî
îïåðàòîðúò íå å äåìîíñòðèðàë ñïåöèôè÷íè ïðîöåäóðè è/èëè åêñïëîàòàöèîííè
îãðàíè÷åíèÿ, îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (b) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñëóæâà ïîâå÷å îò åäèí ñàìîëåòåí
òèï èëè âàðèàíò ñ åäèí èëè ïîâå÷å ëèöåíçè, êàêòî å äåôèíèðàíî â AMC FCL 1.220
B (âèä - ìíîãîïèëîòåí), îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Ìèíèìàëíèÿò ñúñòàâ íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, ïîñî÷åí â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, äà å åäèí è ñúù çà âñåêè âèä èëè âàðèàíò, êîéòî ùå ñå îáñëóæâà;
     (2) ×ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà íå îáñëóæâàò ïîâå÷å îò äâà
ñàìîëåòíè âèäà, çà êîèòî ñå èçèñêâà îòäåëåí ëèöåíç; è
     (3) Ïðåç âñåêè åäèí ïåðèîä íà ïîëåòíè çàäúëæåíèÿ äà ñå ëåòè ñàìî íà
ñàìîëåòè ñ åäèí ëèöåíç, îñâåí àêî îïåðàòîðúò íå å âúâåë ïðîöåäóðè,
îñèãóðÿâàùè àäåêâàòíî âðåìå çà ïîäãîòîâêà.
     Çàáåëåæêà: Çà ñëó÷àè, êúäåòî èìà ïîâå÷å îò åäèí ëèöåíç, âèæòå ïîäòî÷êè
(c) è (d) ïî-äîëó.
     (c) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñëóæâà ïîâå÷å îò åäèí ñàìîëåòåí
âèä èëè âàðèàíò, îïèñàí â AMC FCL 1.220 A è B (âèä -åäèíñòâåí ïèëîò, è âèä -
ìíîãîïèëîòåí), íî íå ñ åäèíñòâåí ëèöåíç, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà
ñëåäíîòî:
     (1) Ïîäòî÷êè (b)(1), (b)(2) è (b)(3) ïî-ãîðå; è
     (2) Ïîäòî÷êà (d) ïî-äîëó.
     (d) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñëóæâà ïîâå÷å îò åäèí ñàìîëåòåí
âèä èëè âàðèàíò, îïèñàí â [JAR-FCL è ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè], ìíîãîïèëîòåí
òèï, íî íå ñ åäèíñòâåí ëèöåíç, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà ñëåäíîòî:
     (1) Ïîäòî÷êè (b)(1), (b)(2) è (b)(3) ïî-ãîðå;
     (2) Ïðåäè äà áúäàò óïðàæíåíè ïðèâèëåãèèòå íà 2 ëèöåíçà:
     (i) ×ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ òðÿáâà äà ñà ïðåìèíàëè äâå ïîðåäíè
ïðîâåðêè íà îïåðàòîðñêèòå óìåíèÿ è òðÿáâà äà èìàò 500 ÷àñà íà ñúîòâåòíèÿ ïîñò
â åêèïàæà â îáñëóæâàíå íà òúðãîâñêè âúçäóøåí òðàíñïîðò ïðè ñúùèÿ îïåðàòîð.
     (ii) Â ñëó÷àé ÷å ïèëîò, êîéòî èìà îïèò ñ îïåðàòîð è óïðàæíÿâà
ïðèâèëåãèèòå íà 2 ëèöåíçà, êîéòî ñëåä òîâà å ïîâèøåí â êîìàíäèð íà åäèí îò
òåçè âèäîâå ïðè ñúùèÿ îïåðàòîð, èçèñêâàíèÿò ìèíèìàëåí îïèò êàòî êîìàíäèð å 6
ìåñåöà è 300 ÷àñà, à ïèëîòúò òðÿáâà äà å ïðåìèíàë 2 ïîñëåäîâàòåëíè ïðîâåðêè
íà ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ îò îïåðàòîðà, ïðåäè îòíîâî äà å èçáèðàåì äà ïîëçâà 2
ëèöåíçà.
     (3) Ïðåäè äà çàïî÷íàò îáó÷åíèå çà îáñëóæâàíå íà äðóã âèä èëè âàðèàíò,
÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ òðÿáâà äà ñà ïðåìèíàëè 3 ìåñåöà è 150 ÷àñà
ëåòåíå íà áàçîâèÿ ñàìîëåò, êîåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïîíå åäíà ïðîâåðêà íà
óìåíèÿòà.
     (4) Ñëåä ïðåìèíàâàíå íà ïúðâîíà÷àëíàòà ëèíåéíà ïðîâåðêà íà íîâèÿ âèä,
òðÿáâà äà áúäàò ïðîëåòåíè 50 ÷àñà èëè 20 ñåêòîðà åäèíñòâåíî íà ñàìîëåòè îò
íîâàòà òèïîâà êàòåãîðèÿ.
     (5) JAR-OPS 1.970 çà âñåêè îáñëóæâàí òèï, îñâåí àêî îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íå å ïîçâîëåí êðåäèò ñúãëàñíî ïîäòî÷êà (7)
ïî-äîëó.
     (6) Ïåðèîäà, â êîéòî ñå èçèñêâà îïèò â ëèíåéíî ëåòåíå íà âñåêè âèä,
òðÿáâà äà áúäå ïîñî÷åí â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (7) Êîãàòî ñå èñêà êðåäèò, çà äà ñå íàìàëÿò èçèñêâàíèÿòà çà îáó÷åíèå,
ïðîâåðêè è ñêîðîøåí îïèò ìåæäó ñàìîëåòíè âèäîâå, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
äåìîíñòðèðà ïðåä Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ êîè åëåìåíòè íå òðÿáâà äà
áúäàò ïîâòàðÿíè çà âñåêè òèï èëè âàðèàíò ïîðàäè ïðèëèêè (Âèæ AMC OPS 1.980(c)
è IEM OPS 1.980(c)).
     (i) JAR-OPS 1.965(b) èçèñêâà ïî äâå ïðîâåðêè íà ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ îò
îïåðàòîðà íà ãîäèíà. Êîãàòî ñúãëàñíî ïîäòî÷êà (7) ïî-ãîðå, çà ñìåíè ìåæäó
äâàòà âèäà ñå äàâà êðåäèò çà ïðîâåðêè íà îïåðàòîðñêèòå óìåíèÿ, âñÿêà ïðîâåðêà
íà îïåðàòîðñêèòå óìåíèÿ ïîäíîâÿâà âàëèäíîñòòà íà ïðîâåðêàòà íà îïåðàòîðñêèòå
óìåíèÿ çà äðóãèÿ âèä. Ïðè óñëîâèå ÷å ïåðèîäúò ìåæäó ïðîâåðêèòå íà óìåíèÿòà çà
ïîäíîâÿâàíå âàëèäíîñòòà èëè âúçñòàíîâÿâàíå íà âèäîâàòà êàòåãîðèÿ íå íàäâèøàâà
ïðåäïèñàíèÿ â JAR-FCL çà âñåêè âèä, èçèñêâàíèÿòà íà JARFCL ñà óäîâëåòâîðåíè.
Â äîïúëíåíèå, â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà áúäå ïîñî÷åíî
ïðèëîæèìî è îäîáðåíî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå.
     (ii) JAR-OPS 1.965(c) èçèñêâà åäíà ëèíåéíà ïðîâåðêà âñÿêà ãîäèíà. Êîãàòî
ñúãëàñíî ïîäòî÷êà (7) ïî-ãîðå çà ñìåíè ìåæäó âèäîâå èëè âàðèàíòè ñå äàâà
êðåäèò çà ëèíåéíè ïðîâåðêè, âñÿêà ëèíåéíà ïðîâåðêà ïîäíîâÿâà âàëèäíîñòòà íà
ëèíåéíàòà ïðîâåðêàòà çà äðóãèÿ âèä èëè âàðèàíò.
     (iii) Ãîäèøíîòî îáó÷åíèå çà ïðîâåðêà è ðàáîòà ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî
îáîðóäâàíå òðÿáâà äà ïîêðèâà âñè÷êè èçèñêâàíèÿ çà âñåêè âèä.
     (8) JAR-OPS 1.965 çà âñåêè îáñëóæâàí âèä èëè âàðèàíò, îñâåí àêî îò ÃÂÀ
íå å ïîçâîëåí êðåäèò ñúãëàñíî ïîäòî÷êà (7) ïî-ãîðå.
     (e) Êîãàòî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñëóæâà êîìáèíàöèÿ îò ñàìîëåòíè
òèïîâå èëè âàðèàíòè, êàêòî å äåôèíèðàíî çà [JARFCL è ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè]
òèï - åäíîïèëîòåí è [JAR-FCL è ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè] çà òèï ìíîãîïèëîòåí,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà äåìîíñòðèðà, ÷å êîíêðåòíèòå ïðîöåäóðè è/èëè
åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ ñà îäîáðåíè ñúãëàñíî JAR-OPS 1.980(d).
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 10, 01.03.06]
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË O - ÊÀÁÈÍÅÍ ÑÚÑÒÀÂ ÍÀ ÅÊÈÏÀÆÀ
      JAR-OPS 1.988 Ïðèëîæèìîñò
     (Âèæ IEM OPS 1.988)
     [(a) ×ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ íà åêèïàæà å ëèöå, êîåòî å íàçíà÷åíî îò
îïåðàòîðà äà èçïúëíÿâà çàäà÷è â êàáèíàòà è òðÿáâà äà ìîæå äà áúäå îòëè÷åíî îò
ïúòíèöèòå êàòî ÷ëåí íà åêèïàæà âúç îñíîâà íà óíèôîðìàòà íà êàáèíåí ñúñòàâ íà
îïåðàòîðà. Òàêîâà ëèöå òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà òîçè Ïîäðàçäåë è
âñè÷êè äðóãè ïðèëîæèìè èçèñêâàíèÿ íà JAR-OPS 1.
     (b) Äðóã ïåðñîíàë, êàòî ìåäèöèíñêè ïåðñîíàë, ïåðñîíàë ïî ñèãóðíîñòòà,
äåòåãëåäà÷è, åñêîðò, òåõíè÷åñêè ïåðñîíàë, ïåðñîíàë çà çàáàâëåíèÿ, ïðåâîäà÷è,
êîèòî èçïúëíÿâàò çàäà÷è â êàáèíàòà, íå òðÿáâà äà íîñÿò óíèôîðìà, êîÿòî ìîæå
äà ãî ïðåäñòàâè ïðåä ïúòíèöèòå êàòî ÷àñò îò êàáèííèÿ ñúñòàâ, îñâåí àêî
îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà òîçè Ïîäðàçäåë è íà âñè÷êè äðóãè ïðèëîæèìè
èçèñêâàíèÿ íà JAR-OPS 1.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     [JAR-OPS 1.989 Òåðìèíîëîãèÿ
     ×ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ; ÷ëåí íà åêèïàæà, ðàçëè÷åí îò ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ íà ñàìîëåòà, êîéòî â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà íà ïúòíèöèòå, èçïúëíÿâà
çàäúëæåíèÿ, îïðåäåëåíè ìó îò îïåðàòîðà èëè êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà.]
     [Êîð 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.990 Áðîé è ñúñòàâ íà êàáèííèÿ åêèïàæ
     (Âèæ IEM OPS 1.990)
     (a) Îïåðàòîðúò íå ìîæå äà åêñïëîàòèðà ñàìîëåòè ñ îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà
êîíôèãóðàöèÿ çà ïîâå÷å îò 19 ñåäàëêè ïðè íàëè÷èå íà åäèí è ïîâå÷å ïúòíèöè íà
áîðäà, àêî ïîíå åäèí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ íå å âêëþ÷åí â åêèïàæà çà
èçïúëíåíèå íà ïîëåòà è â èçïúëíåíèå íà îòãîâîðíîñòèòå, ïðåäâèäåíè â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà,
ðåñïåêòèâíî è íà ïðåâîçâàíèòå ïúòíèöè.
     (b) Â èçïúëíåíèå íà Ïîäïàðàãðàô (a) îïåðàòîðúò å çàäúëæåí äà îñèãóðè
ìèíèìàëíèÿ áðîé ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å ïî-ãîëÿì îò:
     (1) ñúîòâåòñòâàù íà èçèñêâàíåòî åäèí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà îáñëóæâà
âñåêè 50 ïúòíè÷åñêè êðåñëà èëè ÷àñò îò òÿõ, êàòî ïúòíè÷åñêèòå êðåñëà ñà
ìîíòèðàíè íà ñúùàòà ïàëóáà íà ñàìîëåòà; èëè
     (2) áðîÿ íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîèòî ñà ó÷àñòâàëè àêòèâíî â
êàáèíàòà íà ñàìîëåòà ïðè äåìîíñòðèðàíå íà ñúîòâåòíàòà àâàðèéíà åâàêóàöèÿ, èëè
çà êîèòî ñå ïðåäïîëàãà, ÷å ñà âçåëè ó÷àñòèå â ïðèëîæèìèÿ àíàëèç, ñ
èçêëþ÷åíèåòî, ÷å àêî ìàêñèìàëíàòà îäîáðåíà êîíôèãóðàöèÿ íà ìåñòàòà çà ïúòíèöè
å ïî-ìàëêà îò áðîÿ, êîéòî å åâàêóèðàí ïî âðåìå íà äåìîíñòðàöèÿòà íàé-ìàëêî ñ
50 ìåñòà, áðîÿò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ìîæå äà áúäå íàìàëåí ñ 1 íà âñÿêî öÿëî
÷èñëî, êðàòíî íà 50 ìåñòà, ñ êîåòî ìàêñèìàëíî îäîáðåíàòà ïúòíè÷åñêà
êîíôèãóðàöèÿ ïàäà ïîä ñåðòèôèöèðàíèÿ ìàêñèìàëåí êàïàöèòåò.
     (c) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå ïðè èçêëþ÷èòåëíè ñëó÷àè äà
èçèñêâà âêëþ÷âàíåòî íà äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     (d) Ïðè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà íåîáõîäèìèÿò ìèíèìàëåí áðîé íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ ìîæå äà áúäå íàìàëåí, êàòî ñå îñèãóðè:
     (1) Áðîÿò íà ïúòíèöèòå äà áúäå íàìàëåí â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîöåäóðèòå,
îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ; è
     (2) Ïîäàâàíå íà äîêëàä äî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ñëåä
çàâúðøâàíå íà ïîëåòà.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïðè àíãàæèðàíå íà óñëóãèòå íà ÷ëåíîâå
íà êàáèíåí ñúñòàâ, êîèòî íå ñà íà çàïëàòà è/èëè ðàáîòÿò êàòî âîëíîíàåìíè èëè
íà íåïúëåí ðàáîòåí äåí, äà ñà ñïàçåíè èçèñêâàíèÿòà íà Ïîäðàçäåë Î. Â òîâà
îòíîøåíèå îñîáåíî âíèìàíèå òðÿáâà äà áúäå îáúðíàòî íà îáùèÿ áðîé òèïîâå èëè
âàðèàíòè íà âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà, íà êîèòî ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
ìîæå äà ëåòè çà öåëèòå íà òúðãîâñêè âúçäóøåí òðàíñïîðò, êîèòî íå òðÿáâà äà
ïðåâèøàâàò èçèñêâàíèÿòà, óêàçàíè â JAR-OPS 1.1030, âêëþ÷èòåëíî êîãàòî
íåãîâèòå óñëóãè ñà àíãàæèðàíè îò äðóã îïåðàòîð.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.995 Ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ:
     1. äà íå å ïî-ìëàä îò 18 ãîäèíè;
     2. äà å ïðåìèíàë ïúðâîíà÷àëíî ìåäèöèíñêî îñâèäåòåëñòâàíå è äà å ãîäåí äà
èçïúëíÿâà ïðåäâèäåíèòå ìó â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ çàäúëæåíèÿ; è
     3. äà ïîääúðæà ìåäèöèíñêàòà ñè ãîäíîñò çà èçïúëíåíèå íà ïðåäâèäåíèòå ìó
â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ çàäúëæåíèÿ.
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà èçïúëíÿâà
ñâîèòå çàäúëæåíèÿ â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîöåäóðèòå, îïèñàíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.
     [JAR-OPS 1.996 Îïåðàöèè ïðè åäíî÷ëåíåí êàáèíåí ñúñòàâ
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ, êîéòî
íÿìà ïðåäèøåí [ñðàâíèì îïèò, äà ïîêðèå ñëåäíîòî, ïðåäè äà ðàáîòè êàòî ÷ëåí íà
åäíî÷ëåíåí êàáèíåí ñúñòàâ:
     (1) Îáó÷åíèå â äîïúëíåíèå êúì èçèñêâàíîòî îò JAR-OPS 1.1005 è JAR-OPS
1.1010, òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñïåöèàëíî óäàðåíèå íà ñëåäíîòî, çà äà ñå îòðàçÿò
îïåðàöèèòå ïðè åäíî÷ëåíåí êàáèíåí ïåðñîíàë:
     (i) Îòãîâîðíîñò êúì êîìàíäèðà çà ïðîâåæäàíå íà ïðîöåäóðèòå çà
áåçîïàñíîñò â êàáèíàòà è àâàðèéíè ïðîöåäóðè, îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ,
     (ii) Âàæíîñò íà êîîðäèíàöèÿòà è êîìóíèêàöèÿòà ñ ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
ñïðàâÿíå ñ íåäèñöèïëèíèðàíè èëè ïðå÷åùè íà ðàáîòàòà ïúòíèöè,
     (iii) Ïðåãëåæäàíå íà èçèñêâàíèÿòà íà îïåðàòîðà è ïðàâíèòå èçèñêâàíèÿ,
     (iv) Äîêóìåíòàöèÿ,
     (v) Äîêëàäâàíå ïðè èíöèäåíò è çëîïîëóêà,
     (vi) Îãðàíè÷åíèÿ íà âðåìåòî çà ïîëåò è äåæóðñòâî.
     (2) Îïîçíàâàòåëåí ïîëåò îò íàé-ìàëêî 20 ÷àñà è 15 ñåêòîðà.
Îïîçíàâàòåëíèòå ïîëåòè òðÿáâà äà áúäàò ïðîâåæäàíè ïîä íàáëþäåíèåòî íà ÷ëåí íà
îáñëóæâàù åêèïàæ, êîéòî èìà ïîäõîäÿù îïèò íà òèïà ñàìîëåò, êîéòî ùå ñå
åêñïëîàòèðà.(Âèæ AMC OPS 1.1012 (3)).
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïðåäè ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ åêèïàæ äà áúäå
íàçíà÷åí äà ðàáîòè êàòî ÷ëåí íà åäíî÷ëåíåí êàáèíåí åêèïàæ, òîçè ÷ëåí íà
êàáèííèÿ åêèïàæ äà å êîìïåòåíòåí äà èçïúëíè ñâîèòå çàäúëæåíèÿ â ñúîòâåòñòâèå
ñ ïðîöåäóðèòå, îïðåäåëåíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ. Ãîäíîñò çà ðàáîòà
â åäíî÷ëåíåí êàáèíåí åêèïàæ òðÿáâà äà áúäå ïðåöåíåíà ñ îãëåä íà êðèòåðèèòå çà
èçáèðàíå, íàáèðàíå, îáó÷åíèå è îöåíÿâàíå íà êîìïåòåíòíîñòòà íà êàáèíåí
åêèïàæ.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.1000 Ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     (a) Îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîãàòî êàáèííèÿò
ñúñòàâ å ñ ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí. [Çà îïåðàöèè, êîãàòî å íàçíà÷åí êàáèíeí
ñúñòàâ îò ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí, íî ñå èçèñêâà åäíî÷ëåíåí êàáèíeí ñúñòàâ,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà íàçíà÷è åäèí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîéòî äà áúäå
îòãîâîðåí ïðåä êîìàíäèðà.]
     (b) Ñòàðøèÿò ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ îòãîâàðÿ ïðÿêî ïðåä êîìàíäèðà íà
ñàìîëåòà çà èçïúëíåíèåòî è êîîðäèíàöèÿòà â ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà ïî îáè÷àéíèòå
è àâàðèéíèòå ïðîöåäóðè, îïèñàíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ. [Ïî âðåìå íà
òóðáîëåíöèÿ, ïðè îòñúñòâèå íà âñÿêàêâè èíñòðóêöèè îò åêèïàæà íà ïîëåòà, íàé-
ñòàðøèÿò ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ èìà ïðàâî äà ïðåêðàòè èçïúëíåíèåòî íà
çàäúëæåíèÿòà, êîèòî íå ñà ñâúðçàíè ñ áåçîïàñíîñòòà, è äà óâåäîìè åêèïàæà íà
ïîëåòà çà íèâîòî íà òóðáîëåíöèÿ, êîåòî å èçïèòàíî, è çà íóæäàòà îò
âêëþ÷âàíåòî íà ñèãíàëèòå çà çàêîï÷àâàíå íà ïðåäïàçíèòå êîëàíè. Òîâà òðÿáâà äà
áúäå ïîñëåäâàíî îò îáåçîïàñÿâàíå íà ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí è äðóãè ïîäõîäÿùè çîíè
îò êàáèííèÿ ñúñòàâ.]
     (c) Òàì, êúäåòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.990 íà áîðäà íà ñàìîëåòà äà èìà
ïîâå÷å îò åäèí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, îïåðàòîðúò íÿìà äà íàçíà÷àâà äàäåíî
ëèöå êàòî ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, àêî òîâà ëèöå íÿìà ïîíå åäíà ãîäèíà
îïèò êàòî äåéñòâàù ÷ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ è äà å çàâúðøèëî ïîäõîäÿù êóðñ çà
ïîäãîòîâêà. (Âèæ. IEM OPS 1.1000 (c).)
     (d) Oïåðàòîðúò å äëúæåí äà ñúçäàäå ïðîöåäóðè çà îïðåäåëÿíå êàòî ñòàðøè
ñëåäâàùèÿ íàé-ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîéòî äà
äåéñòâà êàòî òàêúâ, â ñëó÷àé ÷å îïðåäåëåíèÿò çà ñòàðøè â êàáèííèÿ ñúñòàâ íå å
â ñúñòîÿíèå äà èçïúëíÿâà ñâîèòå çàäúëæåíèÿ. Òàêèâà ïðîöåäóðè òðÿáâà äà ñà
ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è äà îò÷èòàò åêñïëîàòàöèîííèÿ
îïèò íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     [(å) CRM Îáó÷åíèå: Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ñúîòâåòñòâàùè
åëåìåíòè îò Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015 Òàáëèöà 1, êîëîíà
(à) äà ñà èíòåãðèðàíè â îáó÷åíèåòî è äà ïîêðèâàò íåîáõîäèìîòî íèâî îò êîëîíà
(f), êóðñ çà ñòàðøè êàáèíåí åêèïàæ/ñúñòàâ.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.1005 Ïúðâîíà÷àëíà ïîäãîòîâêà Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.1005)
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 2 êúì [ ] [JAR-] OPS 1.1005/1.1010/1.1015)
     (Âèæ ACJ OPS 1.1005/1.1010/1[.]1015)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS 1.1005/ 1.1010/1.1015/1.1020)
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å çàâúðøèë óñïåøíî
ïúðâîíà÷àëíà ïîäãîòîâêà. Ó÷åáíàòà ïðîãðàìà òðÿáâà äà áúäå îäîáðåíà îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿòà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 to JAR-OPS
1.1005, à ïðîâåðêàòà äà å ïðåäïèñàíàòà â JAR-OPS 1.1025 ïðåäè ïðåäïðèåìàíå íà
ïðåêâàëèôèêàöèîííà ïîäãîòîâêà.
     [Êîð. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.1010 Ó÷åáíè êóðñîâå çà ïðåïîäãîòîâêà/ïðåêâàëèôèêàöèÿ è ðàçëèêè
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010)
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 2 êúì [ ] [JAR-] OPS 1.1005/1.1010/1.1015)
     (Âèæ ACJ OPS 1.1005/1.1010/1[.]1015)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å çàâúðøèë
ïîäõîäÿùà ïîäãîòîâêà, îïèñàíà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, ïðåäè äà
çàïî÷íå äà èçïúëíÿâà âúçëîæåíè ìó çàäúëæåíèÿ, êàêòî ñëåäâà:
     (1) Êóðñ íà îáó÷åíèå çà ïðåïîäãîòîâêà. Êóðñúò íà îáó÷åíèå çà
ïðåïîäãîòîâêà òðÿáâà äà ñå çàâúðøè ïðåäè:
     (i) äà áúäå ïúðâîíà÷àëíî íàçíà÷åí îò îïåðàòîðà äà ðàáîòè êàòî ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ; èëè
     (ii) äà å íàçíà÷åí äà ðàáîòè íà äðóã òèï ñàìîëåò; è
     (2) Êóðñ íà îáó÷åíèå çà ðàçëèêè. Êóðñúò íà îáó÷åíèå çà ðàçëèêè òðÿáâà äà
ñå çàâúðøè, ïðåäè äà ñå ðàáîòè:
     (i) íà âàðèàíò íà òèï ñàìîëåò, ðàçëè÷åí îò òîçè, íà êîéòî ñå ðàáîòè â
ìîìåíòà; èëè
     (ii) ñ ðàçëè÷íè àâàðèéíîñïàñèòåëíè ñðåäñòâà, ïðè ðàçëè÷íî ðàçïîëîæåíèå
íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà èëè íîðìàëíè è àâàðèéíè ïðîöåäóðè, ðàçëè÷íè
îò òåçè íà åêñïëîàòèðàíè â ìîìåíòà òèïîâå èëè âàðèàíòè ñàìîëåòè.
     (b) Îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ ñúäúðæàíèåòî íà êóðñà íà îáó÷åíèå çà
ïðåïîäãîòîâêà è íà êóðñà íà îáó÷åíèå çà ðàçëèêè, êàòî îò÷èòà ïðåäèøíîòî
îáó÷åíèå íà ÷ëåíà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êàêòî å îòðàçåíî â çàïèñèòå çà îáó÷åíèå
íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, èçèñêâàíè îò JAR-OPS 1.1035.
      (c) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Ïðåïîäãîòîâêàòà äà ñå ïðîâåæäà ïî ñèñòåìàòèçèðàí è ïðàêòè÷åí íà÷èí,
â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010;
     (2) Îáó÷åíèå çà ðàçëèêèòå äà ñå ïðîâåæäà ïî ñèñòåìàòèçèðàí ïîäõîä; è
     (3) Ïðåïîäãîòîâêàòà è êúäåòî å íåîáõîäèìî, îáó÷åíèåòî çà ðàçëèêè âêëþ÷âà
èçïîëçâàíåòî íà àâàðèéíî-ñïàèòåëíèòå ñðåäñòâà è âñè÷êè îáè÷àéíè è èçâúíðåäíè
ïðîöåäóðè, ïðèëîæèìè çà òèïà èëè âàðèàíòà íà ñàìîëåòà è âêëþ÷âàò îáó÷åíèå è
ïðàêòèêà èëè íà ïðåäñòàâèòåëåí îáó÷àâàù òðåíàæîð, èëè íà äåéñòâèòåëåí
ñàìîëåò.
     (d) Ïðîãðàìèòå çà ïðåïîäãîòîâêà è îáó÷åíèå çà ðàçëèêè òðÿáâà äà áúäàò
îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.1010.
     (e) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ïðåäè çà
ïúðâè ïúò äà ìó áúäàò âúçëîæåíè çàäúëæåíèÿ äà ïðåìèíàâà îïåðàòîðñêèÿ êóðñ íà
îáó÷åíèå CRM è CRM çà ñïåöèôè÷íèÿ òèï ñàìîëåò, â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.1010 (k). Êàáèíåí ñúñòàâ, êîèòî âå÷å ðàáîòè êàòî ÷ëåí íà
êàáèíåí ñúñòàâ ñ îïåðàòîð è êîèòî å ïðåìèíàë ïðåäè îïåðàòîðñêè êóðñ íà
îáó÷åíèå CRM, òðÿáâà äà çàâúðøè òàêúâ êóðñ ïî âðåìåòî íà ñëåäâàùîòî
ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå è ïðîâåðêà â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.1010 (k), âêëþ÷âàùî è ñúîòâåòíî CRM çà ñïåöèôè÷íèÿ òèï ñàìîëåò ñïîðåä
ïðèëîæèìîòî.]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.1012 Îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå
     (Âèæ AMC OPS 1.1012)
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ñëåä çàâúðøâàíå íà
ïðåïîäãîòîâêàòà è ïðåäè äà áúäå äîïóñíàò äî ñàìîñòîÿòåëíà ðàáîòà, äà èçâúðøè
îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå êàòî åäèí îò ÷ëåíîâåòå íà ìèíèìàëåí ïî áðîé êàáèíåí
ñúñòàâ, èçèñêâàíî îò JAR-OPS 1.990.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.1015 Ïåðèîäè÷íà ïîäãîòîâêà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1015)
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 2 êúì [ ] [JAR-] OPS 1.1005/1.1010/1.1015)
     (Âèæ ACJ OPS 1.1005/1.1010/1[.]1015)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíàâà
ïåðèîäè÷íà ïîäãîòîâêà íà ïðåäâèäåíèòå äåéñòâèÿ çà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ ïðè åâàêóàöèÿ è äðóãè íîðìàëíè è àâàðèéíè ïðîöåäóðè çà ñúîòâåòíèÿ
òèï/òèïîâå è/èëè âàðèàíò/âàðèàíòè ñàìîëåò/ñàìîëåòè íà âñåêè 12 ìåñåöà, íà
êîèòî ðàáîòÿò, â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1015.
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïðîãðàìèòå çà ïåðèîäè÷íàòà ïîäãîòîâêà è
ïðîâåðêà, îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, äà âêëþ÷âàò
òåîðåòè÷íà è ïðàêòè÷åñêà ïîäãîòîâêà çàåäíî ñ èíäèâèäóàëíà ïðàêòèêà, êàêòî å
ïðåäïèñàíî â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1015.
     (c) Âàëèäíîñòòà íà ïåðèîäè÷íàòà ïîäãîòîâêà è ñúîòâåòíàòà ïðîâåðêà,
èçèñêâàíà îò JAR-OPS1.1025, å 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà â äîïúëíåíèå êúì îñòàâàùàòà
÷àñò îò ìåñåöà íà èçäàâàíå. Àêî èçäàâàíåòî å ñòàíàëî â ðàìêèòå íà ïîñëåäíèòå
3 êàëåíäàðíè ìåñåöà íà âàëèäíîñò íà ïðåäèøíàòà ïðîâåðêà, ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò
òðÿáâà äà ñå óäúëæè îò äàòàòà íà èçäàâàíå ñ 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà, ñ÷èòàíî
îò äàòàòà íà èçòè÷àíå íà ñðîêà íà âàëèäíîñò íà ïðåäèøíàòà ïðîâåðêà.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.1020 Îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1020)
     (Âèæ AMC OPS 1.1020)
     (Âèæ [ ] [ACJ] OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîéòî íå å
ó÷àñòâàë â ïîëåòè â ïðîäúëæåíèå íà 6 ìåñåöà è ïðîäúëæàâà äà å â ðàìêèòå íà
ïåðèîäà íà âàëèäíîñò íà ïðåäõîäíàòà ïðîâåðêà, èçèñêâàíà îò JAR-OPS
1.1025(b)(3), äà ïðåìèíå îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà, îïèñàíà êîíêðåòíî â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, êàêòî å ïðåäïèñàíî â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.1020.
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîéòî å ó÷àñòâàë
âúâ âñè÷êè ïîëåòè, íî íå å èçïúëíÿâàë ïðåç ïðåäõîäíèòå 6 ìåñåöà íà òèï
ñàìîëåò çàäúëæåíèÿ êàòî ÷ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ, èçèñêâàíè îò JAR-OPS 1.990
(b), ïðåäè äà çàïî÷íå äà èçïúëíÿâà òàêèâà çàäúëæåíèÿ íà òîçè òèï ñàìîëåò,
÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ èëè:
     (1) äà ïðåìèíå îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà íà òàêúâ òèï ñàìîëåò, èëè
     (2) äà ðàáîòè â äâà ñåêòîðà çà ïîâòîðíî îïîçíàâàíå, êàêòî å îïðåäåëåíî â
AMC OPS 1.1012 ïàðàãðàô 3.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 11, 01.08.06]
     JAR-OPS 1.1025 Ïðîâåðêà
     (Âèæ AMC OPS 1.1025)
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ïî âðåìå íà èëè
ñëåä çàâúðøâàíå íà ïîäãîòîâêàòà, ïðåäâèäåíà â JAR-OPS 1.1025, äà ïðåìèíàâà
ïðîâåðêà çà îöåíêà íà ñïîñîáíîñòòà ìó äà èçïúëíÿâà çàäúëæåíèÿòà ñè, ñâúðçàíè
ñ áåçîïàñíîñòòà â íîðìàëíè è â àâàðèéíè ñèòóàöèè. Ïðåäâèäåíèòå ïðîâåðêè ñå
ïðîâåæäàò îò êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë, îäîáðåí îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ åêèïàæ äà
ïðåìèíàâà ïðåç ïðîâåðêè, êàêòî ñëåäâà:
     (1) Ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå: Òî÷êèòå, èçáðîåíè â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.1005;
     (2) Ïðåïîäãîòîâêà è îáó÷åíèå çà ðàçëèêèòå. Òî÷êèòå, èçáðîåíè â
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010; è
     (3) Ïåðèîäè÷íî/Ïîâòàðÿùî ñå îáó÷åíèå. Òî÷êèòå, èçáðîåíè â Ïðèëîæåíèå 1
êúì JAR-OPS 1.1015, ñïîðåä ïðèëîæèìîòî.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.1030 Ïîëåòè íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò ñàìîëåòè
     (Âèæ ACJ OPS 1.1030)
     (a) Îïåðàòîðúò íå äîïóñêà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äî ïîëåòè íà
ïîâå÷å îò òðè òèïà ñàìîëåòè îñâåí çà ñëó÷àèòå, îäîáðåíè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîãàòî ìîæå äà áúäå ðàçðåøåíî è äîïóñêàíå
äî ïîëåòè íà ÷åòèðè òèïà ñàìîëåòè, ïðè óñëîâèå ÷å ïîíå íà äâà îò òèïîâåòå
ñàìîëåòè:
     (1) Íåòèïîâèòå ñïåöèôè÷íè ïðîöåäóðè ïðè îáè÷àéíè óñëîâèÿ è â àâàðèéíè
óñëîâèÿ ñà ñõîäíè; è
     (2) Àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà è òèïúò ñïåöèôè÷íè ïðîöåäóðè ïðè
îáè÷àéíè è â èçâúíðåäíè ñëó÷àè ñà ïîäîáíè.
     (b) Çà öåëèòå íà Ïîäïàðàãðàô (a) ïî-ãîðå, âàðèàíòèòå íà òèïà ñàìîëåò ñå
ñ÷èòàò çà ðàçëè÷íè âàðèàíòè, àêî òå íå ñà ïîäîáíè âúâ âñåêè åäèí îò ñëåäíèòå
àñïåêòè:
     (1) Ïðèâåæäàíåòî â äåéñòâèå íà àâàðèéíèÿ èçõîä;
     (2) Ìåñòîíàõîæäåíèå è òèï íà ïðåíîñèìèòå àâàðèéíî- ñïàñèòåëíè ñðåäñòâà;
è
     (3) Òèïîâå ñïåöèôè÷íè àâàðèéíè ïðîöåäóðè.
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     JAR-OPS 1.1035 Îáó÷åíèå (çàïèñè)
     (Âèæ IEM OPS 1.1035)
     (a) Îïåðàòîðúò:
     (1) ïîääúðæà çàïèñè çà öÿëîñòíàòà ïîäãîòîâêà;
     (2) ïðåäîñòàâÿ ïî ìîëáà íà ÷ëåíà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ íàïðàâåíèòå çàïèñè
íà öÿëîòî ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå, îáó÷åíèå çà ïðåïîäãîòîâêà è ïåðèîäè÷íî
îáó÷åíèå è íàëè÷íèòå ïðîâåðêè.
     [Êîð. 10, 01.03.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005 Ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1015/1.1020[ )]
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020[ )]
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè åëåìåíòè íà ïúðâîíà÷àëíîòî
îáó÷åíèå äà ñå ïðîâåæäàò îò ïîäõîäÿù, êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë;
     (b) Îáó÷åíèå çà ïîæàð è äèì. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îáó÷åíèåòî çà
ïîæàð è äèì äà âêëþ÷âà:
     (1) Àêöåíòèðàíå âúðõó îòãîâîðíîñòòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ çà íåçàáàâíî
ñïðàâÿíå ñ èçâúíðåäíè ñèòóàöèè íà ïîæàð èëè äèì è îñîáåíî àêöåíòèðàíå âúðõó
âàæíîñòòà îò îïðåäåëÿíå íà äåéñòâèòåëíèÿ èçòî÷íèê íà ïîæàðà;
     (2) Âàæíîñòòà âåäíàãà äà ñå èíôîðìèðà ëåòàòåëíèÿò åêèïàæ, êàêòî è
íåîáõîäèìèòå ñïåöèôè÷íè äåéñòâèÿ çà êîîðäèíèðàíå è ïîäïîìàãàíå, êîãàòî ñå
îòêðèå ïîæàð èëè äèì;
     (3) Íåîáõîäèìîñòòà îò ÷åñòî ïðîâåðÿâàíå íà ïîòåíöèàëíè ïîæàðîîïàñíè
ðàéîíè, âêëþ÷èòåëíî òîàëåòíè è ñâúðçàíèòå äèìíè äåòåêòîðè;
     (4) Êëàñèôèêàöèÿòà íà ïîæàðèòå è íà ïîäõîäÿùèòå âèäîâå ãàñÿùè àãåíòè è
ïðîöåäóðèòå çà îïðåäåëåíà ñèòóàöèÿ íà ïîæàð, òåõíèêèòå çà ïðèëàãàíå íà
ãàñÿùèòå àãåíòè, ïîñëåäñòâèÿòà îò íåïðàâèëíàòà èì óïîòðåáà è èçïîëçâàíåòî èì
â îãðàíè÷åíî ïðîñòðàíñòâî; è
     (5) Îñíîâíèòå ïðîöåäóðè çà íàçåìíî ðàçïîëîæåíèòå àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè
ñëóæáè íà àåðîäðóìà.
     (c) Îáó÷åíèå çà îöåëÿâàíå âúâ âîäà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
îáó÷åíèåòî çà îöåëÿâàíå âúâ âîäà äà âêëþ÷âà äåéñòâèòåëíîòî îáëè÷àíå è
èçïîëçâàíåòî âúâ âîäà íà ëè÷íîòî ïëàâàòåëíî îáîðóäâàíå îò âñåêè ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ. Ïðåäè çà ïúðâè ïúò äà îïåðèðà íà ñàìîëåò, ñíàáäåí ñúñ
ñïàñèòåëíè ñàëîâå èëè äðóãî ïîäîáíî îáîðóäâàíå, òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî
îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíåòî íà òîâà îáîðóäâàíå, êàêòî è çà äåéñòâèòåëíà ïðàêòèêà
âúâ âîäà.
     (d) Îáó÷åíèå çà îöåëÿâàíå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îáó÷åíèåòî çà
îöåëÿâàíå äà å ïîäõîäÿùî çà çîíèòå íà åêñïëîàòàöèÿ (íàïðèìåð ïîëÿðíà,
ïóñòèííà, äæóíãëà èëè ìîðñêà).
     (e) Ìåäèöèíñêè àñïåêòè è ïúðâà ïîìîù. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
ìåäèöèíñêîòî îáó÷åíèå è îáó÷åíèåòî çà ïúðâà ïîìîù äà âêëþ÷âàò:
     (1) èíñòðóêöèè çà ïúðâà ïîìîù è èçïîëçâàíåòî íà êîìïëåêòè çà ïúðâà
ïîìîù;
     (2) îáó÷åíèå çà ïúðâà ïîìîù, ñâúðçàíî ñ îáó÷åíèå çà îöåëÿâàíå è ñ
ïîäõîäÿùà õèãèåíà; è
     (3) ôèçèîëîãè÷íèÿò åôåêò íà ëåòåíåòî ñ êîíêðåòíî ñúñðåäîòî÷àâàíå âúðõó
õèïîêñèÿòà.
     (f) Îáñëóæâàíå íà ïúòíèöè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îáó÷åíèåòî çà
îáñëóæâàíå íà ïúòíèöè äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     (1) Ñúâåòè çà ðàçïîçíàâàíå è ñïðàâÿíå ñ ïúòíèöè, êîèòî ñà èëè ùå ñòàíàò,
èíòîêñèêèðàíè ñ àëêîõîë èëè ñà ïîä âëèÿíèåòî íà íàðêîòèöè, èëè ñà àãðåñèâíè;
     (2) Ìåòîäè, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà ìîòèâèðàíå íà ïúòíèöèòå è íåîáõîäèìèÿ
êîíòðîë íàä òúëïàòà çà óñêîðÿâàíå íà åâàêóàöèÿòà íà ñàìîëåòà;
     (3) Ïðåäïèñàíèÿ çà áåçîïàñíîòî ïîäðåæäàíå íà áàãàæà â ñàëîíà
(âêëþ÷èòåëíî îáåêòè çà îáñëóæâàíåòî íà êàáèíàòà) è ðèñêà òå äà ñòàíàò îïàñíè
çà ïúòíèöèòå â ñàëîíà èëè çà äðóãè àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè ñðåäñòâà èëè äà
íàðóøàâàò áåçîïàñíîñòòà ïðè èçõîäèòå íà ñàìîëåòà;
     (4) Âàæíîñòòà îò êîðåêòíî ðàçïðåäåëåíèå íà ñåäàëêèòå â ñúîòâåòñòâèå ñ
ìàñàòà è áàëàíñà íà ñàìîëåòà. Ñïåöèàëíî òðÿáâà äà ñå àêöåíòèðà âúðõó ìåñòàòà
çà èíâàëèäè è íåîáõîäèìîñòòà ìåñòàòà â áëèçîñò äî íåíàáëþäàâàíè èçõîäè äà ñå
çàåìàò îò íåèíâàëèäíè ïúòíèöè;
     (5) Äà áúäàò ïîåòè çàäúëæåíèÿòà â ñëó÷àé íà ïîïàäàíå â òóðáóëåíöèÿ,
âêëþ÷èòåëíî îáåçîïàñÿâàíå íà ñàëîíà;
     (6) Äà áúäàò âçåòè ìåðêè, êîãàòî ñå ïðåíàñÿò æèâè æè âîòíè â ñàëîíà;
     (7) Îáó÷åíèå çà îïàñíè òîâàðè, êàêâèòî ñà îïèñàíè â Ïîäðàçäåë R;
     (8) Ïðîöåäóðè çà ñèãóðíîñò, âêëþ÷èòåëíî óêàçàíèÿòà îò Ïîäðàçäåë S.
      (g) Êîìóíèêàöèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïî âðåìå íà îáó÷åíèåòî äà
ñå àêöåíòèðà âúðõó âàæíîñòòà îò åôåêòèâíà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó êàáèííèÿ ñúñòàâ è
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, âêëþ÷âàùà òåõíèêè, îáù åçèê è òåðìèíîëîãèÿ.
     (h) Äèñöèïëèíà è îòãîâîðíîñòè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí
íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíå îáó÷åíèå çà:
     (1) Âàæíîñòòà íà èçïúëíÿâàíåòî íà çàäúëæåíèÿòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ â
ñúîòâåòñòâèå ñ Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ;
     (2) Ïîñòîÿííà êîìïåòåíòíîñò è ñïîñîáíîñò äà äåéñòâà êàòî ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ ñúñ ñïåöèàëíî îòíîøåíèå êúì ïîëåòà è îãðàíè÷åíèåòî íà âðåìåòî
çà äåæóðñòâî è îñòàíàëèòå èçèñêâàíèÿ;
     (3) Ïîçíàâàíå íà àâèàöèîííèòå ðåãëàìåíòè, ñâúðçàíè ñ ÷ëåíîâåòå íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ è ðîëÿòà íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
     (4) Îñíîâíè ïîçíàíèÿ çà ñúîòâåòíàòà àâèàöèîííà òåðìèíîëîãèÿ, òåîðèÿ íà
ïîëåòà, ðàçïðåäåëåíèå íà ïúòíèöèòå, ìåòåîðîëîãèÿ è çîíèòå íà åêñïëîàòàöèÿ;
     (5) Èíñòðóêòàæ ïðåäè ïîëåòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è ïðåäîñòàâÿíå íà
íåîáõîäèìàòà èíôîðìàöèÿ çà áåçîïàñíîñò ïî îòíîøåíèå íà íåãîâèòå ñïåöèôè÷íè
çàäúëæåíèÿ;
     (6) Âàæíîñòòà îò îñèãóðÿâàíå ñúîòâåòíàòà äîêóìåíòàöèÿ è íàðú÷íèöè äà ñå
àêòóàëèçèðàò â ñúîòâåòñòâèå ñ èçìåíåíèÿòà, êîèòî ñå îñèãóðÿâàò îò îïåðàòîðà;
     (7) Âàæíîñòòà îò îïðåäåëÿíå êîãà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ èìàò
ïðàâîòî è îòãîâîðíîñòòà äà çàïî÷íàò åâàêóàöèÿ èëè äðóãè àâàðèéíè ïðîöåäóðè;
     (8) Âàæíîñòòà íà çàäúëæåíèÿòà, ñâúðçàíè ñ áåçîïàñíîñòòà è îòãîâîðíîñòèòå
è íåîáõîäèìîñòòà äà ñå ðåàãèðà áúðçî è åôåêòèâíî ïðè èçâúíðåäíè ñèòóàöèè.
     (i) Óïðàâëåíèå íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà (CRM). [Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè CRM îáó÷åíèåòî äà óäîâëåòâîðÿâà ñëåäíîòî:
     (1) Âúâåæäàù CRM êóðñ:
     (i) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å
ïðåìèíàë âúâåæäàù CRM êóðñ, ïðåäè çà ïúðâè ïúò äà áúäå íàçíà÷åí äà ðàáîòè
êàòî ÷ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ. Êàáèíåí ñúñòàâ, êîéòî âå÷å ðàáîòè êàòî êàáèíåí
ñúñòàâ â òúðãîâñêèòå âúçäóøíè ïðåâîçè è êîéòî ïðåäè òîâà íå å ïðåìèíàë
âúâåæäàù êóðñ, òðÿáâà äà çàâúðøè âúâåæäàù CRM êóðñ ïî âðåìåòî íà ñëåäâàùîòî
èçèñêâàíî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå è/èëè ïðîâåðêà.
     (ii) Åëåìåíòèòå íà îáó÷åíèå â Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
1.1005/1.1010/1.1015 Òàáëèöà 1, êîëîíà (à) òðÿáâà äà áúäàò âêëþ÷åíè äî
íèâîòî, êîåòî ñå èçèñêâà îò êîëîíà (b), Âúâåæäàù CRM êóðñ;
     (iii) Âúâåæäàùèÿò CRM êóðñ òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåí ñ íàé-ìàëêî åäèí CRM
èíñòðóêòîð, ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.]
     [Èçì. 7, 01.09.04; Èçì. 10, 01.03.06, Èçì. 11, 01.08.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010
     Ïðåïîäãîòîâêà è îáó÷åíèå çà ðàçëèêè
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010/1.1015[ )]
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020[ )]
     (a) Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Ïðåïîäãîòîâêàòà è îáó÷åíèåòî çà ðàçëèêè äà ñå ïðîâåæäà îò ïîäõîäÿù
êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë,
     (2) Ïî âðåìå íà ïðåïîäãîòîâêàòà è îáó÷åíèåòî çà ðàçëèêè, îáó÷åíèåòî äà å
íà ôèêñèðàíî ìÿñòî, äà ñå èçâàæäàò è èçïîëçâàò âñè÷êè àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè
ñðåäñòâà, êîèòî ñå íîñÿò íà ñàìîëåòà, êàêòî è äà ñå èçïîëçâàò âñè÷êè îáè÷àéíè
è àâàðèéíè ïðîöåäóðè, ñâúðçàíè ñ òèïà, âàðèàíòà è êîíôèãóðàöèÿ íà ñàìîëåòà,
êîéòî ñå åêñïëîàòèðà.
     (b) Îáó÷åíèå ïðè ïîæàð è äèì. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Çà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å ïðîâåäåíî ïðàãìàòè÷íî è
äåéñòâèòåëíî îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíåòî íà öÿëîòî îáîðóäâàíå çà áîðáà ñ ïîæàð,
âêëþ÷èòåëíî ñ ïðåäïàçíè äðåõè, òàêèâà êàòî òåçè, êîèòî ñå ïðåâîçâàò íà
ñàìîëåòà. Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     (i) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ïîãàñÿâà ïîæàð, õàðàêòåðåí çà
èíòåðèîðà íà ñàìîëåò, ñ èçêëþ÷åíèå ÷å â ñëó÷àé íà ïîæàðîãàñèòåëè ñ õàëîí,
ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò àëòåðíàòèâíè ãàñÿùè àãåíòè.
     (ii) Ïîñòàâÿíåòî è èçïîëçâàíåòî íà ïðåäïàçâàùî îáäèøâàùî îáîðóäâàíå îò
âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ â çàòâîðåíà, ñèìóëèðàíî èçïúëíåíà ñ äèì ñðåäà.
     (c) Ïðèâåæäàíå â äåéñòâèå íà âðàòè è èçõîäè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè:
     (1) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ïðèâåæäà â äåéñòâèå è äåéñòâèòåëíî
äà îòâàðÿ âñè÷êè íîðìàëíè è àâàðèéíè èçõîäè çà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöèòå â
ñàìîëåòà èëè ñúîòâåòíèòå òðåíèðîâú÷íè ïðèñïîñîáëåíèÿ; è
     (2) Äåìîíñòðèðàíå íà ïðèâåæäàíå â äåéñòâèå íà âñè÷êè äðóãè èçõîäè, êàòî
ïðîçîðåöà íà ïèëîòñêà êàáèíà íà ñàìîëåòà.
     (d) Îáó÷åíèå çà ïúðçàëÿíå ïðè åâàêóàöèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ åêèïàæ äà ñïóñêà åâàêóàöèîííàòà ïúðçàëêà îò
âèñî÷èíà, ïðåäñòàâëÿâàùà ïðàãîâàòà âèñî÷èíàòà íà ãëàâíàòà ïàëóáà íà ñàìîëåòà.
     (2) Ïúðçàëêàòà äà å ïðèãîäåíà çà ñàìîëåòà, èëè çà ñúîòâåòíîòî
òðåíèðîâú÷íî ïðèñïîñîáëåíèå.
     (e) Ïðîöåäóðè çà åâàêóàöèÿ è äðóãè èçâúíðåäíè ñèòóàöèè. Îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Îáó÷åíèåòî çà èçâúíðåäíè ñèòóàöèè äà âêëþ÷âà ðàçïîçíàâàíåòî íà
ïëàíèðàíè èëè íåïëàíèðàíè åâàêóàöèè íà çåìÿ èëè âúâ âîäà. Òîâà îáó÷åíèå
òðÿáâà äà âêëþ÷âà ðàçïîçíàâàíå êîãà èçõîäèòå ñà íåèçïîëçâàåìè èëè êîãà
åâàêóàöèîííîòî îáîðóäâàíå å íåãîäíî çà óïîòðåáà; è
     (2) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å îáó÷åí äà ñå ñïðàâÿ ñúñ ñëåäíîòî:
     (i) Ïðè ïîæàð ïî âðåìå íà ïîëåò, ñ èçêëþ÷èòåëíî àêöåíòèðàíå âúðõó
îïðåäåëÿíå íà äåéñòâèòåëíèÿ èçòî÷íèê íà ïîæàðà;
     (ii) Òåæêà âúçäóøíà òóðáîëåíöèÿ;
     (iii) Âíåçàïíà äåêîìïðåñèÿ, âêëþ÷âàùà ïîñòàâÿíå íà ïðåíîñèìîòî
êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå íà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ; è
     (iv) Äðóãè èçâúíðåäíè ñèòóàöèè ïî âðåìå íà ïîëåò.
     (f) Êîíòðîë íà òúëïàòà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îáó÷åíèå â
ïðàêòè÷íèòå àñïåêòè íà êîíòðîëà íà òúëïàòà ïðè ðàçëè÷íè èçâúíðåäíè ñèòóàöèè,
êàêòî å ïðèëîæèìî çà òèïà ñàìîëåò.
     (g) Ëèøàâàíå ïèëîòà îò ïðàâà (âúçïðåïÿòñòâàíå íà ïèëîòà). Îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà îñèãóðè, îñâåí àêî ìèíèìàëíèÿò ëåòàòåëåí åêèïàæ å ïîâå÷å îò 2 ëèöà,
âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å îáó÷åí [â ïðîöåäóðà çà ëèøàâàíå ïèëîòà îò
ïðàâà (âúçïðåïÿòñòâàíå íà ïèëîòà) è äà ðàáîòè ñ ìåõàíèçìèòå íà ñåäàëêàòà è
êîëàíèòå. Òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíå íà êèñëîðîäíèòå
ñèñòåìè çà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è èçïîëçâàíåòî íà êîíòðîëíèòå ñïèñúöè
íà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ÷ðåç ïðàêòè÷åñêî äåìîíñòðèðàíå, êîåòî ñå
èçèñêâà îò SOP íà îïåðàòîðèòå.]
     (h) Àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè ñðåäñòâà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè
÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å ïðåìèíàë ïðàêòè÷åñêî îáó÷åíèå è äåìîíñòðèðàíå íà
ðàçïîëîæåíèåòî è èçïîëçâàíåòî íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà, âêëþ÷âàùî
ñëåäíîòî:
     (1) Ïúðçàëêè, è êúäåòî ñå íîñÿò íåñàìîïîääúðæàùè ñå ïúðçàëêè,
èçïîëçâàíåòî íà âñè÷êè âúæåòà.
     (2) Ñïàñèòåëíè ñàëîâå è ïúðçàëÿùè ñå ñàëîâå, âêëþ÷âàùè îáîðóäâàíåòî,
ïðèêðåïåíî êúì è/èëè íîñåíî â ñàëà;
     (3) Ñïàñèòåëíè æèëåòêè, áåáåøêè ñïàñèòåëíè æèëåòêè è ôëîòàöèîííè ïàëòà;
     (4) Ïàäàùèòå êèñëîðîäíè ñèñòåìè;
     (5) Êèñëîðîä çà ïúðâà ïîìîù;
     (6) Ïîæàðîãàñèòåëè;
     (7) Ïîæàðíà áðàäâà èëè æåëåçåí ëîñò;
     (8) Èçâúíðåäíè ñâåòëèíè, âêëþ÷âàùî ôåíåð÷åòà;
     (9) Îáîðóäâàíå çà êîìóíèêàöèÿ, âêëþ÷âàùî ìåãàôîíè;
     (10) Ïàêåòè çà îöåëÿâàíå, âêëþ÷âàùè òÿõíîòî ñúäúðæàíèå;
     (11) Ïèðîòåõíèêè (äåéñòâèòåëíè èëè ïðåäñòàâèòåëíè ñúîðúæåíèÿ);
     (12) Ïðèíàäëåæíîñòè çà ïúðâà ïîìîù, òÿõíîòî ñúäúðæàíèå è îáîðóäâàíå çà
ñïåøíà ìåäèöèíñêà ïîìîù; è
     (13) Äðóã àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè ñðåäñòâà â ñàëîíà èëè ñèñòåìè, êúäåòî å
ïðèëîæèìî.
     (i) Èíñòðóêòàæ íà ïúòíèöè/äåìîíñòðàöèè çà áåçîïàñíîñò. Îïåðàòîðúò òðÿáâà
äà îñèãóðè ïðîâåæäàíå íà îáó÷åíèå çà ïîäãîòîâêà íà ïúòíèöèòå çà îáè÷àéíè è
èçâúíðåäíè ñèòóàöèè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.285.
     (j) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïîäõîäÿùè èçèñêâàíèÿ íà JAR-OPS
äà ñà âêëþ÷åíè â îáó÷åíèåòî íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     (k) Óïðàâëåíèå íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ïðåìèíàâà îïåðàòîðñêè êóðñ íà
îáó÷åíèå CRM, êîåòî ïîêðèâà åëåìåíòèòå çà ïîäãîòîâêà, ïîñî÷åíè â Ïðèëîæåíèå 2
êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015 Òàáëèöà 1, êîëîíà (à) äî íåîáõîäèìîòî íèâî â
êîëîíà (c) ïðåäè ïðåäïðèåìàíåòî íà ïîñëåäâàù CRM êóðñ çà ñïåöèôè÷íèÿ òèï
ñàìîëåò è/èëè ïåðèîäè÷íèÿ êóðñ íà îáó÷åíèå CRM.
     (2) Êîãàòî ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ïðåìèíå ïðåïîäãîòîâêà íà äðóã òèï
ñàìîëåò, åëåìåíòèòå çà ïîäãîòîâêà, ïîñî÷åíè â Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
1.1005/1.1010/1.1015 Òàáëèöà 1, êîëîíà (à) òðÿáâà äà áúäàò ïîêðèòè äî
íåîáõîäèìîòî íèâî â êîëîíà (d), CRM çà ñïåöèôè÷íèÿ òèï ñàìîëåò.
     (3) CRM Îïåðàòîðñêèÿò êóðñ íà îáó÷åíèå CRM è CRM çà ñïåöèôè÷íèÿ òèï
ñàìîëåò òðÿáâà äà áúäàò ïðîâåæäàíè ñ íàé-ìàëêî åäèí CRM èíñòðóêòîð, ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 11, 01.08.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1015
     Ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010/1.1015[ )]
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1015/1.1020[ )]
     [( ] Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020[ )]
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå äà ñå ïðîâåæäà îò
ïîäõîäÿù êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë;
     (b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñåêè 12 êàëåíäàðíè ìåñåöà ïðîãðàìàòà
çà ïðàêòè÷åñêî îáó÷åíèå äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     (1) Àâàðèéíè ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè îòñòðàíÿâàíå íà ïèëîòà;
     (2) Åâàêóàöèîííè ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè òåõíèêè çà êîíòðîë íà òúëïàòà;
     (3) Èíñòðóìåíò çà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ åêèïàæ, çà äà îòâàðÿ íîðìàëíè è
àâàðèéíè èçõîäè çà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöèòå;
     (4) Ðàçïîëîæåíèåòî è áîðàâåíåòî ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà,
âêëþ÷âàùè êèñëîðîäíè ñèñòåìè, è îáëè÷àíå íà ñïàñèòåëíè æèëåòêè íà âñåêè ÷ëåí
íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, ïðåíîñèìî êèñëîðîäíî è ïðåäïàçâàùî îáäèøâàùî îáîðóäâàíå
(PBE).
     (5) Ïúðâà ïîìîù è ñúäúðæàíèå íà ïðèíàäëåæíîñòèòå çà ïúðâà ïîìîù.
     (6) Ïîäðåæäàíå íà ïðåäìåòè â ñàëîíà;
     (7) Ïðîöåäóðè çà ñèãóð íîñò;
     (8) Ïðåãëåä íà èíöèäåíòè è çëîïîëóêè; è
     (9) Óïðàâëåíèå íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà. [Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
åäíî CRM îáó÷åíèå äà óäîâëåòâîðÿâà ñëåäíîòî:
     (i) Åëåìåíòèòå íà îáó÷åíèå â Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
1.1005/1.1010/1.1015 Òàáëèöà 1, êîëîíà (à) òðÿáâà äà áúäàò ïîêðèòè â ðàìêèòå
íà 3-ãîäèøåí öèêúë äî íåîáõîäèìîòî íèâî â êîëîíà (å), Ãîäèøíî ïåðèîäè÷íî CRM
îáó÷åíèå.
(ii) Äåôèíèðàíåòî è îñúùåñòâÿâàíåòî íà òàçè ó÷åáíà ïðîãðàìà òðÿáâà äà
áúäå ðúêîâîäåíî îò CRM èíñòðóêòîð, ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
(iii) Êîãàòî ñå ïðîâåæäà CRM îáó÷åíèå ñúñ ñàìîñòîÿòåëíè ìîäóëè, òî
òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî ñ íàéìàëêî åäèí CRM èíñòðóêòîð, ÷ëåí íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ.]
(c) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè íà èíòåðâàëè, íåïðåâèøàâàùè 3 ãîäèíè,
ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå äà âêëþ÷âà ñúùî:
(1) Ïðèâåæäàíåòî â äåéñòâèå è äåéñòâèòåëíîòî îòâàðÿíå íà âñè÷êè íîðìàëíè
è àâàðèéíè èçõîäè çà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöè â ñàìîëåò èëè òðåíàæîðíî
ñúîðúæåíèå;
(2) Äåìîíñòðàöèÿ íà ïðèâåæäàíåòî â äåéñòâèå íà âñè÷êè èçõîäè, âêëþ÷âàùè
ïðîçîðåöà íà ïèëîòñêà êàáèíà;
(3) Íà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ å äàäåíî ïðàãìàòè÷íî è ïðàêòè÷åñêî
îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíåòî íà âñè÷êè ïîæàðîãàñÿùè ñðåäñòâà, âêëþ÷âàùè ïðåäïàçíè
äðåõè, ïîäîáíè íà òåçè, êîèòî ñå ïðåâîçâàò â ñàìîëåòà. Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà
äà âêëþ÷âà:
(i) Âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà ãàñè ïîæàð, õàðàêòåðåí çà èíòåðèîðà
íà ñàìîëåò, ñ èçêëþ÷åíèå, ÷å ïðè ïîæàðîãàñèòåëè ñ õàëîí ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò
àëòåðíàòèâíè ãàñÿùè àãåíòè; è
(ii) Ïîñòàâÿíå è èçïîëçâàíå íà ïðåäïàçâàùî îáäèøâàùî îáîðóäâàíå îò âñåêè
÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ â çàòâîðåíà, ñèìóëèðàíî èçïúëíåíà ñ äèì ñðåäà.
(4) Èçïîëçâàíå íà ïèðîòåõíèêè (äåéñòâèòåëíè èëè ïðåäñòàâèòåëíè
ñúîðúæåíèÿ); è
(5) Äåìîíñòðàöèÿ çà èçïîëçâàíåòî íà ñïàñèòåëíè ñàëîâå è ïëúçãàùè ñàëîâå,
êúäåòî å ïðèãîäåíî.
[(6) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè, îñâåí êîãàòî ìèíèìàëíèÿò ëåòàòåëåí
åêèïàæ å ïîâå÷å îò äâå ëèöà, âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ äà å îáó÷åí â
ïðîöåäóðà çà îòñòðàíÿâàíå íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è êàê äà äåéñòâà ñ
ìåõàíèçìèòå íà ñåäàëêèòå è êîëàíèòå. Òðÿáâà äà áúäå ïðîâåäåíî îáó÷åíèå çà
èçïîëçâàíå íà êèñëîðîäíèòå ñèñòåìè çà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è
èçïîëçâàíåòî íà êîíòðîëíèòå ñïèñúöè íà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ÷ðåç
ïðàêòè÷åñêî äåìîíñòðèðàíå, êîåòî ñå èçèñêâà îò SOP íà îïåðàòîðèòå.]
(d) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïîäõîäÿùè JAR-OPS èçèñêâàíèÿ äà
ñà âêëþ÷åíè â îáó÷åíèåòî íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
([Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð.10, 01.03.06;
Êîð. 11, 01.08.06]
Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015

     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1020 Îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå
     Âèæ IEM îò Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/ 1.1010/1.1015/1.1020 -
ìåòîäè çà îáó÷åíèå
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îïðåñíèòåëíîòî îáó÷åíèå äà ñå ïðîâåæäà
îò ïîäõîäÿùè êâàëèôèöèðàíè ëèöà è çà âñåêè ÷ëåí íà êàáèíåí åêèïàæ, âêëþ÷âà
íàé-ìàëêî ñëåäíîòî:
     (1) Èçâúíðåäíè ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè îòñòðàíÿâàíå íà ïèëîòà;
     (2) Èçâúíðåäíè ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè òåõíèêè çà êîíòðîë íà òúëïàòà;
     (3) Ïðèâåæäàíå â äåéñòâèå è äåéñòâèòåëíîòî îòâàðÿíå íà âñè÷êè íîðìàëíè è
àâàðèéíè èçõîäè çà åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöè â ñàìîëåò èëè ïîäõîäÿùî ñúîðúæåíèå çà
îáó÷åíèå;
     (4) Äåìîíñòðàöèÿ íà ïðèâåæäàíåòî â äåéñòâèå íà âñè÷êè èçõîäè, âêëþ÷âàùè
ïðîçîðåöà íà ïèëîòñêàòà êàáèíà;
     (5) Ðàçïîëîæåíèåòî è áîðàâåíåòî ñ àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà,
âêëþ÷âàùî êèñëîðîäíè ñèñòåìè, è îáëè÷àíå íà ñïàñèòåëíè æèëåòêè, ïîñòàâÿíå íà
ïðåíîñèìî êèñëîðîäíî è ïðåäïàçâàùî îáäèøâàùî îáîðóäâàíå.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Èçì. 3, 01.12.01; Èçì. 10, 01.03.06; Êîð. 11, 01.08.06]
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË P - ÐÚÊÎÂÎÄÑÒÂÀ, ÄÍÅÂÍÈÖÈ È ÇÀÏÈÑÈ
      JAR-OPS 1.1040 Îáùè ïðàâèëà çà ðúêîâîäñòâàòà ïî åêñïëîàòàöèÿ
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà ñúäúðæà âñè÷êè
èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèÿ, íåîáõîäèìè íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë çà
èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèÿòà ìó.
     (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñúäúðæàíèåòî íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ,
âêëþ÷èòåëíî âñè÷êè èçìåíåíèÿ è ïðîìåíè äà íå ïðîòèâîðå÷àò íà ñúùíîñòòà è
óñëîâèÿòà, ñúäúðæàùè ñå â ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð (CAO) èëè â
êîéòî è äà å äðóã ïðèëàãàí ðåãëàìåíò, è äà ñà ïðèåìëèâè èëè óòâúðäåíè (êúäåòî
å ïðèëîæèìî) îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (c) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçãîòâè Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ íà
àíãëèéñêè åçèê, îñâåí àêî äðóãî óñëîâèå íå å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ èëè çàïèñàíî â íàöèîíàëíàòà íîðìàòèâíà óðåäáà. Â äîïúëíåíèå
îïåðàòîðúò ìîæå äà ïðåâåäå è äà èçïîëçâà òîâà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
èëè ÷àñò îò íåãî íà äðóã åçèê (Âèæ IEM OPS 1.1040(c).
     (d) Aêî ñå íàëîæè îïåðàòîðúò äà èçãîòâè íîâî Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ
èëè ÷àñòè/òîìîâå îò íåãî, òðÿáâà äà ñå ñïàçè Ïîäïàðàãðàô (c). Âúâ âñè÷êè
äðóãè ñëó÷àè îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçè Ïîäïàðàãðàô (c) ïî-ãîðå âúçìîæíî
íàéñêîðî è íå ïî-êúñíî îò 1 äåêåìâðè 2000.
     (e) Îïåðàòîðúò ìîæå äà èçäàäå Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ â îòäåëíè
÷àñòè.
     (f) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà öåëèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë äà èìà ëåñåí
äîñòúï äî îíåçè ÷àñòè îò Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ, îòíàñÿùè ñå äî íåãîâèòå
çàäúëæåíèÿ.
     (g) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà ñå äîïúëâà è
ïðîìåíÿ, òàêà ÷å èíôîðìàöèÿòà è èíñòðóêöèèòå, ñúäúðæàùè ñå â íåãî, äà ñà
àêòóàëíè. Îïåðàòîðúò ðàçðàáîòâà ñèñòåìà çà óâåäîìÿâàíå íà åêñïëîàòàöèîííèÿ
ïåðñîíàë çà âñè÷êè äîïúëíåíèÿ è ïðîìåíè, êîèòî ñå îòíàñÿò äî íåãîâèòå
çàäúëæåíèÿ.
     (h) Âñåêè ïðèòåæàòåë íà Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ, èëè ÷àñò îò íåãî,
òðÿáâà äà ãî ïîäíîâÿâà ñ äîïúëíåíèÿòà è ïðîìåíèòå, ïðåäîñòàâÿíè îò îïåðàòîðà.
     (i) Îïåðàòîðúò ïðåäîñòàâÿ íà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìíèñòðàöèÿ êîïèå îò
Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ, êàêòî è îò ïëàíèðàíèòå äîïúëíåíèÿ è èçìåíåíèÿ
ïðåäè äàòàòà íà òÿõíîòî âëèçàíå â ñèëà. Êîãàòî ïðîìåíèòå ñå îòíàñÿò äî ÷àñò
îò Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ, êîÿòî ïîäëåæè íà îäîáðåíèå â ñúîòâåòñòâèå ñ
JAR-OPS, ïúðâî ñå òúðñè îäîáðåíèå è ñëåä òîâà ñå ïðèñòúïâà êúì âêëþ÷âàíå íà
ïðîìåíèòå.
Êîãàòî ñà íåîõîäèìè íåçàáàâíè èçìåíåíèÿ èëè ïðîìåíè â èíòåðåñ íà
áåçîïàñíîñòòà, òå ìîãàò äà ñå ïóáëèêóâàò è ïðèëîæàò íåçàáàâíî, ïðè óñëîâèå ÷å
å ïîäàäåíî çàÿâëåíèå çà âñÿêî íåîáõîäèìî çàÿâëåíèå.
     (j) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âêëþ÷âà âñè÷êè äîïúëíåíèÿ è ïðîìåíè, èçèñêâàíè
îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     (ê) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà èíôîðìàöèÿòà âçåòà îò îäîáðåíè äîêóìåíòè è
âñÿêàêâè äîïúëíåíèÿ îò òàêèâà îäîáðåíè äîêóìåíòè äà å êîðåêòíî îòðàçåíà â
Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ è Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà íå ñúäúðæà
ïðîòèâîðå÷èâà íà òàçè èíôîðìàöèÿ. Òîâà èçèñêâàíå îáà÷å íå ïðå÷è íà îïåðàòîðà
äà èçïîëçâà ïî-êîíñåðâàòèâíè äàííè è ïðîöåäóðè.
     (l) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñúäúðæàíèåòî íà Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà
å ïðåäñòàâåíî â ëåñíà çà ïîëçâàíå ôîðìà.
     (m) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ðàçðåøè íà îïåðàòîðà äà
ïðåäñòàâè Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ èëè ÷àñò îò íåãî âúâ ôîðìà, ðàçëè÷íà îò
îòïå÷àòâàíå íà õàðòèÿ. Â òåçè ñëó÷àè òðÿáâà äà ñå îñèãóðè ïðèåìëèâî íèâî íà
äîñòúïíîñò, èçïîëçâàåìîñò è ñèãóðíîñò.
     (n) Èçïîëçâàíåòî íà ñúêðàòåíî Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ íå îñâîáîæäàâà
àâèàöèîííèÿ îïåðàòîð îò èçèñêâàíèÿòà íà JAR-ÎPS 1.130
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 7, 01.09.04]
     JAR-OPS 1.1045 Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ - ñòðóêòóðà è ñúäúðæàíèå
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045)
     (Âèæ AMC OPS 1.1045)
     (1) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà èìà
ñëåäíàòà îñíîâíà ñòðóêòóðà:
      ×àñò À - Îáùè/îñíîâíè ïîëîæåíèÿ; òàçè ÷àñò îáõâàùà âñè÷êè
åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è èíñòðóêöèè, êîèòî íå ñå îòíàñÿò çà êîíêðåòåí òèï
ñàìîëåòè, íî ñà íåîáõîäèìè çà áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ;
      ×àñò Â - Âúïðîñè ïî åêñïëîàòàöèÿòà íà ñàìîëåòèòå; òàçè ÷àñò ñúäúðæà
âñè÷êè èíñòðóêöèè è ïðîöåäóðè, ñâúðçàíè ñ åêñïëîàòàöèÿòà íà êîíêðåòåí òèï
ñàìîëåòè, íåîáõîäèìè çà òÿõíàòà áåçîïàñíà åêñïëîàòàöèÿ îò îïåðàòîðà; òóê ñå
îò÷èòàò âñÿêàêâè ðàçëèêè ìåæäó îòäåëíèòå òèïîâå, âàðèàíòè èëè îòäåëíè
ñàìîëåòè, êîèòî ñå èçïîëçâàò îò îïåðàòîðà.
      ×àñò Ñ - Èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèÿ çà ìàðøðóòè è ëåòèùà; òàçè ÷àñò ñúäúðæà
âñè÷êè èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèÿ, íåîáõîäèìè çà äåéíîñòòà â îïðåäåëåíè çîíè;
      ×àñò D - Îáó÷åíèå; òàçè ÷àñò ñúäúðæà âñè÷êè èíñòðóêöèè çà ïîäãîòîâêà íà
ïåðñîíàëà çà áåçîïàñíà åêñïëîàòàöèÿ.
      (b) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñúäúðæàíèåòî íà Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà
ñúîòâåòñòâà íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045 è äà ñå îòíàñÿ çà çîíàòà è
òèïà íà åêñïëîàòàöèÿ.
     (c) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïîäðîáíàòà ñòðóêòóðà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ äà å ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. (Âèæ IEM
OPS 1.1045(c).)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     JAR-OPS 1.1050 Ðúêîâîäñòâî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà ïîääúðæà àêòóàëíî, îäîáðåíî Ðúêîâîäñòâî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ èëè åêâèâàëåíòåí äîêóìåíò çà âñåêè òèï ñàìîëåò, êîéòî
åêñïëîàòèðà.
     JAR-OPS 1.1055 Äíåâíèê çà ïîëåòà
     (a) Îïåðàòîðúò âêëþ÷âà ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ çà âñåêè ïîëåò ïîä ôîðìàòà íà
äíåâíèê çà ïîëåòà:
     1. ðåãèñòðàöèÿ íà ñàìîëåòà;
     2. äàòà;
     3. èìåíàòà íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà;
     4. îïðåäåëåíè çàäúëæåíèÿ íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà;
     5. ëåòèùåòî çà èçëèòàíå;
     6. ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå;
     7. âðåìåòî çà èçëèòàíå (âðåìå íà íà÷àëîòî íà ðóëèðàíåòî);
     8. âðåìåòî çà êàöàíå (âðåìå íà çàâúðøâàíå íà ðóëèðàíåòî;
     9. ïîëåòíîòî âðåìå;
     10. åñòåñòâîòî íà ïîëåòà;
     11. ïðåäâèäåíî ìÿñòî çà äîêëàäà çà èíöèäåíòè (àêî èìà);
     12. ïîäïèñà íà êîìàíäèðà èëè ðàâíîñòîéíî (Âèæ IEM OPS 1.1055 (a)(12))
     (b) Ñ ðàçðåøåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îïåðàòîðúò ìîæå äà
íå âîäè äíåâíèê çà ïîëåòà èëè îòäåëíè ÷àñòè îò íåãî, ïðè óñëîâèå ÷å
íåîáõîäèìàòà èíôîðìàöèÿ ñå ñúäúðæà â äðóã äîêóìåíò. (Âèæ IEM OPS 1.1055(b))
     (c) Îïåðàòîðúò å îòãîâîðåí çàïèñèòå â äíåâíèêà çà ïîëåòà äà ñå íàíàñÿò
ðåäîâíî ñ òðàéíî ìàñòèëî.
     JAR-OPS 1.1060 Eêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà çà âñåêè ïîëåò åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí è
çàïèñèòå, êîèòî ñå ïðàâÿò â íåãî ïî âðåìå íà ïîëåò, äà âêëþ÷âàò ñëåäíèòå
åëåìåíòè:
     1. ðåãèñòðàöèÿ íà ñàìîëåòà;
     2. òèï è âàðèàíò íà ñàìîëåòà;
     3. äàòà íà ïîëåòà;
     4. èäåíòèôèêàöèîíåí íîìåð íà ïîëåòà;
     5. èìåíàòà íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà;
     6. âúçëîæåíèòå îòãîâîðíîñòè íà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     7. ëåòèùå çà èçëèòàíå;
     8. âðåìå íà èçëèòàíå (äåéñòâèòåëíîòî âðåìå íà íà÷àëîòî íà ðóëèðàíå,
èçëèòàíå îò ïèñòàòà);
     9. ëåòèùå çà êàöàíå (ïëàíèðàíî è äåéñòâèòåëíî);
     10. âðåìå íà êàöàíå (äåéñòâèòåëíî ïðèçåìÿâàíå è êðàé íà ðóëèðàíåòî);
     11. òèï åêñïëîàòàöèÿ (ETOPS, VFR, ïîëåò ñ ïðåáàçèðàíå è ò.í.);
     12. ìàðøðóò è íåãîâèòå ñåãìåíòè ñ ðàçñòîÿíèåòî ìåæäó òî÷êèòå, âðåìåòî è
êóðñîâåòå;
     13. ïëàíèðàíà êðåéñåðñêà ñêîðîñò è ïîëåòíîòî âðåìå ìåæäó òî÷êèòå;
èç÷èñëåíî è äåéñòâèòåëíî âðåìå âúâ âúçäóõà;
     14. áåçîïàñíè âèñî÷èíè è ìèíèìàëíè ïîëåòíè íèâà;
     15. ïëàíèðàíè âèñî÷èíè è ïîëåòíè íèâà;
     16. ðàç÷åò íà ãîðèâîòî (äàííè çà ïðîâåðêè íà ãîðèâîòî ïî âðåìå íà
ïîëåò);
     17. íàëè÷íî ãîðèâî íà áîðäà ïðè ïóñêàíå íà äâèãàòåëèòå;
     18. ðåçåðâíè ëåòèùà íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è êúäåòî å ïðèëîæèìî, çà èçëèòàíå
è ïî-ìàðøðóòà, âêëþ÷èòåëíî èíôîðìàöèÿ, èçèñêâàí â Ïîäïàðàãðàôè (12), (13),
(14), è (15) ïî-ãîðå;
     19. ïúðâîíà÷àëíî ðàçðåøåíèå ïî ÎÂÄ-ïîëåòåí ïëàí è ïîñëåäâàùî ïîâòîðíî
ðàçðåøåíèå;
     20. èç÷èñëåíèÿ âúâ âðúçêà ñ ïðåïëàíèðàíå ïî âðåìå íà ïîëåòà;
     21. íåîáõîäèìàòà ìåòåîðîëîãè÷íà èíôîðìàöèÿ.
     (2) Åêñïëîàòàöèîííèÿò ïîëåòåí ïëàí ìîæå äà íå ñúäúðæà ÷àñò îò
èíôîðìàöèÿòà, êîãàòî òàçè èíôîðìàöèÿ ñå ñúäúðæà â äðóãè äîêóìåíòè èëè äðóã
ïðèåìëèâ èçòî÷íèê èëè íå ñå îòíàñÿ çà òèïà åêñïëîàòàöèÿ.
     (c) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè îáðàçåöúò íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïîëåòåí
ïëàí è íà÷èíúò çà íåãîâîòî èçïîëçâàíå äà ñà îïèñàíè â Ðúêîâîäñòâî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.
     (d) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñè÷êè çàïèñè â åêñïëîàòàöèîííèÿ ïîëåòåí ïëàí
äà ñå íàíàñÿò ðåäîâíî ñ òðàéíî ìàñòèëî.
     JAR-OPS 1.1065 Ïåðèîäè çà ñúõðàíÿâàíå íà äîêóìåíòè
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñè÷êè äîêóìåíòè è çàïèñè, ñúäúðæàùè
åêñïëîàòàöèîííà è òåõíè÷åñêà èíôîðìàöèÿ çà âñåêè îòäåëåí ïîëåò, äà ñå
ñúõðàíÿâàò çà îïðåäåëåíèòå â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1065 ïåðèîäè îò
âðåìå.
     JAR-OPS 1.1070 Èçëîæåíèå çà óïðàâëåíèåòî íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà
îïåðàòîðà
     Oïåðàòîðúò òðÿáâà äà âîäè òåêóùî îäîáðåíî èçëîæåíèå çà óïðàâëåíèåòî íà
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, êàêòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.905
     [Êîð.12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1071 Òåõíè÷åñêè äíåâíèê íà ñàìîëåòà
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èìà Òåõíè÷åñêè äíåâíèê íà ñàìîëåòà, êàêòî ñå
èçèñêâà îò JAR-OPS 1.915
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045
     Ñúäúðæàíèå íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
     (Âèæ IÅM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà ñúäúðæà
ñëåäíîòî:
     A. ÎÁÙÈ/ÎÑÍÎÂÍÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
     0 ÀÄÌÈÍÈÑÒÐÀÖÈß È ÊÎÍÒÐÎË ÍÀ ÐÚÊÎÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈß
     0.1 Âúâåäåíèå
     (a) Çàÿâëåíèå, ÷å ðúêîâîäñòâîòî å ñúîáðàçåíî ñ âñè÷êè ïðèëîæèìè
ðàçïîðåäáè è óñëîâèÿòà íà ïðèëîæèìîòî Ñâèäåòåëñòâî çà âúçäóøåí îïåðàòîð.
     (b) Çàÿâëåíèå, ÷å Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ ñúäúðæà åêñïëîàòàöèîííè
èíñòðóêöèè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ñïàçâàò îò ñúîòâåòíèÿ ïåðñîíàë.
     (c) Ñïèñúê è êðàòêî îïèñàíèå íà ðàçëè÷íèòå ÷àñòè, òÿõíîòî ñúäúðæàíèå,
ïðèëîæèìîñò è óïîòðåáà.
     (d) Îáÿñíåíèÿ è äåôèíèöèè íà òåðìèíè è äóìè, íóæíè çà ïîëçâàíå íà
ðúêîâîäñòâîòî.
     0.2 Ñèñòåìà çà ïîïðàâêè è ðåäàêöèÿ
     (a) Äåòàéëè çà ëèöåòî (ëèöàòà), îòãîâîðíè çà èçäàâàíåòî è âêëþ÷âàíåòî íà
ïîïðàâêè è ðåäàêöèè.
     (b) Çàïèñè íà ïîïðàâêèòå è ðåäàêöèèòå è äàòè íà âúâåæäàíåòî èì è íà
âëèçàíåòî èì â ñèëà.
     (c) Çàÿâëåíèå, ÷å ðúêîïèñíèòå ðåäàêöèè è ïîïðàâêè íå ñà ðàçðåøåíè îñâåí
â ñèòóàöèè, èçèñêâàùè íåçàáàâíà ïðîìÿíà èëè ðåäàêöèÿ â èíòåðåñ íà
áåçîïàñíîñòòà.
     (d) Îïèñàíèå íà ñèñòåìàòà çà îòáåëÿçâàíå íà ñòðàíèöèòå è äàòèòå íà
âëèçàíå â ñèëà.
     (e) Ñïèñúê íà åôåêòèâíèòå ñòðàíèöè.
     (f) Àíîòàöèÿ íà ïðîìåíèòå (âúðõó òåêñòîâèòå ñòðàíèöè è äîêîëêîòî å
âúçìîæíî è âúðõó òàáëèöèòå è äèàãðàìèòå).
     (g) Âðåìåííè ðåäàêöèè.
     (h) Îïèñàíèå íà ñèñòåìà çà ðàçïðîñòðàíåíèå íà ðúêîâîäñòâà, ïîïðàâêè è
ðåäàêöèè.
     1 ÎÐÃÀÍÈÇÀÖÈß È ÎÒÃÎÂÎÐÍÎÑÒÈ
     1.1. Îðãàíèçàöèîííà ñòðóêòóðà. Îïèñàíèå íà îðãàíèçàöèîííàòà ñòðóêòóðà,
âêëþ÷èòåëíî îáùàòà îðãàíèçàöèîííà äèàãðàìà/ñõåìà íà äðóæåñòâîòî è
îðãàíèçàöèîííàòà äèàãðàìà/ñõåìà íà îòäåëà ïî åêñïëîàòàöèÿ. Ñõåìàòà íà
îðãàíèçàöèÿòà òðÿáâà äà ïîêàçâà îòíîøåíèÿòà ìåæäó åêñïëîàòàöèîííèÿ îòäåë è
äðóãèòå îòäåëè â äðóæåñòâîòî, â ÷àñòíîñò, ñóáîðäèíàöèÿòà è íà÷èíà íà
äîêëàäâàíå âúâ âñè÷êè ïîäðàçäåëåíèÿ, îòäåëè è äð., êîåòî å ñâúðçàíî ñ
áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòíèòå îïåðàöèè.
     1.2. Íîìèíèðàíè ëèöà çà îòäåëíèòå äëúæíîñòè. Èìåòî íà âñÿêî íîìèíèðàíî
ëèöå çà äàäåíà äëúæíîñò, îòãîâàðÿùî çà ïîëåòíèòå îïåðàöèè, ñèñòåìàòà çà
òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå, îáó÷åíèå íà åêèïàæà è íàçåìíèòå îïåðàöèè, êàêòî å
ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.175(i). Òðÿáâà äà ñå âêëþ÷è îïèñàíèå íà òåõíèòå
ôóíêöèè è îòãîâîðíîñòè.
     1.3. Îòãîâîðíîñòè è çàäúëæåíèÿ íà ðúêîâîäíèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë.
Îïèñàíèå íà çàäúëæåíèÿòà, îòãîâîðíîñòèòå è ïðàâîìîùèÿòà íà ðúêîâîäíèÿ
åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë, îòíàñÿùè ñå äî áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòíèòå îïåðàöèè
è ñïàçâàíåòî íà ïðèëîæèìèòå ðåãëàìåíòè.
     1.4. Ïðàâîìîùèÿ, çàäúëæåíèÿ è îòãîâîðíîñòè íà êîìàíäèðà. Çàÿâëåíèå,
îïðåäåëÿùî ïðàâîìîùèÿòà, çàäúëæåíèÿòà è îòãîâîðíîñòèòå íà êîìàíäèðà.
     1.5. Çàäúëæåíèÿ è îòãîâîðíîñòè íà äðóãèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà îñâåí
êîìàíäèðà.
      2. ÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÊÎÍÒÐÎË È ÍÀÄÇÎÐ
     2.1. Íàäçîð íà åêñïëîàòàöèÿòà îò îïåðàòîðà. Îïèñàíèå íà ñèñòåìàòà çà íàäçîð íà åêñïëîàòàöèÿòà îò îïåðàòîðà (Âèæ JAR-OPS 1.175(g)). Òî òðÿáâà äà
ïîêàçâà êàê ñå íàäçèðàâàò äåéñòâèÿòà ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòà è
êâàëèôèêàöèÿòà íà ïåðñîíàëà. Â ÷àñòíîñò òðÿáâà äà ñå îïèøàò ïðîöåäóðè,
ñâúðçàíè ñúñ ñëåäíèòå åëåìåíòè:
     (a) Âàëèäíîñò íà ñâèäåòåëñòâàòà è êâàëèôèêàöèèòå;
     (b) Êîìïåòåíòíîñò íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë; è
     (c) Êîíòðîë, àíàëèç è ñúõðàíÿâàíå íà çàïèñè, ïîëåòíè äîêóìåíòè,
äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ è äàííè.
     2.2. Ñèñòåìà çà îïîâåñòÿâàíå íà äîïúëíèòåëíè åêñïëîàòàöèîííè èíñòðóêöèè
è èíôîðìàöèÿ. Îïèñàíèå íà âñÿêàêâà ñèñòåìà çà îïîâåñòÿâàíå íà èíôîðìàöèÿ,
êîÿòî ìîæå äà áúäå îò îïåðàòèâíî åñòåñòâî, íî äîïúëíèòåëíà ñïðÿìî òàçè â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ. Òðÿáâà äà ñå ïîñî÷è ïðèëîæèìîñòòà íà òàçè
èíôîðìàöèÿ è îòãîâîðíîñòèòå çà îïîâåñòÿâàíåòî é.
     2.3. Ïðåäïàçâàíå îò çëîïîëóêè è ïðîãðàìà çà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòà.
Îïèñàíèå íà îñíîâíèòå àñïåêòè íà ïðîãðàìàòà çà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå.
     2.4. Îïåðàòèâåí êîíòðîë. Îïèñàíèå íà ïðîöåäóðèòå è îòãîâîðíîñòèòå, íóæíè
çà óïðàæíÿâàíå íà îïåðàòèâåí êîíòðîë ïî îòíîøåíèå íà áåçîïàñíîñòòà íà
ïîëåòèòå.
     2.5. Ïúëíîìîùèÿ íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Îïèñàíèå íà
ïúëíîìîùèÿòà íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è èíñòðóêöèè çà ëè÷íèÿ
ñúñòàâ êàê äà ñå óëåñíÿò ïðîâåðêèòå îò ñòðàíà íà ïåðñîíàëà íà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      3. ÑÈÑÒÅÌÀ ÇÀ ÊÀ×ÅÑÒÂÎ
     Îïèñàíèå íà ïðèåòàòà ñèñòåìà çà êà÷åñòâî, ñ âêëþ÷âàíå íàé-ìàëêî íà:
     (a) Ñòðàòåãèÿ çà ïîñòèãàíå íà êà÷åñòâî;
     (b) Îïèñàíèå íà îðãàíèçàöèÿòà íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî; è
     (c) Ðàçïðåäåëåíèå íà çàäúëæåíèÿòà è îòãîâîðíîñòèòå.
      4. ÑÚÑÒÀÂ ÍÀ ÅÊÈÏÀÆÀ
     4.1. Ñúñòàâ íà åêèïàæà. Îáÿñíåíèå íà ìåòîäà çà îïðåäåëÿíå íà ñúñòàâà íà
åêèïàæà êàòî ñå îò÷èòà ñëåäíîòî:
     (a) Òèïúò ñàìîëåò, êîéòî ñå èçïîëçâà;
     (b) Çîíàòà è òèïúò åêñïëîàòàöèÿ, êîÿòî ñå ïðåäïðèåìà;
     (c) Ôàçàòà íà ïîëåòà;
     (d) Èçèñêâàíèÿòà çà ìèíèìàëåí åêèïàæ è íàäëåæíî ïëàíèðàí ïåðèîä íà
ïîëåò;
     (e) Îïèò (îáù è çà òèïà), ñòàæ è êâàëèôèêàöèÿ íà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ;
     (f) Íàçíà÷àâàíåòî íà êîìàíäèðà è àêî å íóæíî ïîðàäè ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà
ïîëåòà, ïðîöåäóðèòå çà ïî÷èâêà íà êîìàíäèðà èëè äðóãè ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ.
     (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.940.)
     (g) Íàçíà÷àâàíåòî íà ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèíåí åêèïàæ è àêî å íåîáõîäèìî
ïîðàäè ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïîëåòà, ïðîöåäóðèòå çà ïî÷èâêà íà ñòàðøèÿ ÷ëåí íà
êàáèííèÿ åêèïàæ è âñÿêàêâè äðóãè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ åêèïàæ.
     4.2. Íàçíà÷àâàíå íà êîìàíäèð. Ïðàâèëàòà, ïðèëîæèìè çà íàçíà÷àâàíå íà
êîìàíäèð.
     4.3. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ. Èíñòðóêöèè ïî ïîåìàíåòî íà
êîìàíäâàíåòî â ñëó÷àé íà âúçïðåïÿòñòâàíå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
     4.4. Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï. Çàÿâëåíèå, ïîñî÷âàùî êîè
ñàìîëåòè ñà ñ÷èòàíè êàòî åäèí òèï çà öåëèòå íà:
     (a) Ãðàôèê íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ; è
     (b) Ãðàôèê íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
      5. ÈÇÈÑÊÂÀÍÈß ÇÀ ÊÂÀËÈÔÈÊÀÖÈß
     5.1. Îïèñàíèå íà íóæíèÿ ëèöåíç, îòìåòêè, êâàëèôèêàöèÿ/ êîìïåòåíòíîñò
(íàïð. çà ìàðøðóòè è ëåòèùà), îïèò, îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è ïîñëåäåí
ïðîôåñèîíàëåí ñòàæ çà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë ñ îãëåä èçïúëíåíèå íà
çàäúëæåíèÿòà ñè. Òðÿáâà äà ñå îò÷åòå òèïúò íà ñàìîëåòà, âèäúò íà
åêñïëîàòàöèÿòà è ñúñòàâúò íà åêèïàæà.
     5.2. Ëåòàòåëåí åêèïàæ
     (a) Êîìàíäèð.
     (b) Ïèëîò, ñìåíÿù êîìàíäèðà.
     (c) Âòîðè ïèëîò.
     (d) Ïèëîò ïîä íàáëþäåíèå.
     (e) Îïåðàòîð íà ïóëò çà óïðàâëåíèå íà áîðäîâèòå ñèñòåìè
     (f) Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò.
     5.3. Êàáèíåí ñúñòàâ.
     (a) Ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     (b) ×ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     (i) Íóæíè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     (ii) Äîïúëíèòåëåí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è äîïúëíèòåëåí ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ ïî âðåìå íà îïîçíàâàòåëíè ïîëåòè.
     (c) Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò.
     5.4. Ïåðñîíàë çà îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è íàäçîð.
     (a) Çà ïîëåòíèÿ åêèïàæ.
     (b) Çà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     5.5. Äðóã ïåðñîíàë ïî åêñïëîàòàöèÿòà
      6. ÇÄÐÀÂÍÈ ÏÐÅÄÏÀÇÍÈ ÌÅÐÊÈ ÇÀ ÅÊÈÏÀÆÀ
     6.1. Çäðàâíè ïðåäïàçíè ìåðêè çà åêèïàæà. Ñúîòâåòíèòå ðåãëàìåíòè è
èíñòðóêöèè êúì ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà îòíîñíî çäðàâåòî, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Àëêîõîë è äðóãè óïîéâàùè íàïèòêè;
     (b) Íàðêîòèöè;
     (c) Ëåêàðñòâà;
     (d) Ñúíîòâîðíè;
     (e) Ôàðìàöåâòè÷íè ïðåïàðàòè;
     (f) Èìóíèçàöèÿ;
     (g) Äúëáîêî ãìóðêàíå;
     (h) Êðúâîäàðÿâàíå;
     (i) Õðàíèòåëíè ïðåäïàçíè ìåðêè ïðåäè è ïî âðåìå íà ïîëåò;
     (j) Ñúí è ïî÷èâêà; è
     (k) Õèðóðãè÷íè îïåðàöèè.
      7. ÎÃÐÀÍÈ×ÅÍÈß ÍÀ ÂÐÅÌÅ ÇÀ ÏÎËÅÒ
     7.1. Îãðàíè÷åíèÿ íà âðåìå íà ïîëåò è äåæóðñòâî è èçèñêâàíèÿ çà ïî÷èâêà.
Ñõåìàòà, ðàçðàáîòåíà îò îïåðàòîðà ñúãëàñíî Ïîäðàçäåë Q (èëè ñúùåñòâóâàùè
íàöèîíàëíè èçèñêâàíèÿ äî ïðèåìàíåòî íà Ïîäðàçäåë Q).
     7.2. Ïðåâèøàâàíå íà îãðàíè÷åíèÿ çà âðåìå íà ïîëåò è äåæóðñòâî è/èëè
íàìàëÿâàíå íà ïåðèîäèòå çà ïî÷èâêà. Óñëîâèÿòà, ïî êîèòî ìîãàò äà ñå
ïðåâèøàâàò îãðàíè÷åíèÿòà çà âðåìå íà ïîëåò è äåæóðñòâî èëè íàìàëÿâàíå íà
ïåðèîäè íà ïî÷èâêà è ïðîöåäóðèòå çà äîêëàäâàíå íà òåçè ïðîìåíè.
      8. ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     8.1. Èíñòðóêöèè çà ïîäãîòîâêà íà ïîëåòà. Ñïîðåä ïðèëîæèìîòî çà
åêñïëîàòàöèÿòà:
     8.1.1. Ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåò. Îïèñàíèå íà ìåòîäà çà îïðåäåëÿíå è
ïðèëîæåíèå íà ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè íà ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ïðîöåäóðà çà óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè/ ïîëåòíè íèâà çà
VFR ïîëåòè; è
     (b) Ïðîöåäóðà çà óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíèòå íèâà íà âèñî÷èíà/ ïîëåòíè
íèâà çà IFR ïîëåòè.
     8.1.2. Êðèòåðèè [è îòãîâîðíîñòè] çà [îòîðèçàöèÿ çà ïîëçâàíå] íà ëåòèùà,
[îò÷èòàéêè ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíèÿ íà Ïîäðàçäåëè D,E,F, G,H,I è J.]
     8.1.3. Ìåòîäè çà óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëåí åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà
ëåòèùà. Ìåòîäúò çà óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà IFR
ïîëåòè ñïîðåä E. Òðÿáâà äà ñå îò÷åòàò ïðîöåäóðèòå çà îïðåäåëÿíå íà âèäèìîñòòà
è/èëè äàëå÷èíàòà íà âèäèìîñò íà ïèñòàòà è íà ïðèëîæèìîñòòà íà ôàêòè÷åñêà
âèäèìîñò íà ïèëîòèòå, ñúîáùàâàíàòà âèäèìîñò è ñúîáùàâàíàòà äàëå÷èíà íà
âèäèìîñò íà ïèñòàòà.
     8.1.4. Ìàðøðóòåí åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà VFR ïîëåòè èëè ÷àñòè íà VFR
ïîëåò è ïðè èçïîëçâàíå íà åäíîìîòîðíè ñàìîëåòè, èíñòðóêöèè çà èçáîð íà
ìàðøðóò ïî îòíîøåíèå íà íàëè÷èåòî íà ïîâúðõíîñòè, êîèòî ïîçâîëÿâàò áåçîïàñíî
ïðèíóäèòåëíî êàöàíå.
     8.1.5. Ïðåäñòàâÿíå è ïðèëîæåíèå íà ëåòèùåí è ìàðøðóòåí åêñïëîàòàöèîíåí
ìèíèìóì.
     8.1.6. Èíòåðïðåòàöèÿ íà ìåòåîðîëîãè÷íàòà èíôîðìàöèÿ. Îáÿñíèòåëåí
ìàòåðèàë ïî äåêîäèðàíå íà MET ïðîãíîçè è MET ñúîáùåíèÿ çà çîíàòà íà
åêñïëîàòàöèÿ, âêëþ÷èòåëíî èíòåðïðåòàöèÿ íà óñëîâíèòå èçðàçè.
     8.1.7. Îïðåäåëÿíå íà êîëè÷åñòâîòî ïðåâîçâàíî ãîðèâî, ìàñëî è âîäåí
ìåòàíîë. Ìåòîäèòå, ïî êîèòî ñå îïðåäåëÿò ïðåâîçâàíèòå êîëè÷åñòâà ãîðèâî,
ìàñëî è âîäåí ìåòàíîë, ñå îïðåäåëÿò è ñå íàáëþäàâàò â ïîëåò. Òàçè ñåêöèÿ
òðÿáâà äà âêëþ÷âà è èíñòðóêöèè ïî èçìåðâàíå è ðàçïðåäåëåíèå íà ïðåâîçâàíèòå
òå÷íîñòè íà áîðäà. Òàêèâà èíñòðóêöèè òðÿáâà äà îò÷èòàò åâåíòóàëíèòå
îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ìîãàò äà ñå ïîÿâÿò ïî âðåìå íà ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî
âúçìîæíîñòòà íà íîâî ïëàíèðàíå â ïîëåò è àâàðèÿ â åäèí èëè ïîâå÷å ñèëîâè
àãðåãàòè íà ñàìîëåòà. Ñèñòåìàòà çà ïîääðúæêà íà çàïèñèòå çà ãîðèâî è ìàñëî
ñúùî òðÿáâà äà ñå îïèøå.
     8.1.8. Ìàñà è öåíòðîâêà. Îáùèòå ïðèíöèïè çà ìàñà è öåíòðîâêà,
âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Äåôèíèöèè;
     (b) Ìåòîäè, ïðîöåäóðè è îòãîâîðíîñòè çà ïîäãîòîâêàòà è ïðèåìàíåòî íà
èç÷èñëåíèÿ çà ìàñàòà è öåíòðîâêàòà;
     (c) Ïîëèòèêàòà çà èçïîëçâàíå íà ñòàíäàðòíè è/èëè äåéñòâèòåëíè ìàñè;
     (d) Ìåòîäúò çà îïðåäåëÿíå íà ïðèëîæèìàòà ìàñà íà ïúòíèöè, áàãàæ è òîâàð;
     (e) Ïðèëîæèìèòå ìàñè íà ïúòíèöè, áàãàæ è òîâàð çà ðàçëè÷íèòå òèïîâå
îïåðàöèè è òèïîâå ñàìîëåòè;
     (f) Îáùè èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèè, íóæíè çà ïðîâåðêà íà ðàçëè÷íèòå
èçïîëçâàíè äîêóìåíòè òèïîâå ìàñà è áàëàíñ;
     (g) Ïðîöåäóðè çà ïðîìåíè â ïîñëåäíàòà ìèíóòà;
     (h) Ñïåöèôè÷íî òåãëî íà ãîðèâî, ìàñëî è âîäà ìåòàíîë; è
     (i) Ïîëèòèêà/ïðîöåäóðè çà ìåñòàòà çà ñÿäàíå.
     8.1.9. ATS Ïëàí ïîëåòåí ïëàí. Ïðîöåäóðè è îòãîâîðíîñòè çà ïîäãîòîâêàòà è
ïðåäñòàâÿíåòî íà ïîëåòíèÿ ïëàí íà ïîëåò íà ñëóæáèòå çà îáñëóæâàíå íà
âúçäóøíîòî äâèæåíèå. Ôàêòîðè çà îò÷èòàíå, âêëþ÷èòåëíî ïðåäñòàâÿíåòî íà
èíäèâèäóàëíè è ñòàíäàðòíè ïëàíîâå çà ïîëåò.
     8.1.10. Åêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí. Ïðîöåäóðè è îòãîâîðíîñòè çà
ïîäãîòîâêàòà è ïðèåìàíåòî íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí íà ïîëåò. Èçïîëçâàíåòî íà
åêñïëîàòàöèîíåí ïëàí íà ïîëåò òðÿáâà äà áúäå îïèñàíî ñ ïðèìåðè îò
èçïîëçâàíèòå ôîðìàòè íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí íà ïîëåò.
     8.1.11. Òåõíè÷åñêè äíåâíèê íà îïåðàòîðà íà ñàìîëåòà. Îòãîâîðíîñòèòå è
èçïîëçâàíåòî íà òåõíè÷åñêèÿ äíåâíèê íà îïåðàòîðà íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà áúäàò
îïèñàíè ñ ïðèìåðè çà èçïîëçâàíèÿ ôîðìàò.
     8.1.12. Ñïèñúê äîêóìåíòè, ôîðìóëÿðè è äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà
ñå íîñè íà áîðäà íà ñàìîëåòà.
     8.2. Èíñòðóêöèè íà îáñëóæâàíå íà çåìÿòà
     8.2.1. Ïðîöåäóðè íà ïðåçàðåæäàíå. Îïèñàíèå íà ïðîöåäóðèòå íà çàðåæäàíå ñ
ãîðèâî âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ìåðêè çà áåçîïàñíîñò ïî âðåìå íà ïðåçàðåæäàíå è èçòî÷âàíå íà ãîðèâî,
âêëþ÷èòåëíî êîãàòî APU å â äåéñòâèå èëè êîãàòî òóðáèííèÿò äâèãàòåë ðàáîòè è
ñïèðà÷êèòå íà âúçäóøíèòå âèòëà ñà âêëþ÷åíè;
     (b) Ïðåçàðåæäàíå è èçòî÷âàíå íà ãîðèâî ïðè êà÷âàíå íà áîðäà èëè ñëèçàíå
íà ïúòíèöè; è
     (c) Ïðåäïàçíè ìåðêè ñðåùó ñìåñâàíå íà ãîðèâà.
     8.2.2. [Ïðîöåäóðè çà áåçîïàñíîñò ïðè îáñëóæâàíå íà ñàìîëåò, ïúòíèöè è
òîâàðè]. Îïèñàíèå íà ïðîöåäóðèòå çà óïðàâëåíèå, êîèòî ùå ñå èçïîëçâàò ïðè
ðàçïðåäåëÿíå íà ìåñòàòà è êà÷âàíå è ñëèçàíå íà ïúòíèöè è ïðè òîâàðåíå è
ðàçòîâàðâàíå íà ñàìîëåòà. Ïî-íàòàòúøíè ïðîöåäóðè ïî ïîñòèãàíå íà
áåçîïàñíîñò, äîêàòî ñàìîëåòúò å íà ïåðîíà.
     Ïðîöåäóðèòå íà óïðàâëåíèå äà âêëþ÷âàò:
     (b) Ïðåâîç íà íåïðèåòè ïúòíèöè, äåïîðòèðàíè èëè àðåñòóâàíè;
     (c) Ðàçðåøåí ðàçìåð è òåãëî íà ðú÷íèÿ áàãàæ;
     (d) Òîâàðåíå è óêðåïâàíå íà ïðåäìåòèòå â ñàìîëåòà;
     (e) Ñïåöèàëíè òîâàðè è êëàñèôèêàöèÿ íà òîâàðíèòå îòñåöè;
     (f) Ïîçèöèîíèðàíå íà íàçåìíîòî îáîðóäâàíå;
     (g) Ðàáîòàòà íà âðàòèòå íà ñàìîëåòà;
     (h) Áåçîïàñíîñò íà ïåðîíà, âêëþ÷èòåëíî ïðåäïàçâàíå îò ïîæàð è íà çîíèòå
íà îïàñíîñò îò âçðèâ è âúçäóøíà ñòðóÿ;
     (i) Ïóñêàíå íà äâèãàòåëèòå, ïîòåãëÿíå îò ïåðîíà è ïðîöåäóðè ïî
ïðèñòèãàíå [âêëþ÷èòåëíî ïðîöåäóðè çà èçáóòâàíå è òåãëåíå];
     (j) Îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòè;
     (k) Äîêóìåíòè è ôîðìóëÿðè çà íàçåìíî îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòà; è
     (1) Ðàçíîðîäíî çàåìàíå íà ñåäàëêèòå â ñàìîëåòà.
     8.2.3. Ïðîöåäóðè íà îòêàç íà êà÷âàíå íà áîðäà. Ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå
ëèöàòà, êîèòî èçãëåæäàò èëè äåìîíñòðèðàò èëè èìàò ôèçè÷åñêà èíäèêàöèÿ, ÷å ñà
ïîä âëèÿíèåòî íà íàðêîòèöè, äà íå ñå êà÷âàò íà áîðäà. Íå ñå ïðèëàãà çà áîëíè
ëèöà ñ ïîäõîäÿù íàäçîð.
     8.2.4. Îáåçëåäÿâàíå è ïðîòèâîîáëåäÿâàíå íà çåìÿòà. Îïèñàíèå íà
ïðîöåäóðèòå çà ñàìîëåòè íà çåìÿòà ïî îáåçëåäÿâàíå è ïðîòèâîîáëåäÿâàíå. Ñëåäâà
äà ñå âêëþ÷àò â òÿõ îïèñàíèÿ íà òèïîâåòå è åôåêòèòå íà îáëåäÿâàíå è äðóãè
çàìúðñÿâàíèÿ íà ñàìîëåòèòå, äîêàòî ñà â ñòàöèîíàðíî ïîëîæåíèå, ïî âðåìå íà
äâèæåíèÿ ïî çåìÿòà è ïðè èçëèòàíå. Îñâåí òîâà òðÿáâà äà èìà îïèñàíèå íà
òèïîâåòå òå÷íîñòè, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ñîáñòâåíè èëè òúðãîâñêè íàçâàíèÿ;
     (b) Õàðàêòåðèñòèêè;
     (c) Åôåêò âúðõó ðàáîòàòà íà ñàìîëåòà;
     (d) Äúëãîñðî÷íè åôåêòè; è
     (e) Ïðåäïàçíè ìåðêè ïðè óïîòðåáà.
     8.3. Ëåòàòåëíè ïðîöåäóðè
     8.3.1. Ïîëèòèêà VFR/IFR. Îïèñàíèå íà ïîëèòèêàòà çà äîñòúï íà ïîëåòè äà
ñå èçâúðøâàò ñ VFR, èëè íà ïîçâîëåíèå ïîëåòè äà ñå èçâúðøâàò ñ IFR, èëè ñìÿíà
îò åäèíèÿ íà äðóãèÿ.
     8.3.2. Íàâèãàöèîííè ïðîöåäóðè. Îïèñàíèå íà âñè÷êè íàâèãàöèîííè ïðîöåäóðè
ïî òèïîâåòå è çîíèòå íà åêñïëîàòàöèÿ. Òðÿáâà äà ñå îò÷åòàò:
     (a) Ñòàíäàðòíèòå íàâèãàöèîííè ïðîöåäóðè, âêëþ÷èòåëíî ïîëèòèêà çà
íåçàâèñèìè êðúñòîñàíè ïðîâåðêè íà âúâåæäàíèÿòà ÷ðåç êëàâèàòóðà, êîãàòî ñå
çàñÿãà ìàðøðóòúò íà ïîëåòà íà ñàìîëåòà;
     (b) Íàâèãàöèÿ MNPS è POLAR â ïîñî÷åíè çîíè;
     (c) RNAV;
     (d) Ïðåïëàíèðàíå â ïîëåò;
     (e) Ïðîöåäóðè â ñëó÷àé íà âëîøàâàíå ðàáîòàòà íà ñèñòåìàòà; è
     (f) RVSM.
     8.3.3. Ïðîöåäóðè íà íàñòðîéâàíå íà âèñîòîìåð [âêëþ÷èòåëíî ïîëçâàíå,
êúäåòî å ïðèëîæèìî íà
     - ìåòðè÷åí âèñîòîìåð è êîíâåðñèîííè òàáëèöè, è
     - åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè QFE.]
     Ïðîöåäóðè íà ñèñòåìà çà ñèãíàëèçèðàíå íà âèñî÷èíà
     8.3.5. Ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäàâàíå íà áëèçîñò äî çåìÿòà [/Ñèñòåìà çà
ïðåäóïðåæäàâàíå çà èçáÿãâàíå íà òåðåí. Ïðîöåäóðè è èíñòðóêöèè, íóæíè çà
èçáÿãâàíå íà êîíòðîëèðàí ïîëåò êúì çåìÿòà, âêëþ÷èòåëíî èìèòàöèÿ íà áúðç òåìï
íà ñïóñêàíå áëèçî äî ïîâúðõíîñòòà (ñúîòâåòíèòå èçèñêâàíèÿ çà îáó÷åíèå ñå
äàâàò â D.2.1).]
     8.3.6. Ïîëèòèêà è ïðîöåäóðè çà èçïîëçâàíå íà TCAS/ACAS
     8.3.7. Ïîëèòèêà è ïðîöåäóðè çà óïðàâëåíèå íà ãîðèâîòî â ïîëåò
     8.3.8. Âðàæäåáíè è ïîòåíöèàëíî ðèñêîâè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ. Ïðîöåäóðè çà
åêñïëîàòàöèÿ ïðè è/èëè èçáÿãâàíå íà âðàæäåáíè è ïîòåíöèàëíî ðèñêîâàíè
àòìîñôåðíè óñëîâèÿ, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ïðîëèâåí äúæä ñ ãðúìîòåâèöè;
     (b) Óñëîâèÿ íà îáëåäÿâàíå;
     (c) Òóðáóëåíöèÿ;
     (d) Ñðåç íà âÿòúðà;
     (e) Âúçäóøíà ñòðóÿ;
     (f) Îáëàöè âóëêàíè÷åí ïðàõ;
     (g) Ñèëíè âàëåæè;
     (h) Ïÿñú÷íè áóðè;
     (i) Ïëàíèíñêè âúëíè; è
     (j) ×óâñòâèòåëíè òåìïåðàòóðíè èíâåðñèè.
     8.3.9. Òóðáóëåíöèÿ â ñïúòíàòà ñòðóÿ. Êðèòåðèèòå çà îòäåëÿíå îò
òóðáóëåíöèÿòà â ñïúòíàòà ñòðóÿ, îò÷èòàéêè òèïà ñàìîëåò, óñëîâèÿòà íà âÿòúðà è
ëîêàöèÿòà íà ïèñòàòà.
     8.3.10. ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà ïî ìåñòàòà ñè. Èçèñêâàíèÿòà çà ÷ëåíîâåòå íà
åêèïàæà äà çàåìàò ñâîèòå ìåñòà èëè ñåäàëêè ïî âðåìå íà ðàçëè÷íèòå ôàçè íà
ïîëåò èëè êîãàòî ñå ñ÷èòà çà íóæíî â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà [è ñúùî
âêëþ÷âàò ïðîöåäóðè çà êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà â êàáèíàòà íà åêèïàæà.]
     8.3.11. Èçïîëçâàíå íà ïðåäïàçíè êîëàíè çà åêèïàæà è ïúòíèöèòå.
Èçèñêâàíèÿòà çà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà è ïúòíèöèòå äà èçïîëçâàò ïðåäïàçíè
êîëàíè è/èëè êîëàíè ïðè ðàçëè÷íèòå ôàçè íà ïîëåò èëè êîãàòî ñå ñ÷èòà çà
íóæíî, â èíòåðåñ íà áåçîïàñíîñòòà.
     8.3.12. Ïðèåìàíå â êàáèíàòà íà åêèïàæà. Óñëîâèÿòà çà ïðèåìàíå â êàáèíàòà
íà åêèïàæà íà ëèöà, ðàçëè÷íè îò ïîëåòíèÿ åêèïàæ. Ïîëèòèêàòà îòíîñíî
ïðèåìàíåòî íà èíñïåêòîðè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ òðÿáâà äà ñå
âêëþ÷è.
     8.3.13. Èçïîëçâàíå íà ñâîáîäíè ìåñòà íà åêèïàæà. Óñëîâèÿòà è ïðîöåäóðèòå
çà ïîëçâàíå íà ñâîáîäíè ìåñòà íà åêèïàæà.
     8.3.14. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà. Ïðîöåäóðèòå, êîèòî òðÿáâà
äà ñå ïðèëàãàò â ñëó÷àé íà âúçïðåïÿòñòâàíå íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà â ïîëåò.
Òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò ñúùî ïðèìåðè íà òèïîâåòå âúçïðåïÿòñòâàíå è ñðåäñòâàòà íà
ðàçïîçíàâàíå.
     8.3.15. Èçèñêâàíèÿ çà áåçîïàñíîñò â êàáèíàòà. Ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè:
     (a) Ïîäãîòîâêà íà êàáèíàòà çà ïîëåò, èçèñêâàíèÿòà è ïîäãîòîâêàòà ïðè
ïîëåò çà êàöàíå âêëþ÷èòåëíî îñèãóðÿâàíå íà êàáèíàòà è êóõíÿòà;
     (b) Ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå ïúòíèöèòå äà ñà ñåäíàëè òàì, êúäåòî ñå
èçèñêâà â ñëó÷àé íà èçâúíðåäíà ñèòóàöèÿ, çà äà èì ñå ïîìîãíå è äà íå ïðå÷àò
íà åâàêóàöèÿòà îò ñàìîëåòà;
     (c) Ïðîöåäóðè, êîèòî äà ñå ïðèëàãàò ïðè êà÷âàíå è ñëèçàíå íà ïúòíèöèòå
îò ñàìîëåòà è
     (d) Ïðîöåäóðè ïðè ïðåçàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâîòî ñ êà÷âàùè ñå èëè
ñëèçàùè ïàñàæåðè.
     (e) Ïóøåíåòî íà áîðäà.
     8.3.16. Ïðîöåäóðè çà èíôîðìèðàíå íà ïúòíèöè. Ñúäúðæàíèåòî, ñðåäñòâàòà è
âðåìåòî íà èíôîðìèðàíåòî íà ïúòíèöèòå ñïîðåä JAR-OPS 1.285.
     8.3.17. Ïðîöåäóðè çà ñàìîëåòè â åêñïëîàòàöèÿ ïðè íóæäà îò îáîðóäâàíå çà
çàñè÷àíå íà êîñìè÷åñêà èëè ñëúí÷åâà ðàäèàöèÿ. Ïðîöåäóðèòå çà èçïîëçâàíå íà
îáîðóäâàíå çà çàñè÷àíå íà êîñìè÷åñêà èëè ñëúí÷åâà ðàäèàöèÿ è çàïèñ íà äàííèòå
îò íåãî âêëþ÷èòåëíî äåéñòâèÿ çà ïðåäïðèåìàíå â ñëó÷àé, ÷å ãðàíè÷íèòå
ñòîéíîñòè îò Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ áúäàò ïðåâèøåíè. Â äîïúëíåíèå
ïðîöåäóðèòå âêëþ÷èòåëíî ïðîöåäóðèòå ATS çà ïðèëàãàíå ïðè ðåøåíèå çà ñíèæàâàíå
èëè ïðîìÿíà â ìàðøðóòà.
      [8.3.18 Ïîëèòèêà çà èçïîëçâàíå íà àâòîïèëîò è àâòîìàò íà òÿãàòà.]
     8.4. AWO. Îïèñàíèå íà åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè, ñâúðçàíè ñ îïåðàöèè
ïðè âñÿêàêâè ìåòåîóñëîâèÿ.(Âèæ ñúùî JAR-OPS Subparts D & E.)
     8.5. ETOPS. Îïèñàíèå íà åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè ETOPS. (Âèæ AMC
20xxx).
     8.6. Èçïîëçâàíå íà ñïèñúê(öè) çà ìèíèìàëíîòî îáîðóäâàíå è íà Ñïèñúêà íà
äîïóñòèìèòå îòêëîíåíèÿ.
     8.7. Ïîëåòè áåç ïðèõîäè. Ïðîöåäóðè è îãðàíè÷åíèÿ çà:
     (a) Òðåíèðîâú÷íè ïîëåòè;
     (b) Èçïèòàòåëíè ïîëåòè;
     (c) Ïîëåòè çà äîñòàâêà;
     (d) Ïîëåòè çà ïðåáàçèðàíå íà ñàìîëåòè;
     (e) Äåìîíñòðàöèîííè ïîëåòè; è
     (f) Ïîçèöèîííè ïîëåòè âêëþ÷èòåëíî òèï õîðà, êîèòî ìîãàò äà áúäàò
ïðåâîçâàíè ñ òàêèâà ïîëåòè.
     8.8. Èçèñêâàíèÿ çà êèñëîðîä.
     8.8.1. Îáÿñíåíèå íà óñëîâèÿòà, ïðè êîåòî êèñëîðîäúò òðÿáâà äà áúäå
îñèãóðÿâàí è ïîëçâàí.
     8.8.2. Èçèñêâàíèÿòà çà êèñëîðîäà çà:
     (a) Ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     (b) Êàáèííèÿ ñúñòàâ è
     (c) Ïúòíèöèòå.
      9. ÎÏÀÑÍÈ ÒÎÂÀÐÈ È ÎÐÚÆÈß
     9.1. Èíôîðìàöèÿ, èíñòðóêöèè è îáùè íàñîêè ïî ïðåâîçà íà îïàñíè òîâàðè,
âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ïîëèòèêàòà íà îïåðàòîðà ïî ïðåâîçà íà îïàñíè òîâàðè;
     (b) Íàñîêè ïî èçèñêâàíèÿòà çà ïðèåìàíå è ïîñòàâÿíå íà åòèêåò,
óïðàâëåíèå, ñêëàäèðàíå è îòäåëÿíå íà îïàñíèòå òîâàðè;
     (c) Ïðîöåäóðè çà ðåàêöèÿ ïðè èçâúíðåäíè ñèòóàöèè ñ îïàñíè òîâàðè;
     (d) Çàäúëæåíèÿ íà öåëèÿ ïåðñîíàë ñïîðåä JAR-OPS 1.1215; è
     (e) Èíñòðóêöèè ïî ïðåâîç íà ñëóæèòåëèòå íà îïåðàòîðà.
     9.2. Óñëîâèÿòà, ïðè êîèòî îðúæèÿ, âîåííè è ñïîðòíè ìóíèöèè ìîãàò äà ñå
ïðåâîçâàò.
      10. ÑÈÃÓÐÍÎÑÒ
     10.1. Èíñòðóêöèè è íàñîêè ïî ñèãóðíîñòòà îò íåïîâåðèòåëíî åñòåñòâî,
êîèòî ìîãàò äà âêëþ÷âàò ïðàâîìîùèÿòà è îòãîâîðíîñòèòå íà åêñïëîàòàöèîííèÿ
ïåðñîíàë. Ñúùî äà ñå âêëþ÷àò ïîëèòèêè è ïðîöåäóðè çà óïðàâëåíèå è äîêëàäâàíå
íà ïðåñòúïëåíèÿ íà áîðäà êàòî íåçàêîííà íàìåñà, ñàáîòàæ, áîìáåíè çàïëàõè è
îòâëè÷àíå.
     10.2. Îïèñàíèå íà ïðåâàíòèâíèòå ìåðêè çà ñèãóðíîñò è îáó÷åíèå.
     Áåëåæêà: ×àñòè îò èíñòðóêöèèòå ïî ñèãóðíîñòòà è íàñîêèòå ìîãàò äà áúäàò
ïîâåðèòåëíè.
      11. ÓÏÐÀÂËÅÍÈÅ, ÏÐÅÄÓÏÐÅÆÄÀÂÀÍÅ È ÄÎÊËÀÄÂÀÍÅ ÍÀ ÑÚÁÈÒÈß
     Ïðîöåäóðè ïî óïðàâëåíèå, ïðåäóïðåæäàâàíå è äîêëàäâàíå íà ñúáèòèÿ. Òàçè
ñåêöèÿ äà âêëþ÷âà:
     (a) Äåôèíèöèÿ íà ñúáèòèÿòà è íà ñúîòâåòíèòå îòãîâîðíîñòè íà âñè÷êè
ó÷àñòâàùè ëèöà;
     (b) Èëþñòðàöèè íà ôîðìóëÿðèòå çà ñúîáùàâàíå íà âñè÷êè òèïîâå ñúáèòèÿ
(èëè êîïèÿ îò ñàìèòå ôîðìóëÿðè), èíñòðóêöèè êàê äà ñå ïîïúëâàò, àäðåñà, íà
êîéòî äà ñå ïðàùàò, è âðåìåòî, ïîçâîëåíî òîâà äà ñå ïðàâè;
     (c) Â ñëó÷àé íà çëîïîëóêà, îïèñàíèå êîè îòäåëè íà êîìïàíèÿòà,
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è äðóãè îðãàíèçàöèè òðÿáâà äà ñå èçâåñòÿò,
êàê äà ñå íàïðàâè òîâà è â êàêâà ïîñëåäîâàòåëíîñò;
     (d) Ïðîöåäóðè çà óñòíî èçâåñòÿâàíå íà ñëóæèòåëèòå îò îáñëóæâàíå íà
âúçäóøíîòî äâèæåíèå çà çëîïîëóêè ñ ó÷àñòèåòî íà ACAS, RAs, îïàñíîñò îò ïòèöè,
îïàñíè òîâàðè è îïàñíè óñëîâèÿ;
     (e) Ïðîöåäóðè ïî èçïðàùàíå íà ïèñìåíè äîêëàäè çà èíöèäåíòè âúâ
âúçäóøíîòî äâèæåíèå, ACAS RAs, óäàðè îò ïòèöè, èíöèäåíòè èëè çëîïîëóêè ñ
îïàñíè òîâàðè è íåçàêîííà íàìåñà;
     (f) Ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå íà ñïàçâàíåòî èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.085(b) è 1.420. Òåçè ïðîöåäóðè òðÿáâà äà âêëþ÷âàò ïðîöåäóðè çà äîêëàäâàíå
íà ñëó÷àè ïî âúòðåøíàòà áåçîïàñíîñò, êîèòî äà ñå ñïàçâàò îò ÷ëåíîâåòå íà
åêèïàæà è êîèòî äà îñèãóðÿâàò êîìàíäèðúò äà áúäå èíôîðìèðàí íåçàáàâíî çà
âñÿêàêúâ èíöèäåíò, êîéòî å çàïëàøèë èëè ìîæå äà çàïëàøè áåçîïàñíîñòòà ïî
âðåìå íà ïîëåò, è äà ðàçïîëàãà ñ öÿëàòà èíôîðìàöèÿ.
      12. ÏÐÀÂÈËÀ ÇÀ ÏÎËÅÒÈ
     Ïðàâèëàòà çà ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ïðàâèëà çà ïîëåò ïî ïðèáîðè èëè âèçóàëíè ïîëåòè;
     (b) Òåðèòîðèàëíî ïðèëîæåíèå íà Ïðàâèëàòà çà ïîëåòè;
     (c) Êîìóíèêàöèîííè ïðîöåäóðè ñ ïðîöåäóðè ïðè àâàðèÿ â êîìóíèêàöèÿòà;
     (d) Èíôîðìàöèÿ è èíñòðóêöèè ïî ïðèõâàùàíå íà ãðàæäàíñêè ñàìîëåòè;
     (e) Îáñòîÿòåëñòâàòà, ïðè êîèòî äà ñå ïîääúðæà ðàäèîïðèåìàíåòî;
     (f) Ñèãíàëè;
     (g) Ñèñòåìà çà âðåìå, èçïîëçâàíà â åêñïëîàòàöèÿ;
     (h) ATC ðàçðåøåíèå, ïðèäúðæàíå êúì ïëàí íà ïîëåò è äîêëàä íà ïîçèöèÿ;
     (i) Âèçóàëíè ñèãíàëè çà ïðåäóïðåæäåíèå íà íåîòîðèçèðàí ñàìîëåò, êîéòî å
èëè ñå êàíè äà âëåçå â îãðàíè÷åíà, çàáðàíåíà, èëè îïàñíà çîíà;
     (j) Ïðîöåäóðè çà ïèëîòè, íàáëþäàâàùè ïðîèçøåñòâèå èëè ïîëó÷àâàíå íà
ñèãíàë çà áåäñòâèå;
     (k) Íàçåìíè/âúçäóøíè âèçóàëíè êîäîâå çà ïîëçâàíå îò îöåëåëè, îïèñàíèå è
èçïîëçâàíå íà ñèãíàëíè ïîìîùè; è
     (l) Ñèãíàëè çà áåäñòâèå è èçâúíðåäíè ñèòóàöèè.
      13. ËÈÇÈÍÃ
     Îïèñàíèå íà åêñïëîàòàöèîííèòå óñëîâèÿ çà ëèçèíã, ñúîòâåòíèòå ïðîöåäóðè è
îòãîâîðíîñòè çà óïðàâëåíèå.
     B. ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÂÚÏÐÎÑÈ ÏÎ ÑÀÌÎËÅÒÀ - ÑÂÚÐÇÀÍÈ Ñ ÒÈÏÀ
     Îò÷èòàíå íà ðàçëèêèòå ìåæäó òèïîâåòå è âàðèàíòèòå íà òèïîâåòå ïðè
ñëåäíèòå ïîäðàçäåëåíèÿ:
     0 ÎÁÙÀ ÈÍÔÎÐÌÀÖÈß È ÌÅÐÍÈ ÅÄÈÍÈÖÈ
     0.1. Îáùà èíôîðìàöèÿ (íàïðèìåð ðàçìåðè íà ñàìîëåòà), âêëþ÷èòåëíî
îïèñàíèå íà ìåðíèòå åäèíèöè, èçïîëçâàíè çà òèïà íà âúïðîñíèÿ ñàìîëåò è
òàáëèöè çà ïðåâðúùàíå.
      1. ÎÃÐÀÍÈ×ÅÍÈß
     1.1. Îïèñàíèå íà ñåðòèôèöèðàíèòå îãðàíè÷åíèÿ è ïðèëîæèìèòå
åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ñåðòèôèêàöèîíåí ñòàòóñ (íàïð. JAR-23, JAR-25, ICAO Ïðèëèæåíèå 16
(JAR-36 è JAR-34) è äð.);
     (b) Êîíôèãóðàöèÿ íà ìåñòàòà íà ïúòíèöèòå çà âñåêè òèï ñàìîëåò,
âêëþ÷èòåëíî ïðåäñòàâÿíå ñ êàðòèíêè;
     (c) Òèïîâå åêñïëîàòàöèÿ, êîèòî ñà îäîáðåíè (íàïð. VFR/IFR, CAT II/III,
òèï RNP, ïîëåòè â ïîçíàòè çàëåäåíè óñëîâèÿ è äð.);
     (d) Ñúñòàâ íà åêèïàæà;
     (e) Ìàñà è öåíòðîâêà;
     (f) Îãðàíè÷åíèÿ íà ñêîðîñòòà;
     (g) Êðèâà(è) íà ïîëåòà;
     (h) Îãðàíè÷åíèÿ íà âÿòúðà âêëþ÷èòåëíî åêñïëîàòàöèÿ íà çàìúðñåíè ïèñòè;
     (i) Îãðàíè÷åíèÿ íà èçïúëíåíèåòî çà ïðèëîæèìè êîíôèãóðàöèè;
     (j) Íàêëîí íà ïèñòàòà;
     (k) Îãðàíè÷åíèÿ íà ìîêðè èëè çàìúðñåíè ïèñòè;
     (l) Çàìúðñåí êîðïóñ; è
     (m) Îãðàíè÷åíèÿ íà ñèñòåìàòà.
      2. ÍÎÐÌÀËÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     2.1. Íîðìàëíèòå ïðîöåäóðè è çàäúëæåíèÿ, âúçëîæåíè íà åêèïàæà,
ñúîòâåòíèòå êîíòðîëíè ñïèñúöè, ñèñòåìà çà ïîëçâàíå íà êîíòðîëíèòå ñïèñúöè è
ñòàíîâèùå ïî íóæíèòå ïðîöåäóðè çà êîîðäèíàöèÿ ìåæäó ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è
êàáèííèÿ ñúñòàâ. Ñëåä îáè÷àéíèòå ïðîöåäóðè è çàäúëæåíèÿ òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò
ñëåäíèòå ïðîöåäóðè:
     (a) Ïðåäè ïîëåò;
     (b) Ïðåäè çàìèíàâàíå;
     (c) Íàñòðîéêà è ïðîâåðêà íà âèñîòîìåð;
     (d) Ðóëèðàíå, èçëèòàíå è íàáèðàíå íà âèñî÷èíà;
     (e) Ñíèæàâàíå íà øóìà;
     (f) Ïîëåò â êðåéñåðñêè ðåæèì è ñíèæàâàíå;
     (g) Ïîäõîä, ïîäãîòîâêà çà êàöàíå è èíñòðóêòàæ;
     (h) Âèçóàëåí ïîäõîä VFR;
     (i) Èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä;
     (j) Âèçóàëåí ïîäõîä è âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíòðóìåíòàëåí ïîäõîä;
     (k) Ïðîïóñíàò ïîäõîä;
     (l) Íîðìàëíî êàöàíå;
     (m) Ñëåä êàöàíå; è
     (n) Äåéñòâèÿ íà ìîêðè è çàìúðñåíè ïèñòè.
      3. ÍÅÍÎÐÌÀËÍÈ È ÀÂÀÐÈÉÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     3.1. Íåíîðìàëíèòå è Àâàðèéíèòå ïðîöåäóðè è çàäúëæåíèÿ, âìåíåíè íà
åêèïàæà, ïîäõîäÿùèòå êîíòðîëíè ñïèñúöè, ñèñòåìàòà çà ïîëçâàíå íà êîíòðîëíèòå
ëèñòè è çàÿâëåíèåòî îòíîñíî íóæíàòà êîîðäèíàöèÿ ìåæäó ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è
êàáèííèÿ ñúñòàâ. Òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò ñëåäíèòå íåíîðìàëíè è ñïåøíè ïðîöåäóðè
è çàäúëæåíèÿ:
     (a) Âúçïðåïÿòñòâàíå íà åêèïàæà;
     (b) Òðåíèðîâêè ïî ïðîòèâîïîæàðíà è ïðîòèâîäèìíà áåçîïàñíîñò;
     (c) Íåóïëúòíåíè è ÷àñòè÷íî óïëúòíåíè ïîëåòè;
     (d) Ïðåìèíàâàíå íà ñòðóêòóðíèòå ãðàíèöè, êàòî êàöàíå ñúñ ñâðúõòåãëî;
     (e) Ïðåìèíàâàíå íà ãðàíèöèòå íà êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ;
     (f) Óäàðè îò ìúëíèÿ;
     (g) Áåäñòâåíè êîìóíèêàöèè è àëàðìèðàíå íà ATC çà èçâúíðåäíè ñëó÷àè;
     (h) Îòêàç íà äâèãàòåë;
     (i) Ñèñòåìíè îòêàçè;
     (j) Íàñîêè çà îòêëîíåíèå â ñëó÷àé íà ñåðèîçåí òåõíè÷åñêè îòêàç;
     (k) Ïðåäóïðåæäåíèå çà ïðèáëèæàâàíå äî çåìÿòà;
     (l) Ïðåäóïðåæäåíèå TCAS;
     (m) Ñðåç íà âÿòúðà;
     (n) Àâàðèéíî êàöàíå/ïðèâîäíÿâàíå; è [(o) Ïðîöåäóðè ïðè íåïðåäâèäåíè
ñëó÷àè ïðè çàìèíàâàíå.]
      4. ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ
     4.0. Äàííèòå îò èçïúëíåíèåòî òðÿáâà äà ñå ïðåäîñòàâÿò âúâ ôîðìà, êîÿòî
äà ñå èçïîëçâà áåç çàòðóäíåíèÿ.
     4.1. Äàííè çà èçïúëíåíèå. Ìàòåðèàëúò ïî èçïúëíåíèåòî, îñèãóðÿâàù íóæíèòå
äàííè çà ñïàçâàíå íà èçèñêâàíèÿòà çà èçïúëíåíèå, ïîñî÷åíè â G, H è I, òðÿáâà
äà ñå âêëþ÷àò, çà äà ñå ïîçâîëè îïðåäåëÿíåòî íà:
     (a) Ãðàíèöè íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïðè èçëèòàíå - ìàñà, âèñî÷èíà,
òåìïåðàòóðà;
     (b) Äúëæèíà íà ïèñòàòà íà èçëèòàíå (ñóõî, ìîêðî, çàìúðñåíî);
     (c) Äàííè çà íåòíèòå ìàðøðóòè çà èçáÿãâàíå íà ïðåïÿòñòâèÿ èëè êúäåòî å
ïðèëîæèìî, ìàðøðóò íà ïîëåò ïðè èçëèòàíå;
     (d) Çàãóáè íà ãðàäèåíò ïðè èçëèçàíå îò çîíàòà ñ íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ñ
êðåí;
     (e) Ãðàíèöè íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ïî ìàðøðóò;
     (f) Ãðàíèöè íà ïîäõîä ñ íàáèðàíå íà âèñî÷èíà;
     (g) Ãðàíèöè íà êàöàíå ñ íàáèðàíå íà âèñî÷èíà;
     (h) Äúëæèíà íà ïèñòàòà çà êàöàíå (ñóõî, ìîêðî, çàìúðñåíî) âêëþ÷èòåëíî
åôåêòè îò îòêàç â ïîëåò íà ñèñòåìà èëè óðåä, àêî çàñÿãà äèñòàíöèÿòà çà
êàöàíå;
     (i) Ãðàíèöè íà ñèëàòà íà ñïèðà÷êèòå; è
     (j) Ïðèëîæèìè ñêîðîñòè çà ðàçëè÷íè åòàïè íà ïîëåòà (ñúùî îò÷èòàùè ìîêðè
èëè çàìúðñåíè ïèñòè).
     4.1.1. Äîïúëíèòåëíè äàííè çà ïîëåòè ïðè çàëåäåíè óñëîâèÿ. Òðÿáâà äà ñå
âêëþ÷è âñÿêàêâî ñåðòèôèöèðàíî èçïúëíåíèå, ñâúðçàíî ñ ïîçâîëåíà êîíôèãóðàöèÿ
èëè îòêëîíåíèå îò êîíôèãóðàöèÿ êàòî íåðàáîòåùà ñèñòåìà ïðîòèâ áîêñóâàíå.
     Àêî äàííèòå çà èçïúëíåíèå, êàêòî ñå èçèñêâà îò ñúîòâåòíèÿ êëàñ
èçïúëíåíèå, íå ñà íàëèöå â îäîáðåíèÿ AFM, òîãàâà òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò äðóãè
äàííè, ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
     4.1.1. Äðóãà âúçìîæíîñò å Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà âêëþ÷âà
êðúñòîñàíè ïðåïðàòêè êúì îäîáðåíèòå äàííè, âêëþ÷åíè â AFM, êúäåòî ñúùèòå
äàííè íÿìà âåðîÿòíîñò äà ñå èçïîëçâàò ÷åñòî èëè ïðè èçâúíðåäíè ñëó÷àè.
     4.2. Äîïúëíèòåëíè åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè. Äîïúëíèòåëíèòå
åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, êúäåòî å ïðèëîæèìî, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ãðàäèåíòè íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà íà âñè÷êè äâèãàòåëè;
     (b) äàííè çà ñíèæàâàíå íà êðåéñåðñêè ðåæèì;
     (c) Åôåêò îò òå÷íîñòè çà îáåçëåäÿâàíå/ïðîòèâîîáëåäÿâàíå;
     (d) Ïîëåò ñúñ ñïóñíàò êîëåñíèê;
     (e) Çà ñàìîëåòè ñ 3 èëè ïîâå÷å äâèãàòåëè, åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë ïðè
ïîëåòè çà ïðåáàçèðàíå íà ñàìîëåòè; è
     (f) Ïîëåòè, ïðîâåæäàíè ïî ðàçïîðåäáèòå íà CDL.
      5. ÏËÀÍÈÐÀÍÅ ÍÀ ÏÎËÅÒ
     5.1. Äàííè è èíñòðóêöèè çà ïëàíèðàíå ïðåäè ïîëåò è â ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî
ôàêòîðè êàòî ãðàôèê íà ñêîðîñòòà è ïàðàìåòðè íà ìîùíîñòòà. Êúäåòî å
ïðèëîæèìî, òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò ïðîöåäóðè çà îïåðàöèè ñ íåðàáîòåù(è)
äâèãàòåë(è), ETOPS (îñîáåíî êðåéñåðñêà ñêîðîñò ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë è
ìàêñèìàëíà äèñòàíöèÿ äî ïîäõîäÿùî ëåòèùå, ñïîðåä JAR-OPS 1.245).
     5.2. Ìåòîäúò çà èç÷èñëåíèå íà ãîðèâîòî, íåîáõîäèìî çà ðàçëè÷íèòå åòàïè
îò ïîëåòà ñïîðåä JAR-OPS 1.255.
      6. ÌÀÑÀ È ÁÀËÀÍÑ
     Èíñòðóêöèè è äàííè çà èç÷èñëåíèå íà ìàñàòà è áàëàíñà, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ñèñòåìà íà èç÷èñëåíèå (íàïðèìåð èíäåêñîâà ñèñòåìà);
     (b) Èíôîðìàöèÿ è èíñòðóêöèè çà ïîïúëâàíå íà äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è
áàëàíñ, âêëþ÷èòåëíî íà ðúêà è ñ êîìïþòúð;
     (c) Îãðàíè÷èòåëíè ìàñè è öåíòðîâå íà òåæåñòòà çà òèïîâå, âàðèàíòè èëè
îòäåëíè ñàìîëåòè, èçïîëçâàíè îò îïåðàòîðà; èëè
     (d) Ñóõà åêñïëîàòàöèîííà ìàñà è ñúîòâåòåí öåíòúð íà òåæåñòòà èëè èíäåêñ.
      7. ÒÎÂÀÐÅÍÅ
     Ïðîöåäóðè è ðàçïîðåäáè çà òîâàðåíå è îñèãóðÿâàíå íà òîâàðà â ñàìîëåòà.
      8. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÒÊËÎÍÅÍÈÅ ÍÀ ÊÎÍÔÈÃÓÐÀÖÈßÒÀ
     Ñïèñúê(öèòå) íà îòêëîíåíèå íà êîíôèãóðàöèÿòà (CDL), àêî ñà îñèãóðåíè îò
ïðîèçâîäèòåëÿ, îò÷èòàéêè òèïîâåòå è âàðèàíòèòå ñàìîëåòè â åêñïëîàòàöèÿ,
âêëþ÷èòåëíî ïðîöåäóðèòå ïðè ñàìîëåò, êîéòî ñå îòïðàâÿ â ïîëåò ñïîðåä
óñëîâèÿòà íà íåãîâèÿ CDL.
      9. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÌÈÍÈÌÀËÍÎÒÎ ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ
     Ñïèñúêúò íà ìèíèìàëíîòî îáîðóäâàíå (MEL), îò÷èòàéêè òèïîâåòå è âàðèàíòè
íà ñàìîëåòà â åêñïëîàòàöèÿ è òèï(îâåòå)/çîíà(èòå) íà åêñïëîàòàöèÿ. MEL òðÿáâà
äà âêëþ÷âà íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå è äà îò÷èòà íóæíîòî íàâèãàöèîííî
èçïúëíåíèå çà ìàðøðóòà è çîíàòà íà åêñïëîàòàöèÿ.
      10. ÀÂÀÐÈÉÍÎ-ÑÏÀÑÈÒÅËÍÈ ÑÐÅÄÑÒÂÀ, ÂÊËÞ×ÈÒÅËÍÎ ÊÈÑËÎÐÎÄ
     10.1. Ñïèñúêúò íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà ñå íîñè íà áîðäà çà
ëåòàòåëíè ìàðøðóòè è ïðîöåäóðè íà ïðîâåðêà íà ãîäíîñòòà íà îáîðóäâàíåòî ïðåäè
èçëèòàíå. Ñúùî äà ñå âêëþ÷àò Èíñòðóêöèè ïî ðàçïîëàãàíåòî, äîñòúïà è
ïîëçâàíåòî íà îáîðóäâàíå çà îöåëÿâàíå è ñïåøíè ñèòóàöèè è ñúîòâåòíèòå ñïèñúöè
çà èçâúðøâàíå íà ïðîâåðêà.
     10.2. Ïðîöåäóðàòà çà îïðåäåëÿíå íà îáåìà íà íåîáõîäèìèÿ êèñëîðîä è
êîëè÷åñòâîòî, êîåòî å íàëèöå. Ïðîôèëúò íà ïîëåòà, áðîÿò íà ïðèñúñòâàùèòå è
åâåíòóàëíàòà äåêîìïðåñèÿ íà ñàëîíà òðÿáâà äà ñå îò÷èòàò. Îñèãóðåíàòà
èíôîðìàöèÿ äà å âúâ ôîðìà, êîÿòî äà ïîçâîëÿâà ïîëçâàíåòî é áåç çàòðóäíåíèå.
      11. ÑÏÅØÍÈ ÅÂÀÊÓÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     11.1. Èíñòðóêöèè çà ïîäãîòîâêà çà ñïåøíà åâàêóàöèÿ, âêëþ÷èòåëíî
êîîðäèíàöèÿ íà åêèïàæà è ïîñî÷âàíå íà èçâúíðåäíà ñòàíöèÿ.
     11.2. Ïðîöåäóðè çà ñïåøíà åâàêóàöèÿ. Îïèñàíèå íà çàäúëæåíèÿòà íà âñè÷êè
÷ëåíîâå íà åêèïàæà çà áúðçà åâàêóàöèÿ íà ñàìîëåòà è îáñëóæâàíå íà ïúòíèöèòå â
ñëó÷àé íà ïðèíóäèòåëíî êàöàíå, ïðèâîäíÿâàíå èëè äðóãà àâàðèéíà ñèòóàöèÿ.
      12. ÑÀÌÎËÅÒÍÈ ÑÈÑÒÅÌÈ
     Îïèñàíèå íà ñàìîëåòíèòå ñèñòåìè, ñâúðçàíèòå êîíòðîëíè ñèñòåìè è
èíäèêàöèè è åêñïëîàòàöèîííè èíñòðóêöèè. (Âèæ IEM êúì Ïðèëèæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.1045.)
     C. ÈÍÑÒÐÓÊÖÈÈ È ÈÍÔÎÐÌÀÖÈß ÇÀ ÌÀÐØÐÓÒÀ È ËÅÒÈÙÀÒÀ
      1. Èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèÿ, ñâúðçàíè ñ êîìóíèêàöèè, íàâèãàöèÿ è ëåòèùà,
âêëþ÷èòåëíî ìèíèìàëíè íèâà íà ïîëåò è âèñî÷èíè çà âñåêè ëåòàòåëåí ìàðøðóò è
îïåðàòèâåí ìèíèìóì çà âñÿêî ëåòèùå, êîåòî ùå ñå ïîëçâà, âêëþ÷èòåëíî:
     (a) Ìèíèìàëíî íèâî/âèñî÷èíà íà ïîëåò;
     (b) Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà çàìèíàâàíå, äåñòèíàöèÿ è àëòåðíàòèâíè
ëåòèùà;
     (c) Êîìóíèêàöèîííî îáîðóäâàíå è íàâèãàöèîííà ïîìîù;
     (a) Äàííè çà ïèñòàòà è îáîðóäâàíåòî íà ëåòèùåòî;
     (b) Ïðîöåäóðè íà ïîäõîä, ïðîïóñíàò ïîäõîä è îòëèòàíå, âêëþ÷èòåëíî
ïðîöåäóðè íà ñíèæàâàíå íà øóìà;
     (c) Ïðîöåäóðè ïðè îòêàç â êîìóíèêàöèÿòà;
     (d) Ñúîðúæåíèÿ çà òúðñåíå è ñïàñÿâàíå â çîíàòà, íàä êîÿòî ñàìîëåòúò ùå
ëåòè;
     (h) Îïèñàíèå íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå êàðòè, êîèòî òðÿáâà äà ñå íîñÿò íà
áîðäà âúâ âðúçêà ñ òèïà ïîëåò è ëåòàòåëíèÿ ìàðøðóò, âêëþ÷èòåëíî ìåòîä çà
ïðîâåðêà íà òÿõíàòà íàëè÷íîñò;
     (i) Íàëè÷èå íà âúçäóõîïëàâàòåëíà èíôîðìàöèÿ è MET óñëóãè;
     (j) Ïðîöåäóðè COM/NAV íà ìàðøðóòà;
     (k) Êàòåãîðèçàöèÿ íà àåðîäðóìà çà êâàëèôèêàöèÿ è êîìïåòåíòíîñò íà
ëåòàòåëåí åêèïàæ (Âèæ AMC OPS 1.975); è
     (l) Ñïåöèàëíè àåðîäðóìíè îãðàíè÷åíèÿ (îãðàíè÷åíèÿ íà äåéíîñò è
åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è äð.).
     D. ÎÁÓ×ÅÍÈÅ
      1. Ïðîãðàìè çà îáó÷åíèå è ïðîãðàìè çà ïðîâåðêà çà öåëèÿ ïåðñîíàë ïî
åêñïëîàòàöèÿòà, íàçíà÷åí ñ åêñïëîàòàöèîííè çàäúëæåíèÿ âúâ âðúçêà ñ
ïîäãîòîâêàòà è/èëè ïðîâåæäàíåòî íà ïîëåò.
      2. Ïðîãðàìèòå çà îáó÷åíèåòî è ïðîãðàìèòå çà ïðîâåðêà òðÿáâà äà âêëþ÷âàò:
     2.1. Çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ. Âñè÷êè ñúîòâåòíè åëåìåíòè îò Ïîäðàçäåëè E è
N;
     2.2. Çà êàáèííèÿ ñúñòàâ. Âñè÷êè ñúîòâåòíè åëåìåíòè îò Ïîäðàçäåë O;
     2.3. Çà çàèíòåðåñîâàíèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë, âêëþ÷èòåëíî ÷ëåíîâå íà
åêèïàæà:
     (a) Âñè÷êè ïðèëîæèìè åëåìåíòè îò Ïîäðàçäåë R (Ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè ïî
âúçäóõà); è
     (b) Âñè÷êè ïðèëîæèìè åëåìåíòè îò Ïîäðàçäåë S (ñèãóðíîñò).
     2.4. Çà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë, ðàçëè÷åí îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà
(íàïð. äèñïå÷åð, îáñëóæâàù ïåðñîíàë è äð.). Âñè÷êè äðóãè ïðèëîæèìè âúïðîñè îò
JAR-OPS, ñâúðçàíè ñúñ çàäúëæåíèÿòà èì.
      3. Ïðîöåäóðè
     3.1. Ïðîöåäóðè çà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà.
     3.2. Ïðîöåäóðè çà ïðèëàãàíå, â ñëó÷àé ÷å ïåðñîíàëúò íå ïîñòèãà èëè íå
ïîääúðæà íóæíèòå ñòàíäàðòè.
     3.3. Ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå íåíîðìàëíèòå èëè àâàðèéíè ñèòóàöèè,
èçèñêâàùè ïðèëàãàíåòî íà âñè÷êè èëè ÷àñò îò íåíîðìàëíèòå èëè àâàðèéíè
ïðîöåäóðè è ñèìóëàöèÿ íà IMC ñ èçêóñòâåíè ñðåäñòâà íÿìà äà ñå ñèìóëèðàò ïðè
òúðãîâñêè ïîëåòè.
3. Îïèñàíèå íà äîêóìåíòàöèÿòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå ñúõðàíÿâà è ïåðèîäèòå
íà ñúõðàíåíèå.
(Âèæ Ïðèëèæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1065.)
[Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 12, 01.12.06]
Ïðèëoæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1065
Ïåðèîäè íà ñúõðàíåíèå íà äîêóìåíòàöèÿòà
Îïåðàòîðúò ùå îñèãóðè äà áúäå ñúõðàíÿâàíà â ïðèåìëèâà ôîðìà, äîñòúïíà çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ çà ïåðèîäè, ïîñî÷åíè â äîëíèòå òàáëèöè,
ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ/äîêóìåíòàöèÿ:
Áåëåæêà: Äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ çà ïîääðúæêàòà íà çàïèñèòå ñå äàâà â
[Ïîäðàçäåë M. M.A.306(c) Ñèñòåìà çà òåõíè÷åñêèÿ äíåâíèê íà îïåðàòîðà].

     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01, Êîð. 12, 01.12.06]
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË Q-ÈÇÈÑÊÂÀÍÈß ÇÀ ÐÀÁÎÒÍÎ ÂÐÅÌÅ È ÏÎ×ÈÂÊÈ
        ÏÎÄÐÀÇÄÅË R - ÏÐÅÂÎÇÂÀÍÅ ÍÀ ÎÏÀÑÍÈ ÒÎÂÀÐÈ ÏÎ ÂÚÇÄÓÕÀ

     [JAR-OPS 1.1145 Îáùè ïîëîæåíèÿ
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïúëíÿâà ïðèëàãàíèòå óñëîâèÿòà, êîèòî ñå ñúäúðæàò
â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, íåçàâèñèìî äàëè:
     (a) ïîëåòúò å èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî íàä èëè èçâúí òåðèòîðèÿòà íà äàäåíà
äúðæàâà; èëè
     (b) ïðèòåæàâà îäîáðåíèå â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.1155 çà ïðåâîçâàíå ïî
âúçäóõà íà îïàñíè òîâàðè.]
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1150 Òåðìèíîëîãèÿ
     (a) Òåðìèíèòå, èçïîëçâàíè â òîçè Ïîäðàçäåë èìàò ñëåäíèòå çíà÷åíèÿ:
     (1) Îäîáðåí êîíòðîëåí ëèñò. Äîêóìåíò, êîéòî ñå èçïîëçâà, çà äà ïîìîãíå
ïðè ïðîâåæäàíå íà ïðîâåðêà íà âúíøíî ïîÿâÿâàíå íà ïàêåòè ñ îïàñíè òîâàðè è
ñâúðçàíèòå ñ òÿõ äîêóìåíòíè, çà äà ñå îïðåäåëè, ÷å ñà èçïúëíåíè âñè÷êè
íåîáõîäèìè èçèñêâàíèÿ.
     [(2) Îäîáðåíèå. Ñàìî çà öåëèòå íà ïîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS
1.1165(b)(2), ðàçðåøåíèå, ñïîìåíàòî â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè è èçäàäåíî îò
àäìèíèñòðàòèâåí îðãàí çà ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè, êîèòî îáèêíîâåíî ñà
çàáðàíåíè çà ïðåâîç èëè ïîðàäè äðóãè ïðè÷èíè, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè;]
     ([3])Òîâàðíî âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî. Âñÿêî âúçäóõîïëàâàòåëíî
ñðåäñòâî, êîåòî ïðåâîçâà òîâàðè èëè èìóùåñòâî, íî íå ïúòíèöè. Â òîçè êîíòåêñò
íå ñå ñ÷èòàò çà ïúòíèöè:
     (i) ×ëåí íà åêèïàæ;
     (ii) Ñëóæèòåëè íà îïåðàòîðà, íà êîèòî èì å ðàçðåøåíî êà÷âàíå è
ïðåâîçâàíå íà áîðäà â ñúîòâåòñòâèå ñ èíñòðóêöèèòå, ñúäúðæàùè ñå â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
     (iii) Îòîðèçèðàíè ïðåäñòàâèòåëè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ;
èëè
     (iv) Ëèöå ñúñ çàäúëæåíèÿ ïî îòíîøåíèå íà ñïåöèôè÷åí òîâàð íà áîðäà.
     [(4) Îïàñíè òîâàðè. Èçäåëèÿ èëè âåùåñòâà, êîèòî ìîãàò äà ïðåäñòàâëÿâàò
ðèñê çà çäðàâåòî, áåçîïàñíîñòòà, èìóùåñòâîòî èëè îêîëíàòà ñðåäà è êîèòî ñà
ïîñî÷åíè â ñïèñúêà ñ îïàñíèòå òîâàðè â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè èëè êîèòî ñà
êëàñèôèöèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ òåçè èíñòðóêöèè.]
     ([5]) Ïðîèçøåñòâèå ñ îïàñíè òîâàðè. Ñúáèòèå, ñâúðçàíî ñúñ èëè îòíàñÿùî
ñå çà ïðåâîçà íà îïàñíè òîâàðè, êîåòî âîäè äî ôàòàëíî èëè ñåðèîçíî íàðàíÿâàíå
íà ÷îâåê èëè çíà÷èòåëíà ïîâðåäà íà èìóùåñòâî. (Âèæ IEM OPS
1.1150(a)(3)&(a)(4).)
     ([6]) Èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè. Ñúáèòèå, ðàçëè÷íî îò ïðîèçøåñòâèå ñ
îïàñíè òîâàðè, ñâúðçàíî ñúñ èëè îòíàñÿùî ñå çà ïðåâîçà íà îïàñíè òîâàðè, íå
íåïðåìåííî íà ñòúïâàùî íà áîðäà íà âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî, êîåòî âîäè äî
íàðàíÿâàíå íà ÷îâåê, ïîâðåäà íà èìóùåñòâî, ïîæàð, ÷óïåíå, ðàçïèëÿâàíå,
èçòè÷àíå íà òå÷íîñòè èëè ðàäèàöèÿ èëè äðóãè äîêàçàòåëñòâà, ÷å öåëîñòòà íà
îïàêîâàíå íå å áèëà çàïàçåíà. Âñÿêî ñúáèòèå, ñâúðçàíî ñ ïðåâîçà íà îïàñíè
òîâàðè, êîèòî ñèëíî çàñòðàøàâàò ÂÑ èëè íåãîâèòå ïúòíèöè, ñúùî ñå ñìÿòà, ÷å
ïðåäñòàâëÿâà èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè. (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)]
1.1150(a)([5]) & (a)([6])).
     ([7])Äîêóìåíò çà ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè. Äîêóìåíò, êîéòî å ïîñî÷åí
êîíêðåòíî â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè. Òîé ñå ïîïúëâà îò ëèöå, êîåòî ïðåäñòàâÿ
îïàñíè òîâàðè çà âúçäóøåí òðàíñïîðò è ñúäúðæà èíôîðìàöèÿ çà òåçè îïàñíè
òîâàðè. Äîêóìåíòúò ñúäúðæà ïîäïèñàíà äåêëàðàöèÿ, ïîêàçâàùà, ÷å îïàñíèòå
òîâàðè ñà íàïúëíî è òî÷íî îïèñàíè ñ òåõíèòå ïðàâèëíè òîâàðíè èìåíà [UN/ID
íîìåðà] è ÷å òå ñà êîðåêòíî êëàñèôèöèðàíè, ïàêåòèðàíè, ìàðêèðàíè, îáîçíà÷åíè
ñ åòèêåòè è ñà â ïîäõîäÿùî ñúñòîÿíèå çà ïðåâîç.
     [(8) Îñâîáîæäàâàíå îò çàäúëæåíèÿ. Çà öåëèòå çà ñúîòâåòñòâèå ñàìî ñ
íàñòîÿùèÿ Ïîäðàçäåë, îòîðèçàöèÿ, ïîñî÷åíà â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè è
èçäàäåíà îò âñè÷êè çàèíòåðåñóâàíè îðãàíè, îñâîáîæäàâàùà îò èçïúëíåíèå íà
èçèñêâàíèÿòà íà Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.]
     ([9])Òðàíñïîðòåí êîíòåéíåð. Êîíòåéíåðúò çà ïðåâîç ïðåäñòàâëÿâà àðòèêóë
îò òðàíñïîðòíî îáîðóäâàíå çà ðàäèîàêòèâíè ìàòåðèàëè, ñúçäàäåíî çà óëåñíÿâàíå
òðàíñïîðòà íà òàêèâà ìàòåðèàëè, ïàêåòèðàíè èëè íå, ïî åäèí èëè ïîâå÷å íà÷èíè
íà ïðåâîç. (Çàáåëåæêà: âèæ òîâàðíà åäèíèöà, êúäåòî îïàñíèòå òîâàðè íå ñà
ðàäèîàêòèâíè ìàòåðèàëè.)
     ([10])Îáñëóæâàù àãåíò. Àãåíöèÿ, êîÿòî îñúùåñòâÿâà îò èìåòî íà îïåðàòîðà
íÿêîè èëè âñè÷êèòå íåãîâè ôóíêöèè, âêëþ÷âàùè ïîëó÷àâàíå, òîâàðåíå,
ðàçòîâàðâàíå, òðàíñôåð èëè äðóãî îáðàáîòâàíå íà ïúòíèöè èëè òîâàðè.
     []
     ([11]) Âúíøíà îïàêîâêà. Îãðàäåíî ìÿñòî, êîåòî ñå èçïîëçâà îò åäèí
òúðãîâåö, êîéòî èçïðàùà òîâàðè, êîåòî ñúäúðæà åäèí èëè ïîâå÷å ïàêåòè è
îáðàçóâà îáñëóæâàíà åäèíèöà çà óäîáíî îáñëóæâàíå è òîâàðåíå. (Çàáåëåæêà:
òîâàðíàòà åäèíèöà íå å âêëþ÷åíà â òàçè äåôèíèöèÿ.)
     ([12]) Ïàêåò. Ïúëíèÿò ïðîäóêò íà îïåðàöèÿòà ïî ïàêåòèðàíå, ñúñòîÿù ñå îò
îïàêîâêà è íåéíîòî ñúäúðæàíèå, ïîäãîòâåíî çà ïðåâîç.
     ([13]) Îïàêîâêà. Âìåñòèëèùå è âñåêè äðóã êîìïîíåíò èëè ìàòåðèàë, êîéòî å
íåîáõîäèì, çà äà ìîæå âìåñòèëèùåòî äà èçïúëíÿâà ñâîèòå ôóíêöèè çà ñúõðàíåíèå
è äà îñèãóðè ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà çà ïàêåòèðàíå.
     []
     ([14]) Ñåðèîçíè óâðåæäàíèÿ. Óâðåæäàíå, êîåòî å ïðåòúðïÿëî ëèöå ïðè
çëîïîëóêà è êîåòî:
     (i) íàëàãàò õîñïèòàëèçàöèÿ çà ïîâå÷å îò 48 ÷àñà, çàïî÷âàùà â ðàìêèòå íà
7 äíè ñëåä äàòà íà ïîëó÷àâàíå íà óâðåæäàíåòî; èëè
     (ii) âîäè äî ôðàêòóðà íà êîñò (ñ èçêëþ÷åíèå íà ïðîñòè ôðàêòóðè íà ïðúñòè
íà ðúöå è êðàêà èëè íîñ); èëè
     (iii) âêëþ÷âà ðàçêúñâàíèÿ, êîèòî ïðè÷èíÿâàò ñåðèîçíè êðúâîèçëèâè,
ïîâðåäè íà íåðâè, ìóñêóëè èëè ñóõîæèëèÿ; èëè
     (iv) âêëþ÷âà óâðåæäàíå íà êîéòî è äà å âúòðåøåí îðãàí; èëè
     (v) âêëþ÷âà èçãàðÿíèÿ îò âòîðà èëè òðåòà ñòåïåí èëè âñÿêàêâè èçãàðÿíèÿ,
çàñÿãàùè ïîâå÷å îò 5% îò ïîâúðõíîñòòà íà òÿëîòî; èëè
     (vi) âêëþ÷âà äîêàçàíî èçëàãàíå íà èíôåêöèîçíè ñóáñòàíöèè èëè óâðåæäàùà
ðàäèàöèÿ.
     ([15]) Òåõíè÷åñêè èíñòðóêöèè. Ïîñëåäíîòî èçäàíèå íà Òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè çà áåçîïàñåí ïðåâîç ïî âúçäóõà íà îïàñíè òîâàðè), âêëþ÷âàùè
äîïúëíåíèå è âñÿêàêâè ïðèëîæåíèÿ, îäîáðåíè è ïóáëèêóâàíè ñ ðåøåíèå íà Ñúâåòà
íà ÈÊÀÎ. [(ICAO Doc 9284- AN/905)]
     ([16])Òîâàðíà åäèíèöà. Âñåêè âèä ñàìîëåòåí êîíòåéíåð, ñàìîëåòíà ïàëåòà ñ
ìðåæà èëè ñàìîëåòíà ïàëåòà ñ ìðåæà íàä èãëó, (Çàáåëåæêà: äîïúëíèòåëíîòî
îïàêîâàíå íå å âêëþ÷åíî â òîâà îïðåäåëåíèå; çà êîíòåéíåðè, ñúäúðæàùè
ðàäèîàêòèâíè ìàòåðèàëè, âèæ îïðåäåëåíèåòî çà òîâàðíè êîíòåéíåðè.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1155 Ðàçðåøåíèå çà ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè
     [(a)] Îïåðàòîð íå ìîæå äà òðàíñïîðòèðà îïàñíè òîâàðè ïî âúçäóõà, îñâåí
àêî íå å ïîëó÷èë ñïåöèàëíî ðàçðåøåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà
ïðàâè òîâà.
     [(b) Ïðåäè èçäàâàíå íà ðàçðåøåíèå çà ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà óáåäè Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å å ïðîâåäåíî ïîäõîäÿùî
îáó÷åíèå, ÷å âñè÷êè íåîáõîäèìè äîêóìåíòè (íàïðèìåð çà íàçåìíî îáñëóæâàíå, çà
îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòà, îáó÷åíèå) ñúäúðæàò èíôîðìàöèÿ è èíñòðóêöèè çà
îïàñíèòå òîâàðè è ÷å íà ìÿñòî ñúùåñòâóâàò ïðîöåäóðè, êîèòî îñèãóðÿâàò
áåçîïàñíîòî îáñëóæâàíå íà îïàñíèòå òîâàðè íà âñè÷êè åòàïè îò ïðåâîçà ïî
âúçäóõà.
Áåëåæêà: Îñâîáîæäàâàíåòî îò ðàçðåøåíèå èëè ïðèòåæàâàíå íà
ðàçðåøåíèåòî, ïîñî÷åíî â JAR-OPS 1.1165(b) (1) èëè (2) å â äîïúëíåíèå êúì
ãîðåèçëîæåíîòî, à óñëîâèÿòà â (b) íå å çàäúëæèòåëíî äà ñå ïðèëàãàò.]
[Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1160 Îáõâàò
     [Èçäåëèÿ è ñóáñòàíöèè, êîèòî â äðóã ñëó÷àé áèõà áèëè êëàñèôèöèðàíè êàòî
îïàñíè òîâàðè, íî êîèòî íå ñà âêëþ÷åíè â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè â
ñúîòâåòñòâèå ñ ×àñò 1 è 8 íà òåçè èíñòðóêöèè, ñå èçêëþ÷âàò îò èçèñêâàíèÿòà ïî
òîçè ïîäðàçäåë, ïðè óñëîâèå ÷å:
     (a) êîãàòî ñå êà÷àò íà áîðäà íà ñàìîëåòà ñ ðàçðåøåíèåòî íà îïåðàòîðà äà
îêàçâà ïî âðåìå íà ïîëåòà ìåäèöèíñêà ïîìîù íà ïàöèåíò (Âèæ ACJ OPS
1.1160(a)), òå ñå:
     (1) ïðåâîçâàò çà èçïîëçâàíå ïî âðåìå íà ïîëåòà èëè ñà ÷àñò îò
ïîñòîÿííîòî îáîðóäâàíå íà ñàìîëåòà, êîãàòî òîé å áèë ïðèãîäåí çà ñïåöèàëíî
èçïîëçâàíå çà ìåäèöèíñêà åâàêóàöèÿ; èëè ñå ïðåâîçâàò ñ ïîëåò, èçâúðøâàí ñúñ
ñúùèÿ, ñàìîëåò çà ïðèáèðàíå íà ïàöèåíò èëè ñëåä êàòî òîçè ïàöèåíò å áèë
äîêàðàí, êîãàòî å íåïðàêòè÷íî äà ñå òîâàðÿò èëè ðàçòîâàðâàò òîâàðèòå ïî âðåìå
íà ïîëåòà, ñ êîéòî ñå ïðåâîçâà ïàöèåíòúò, íî ñ íàìåðåíèåòî òå ùå áúäàò
ðàçòîâàðåíè âåäíàãà ùîì òîâà ñå îêàæå ïðàêòè÷åñêè âúçìîæíî; è
     (2) êîãàòî ñå êà÷àò íà áîðäà íà ñàìîëåòà ñ ðàçðåøåíèåòî íà îïåðàòîðà äà
îêàçâàò ïî âðåìå íà ïîëåòà ìåäèöèíñêà ïîìîù íà ïàöèåíò, îïàñíèòå òîâàðè
òðÿáâà äà ñå îãðàíè÷àò äî ñëåäíîòî è òðÿáâà äà ñå ñúõðàíÿâàò íà ìÿñòî, â
êîåòî äà ñå èçïîëçâàò èëè ñêëàäèðàò íàäåæäíî, êîãàòî íå ñå èçïîëçâàò è äà ñå
îáåçîïàñÿò ïî ïðàâèëåí íà÷èí ïî âðåìå íà èçëèòàíå è êàöàíå è ïðåç öÿëîòî
äðóãî âðåìå, êîãàòî êîìàíäèðúò ñìåòíå çà íåîáõîäèìî â èíòåðåñ íà
áåçîïàñíîñòòà:
     (i) öèëèíäðèòå çà ãàç ñà ïðîèçâåäåíè ñïåöèàëíî çà öåëèòå íà ñúõðàíåíèåòî
è òðàíñïîðòèðàíåòî íà òîçè êîíêðåòåí ãàç;
     (ii) ìåäèêàìåíòèòå è äðóãèòå ìåäèöèíñêè ñðåäñòâà ñà ïîä êîíòðîë íà
ïîäõîäÿùî ïîäãîòâåí ïåðñîíàë çà âðåìåòî, çà êîåòî òå ñà èçïîëçâàíè íà áîðäà;
     (iii) îáîðóäâàíåòî, ñúäúðæàùî áàòåðèè ñ òå÷åí åëåêòðîëèò, å ïîääúðæàíî è
îñèãóðåíî â èçïðàâåíî ïîëîæåíèå, çà äà ñå èçáåãíå èçëèâàíå íà åëåêòðîëèòà;
     (b) èçèñêâà ñå òå äà ñà íà áîðäà íà ñàìîëåòà è ñà â ñúîòâåòñòâèå ñ
ïðèëîæèìèòå JARs èëè ïîðàäè åêñïëîàòàöèîííè ïðè÷èíè (âèæ ACJ OPS 1.1160(b)),
âúïðåêè ÷å èçäåëèÿ è âåùåñòâà, ïëàíèðàíè êàòî çàìåñòèòåëè èëè êîèòî ñà áèëè
ñíåòè çà çàìÿíà, òðÿáâà äà ñå ïðåâîçâàò íà ñàìîëåòà, êàêòî å ïîñî÷åíî
êîíêðåòíî â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     (c) òå ñà â áàãàæà:
     (1) ïðåíàñÿíè îò ïúòíèöè èëè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà â ñúîòâåòñòâèå ñ
Tåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè
     (Âèæ ACJ OPS 1.1160(c)(1)); èëè
     (2) êîèòî ñà áèëè îòäåëåíè îò òåõíèÿ ñîáñòâåíèê ïî âðåìå íà òðàíçèò
(íàïðèìåð êàòî èçãóáåí áàãàæ èëè èçïðàòåí ïî ãðåøåí ìàðøðóò áàãàæ), íî êîéòî
ñå ïðåâîçâà îò îïåðàòîðà (Âèæ ACJ OPS 1.1160(c)(1)).]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1165 Îãðàíè÷åíèÿ çà òðàíñïîðòèðàíåòî íà îïàñíè òîâàðè
     (a) Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè èçäåëèÿ è ñóáñòàíöèè [èëè äðóãè
òîâàðè, äåêëàðèðàíè êàòî îïàñíè òîâàðè], êîèòî ÷ðåç íàèìåíîâàíèå èëè îáùî
îïèñàíèå â Tåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè êàòî çàáðàíåíè çà òðàíñïîðòèðàíå ïðè
êàêâèòî è äà ñà îáñòîÿòåëñòâà, äà íå ñå ïðåâîçâàò íà áîðäà íà êîéòî è äà å
ñàìîëåò.
     (b) [(Âèæ. [] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.1165 (b))] Îïåðàòîðúò íÿìà äà ïðåâîçâà
èçäåëèÿ è ñóáñòàíöèè [èëè äðóãè òîâàðè, äåêëàðèðàíè êàòî îïàñíè òîâàðè],
êîèòî ñà îïðåäåëåíè â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè êàòî çàáðàíåíè çà
òðàíñïîðòèðàíå ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà, [îñâåí àêî ñà èçïúëíåíè ñëåäíèòå
èçèñêâàíèÿ íà òåçè èíñòðóêöèè]:
     (1) [Íåîáõîäèìîòî îñâîáîæäàâàíå îò ðàçðåøèòåëíè å äàäåíî îò âñè÷êè
çàèíòåðåñóâàíè äúðæàâè ïðè èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà íà Òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè; èëè
     (2) [ ] äàäåíî å ðàçðåøåíèå îò âñÿêà/âñè÷êè çàèíòåðåñóâàíè äúðæàâè â
òåçè ñëó÷àè, êîãàòî Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè ïîñî÷âàò, ÷å ñàìî òàêîâà
ðàçðåøåíèå ñå èçèñêâà.]
      [Êîð. 12, 01.12.06][ ]
     [Êîð. 12, 01.12.06][ ]
     [Êîð. 12, 01.12.06][ ]
     [Êîð. 12, 01.12.06][ ]
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1190 Íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî
     JAR-OPS 1.1195 Ïðèåìàíå íà îïàñíè òîâàðè
     (a) Îïåðàòîð íå ìîæå äà ïðèåìå îïàñíè òîâàðè çà ïðåâîç [îñâåí àêî ]:
     [(1)] ïàêåòèòå, îïàêîâêàòà èëè êîíòåéíåðèòå çà ïðåâîç ñà èíñïåêòèðàíè â
ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîöåäóðèòå ïî ïðèåìàíå, îïèñàíè â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     [(2) îñâåí êîãàòî å ïîñî÷åíî íåùî äðóãî â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, òå ñå
ïðèäðóæàâàò îò äâå êîïèÿ íà äîêóìåíòà çà ïðåâîçâàíå íà îïàñíè òîâàðè.
     (3) èçïîëçâàí å àíãëèéñêè åçèê çà:
     (i) çà ìàðêèðàíå íà ïàêåòà è çà åòèêåòèòå âúðõó íåãî; è
     (ii) äîêóìåíòà çà òðàíñïîðòèðàíå íà îïàñíè òîâàðè â äîïúëíåíèå êúì
âñè÷êè äðóãè åçèêîâè èçèñêâàíèÿ.]
     (b) Îïåðàòîðúò èçïîëçâà êîíòðîëåí ïðèåìàòåëåí ñïèñúê íà ïðîâåðêèòå,
çàäúëæèòåëåí ïðè ïðèåìàíå íà îïàñåí òîâàð. Êîíòðîëíèÿò ñïèñúê îñèãóðÿâà
ïðîâåðêà íà âñè÷êè ñúîòâåòíè äåòàéëè è å âúâ ôîðìà, ïîçâîëÿâàùà ðåçóëòàòèòå
îò ïðîâåðêàòà äà áúäàò çàïèñàíè â äíåâíèöè íà ðúêà, ïî ìåõàíè÷åí èëè
êîìïþòúðåí ïúò.
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1200 Èíñïåêòèðàíå çà íàëè÷èå íà ïîâðåäè, çàìúðñÿâàíå èëè
òå÷îâå
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) ïàêåòèòå, îïàêîâêàòà è êîíòåéíåðèòå çà ïðåâîç äà ñà èíñïåêòèðàíè çà
íàëè÷èå íà ïîâðåäè, çàìúðñÿâàíå èëè òå÷îâå íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè òîâàðåíåòî íà
ñàìîëåòà èëè â òîâàðíà åäèíèöà â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè;
     (2) òîâàðíàòà åäèíèöà äà íå ñå òîâàðè íà ñàìîëåòà, àêî íå å èíñïåêòèðàíà
â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè è àêî íå å
êîíñòàòèðàíî, ÷å îïàñíèòå òîâàðè, êîèòî ñå ñúäúðæàò â íåÿ, ñà ÷èñòè îò
çàìúðñÿâàíå, òå÷îâå èëè ïîâðåäè.
     (3) Òå÷àùè èëè ïîâðåäåíè ïàêåòè, îïàêîâêè èëè òðàíñïîðòíè êîíòåéíåðè íå
ñå òîâàðÿò íà ñàìîëåòà.
     (4) Âñåêè ïàêåò èëè îïàñåí òîâàð, íàòîâàðåí íà ñàìîëåòà, çà êîéòî å
êîíñòàòèðàíî, ÷å å ïîâðåäåí èëè èìà òå÷, ñå îòñòðàíÿâà èëè ñå óðåæäà
îòñòðàíÿâàíåòî ìó îò ïîäõîäÿù îðãàí èëè îðãàíèçàöèÿ îò áîðäà. Â òàêúâ ñëó÷àé
ñå îñèãóðÿâà èíñïåêöèÿ íà îñòàíàëèòå ïàêåòè/òîâàðè, çà äà ñå îñèãóðè òÿõíîòî
ïîäõîäÿùî ñúñòîÿíèå çà òðàíñïîðòèðàíå è äà ñå ïðîâåðè äàëè íÿìà ïîâðåæäàíå
èëè çàìúðñÿâàíå íà ñàìîëåòà èëè íà íåãîâèÿ òîâàð; è
     (5) Ïàêåòè, îïàêîâêè èëè òðàíñïîðòíè êîíòåéíåðè ñå èíñïåêòèðàò çà ñëåäè
îò ïîâðåäà èëè òå÷ ïðåäè ðàçòîâàðâàíå îò ñàìîëåòà èëè îò óñòðîéñòâî çà
òîâàðåíå íà ñåêöèè è àêî å íàëèöå äîêàçàòåëñòâî çà ïîâðåäà èëè òå÷, ðàéîíúò,
êúäåòî ñà áèëè íàòîâàðåíè îïàñíèòå ñòîêè, ñå èíñïåêòèðà çà ïîâðåäè èëè
çàìúðñÿâàíå.
     JAR-OPS 1.1205 Îòñòðàíÿâàíå íà çàìúðñÿâàíå
     (a) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà:
     (1) âñÿêî îòêðèòî çàìúðñÿâàíå â ðåçóëòàò íà òå÷ îò èëè ïîâðåäà íà
èçäåëèÿ èëè ïàêåòè, ñúäúðæàùè îïàñåí òîâàð, äà ñå îòñòðàíÿâà áåç çàáàâÿíå è
äà ñå ïðåäïðèåìàò ñòúïêè äà ñå íåóòðàëèçèðà âñÿêà îïàñíîñò, êàêòî å ïîñî÷åíè
êîíêðåòíî â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.] è
     (2) ñàìîëåòúò, êîéòî å áèë çàìúðñåí îò ðàäèîàêòèâåí ìàòåðèàë, íåçàáàâíî
ñå ñïèðà îò åêñïëîàòàöèÿ è äà íå ñå äîïóñêà äî ïîëåò, äîêàòî íèâîòî íà
ðàäèàöèÿ íà êîÿòî è äà å ïîâúðõíîñò íå áúäå ñíèæåíî äî ñòîéíîñòèòå,
îïðåäåëåíè â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     [(b) Â ñëó÷àé íà íåèçïúëíåíèå íà êîåòî è äà å îãðàíè÷åíèå â òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè, ïðèëàãàíî çà ñòåïåíòà íà ðàäèàöèÿ èëè çàìúðñÿâàíå,
     (1) îïåðàòîðúò òðÿáâà:
     (i) äà îñèãóðè óâåäîìÿâàíåòî íà èçïðàùà÷à, àêî íåèçïúëíåíèåòî íà
îãðàíè÷åíèÿòà å îòêðèòî ïî âðåìå íà òðàíñïîðòèðàíå;
     (ii) äà ïðåäïðèåìå íåçàáàâíè ñòúïêè äà íàìàëè ïîñëåäñòâèÿòà îò
íåèçïúëíåíèåòî íà îãðàíè÷åíèÿòà;
     (iii) äà ñúîáùè çà íåèçïúëíåíèåòî íà îãðàíè÷åíèÿòà íà èçïðàùà÷à è íà
ñúîòâåòíèòå êîìïåòåíòíè îðãàíè/îðãàí êîëêîòî å ïðàêòè÷åñêè âúçìîæíî íàé-ñêîðî
è âåäíàãà, êîãàòî âúçíèêíå èëè âúçíèêâà ñïåøíà àâàðèéíà ñèòóàöèÿ.
     (2) ñúùî òàêà îïåðàòîðúò òðÿáâà, â ðàìêèòå íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ:
     (i) äà ðàçñëåäâà íåèçïúëíåíèåòî íà îãðàíè÷åíèÿòà è ïðè÷èíàòà,
îáñòîÿòåëñòâàòà è ïîñëåäñòâèÿòà îò òîâà;
     (ii) äà ïðåäïðèåìå íåîáõîäèìèòå äåéñòâèÿ äà ïðåìàõíå ïðè÷èíèòå è
îáñòîÿòåëñòâàòà, äîâåëè äî íåñïàçâàíå íà îãðàíè÷åíèÿòà è äà ïðåäîòâðàòè
ïîâòîðåíèåòî íà îáñòîÿòåëñòâàòà, ñòàíàëè ïðè÷èíà çà íåèçïúëíåíèå íà
îãðàíè÷åíèÿòà;
     (iii) äà äîêëàäâà íà ñúîòâåòíèòå êîìïåòåíòíè îðãàíè/îðãàí çà ïðè÷èíèòå
çà íåñïàçâàíå íà îãðàíè÷åíèÿòà è çà êîðèãèðàùèòå èëè ïðåâàíòèâíè äåéñòâèÿ,
êîèòî ñà ïðåäïðèåòè èëè ùå ñå ïðåäïðèåìàò.]
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1210 Çàáðàíè/îãðàíè÷åíèÿ çà òîâàðåíå íà áîðäà
     (a) Ïúòíè÷åñêà è ïèëîòñêà êàáèíà. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà îïàñíèòå òîâàðè
äà íå ñå ïðåâîçâàò â ïúòíè÷åñêàòà èëè ïèëîòñêàòà êàáèíà, îñâåí àêî íå å
îïðåäåëåíî äðóãî â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     (b) Òîâàðåí îòñåê. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà îïàñíèòå òîâàðè äà ñå òîâàðÿò,
çàêðåïâàò è ïðåâîçâàò íà ñàìîëåòà îòäåëíî â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà
òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     (c) Îïàñíè òîâàðè, ïðåäíàçíà÷åíè çà ïðåâîç ñàìî íà áîðäà íà òîâàðíè
ñàìîëåòè. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïàêåòè ñ îïàñíè òîâàðè ñ åòèêåò ?Ñàìî çà
òîâàðíè ñàìîëåòè? äà ñå ïðåâîçâàò ñ òîâàðíè ñàìîëåòè è ñå òîâàðÿò â
ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1215 Ïðåäîñòàâÿíå íà èíôîðìàöèÿ
     (a) Èíôîðìàöèÿ çà íàçåìíèÿ ïåðñîíàë. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     (1) äà ñå ïðåäîñòàâè íåîáõîäèìàòà èíôîðìàöèÿ íà íàçåìíèÿ ïåðñîíàë çà
èçïúëíåíèå íà íåãîâèòå çàäúëæåíèÿ âúâ âðúçêà ñ ïðåâîçà íà îïàñíè òîâàðè,
âêëþ÷èòåëíî äåéñòâèÿòà, êîèòî å íåîáõîäèìî äà ñå ïðåäïðèåìàò â ñëó÷àé íà
èíöèäåíò è çëîïîëóêè ñ òåçè òîâàðè.
     (2) Êúäåòî å ïðèëîæèìî, èíôîðìàöèÿòà, ïîñî÷åíà â Ïîäïàðàãðàô (a)(1) ïî-
ãîðå, ñå ïðåäîñòàâÿ è íà îáñëóæâàùèÿ àãåíò.
     (b) Èíôîðìàöèÿ çà ïúòíèöèòå è çà äðóãè ëèöà.
     (1) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà äà ñå ðàçïðîñòðàíÿâà èíôîðìàöèÿ, êàêòî ñå
èçèñêâà îò Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, çà äà ìîæå ïúòíèöèòå äà ñà ïðåäóïðåäåíè
çà òèïà èçäåëèÿ, çàáðàíåíè çà ïðåâîç íà áîðäà íà ñàìîëåòèòå, è
     (2) Îïåðàòîðúò, è êúäåòî å ïðèëîæèìî, íåãîâèÿò îáñëóæâàù àãåíò, òðÿáâà
äà îñèãóðÿò òàçè èíôîðìàöèÿ äà å èçëîæåíà â îáÿâè íà ìåñòàòà çà ðåãèñòðàöèÿ
íà òîâàðè, äàâàùè èíôîðìàöèÿ çà òðàíñïîðòèðàíåòî íà îïàñíè òîâàðè.
     ([c]) Èíôîðìàöèÿ çà êîìàíäèðà. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà [ ]:
     [(1) ïðåäîñòàâÿíåòî íà êîìàíäèðà íà ñàìîëåòà ïèñìåíà èíôîðìàöèÿ çà
îïàñíèòå òîâàðè, êîèòî ùå ñå ïðåâîçâàò íà áîðäà íà ñàìîëåòà, êàêòî å ïîñî÷åíî
êîíêðåòíî â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè;
     (2) ïðåäîñòàâÿíåòî íà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà ñå èçïîëçâà ïðè ïðåäïðèåìàíå
íà äåéñòâèÿ â ñïåøíè ñèòóàöèè ïî âðåìå íà ïîëåò, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè;
     (3) ÷åòëèâî êîïèå îò ïèñìåíàòà èíôîðìàöèÿ äî êîìàíäèðà äà ñå ñúõðàíÿâà
íà çåìÿòà íà ëåñíî äîñòúïíî ìÿñòî äî çàâúðøâàíå íà ïîëåòà, çà êîéòî ñå îòíàñÿ
ïèñìåíàòà èíôîðìàöèÿ. Òîâà êîïèå èëè èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ñå ñúäúðæà â íåãî,
òðÿáâà äà å ëåñíî äîñòúïíî íà ëåòèùàòà íà ïîñëåäíîòî èçëèòàíå è çà ñëåäâàùàòà
òî÷êà íà ïðèñòèãàíå äî çàâúðøâàíå íà ïîëåòà, çà êîéòî ñå îòíàñÿ ïèñìåíàòà
èíôîðìàöèÿ;
     (4) òàì, êúäåòî îïàñíè òîâàðè ñå ïðåâîçâàò ñ ïîëåò, êîéòî ñå èçâúðøâà
èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî èçâúí òåðèòîðèÿòà íà äàäåíà äúðæàâà, äà ñå èçïîëçâà
àíãëèéñêè çà ïèñìåíàòà èíôîðìàöèÿ äî êîìàíäèðà â äîïúëíåíèå íà âñÿêàêâè äðóãè
åçèêîâè èçèñêâàíèÿ.]
     (Âèæ Òàáëèöà 1 íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1065 çà ïðîäúëæèòåëíîñòòà
íà ïåðèîäà çà ñúõðàíÿâàíå íà äîêóìåíòà.)
     ([d]) Èíôîðìàöèÿ â ñëó÷àé íà èíöèäåíò èëè çëîïîëóêà ñúñ ñàìîëåò [ ].
     (1) Îïåðàòîðúò íà ñàìîëåò, êîéòî å ïðåòúðïÿë èíöèäåíò, òðÿáâà ïðè
ïîèñêâàíå äà ïðåäîñòàâè âñÿêàêâà èíôîðìàöèÿ, êàêòî ñå èçèñêâà â òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè.
     (2) Îïåðàòîðúò íà ñàìîëåò, êîéòî å ïðåòúðïÿë ñàìîëåòíà çëîïîëóêà èëè
ñåðèîçåí èíöèäåíò, òðÿáâà íåçàáàâíî ïðè ïîèñêâàíå äà ïðåäîñòàâè âñÿêàêâà
èíôîðìàöèÿ, êàêòî ñå èçèñêâà â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     [(3) Îïåðàòîðúò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà âêëþ÷è ïðîöåäóðè â ïîäõîäÿùè
ðúêîâîäñòâà è ïëàíîâå çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè íà çëîïîëóêè çà îñèãóðÿâàíå íà
èíôîðìàöèÿòà.
     (e) Èíôîðìàöèÿ â ñëó÷àé íà ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò (âèæ ACJ
OPS 1.1215(e)).
     (1) Àêî âúçíèêíå ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò, êîìàíäèðúò, êîëêîòî
å âúçìîæíî íàé-ñêîðî ñïîðåä ñèòóàöèÿòà, èíôîðìèðà ñúîòâåòíàòà ñëóæáà çà
îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå çà âñè÷êè îïàñíè òîâàðè, ïðåíàñÿíè êàòî
êàðãî íà áîðäà íà ñàìîëåòà, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â Òåõíè÷åñêèòå
èíñòðóêöèè.]
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1220 Ó÷åáíè ïðîãðàìè
     (a) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñúçäàäå è ïîääúðæà ïðîãðàìè çà ïîäãîòîâêà íà
ñëóæèòåëèòå, êàêòî ñå èçèñêâà îò òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, êîèòî ùå ñå
îäîáðÿâàò îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     [(b) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ñëóæèòåëèòå äà ïîëó÷àâàò ïîäãîòîâêà
ñïîðåä èçèñêâàíèÿòà, ñúèçìåðèìè ñ òåõíèòå îòãîâîðíîñòè,
     [ ]
     [(c) Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè äà å ïðåìèíàòî îáó÷åíèå èëè òàêîâà äà
å ïðîâåðåíî ïðè íàçíà÷àâàíå íà ëèöå íà äëúæíîñò, îòíàñÿùà ñå äî ïðåâîçâàíåòî
íà îïàñíè òîâàðè ïî âúçäóõà.]
     [ ]
     (d) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñè÷êè ñëóæèòåëè, êîèòî ïîëó÷àâàò ïîäãîòîâêà äà
ïðåìèíàò ïðîâåðêà, çà äà äîêàæàò, ÷å ðàçáèðàò ñâîèòå îòãîâîðíîñòè.
     (e) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà âñè÷êè ñëóæèòåëè, êîèòî èçèñêâàò îáó÷åíèå çà
îïàñíè òîâàðè, äà ïðåìèíàâàò îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå íà èíòåðâàëè, íå ïî-äúëãè
îò 2 ãîäèíè.
     (f) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà äà ñå ñúõðàíÿâàò çàïèñè çà îáó÷åíèåòî çà îïàñíè
òîâàðè çà âñè÷êè ñëóæèòåëè, êàêòî ñå èçèñêâà îò òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     (g) Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ñëóæèòåëèòå íà íåãîâèÿ îáñëóæâàù àãåíò äà áúäàò
îáó÷åíè, êàêòî ñå èçèñêâà â Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.]
     [ ]
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1225 Äîêëàäè çà èíöèäåíòè è çëîïîëóêè ñ îïàñíè òîâàðè
     (a) Îïåðàòîðúò å çàäúëæåí äà äîêëàäâà çà âñåêè èíöèäåíò è çëîïîëóêà ñ
îïàñíè òîâàðè íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è íà ïîäõîäÿùèÿ îðãàí â
äúðæàâàòà, êúäåòî å ñòàíàëà çëîïîëóêàòà èëè èíöèäåíòúò, êàêòî ñå èçèñêâà â
 Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1225.] [Ïúðâèÿò äîêëàä òðÿáâà äà áúäå èçïðàòåí â
ðàìêèòå íà 72 ÷àñà ñëåä ñúáèòèåòî, îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà íå
ïîçâîëÿò òîâà, è äà âêëþ÷àò ïîäðîáíîñòèòå, êîèòî ñà èçâåñòíè êúì òîçè ìîìåíò.
Àêî å íåîáõîäèìî, ñëåäâàù äîêëàä òðÿáâà äà ñå íàïðàâè êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-
ñêîðî, â êîèòî äà ñå ïîñî÷è âñÿêà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî å áèëà
óñòàíîâåíà äîïúëíèòåëíî.]
     (b) Îïåðàòîðúò ñúùî òàêà äîêëàäâà íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è
íà ïîäõîäÿùèÿ îðãàí â äúðæàâàòà, êúäåòî å ñòàíàëî ñúáèòèåòî, îòêðèâàíåòî íà
íåäåêëàðèðàíè èëè íåïðàâèëíî äåêëàðèðàíè îïàñíè òîâàðè, íàìåðåíè â òîâàðà èëè
â ïúòíè÷åñêèÿ áàãàæ, êàêòî ñå èçèñêâà â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1225.]
[Ïúðâèÿò äîêëàä òðÿáâà äà áúäå èçïðàòåí â ðàìêèòå íà 72 ÷àñà ñëåä ñúáèòèåòî,
îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà íå ïîçâîëÿò òîâà, è äà âêëþ÷àò
ïîäðîáíîñòèòå, êîèòî ñà èçâåñòíè êúì òîçè ìîìåíò. Àêî å íåîáõîäèìî, ñëåäâàù
äîêëàä òðÿáâà äà ñå íàïðàâè êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ñêîðî, â êîéòî äà ñå
ïîñî÷è âñÿêà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî å áèëà óñòàíîâåíà äîïúëíèòåëíî.]
     [Êîð. 3, 01.12.01; Êîð. 12, 01.12.06]
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1225.] Äîêëàäè çà èíöèäåíòè è çëîïîëóêè ñ
îïàñíè òîâàðè
      1. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà äà ñå äîêëàäâà âñåêè òèï èíöèäåíò èëè çëîïîëóêà,
íåçàâèñèìî äàëè îïàñíèòå òîâàðè ñå ñúäúðæàò â òîâàðà, ïîùàòà, ïúòíè÷åñêèÿ
áàãàæ èëè áàãàæà íà åêèïàæà. Ñúùî òðÿáâà äà ñå äîêëàäâà îòêðèâàíåòî íà
íåäåêëàðèðàíè èëè íåïðàâèëíî äåêëàðèðàíè îïàñíè òîâàðè â òîâàðà, ïîùàòà èëè
áàãàæà.
      2. Ïúðâèÿò äîêëàä òðÿáâà äà áúäå èçïðàòåí â ðàìêèòå íà 72 ÷àñà ñëåä
ñúáèòèåòî, îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà íå ïîçâîëÿò òîâà. Òîé ìîæå äà
áúäå èçïðàòåí ïî âñÿêàêúâ íà÷èí, âêëþ÷èòåëíî åëåêòðîííà ïîùà, òåëåôîí èëè
ôàêñ. Òîçè äîêëàä òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïîäðîáíîñòèòå, êîèòî ñà èçâåñòíè êúì òîçè
ìîìåíò ïîä ðóáðèêèòå, ïîñî÷åíè â Ïàðàãðàô 3.
     Àêî å íåîáõîäèìî, ñëåäâàù äîêëàä ñå ïðàâè êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ñêîðî,
â êîéòî ñå äàâàò ïîäðîáíîñòè, êîèòî íå ñà áèëè èçâåñòíè êúì âðåìåòî íà
èçïðàùàíåòî íà ïúðâèÿ äîêëàä. Àêî å áèë íàïðàâåí óñòåí äîêëàä, òðÿáâà äà ñå
íàïðàâè ïèñìåíî ïîòâúðæäåíèå êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ñêîðî.
      3. Ïúðâèÿò è âñåêè ñëåäâàù äîêëàä òðÿáâà äà áúäå êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-
òî÷åí è äà ñúäúðæà òåçè îò ñëåäíèòå äàííè, êîèòî ñà ïðèëîæèìè:
     a. Äàòà íà èíöèäåíòà èëè çëîïîëóêàòà èëè îòêðèâàíåòî íà íåäåêëàðèðàíè
èëè íåïðàâèëíî äåêëàðèðàíè îïàñíè òîâàðè;
     b. Ìåñòîïîëîæåíèå, íîìåð íà ïîëåòà è äàòà íà ïîëåòà;
     c. Îïèñàíèå íà òîâàðèòå è íîìåðàòà íà òîâàðèòåëíèöàòà çà âúçäóøåí
ïðåâîç, ïîùåíñêà òîðáè÷êà, åòèêåò íà áàãàæà, áèëåò è ò.í.;
     d. Ïðàâèëíîòî èìå íà ïðàòêàòà (âêëþ÷èòåëíî òåõíè÷åñêîòî íàçâàíèå, àêî å
ïðèëîæèìî) è UN/ID íîìåð, êîãàòî ñå çíàå;
     e. Êëàñ èëè ðàçäåë è âñåêè äîïúëíèòåëåí ðèñê;
     f. Òèï îïàêîâêà è ñïåöèôèöèðàùàòà ìàðêèðîâêà âúðõó íåÿ;
     g. Êîëè÷åñòâî;
     h. Èìå è àäðåñ íà èçïðàùà÷à, ïúòíèêà è ò.í.;
     i. Âñÿêàêâè äðóãè íåîáõîäèìè ïîäðîáíîñòè;
     j. Ïðåäïîëàãàåìà ïðè÷èíà çà èíöèäåíòà èëè çëîïîëóêàòà;
     k. Ïðåäïðèåòè äåéñòâèÿ;
     l. Âñÿêî äðóãî äåéñòâèå ïî äîêëàäâàíå; è
     m. Èìå, òèòëà, àäðåñ è òåëåôîí íà ëèöåòî, êîåòî ïðàâè äîêëàäà.
     4 Êîïèÿ îò ïðèëîæèìè äîêóìåíòè è âñè÷êè íàïðàâåíè ñíèìêè òðÿáâà äà ñå
ïðèëîæàò êúì äîêëàäà.]
     [Êîð. 12, 01.12.06]
     JAR-OPS 1.1230
      ÏÎÄÐÀÇÄÅË S - ÑÈÃÓÐÍÎÑÒ

     JAR-OPS 1.1235 Èçèñêâàíèÿ âúâ âðúçêà ñúñ ñèãóðíîñòòà
     Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà öåëèÿ ïåðñîíàë äà ïîçíàâà è äà ñå ñúîáðàçÿâà ñúñ
ñúîòâåòíèòå èçèñêâàíèÿ íà íàöèîíàëíèòå ïðîãðàìè çà ñèãóðíîñò â ñòðàíàòà íà
îïåðàòîðà.
     JAR-OPS 1.1240 Ó÷åáíè ïðîãðàìè (Âèæ ACJ OPS 1.1240)
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà âúâåäå, ïîääúðæà è èçïúëíÿâà îäîáðåíè ïðîãðàìè çà
ïîäãîòîâêà, êîèòî ïîçâîëÿâàò íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæèòå íà îïåðàòîðà äà
ïðåäïðèåìàò ñúîòâåòíèòå äåéñòâèÿ çà ïðåäïàçâàíå îò àêò íà íåçàêîííà íàìåñà
êàòî ñàáîòàæ èëè íåçàêîííî çàâëàäÿâàíå íà ñàìîëåòè è äà ñâåäå äî ìèíèìóì
ïîñëåäñòâèÿòà îò òàêèâà ñúáèòèÿ, â ñëó÷àé ÷å òàêèâà âúçíèêíàò. Ïðîãðàìàòà çà
ïîäãîòîâêà òðÿáâà äà áúäå ñúâìåñòèìà ñ Íàöèîíàëíòà ïðîãðàìà çà ñèãóðíîñò âúâ
âúçäóõîïëàâàíåòî. Îòäåëíèÿò ÷ëåí íà åêèïàæ òðÿáà äà èìà ïîçíàíèÿ è äà å
êîìïåòåíòåí ïî âñè÷êè ïðèëîæèìè åëåìåíòè îò ó÷åáíàòà ïðîãðàìà.
     [Êîð. 6, 01.08.03]
     JAR-OPS 1.1245 Äîêëàäâàíå íà àêòîâå íà íåçàêîííà íàìåñà
     Ñëåä àêò íà íåçàêîííà íàìåñà íà áîðäà íà ñàìîëåòà êîìàíäèðúò, à ïðè
íåãîâî îòñúñòâèå - îïåðàòîðúò, òðÿáâà áåç çàáàâÿíå äà ïðåäñòàâè äîêëàä çà
òîçè àêò äî ñúîòâåòíèÿ ìåñòåí ïúëíîìîùåí îðãàí è äî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ â ñòðàíàòà íà îïåðàòîðà.
     JAR-OPS 1.1250 Ïðîöåäóðåí êîíòðîëåí ñïèñúê çà ïðåòúðñâàíå íà ñàìîëåòà
     Îïåðàòîðúò å äëúæåí äà îñèãóðè íà âñåêè ñàìîëåò äà èìà ïðîöåäóðåí
êîíòðîëåí ñïèñúê çà ïðåòúðñâàíå, êîéòî òðÿáâà äà ñå ñëåäâà ïðè òúðñåíå íà
áîìáà èëè èìïðîâèçèðàíî åêñïëîçèâíî óñòðîéñòâî (IED) íà áîðäà íà ñàìîëåòà â
ñëó÷àé, ÷å ñúùåñòâóâàò ïîäîçðåíèÿ çà ñàáîòàæ è çà ïðåòúðñâàíå íà ñàìîëåòèòå
çà óêðèòè îðúæèÿ, åêñïëîçèâè èëè äðóãè îïàñíè óñòðîéñòâà, êîãàòî èìà ñúâñåì
îñíîâàòåëíî ïîäîçðåíèå, ÷å ñàìîëåòúò ìîæå äà áúäå îáåêò íà àêò íà íåçàêîííà
íàìåñà. Ñïèñúêúò çà ïðîâåðêà òðÿáâà äà áúäå ïðèäðóæåí îò óïúòâàíå çà
ïîäõîäÿùàòà íàñîêà çà äåéñòâèå, êîåòî òðÿáâà äà áúäå ïðåäïðèåòî, àêî ñå
îòêðèå áîìáà èëè ïîäîçðèòåëåí îáåêò è èíôîðìàöèÿ çà íàéìàëêî ðèñêîâîòî
ìåñòîíàõîæäåíèå íà áîìáà, ñïåöèôè÷íî çà ñàìîëåòà, êúäåòî òàêàâà èíôîðìàöèÿ ñå
îñèãóðÿâà îò ïðèòåæàòåëÿ íà òèïîâ ñåðòèôèêàò.
     [Êîð. 6, 01.08.03]
     JAR-OPS 1.1255 Ñèãóðíîñò íà êàáèíàòà çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ
     (a) Âúâ âñè÷êè ñàìîëåòè, êîèòî ñà îáîðóäâàíè ñ âðàòà íà êàáèíàòà çà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, òàçè âðàòà òðÿáâà äà ìîæå äà áúäå çàêëþ÷âàíà è òðÿáâà äà
áúäàò îñèãóðåíè èëè óñòàíîâåíè ñðåäñòâà èëè ïðîöåäóðè, ïðèåìëèâè çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷ðåç êîèòî êàáèííèÿò ñúñòàâ äà ìîæå äà
ñúîáùàâà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ çà ñëó÷àè íà ïîäîçðèòåëíà äåéíîñò èëè íàðóøåíèÿ
íà ñèãóðíîñòòà â ñàëîíà.
     (b) Îò 1 íîåìâðè 2003 ãîäèíà âñè÷êè ñàìîëåòè, ïðåâîçâàùè ïúòíèöè, ñ
ìàêñèìàëíà ñåðòèôèöèðàíà ìàñà íà èçëèòàíå ïîâå÷å îò 45 500 êã èëè ñ
ìàêñèìàëíà îäîáðåíà ïúòíè÷åñêà êîíôèãóðàöèÿ ïîâå÷å îò 60 ìåñòà, òðÿáâà äà
áúäàò îáîðóäâàíè ñ îäîáðåíà âðàòà çà êàáèíàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, êîÿòî äà
ìîæå äà áúäå çàêëþ÷âàíà è îòêëþ÷âàíà îò âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî è äà å
ïðîåêòèðàíà òàêà, ÷å äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà JAR 26.260. Äèçàéíúò íà
òàçè âðàòà íå òðÿáâà äà âúçïðåïÿòñòâà àâàðèéíèòå îïåðàöèè, êàêòî ñå èçèñêâà
îò JAR 26.260(à)(4).
     (c) Âúâ âñè÷êè ñàìîëåòè, êîèòî ñà îáîðóäâàíè ñ âðàòà íà êàáèíàòà íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïîäïàðàãðàô (b):
     (1) Òàçè âðàòà òðÿáâà äà áúäå çàòâîðåíà ïðåäè ñòàðòèðàíåòî íà
äâèãàòåëèòå çà èçëèòàíå è äà áúäå çàêëþ÷åíà, êîãàòî ñå èçèñêâà îò ïðîöåäóðèòå
çà ñèãóðíîñò èëè îò êîìàíäèðà, äîêàòî ñå ñïðàò äâèãàòåëèòå ñëåä êàöàíå, îñâåí
êîãàòî ñå ñìÿòà çà íåîáõîäèìî îòîðèçèðàíè ëèöà äà ïîëó÷àò äîñòúï èëè èçõîä â
ñúãëàñèå ñ Íàöèîíàëíàòà ïðîãðàìà çà ñèãóðíîñò âúâ âúçäóõîïëàâàíåòî;
     (2) [òðÿáâà äà áúäàò îñèãóðåíè ñðåäñòâà çà íàáëþäåíèå îò âñÿêî ïèëîòñêî
ìÿñòî íà çîíàòà èçâúí êàáèíàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äî ñòåïåí, íåîáõîäèìà çà
èäåíòèôèöèðàíå íà ëèöà, èñêàùè äà âëÿçàò â êàáèíàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, è
äà ìîæå äà ñå çàáåëÿçâà ïîäîçðèòåëíî ïîâåäåíèå èëè ïîòåíöèàëíà çàïëàõà.]
[Êîð. 6, 01.08.03; Êîð. 7, 01.09.04; Êîð. 9, 01.09]
      ÐÀÇÄÅË 2 - ÏÐÈÅÌËÈÂÈ ÂÚÇÌÎÆÍÎÑÒÈ ÇÀ ÎÄÎÁÐÅÍÈÅ
      È ÏÎßÑÍÈÒÅËÅÍ ÌÀÒÅÐÈÀË (AMC&IEM)
      1. ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
     1.1. Òîçè ðàçäåë ñúäúðæà ïðèåìëèâè âúçìîæíîñòè çà îäîáðåíèå è
ïîÿñíèòåëåí ìàòåðèàë, êîèòî ñà ñúãëàñóâàíè çà âêëþ÷âàíå â JAR-OPS 1.
     1.2. Êîãàòî îïðåäåëåí ïàðàãðàô íà JAR íå ñúäúðæà ïðèåìëèâè âúçìîæíîñòè
çà îäîáðåíèå è ïîÿñíèòåëåí ìàòåðèàë, ñå ñ÷èòà, ÷å íå ñå èçèñêâà äîïúëíèòåëåí
ìàòåðèàë.
      2. ÏÐÅÄÑÒÀÂßÍÅ
     2.1. Ïðèåìëèâè âúçìîæíîñòè çà îäîáðåíèå è ïîÿñíèòåëåí ìàòåðèàë ñà
ïðåäñòàâåíè íà øèðèíàòà íà öÿëà ñòðàíèöà íà îòäåëíè ñòðàíèöè, êàòî âñÿêà
ñòðàíèöà ñå èäåíòèôèöèðà ñ äàòàòà íà èçäàâàíå (è/èëè íîìåðà íà èçìåíåíèåòî,
ïîä êîéòî å èçìåíåíà èëè ïðåèçäàäåíà).
     2.2. Èçïîëçâàíà å ñèñòåìà çà íîìåðàöèÿ, ñïîðåä êîÿòî ïðèåìëèâè
âúçìîæíîñòè çà îäîáðåíèå è ïîÿñíèòåëåí ìàòåðèàë ïîëçâàò ñúùèòå íîìåðà êàòî
ïàðàãðàôèòå íà JAR, êúì êîèòî ñå îòíàñÿò. Íîìåðàòà ñå âúâåæäàò ñ áóêâèòå AMC
èëè IEM, çà äà ñå ðàçãðàíè÷è ìàòåðèàëúò îò ñàìèòå JAR.
     2.3. Àêðîíèìèòå AMC è IEM îáîçíà÷àâàò åñòåñòâîòî íà ìàòåðèàëà è çà òàçè
öåë äâàòà âèäà ìàòåðèàë ñà äåôèíèðàíè êàêòî ñëåäâà:
     Ïðèåìëèâèòå âúçìîæíîñòè çà îäîáðåíèå (AMC) ïîñî÷âàò íà÷èí èëè íÿêîëêî
âúçìîæíè íà÷èíà, íî íå íåïðåìåííî åäèíñòâåíèòå âúçìîæíè íà÷èíè, ïî êîèòî ìîæå
äà áúäå èçïúëíåíî åäíî èçèñêâàíå. Òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè, ÷å êîãàòî ñå
ðàçðàáîòâàò íîâè AMC, âñÿêà òàêàâà AMC (êîÿòî ìîæå äà å â äîïúëíåíèå êúì
ñúùåñòâóâàùè AMC) ñå ïîïðàâÿ â äîêóìåíòà ñëåä êîíñóëòàöèÿ ñúãëàñíî
ïðîöåäóðàòà ïî óâåäîìÿâàíå çà ïðåäëîæåíî èçìåíåíèå (NPA).
     Ïîÿñíèòåëíèÿò ìàòåðèàë (IEM) ïîìàãà äà ñå èëþñòðèðà çíà÷åíèåòî íà åäíî
èçèñêâàíå.
     2.4. Çà íà÷àëî íîâèÿò AMC èëè IEM ìàòåðèàë ìîæå äà ñå ðàçïðîñòðàíè
áúðçî, êàòî ñå ïóáëèêóâà âúâ âèä íà âðåìåííî ðúêîâîäñòâî (åêñïëîàòàöèîííè
óêàçàíèÿ) (TGL). TGL çà åêñïëîàòàöèÿ ìîãàò äà áúäàò íàìåðåíè â
Àäìèíèñòðàòèâíèÿ è ðúêîâîäåí ìàòåðèàë íà Îáåäèíåíèòå àâèàöèîííè âëàñòè (JAA),
Ðàçäåë 4 - Åêñïëîàòàöèÿ, Òðåòà ÷àñò: Âðåìåííî ðúêîâîäñòâî. Ïðîöåäóðèòå,
ñâúðçàíè ñ âðåìåííè ðúêîâîäñòâà (åêñïëîàòàöèîííè óêàçàíèÿ), ñà âêëþ÷åíè â
Îáåäèíåíèòå ïðîöåäóðè çà âúâåæäàíå â åêñïëîàòàöèÿ, Ðàçäåë 4 - Åêñïëîàòàöèÿ,
×àñò 2, Ãëàâà 10.
     Çàáåëåæêà: Âñÿêî ëèöå, êîåòî ñ÷èòà, ÷å ìîæå äà èìà AMC èëè IEM, ðàçëè÷íè
îò òåçè, êîèòî ñà ïóáëèêóâàíè, òðÿáâà äà ïðåäàäå ïîäðîáíîñòè íà Äèðåêòîðà ïî
åêñïëîàòàöèÿòà ñ êîïèå äî Äèðåêòîðà, óòâúðæäàâàù ðåãóëàöèÿòà, òàêà ÷å
àëòåðíàòèâèòå äà áúäàò âçåòè ïðåäâèä îò JAA. Âúçìîæíèòå àëòåðíàòèâíè AMC èëè
IEM íå ìîãàò äà ñå ïîëçâàò, äîêàòî íå ñå ïóáëèêóâàò îò JAA êàòî AMC, IEM èëè
TGL.
     2.5. Îáÿñíèòåëíèòå áåëåæêè, êîèòî íå ïðåäñòàâëÿâàò ÷àñò îò òåêñòà íà AMC
èëè IEM, ñà ñ ïî-ìàëúê øðèôò.
     2.6. Íîâèÿò, èçìåíåí èëè ïîïðàâåí òåêñò å çàòâîðåí â ñêîáè.
     (ACJ)/AMC/IEM B - ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
     ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.005 (à)
     Åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòè ñ ëåòàòåëíè õàðàêòåðèñòèêè êëàñ B
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.005 (à)
      1. JAR-OPS 1.037; Ïðîãðàìà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà àâèàöèîííè ïðîèçøåñòâèÿ
è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòè
     Çà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòè êëàñ B å äîñòàòú÷íà îïðîñòåíà ïðîãðàìà,
êîÿòî ñúäúðæà ñëåäíîòî:
     Ñúáèðàíå íà ìàòåðèàëè, áàçèðàíè íà ïðàêòèêàòà (êàòî äîêëàäè çà
èíöèäåíòè, ñâúðçàíè ñ åêñïëîàòàöèÿòà), è ïðåäàâàíå/ðàçïðîñòðàíÿâàíå íà òàçè
èíôîðìàöèÿ äî çàèíòåðåñîâàíèòå ëèöà/åêèïàæè íà ÂÑ; èëè
     Ñúáèðàíå è ïîëçâàíå íà èíôîðìàöèÿ îò ñåìèíàðè ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòè
(êàòî ñåìèíàðèòå ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòè íà Àñîöèàöèÿòà íà ñîáñòâåíèöèòå è
ïèëîòèòå íà âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà (AOPA) è ò.í.).
      2. Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.175; Óïðàâëåíèå è îðãàíèçàöèÿ íà
ïðèòåæàòåëèòå íà ñâèäåòåëñòâî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð (CAO) Íàäçîð -Íàäçîðúò
íà ïåðñîíàëà ñå èçïúëíÿâà îò íàçíà÷åíè äëúæíîñòíè ëèöà.
      3. JAR-OPS 1.915; Òåõíè÷åñêè äíåâíèê
     Â ïðèëîæåíèÿ 1 è 2 êúì òîçè ACJ ñà ïîñî÷åíè äâà ïðèìåðà çà ïðèåìëèâè
íà÷èíè çà èçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà çà Òåõíè÷åñêè äíåâíèê è Ïîëåòåí äíåâíèê.
(Âèæ ïðèëîæåíèÿòà.)
      4. JAR-OPS 1.1070; ÎÏÈÑÀÍÈÅ ÍÀ ÓÏÐÀÂËÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÒÅÕÍÈ×ÅÑÊÎÒÎ ÎÁÑËÓÆÂÀÍÅ
(MME):
     ÌÌÅ ìîæå äà áúäå îïðîñòåíî äî óìåñòíî çà åêñïëîàòàöèÿòà, êîÿòî ùå
èçâúðøâà.
      5. Ïîäðàçäåë R; Âúçäóøåí ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè
     JAR-OPS 1.1155, 1.1160, 1.1165, 1.1215, 1.1220 è 1.1225 ñà ïðèëîæèìè çà
âñè÷êè îïåðàòîðè.
     Èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.1165 ìîãàò äà ñå èçïúëíÿò ÷ðåç ïîëçâàíå íà
èíôîðìàöèîíåí áþëåòèí.
     Èíôîðìàöèÿòà â òîçè ðàçäåë âàæè ñàìî çà îïåðàòîðè, êàíäèäàòñòâàùè èëè
ïðèòåæàâàùè ðàçðåøåíèå çà ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè.
      6. Ïîäðàçäåë S; Ñèãóðíîñò
     JAR-OPS 1.1235 - Èçèñêâàíèÿ çà ñèãóðíîñò ñà ïðèëîæèìè ïðè îïåðèðàíå â
äúðæàâè, â êîèòî íàöèîíàëíàòà ïðîãðàìà çà ñèãóðíîñò å ïðèëîæèìà çà
îïåðàöèèòå, ïîêðèæàù òîâà Ïðèëîæåíèå.
     JAR-OPS 1.1240 - Ïðîãðàìè çà îáó÷åíèå ñå àäàïòèðàò êúì âèäà èçïúëíÿâàíà
äåéíîñò. Çà ïîëåòè ïî ïðàâèëàòà çà âèçóàëíè ïîëåòè (VFR) ìîæå äà ñå ïðèëàãà
ïðîãðàìà íà ñàìîïîäãîòîâêà.
      7. Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.005 (a), òî÷êà (a) (3)
     Çäðà÷úò (ñóìðàê) ïðèêëþ÷âà âå÷åð, êîãàòî öåíòúðúò íà ñëúí÷åâèÿ äèñê å 6
ãðàäóñà ïîä õîðèçîíòà, à çàïî÷âà ñóòðèí, êîãàòî öåíòúðúò íà ñëúí÷åâèÿ äèñê å
6 ãðàäóñà ïîä õîðèçîíòà.
8. JAR-OPS 1.290 (b) (2)
Â ñëó÷àè, â êîèòî çà ñàìîëåòè îò òîçè êëàñ å ïðåäîñòàâåí Ñïèñúê ñ
îòêëîíåíèÿòà îò êîíôèãóðàöèÿòà (CDL), òîé å âêëþ÷åí â Ðúêîâîäñòâîòî çà ïîëåòè
(AFM) íà ñàìîëåòà èëè â åêâèâàëåíòåí äîêóìåíò.
[Èçìåíåíèå 5, 01.03.03]

      1 Èìå è àäðåñ íà îïåðàòîðà, ïðåäâàðèòåëíî íàïå÷àòàíè èëè ïîïúëíåíè íà
ðúêà.
     2 Òðÿáâà äà ñå ïîïúëíè çà:
     • âñåêè äåí; è
     • âñåêè ïîëåòåí åêèïàæ.
     3 Íîìåðúò íà ëèñòà (íàïðèìåð ãã-íí) òðÿáâà äà å ïðåäâàðèòåëíî íàïå÷àòàí
èëè ïîïúëíåí íà ðúêà ñ ïå÷àòíè áóêâè. Âñè÷êè ëèñòè òðÿáâà äà ñà íîìåðèðàíè
ñúãëàñíî ñèñòåìàòà íà ïîñëåäîâàòåëíîñò, ïðè êîÿòî ïèñàíåòî íà ðúêà ñ ïå÷àòíè
áóêâè å òîëêîâà íàäåæäíî, êàêòî êîãàòî ñå ðàçïå÷àòâà ïðåäâàðèòåëíî.
     4 Ïîäïèñúò íà ÊÂÑ ãàðàíòèðà êîðåêòíîñòòà íà èíôîðìàöèÿòà íà òîçè ëèñò.
     5 Çà ïîëåòè, ïðîâåæäàíè îò åäíî ëåòèùå (èçëèòàíå îò ïóíêò A è êàöàíå â
ïóíêò A) ñå äîïóñêà ðåçþìèðàíî âïèñâàíå. Ïðè âñè÷êè îñòàíàëè ïîëåòè (èçëèòàíå
îò ïóíêò A è êàöàíå â ïóíêò B è äð.) ñå âïèñâà âñåêè ïîëåò.
     6 Êàòî ×àñòåí, Òúðãîâñêè, Òåõíè÷åñêè, Ó÷åáåí, Òåãëåíå íà áåçìîòîðåí
ñàìîëåò è äðóãè.
     7 Áðîé êàöàíèÿ, àêî å ðåçþìèðàíî âïèñâàíå.
     8 Ïîäãîòîâêà çà ïîëåòà ñïîðåä Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ (èíèöèàëè íà
ÊÂÑ) îçíà÷àâà, ÷å:
      1. Òåãëîòî è öåíòðîâêàòà ñà â ðàìêèòå íà îãðàíè÷åíèÿòà.
      2. Ïðåäïîëåòíàòà ïðîâåðêà å èçâúðøåíà.
      3. Òåõíè÷åñêîòî ñúñòîÿíèå å ïðîâåðåíî è ñàìîëåòúò å ïðèåò îò ÊÂÑ.
      4. Ñïèñúê íà ïúòíèöèòå å íà áîðäà.
     9 Îáùî êîëè÷åñòâî ãîðèâî íà áîðäà (ñ ïîñî÷åíè ìåðíè åäèíèöè, îñâåí àêî
íå ñà ïðåäâàðèòåëíî íàïå÷àòàíè).
     10 Èíöèäåíòè (ñúáèòèÿ), çàáåëåæêè (Åêñïëîàòàöèîííè, Òåõíè÷åñêè, Äðóãè):
     àêî íÿìà òàêèâà, ñå ïîñî÷âà -NIL-;
     àêî èìà òàêèâà, ñå ïîñî÷âà (ìàðêèðà) âèäúò íà ñúáèòèåòî.
     11 Âñÿêà çàáåëåæêà ñå íîìåðèðà ïîñëåäîâàòåëíî çà âñåêè ëèñò îò äíåâíèêà.
     12 Ïðè èçïúëíåíèå íà ïðîöåäóðè çà àíòèîáëåäåíåíèå ñå ïîñî÷âàò: ÷àñúò,
êîëè÷åñòâî òî è âèäúò ïðèëîæåíà òå÷íîñò èëè ïðåäïðèåòîòî äðóãî äåéñòâèå,
íàïðèìåð ìåõàíè÷íî ïðåìàõâàíå íà ñíÿã èëè ëåä. Ïðè çàðåæäàíå ñ ìàñëî ñå
ïîñî÷âàò ÷àñúò è êîëè÷åñòâîòî.
     13 Çà ñúîòâåòñòâèå ìåæäó äîêëàäâàíèòå è ïðåäïðèåòèòå ìåðêè å íåîáõîäèìî
äà ñå èçïîëçâà íîìåðúò íà ñúîòâåòíàòà çàáåëåæêà.
     [Èçìåíåíèå 5, 01.03.03]

     AMC OPS 1.035
     Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî
  Âèæ JAR-OPS 1.035
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Ñúãëàñíî èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.035, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
èçãðàäè ñîáñòâåíà Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî â ñúîòâåòñòâèå ñ èíñòðóêöèèòå è
èíôîðìàöèÿòà, ñúäúðæàùè ñå â ñëåäíèòå ïàðàãðàôè:
      2. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     2.1. Òåðìèíîëîãèÿ
     à. Òåðìèíèòå, èçïîëçâàíè âúâ âðúçêà ñ èçèñêâàíåòî çà Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî
íà îïåðàòîðà, èìàò ñëåäíîòî çíà÷åíèå:
     i. Îòãîâîðåí ðúêîâîäèòåë. Ëèöå, ïðèåìëèâî çà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, îñèãóðÿâàùî ôèíàíñèðàíå íà âñè÷êè äåéíîñòè ïî åêñïëîàòàöèÿòà è
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, êàêòî è èçïúëíåíèå ñïîðåä ñòàíäàðòà, èçèñêâàí îò
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ è ñïîðåä âñÿêàêâè äðóãè äîïúëíèòåëíè
èçèñêâàíèÿ, îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà.
     ii. Îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî. Âñè÷êè ïëàíèðàíè è ñèñòåìàòè÷íè äåéñòâèÿ,
íåîáõîäèìè çà îñèãóðÿâàíå íà äîñòàòú÷íà óâåðåíîñò, ÷å ïðàêòèêàòà ïî
åêñïëîàòàöèÿòà è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå óäîâëåòâîðÿâà äàäåíè èçèñêâàíèÿ.
     iii. Ðúêîâîäèòåë ïî êà÷åñòâîòî. Ðúêîâîäèòåë, ïðèåìëèâ çà
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîéòî å îòãîâîðåí çà óïðàâëåíèåòî íà
Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî, ìîíèòîðèíã íà ôóíêöèîíèðàíåòî è èçèñêâàíåòî íà
êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ.
     2.2. Ïîëèòèêà ïî êà÷åñòâîòî
     2.2.1. Îïåðàòîðúò èçäàâà ôîðìàëíî ïèñìåíî Èçÿâëåíèå çà ïîëèòèêàòà ïî
êà÷åñòâîòî, êîåòî ïðåäñòàâëÿâà àíãàæèìåíò íà Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë çà òîâà
êàêâî å ïðåäíàçíà÷åíà äà ïîñòèãíå Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî. Ïîëèòèêàòà ïî
êà÷åñòâîòî òðÿáâà äà îòðàçÿâà äîñòèãàíåòî è íåïðåêúñíàòîòî ñïàçâàíå íà
èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1 çàåäíî ñ âñè÷êè äîïúëíèòåëíè ñòàíäàðòè, ïîñî÷åíè îò
îïåðàòîðà.
     2.2.2. Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë å ñúùåñòâåíà ÷àñò îò îðãàíèçàöèÿòà íà
óïðàâëåíèåòî íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO. Âúâ âðúçêà ñ òåêñòà â JAROPS 1.175 (h) è
ãîðåñïîìåíàòàòà òåðìèíîëîãèÿ òåðìèíúò Îòãîâîðåí ðúêîâîäèòåë îçíà÷àâà
Èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð/Ïðåçèäåíò/Óïðàâëÿâàù äèðåêòîð/Ãëàâåí äèðåêòîð/Ãëàâåí
ðúêîâîäèòåë è ò.í. íà îðãàíèçàöèÿòà íà îïåðàòîðà, êîéòî ïî ñèëàòà íà
ïîçèöèÿòà ñè íîñè ïúëíàòà îòãîâîðíîñò (âêëþ÷èòåëíî ôèíàíñîâà) çà óïðàâëåíèåòî
íà îðãàíèçàöèÿòà.
     2.2.3. Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë íîñè öÿëàòà îòãîâîðíîñò çà Ñèñòåìàòà çà
êà÷åñòâî íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO, âêëþ÷èòåëíî çà ÷åñòîòàòà, ôîðìàòà è
ñòðóêòóðàòà íà äåéíîñòèòå íà âúòðåøíîòî óïðàâëåíèå ïî îöåíÿ âàíåòî, êàêòî å
ïðåäïèñàíî â ïàðàãðàô 4.9. ïî-äîëó.
     2.3. Öåë íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî
     2.3.1. Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî äàâà âúçìîæíîñò íà îïåðàòîðà äà íàáëþäàâà
ñïàçâàíåòî íà JAR-OPS 1, Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, Îïèñàíèåòî íà
îïåðàòîðà çà óïðàâëåíèå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå è âñÿêàêâè äðóãè
ñòàíäàðòè, ïîñî÷åíè îò òîçè îïåðàòîð èëè îò âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ, ñ öåë äà îñèãóðè áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ è ëåòàòåëíàòà
ãîäíîñò íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî.
     2.4. Ðúêîâîäèòåë ïî êà÷åñòâîòî
     2.4.1. Ôóíêöèÿòà íà Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî å äà íàáëþäàâà ñïàçâàíåòî
è çàäîâîëèòåëíîñòòà íà ïðîöåäóðèòå, êîèòî ñå èçèñêâàò, çà äà ñå îñèãóðè
áåçîïàñíà åêñïëîàòàöèÿ è ëåòàòåëíî ãîäíè âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà, êàêòî ñå
èçèñêâà â JAR-OPS 1.035 (a). Òàçè äëúæíîñò ìîæå äà áúäå èçïúëíÿâàíà îò ïîâå÷å
îò åäíî ëèöå, ïîñðåäñòâîì ðàçëè÷íè, íî äîïúëâàùè ñå Ïðîãðàìè çà îñèãóðÿâàíå
íà êà÷åñòâî.
     2.4.2. Ðúêîâîäèòåëÿò ïî êà÷åñòâîòî å îòãîâîðåí çà Ñèñòåìàòà çà
îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî, ïðàâèëíîòî é ñúçäàâàíå, âúâåæäàíå è ïîääúðæàíå.
     2.4.3. Ðúêîâîäèòåëÿò ïî êà÷åñòâîòî:
     a. èìà ïðÿê äîñòúï äî Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë;
     b. íå òðÿáâà äà å îò íàçíà÷åíèòå äëúæíîñòíè ëèöà; è
     c. èìà äîñòúï äî âñè÷êè ÷àñòè îò îðãàíèçàöèÿòà íà îïåðàòîðà è, äî
êîëêîòî å íåîáõîäèìî, íà ïîäèçïúëíèòåëèòå.
     2.4.5. Â ñëó÷àé íà ìàëêè/ìíîãî ìàëêè îïåðàòîðè (âèæ ïàðàãðàô 7.3. ïî-
äîëó) äëúæíîñòèòå íà Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë è Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî
ìîãàò äà áúäàò ñúâìåñòåíè. Â òîçè ñëó÷àé îáà÷å îäèòèòå çà êà÷åñòâî òðÿáâà äà
ñå ïðîâåæäàò îò íåçàâèñèì ïåðñîíàë. Ñúãëàñíî ãîðåñïîìåíàòèÿ ïàðàãðàô 2.4.4.
Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë íå ìîæå äà áúäå ñðåä íàçíà÷åíèòå äëúæíîñòíè ëèöà.
      3. Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî
     3.1. Âúâåäåíèå
     3.1.1. Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî íà îïåðàòîðà òðÿáâà äà îñèãóðÿâà
ñúîòâåòñòâèå ñúñ è ïúëíîòàòà íà èçèñêâàíèÿòà êúì äåéíîñòèòå ïî åêñïëîàòàöèÿòà
è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, ñòàíäàðòèòå è åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè.
     3.1.2. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óòî÷íè îñíîâíàòà ñòðóêòóðà íà Ñèñòåìàòà çà
êà÷åñòâî, ïðèëîæèìà êúì äåéíîñòòà.
     3.1.3. Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî òðÿáâà äà áúäå ñòðóêòóðèðàíà ñúãëàñíî
ðàçìåðà è ñëîæíîñòòà íà äåéíîñòòà, êîÿòî ñå ïðîâåæäà ("ìàëêèòå îïåðàòîðè" äà
îáúðíàò âíèìàíèå íà ïàðàãðàô 7 ïî-äîëó).
     3.2. Îáõâàò
     3.2.1. Êàòî ìèíèìóì Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî ñå íàñî÷âà êúì ñëåäíîòî:
     à. îñèãóðÿâàíå ñïàçâàíåòî íà JAR-OPS;
     b. äîïúëíèòåëíèòå ñòàíäàðòè è åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè íà îïåðàòîðà;
     c. ïîëèòèêàòà çà êà÷åñòâî íà îïåðàòîðà;
     d. îðãàíèçàöèîííàòà ñòðóêòóðà íà îïåðàòîðà;
     e. îòãîâîðíîñòòà çà ðàçðàáîòâàíåòî, ñúçäàâàíåòî è óïðàâëåíèåòî íà
Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî;
     f. äîêóìåíòàöèÿòà, âêëþ÷èòåëíî ðúêîâîäñòâà, äîêëàäè è àðõèâè;
     g. ïðîöåäóðèòå ïî êà÷åñòâîòî;
     h. ïðîãðàìàòà çà îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî;
     i. èçèñêâàíèòå ôèíàíñîâè, ìàòåðèàëíè è ÷îâåøêè ðåñóðñè;
     j. èçèñêâàíèÿòà çà îáó÷åíèå.
     3.2.2. Çà îñèãóðÿâàíå íà íåçàáàâíè êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ Ñèñòåìàòà çà
êà÷åñòâî âêëþ÷âà ïðîöåäóðà çà îáðàòíà âðúçêà ñ Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë.
Ñèñòåìàòà çà îáðàòíà âðúçêà óòî÷íÿâà ÷èÿ å îòãîâîðíîñòòà çà êîðèãèðàíå íà
íåñúîòâåòñòâèÿòà è íåñúîáðàçÿâàíåòî âúâ âñåêè îòäåëåí ñëó÷àé, à ñúùî è
ïðîöåäóðàòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå ñëåäâà, àêî êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ íå ñà
èçïúëíåíè â ïîäõîäÿù ñðîê.
     3.3. Äîêóìåíòàöèÿ
     3.3.1. Äîêóìåíòàöèÿòà âêëþ÷âà ÷àñò îò Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è
îïèñàíèåòî íà óïðàâëåíèåòî íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà îïåðàòîðà, êîåòî
ìîæå äà áúäå âêëþ÷åíî â îòäåëíî Ðúêîâîäñòâî ïî êà÷åñòâîòî.
     3.3.2. Â äîïúëíåíèå äîêóìåíòàöèÿòà òðÿáâà äà âêëþ÷âà îùå ñëåäíîòî:
     a. ïîëèòèêà ïî êà÷åñòâîòî;
     b. òåðìèíîëîãèÿ;
     c. óòî÷íåíè åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè (ñòàíäàðòè);
     d. îïèñàíèå íà îðãàíèçàöèÿòà;
     e. ðàçïðåäåëåíèåòî íà çàäúëæåíèÿòà è îòãîâîðíîñòèòå;
     f. åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè, îñèãóðÿâàùè ñïàçâàíå íà íîðìàòèâíàòà
óðåäáà;
     g. ïðîãðàìà ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå;
     h. ïðîãðàìàòà çà îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî, îòðàçÿâàùà:
     i. ãðàôèê íà ïðîâåðêèòå;
     ii. ïðîöåäóðè çà îäèò;
     iii. ïðîöåäóðè çà äîêëàäâàíå;
     iv. ïîñëåäâàùè ïðîöåäóðè è ïðîöåäóðè ïî êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ;
     v. ñèñòåìà çà çàïèñè;
     i. ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå; è
     j. êîíòðîë íà äîêóìåíòèòå.
      4. Ïðîãðàìà çà îñèãóðÿâàíå êîíòðîë íà êà÷åñòâî (Âèæ JAR-OPS 1.035 (b).)
     4.1. Âúâåäåíèå
     4.1.1. Ïðîãðàìàòà çà îñèãóðÿâàíå êîíòðîë íà êà÷åñòâî òðÿáâà äà âêëþ÷âà
âñè÷êè ïëàíèðàíè è ñèñòåìàòè÷íè äåéñòâèÿ, íåîáõîäèìè çà äîêàçâàíå, ÷å
åêñïëîàòàöèÿòà è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå ñå ïðîâåæäàò ñúãëàñíî èçèñêâàíèÿòà,
ñòàíäàðòèòå è åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè.
     4.1.2. Ïðè ñúçäàâàíå íà Ïðîãðàìà ïî êà÷åñòâî òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä
ïàðàãðàôè 4.2. - 4.9.:
     4.2. Ïðåãëåä ïî êà÷åñòâîòî
     4.2.1. Îñíîâíàòà öåë íà ïðåãëåäà ïî êà÷åñòâîòî å äà ñå íàáëþäàâà
îïðåäåëåíî ñúáèòèå/äåéñòâèå/äîêóìåíò è äð. ñ öåë äà ñå ïðîâåðè äàëè ñå
ñïàçâàò óñòàíîâåíèòå åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è èçèñêâàíèÿ è äàëè å
ïîñòèãíàò èçèñêâàíèÿò ñòàíäàðò.
     4.2.2. Òèïè÷íèòå îáëàñòè çà ïðåãëåä íà êà÷åñòâîòî ñà:
     à. ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ;
     b. ïðîòèâîîáëåäåíèòåëíà îáðàáîòêà íà çåìÿòà;
     c. îáñëóæâàíå íà ïîëåòèòå;
     d. êîíòðîë íà çàòîâàðâàíåòî;
     e. òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå;
     f. òåõíè÷åñêè ñòàíäàðòè; è
     g. ñòàíäàðòè íà îáó÷åíèå.
     4.3. Îäèò
     4.3.1. Îäèòúò å ñèñòåìàòè÷íî è íåçàâèñèìî ñðàâíåíèå íà åêñïëîàòàöèÿòà ñ
ïóáëèêóâàíèòå åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè.
     4.3.2. Îäèòèòå âêëþ÷âàò ìèíèìóì ñëåäíèòå ïðîöåñè è ïðîöåäóðè çà
êà÷åñòâîòî:
     a. ïîÿñíèòåëíî èçëàãàíå íà îáõâàòà íà îäèòà;
     b. ïëàíèðàíå è ïîäãîòîâêà;
     c. ñúáèðàíå è çàïèñâàíå íà äàííè; è
     d. àíàëèç íà äàííèòå.
     4.3.3. Ìåòîäè, êîèòî äîïðèíàñÿò çà åôåêòèâíîñòòà íà îäèòà, ñà:
     a. èíòåðâþòà èëè äèñêóñèè ñ ïåðñîíàëà;
     b. ïðåãëåä íà äîêóìåíòèòå;
     c. ðàçãëåæäàíå íà èçâàäêà îò àðõèâà;
     d. íàáëþäåíèå íà äåéíîñòòà; è
     e. ñúõðàíÿâàíå íà äîêóìåíòè è çàïèñè.
     4.4. Îäèòîðè
     4.4.1. Â çàâèñèìîñò îò îáåìà íà èçâúðøâàíàòà äåéíîñò îïåðàòîðúò ðåøàâà
äàëè äà ïîëçâà îäèòîðñêè åêèï, èëè åäèí îäèòîð. Âúâ âñåêè ñëó÷àé îäèòîðúò èëè
îäèòîðñêèÿò åêèï òðÿáâà äà èìàò îïèò â åêñïëîàòàöèÿòà è/èëè òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå.
     4.4.2. Îòãîâîðíîñòèòå íà îäèòîðèòå òðÿáâà äà áúäàò ÿñíî äåôèíèðàíè â
ñúîòâåòíà äîêóìåíòàöèÿ.
     4.5. Íåçàâèñèìîñò íà îäèòîðà
     4.5.1. Îäèòîðèòå íå òðÿáâà äà èìàò åæåäíåâíî ó÷àñòèå/îòíîøåíèå êúì
ñôåðàòà íà äåéíîñò â åêñïëîàòàöèÿòà è/èëè òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, êîèòî ùå
ïðîâåðÿâàò. Îñâåí ïîñòîÿííî àíãàæèðàí ïåðñîíàë íà íåçàâèñèì îòäåë ïî
êà÷åñòâîòî îïåðàòîðúò ìîæå äîïúëíèòåëíî äà èçïîëçâà óñëóãèòå íà âðåìåííî
íàçíà÷åíè îäèòîðè, îòãîâîðíè çà íàáëþäåíèå íà îïðåäåëåíè ñôåðè èëè äåéíîñò.
Ïðè ìàëêè îïåðàòîðè èíñïåêöèè ïî êà÷åñòâîòî ñå èçâúðøâàò îò âúíøíè çà
îðãàíèçàöèÿòà ïðîâåðÿâàùè ñúãëàñíî óñëîâèÿòà íà ñïîðàçóìåíèå, ïðèåìëèâî çà
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Âúâ âñè÷êè ñëó÷àè îïåðàòîðúò ðàçðàáîòâà
ïîäõîäÿùè ïðîöåäóðè, çà äà ñå îñèãóðè ëèöàòà, ïðÿêî îòãîâîðíè çà äåéíîñòèòå,
äà áúäàò ïðîâåðåíè, íî äà íå ñà èçáðàíè îò ñúñòàâà íà ïðîâåðÿâàùàòà ãðóïà.
Êîãàòî ñå ïîëçâàò âúíøíè îðãàíèçàöèè, å âàæíî ïîñëåäíèòå äà ñà çàïîçíàòè ñ
âèäà åêñïëîàòàöèÿ è/èëè òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå, ïðîâåæäàíè îò îïåðàòîðà.
     4.5.2. Â ïðîãðàìàòà íà îïåðàòîðà çà îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî òðÿáâà äà ñà
ïîñî÷åíè ëèöà îò êîìïàíèÿòà ñ íåîáõîäèìèòå êâàëèôèêàöèÿ, îòãîâîðíîñò è
ïúëíîìîùèÿ, çà äà:
     a. èçâúðøâàò ïðåãëåäè ïî êà÷åñòâî è èíñïåêöèè êàòî ÷àñò îò ïðîöåñà çà
Ãàðàíöèÿ íà êà÷åñòâî;
     b. îòáåëÿçâàò è çàïèñâàò âñè÷êè çàáåëåæêè èëè êîíñòàòàöèè è ôàêòèòå â
ïîäêðåïà íà òåçè çàáåëåæêè èëè êîíñòàòàöèè;
     c. ïðåäëàãàò ðåøåíèå èëè ïðåïîðú÷âàò íà÷èí çà îòñòðàíÿâàíå íà
çàáåëåæêèòå è êîíñòàòàöèèòå ïî óñòàíîâåíèÿ ðåä çà äîêëàäâàíå;
     d. ïðîâåðÿâàò âúâåæäàíåòî íà ðåøåíèÿòà â ðàìêèòå íà îïðåäåëåíè ñðîêîâå;
     e. äîêëàäâàò ïðÿêî íà Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî.
     4.6. Îáõâàò íà îäèòà
     4.6.1. Îò îïåðàòîðèòå ñå èçèñêâà äà íàáëþäàâàò ñïàçâàíåòî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè, îïðåäåëåíè çà îñèãóðÿâàíå íà áåçîïàñíà
åêñïëîàòàöèÿ, ëåòàòåëíî ãîäíè âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà è âúçìîæíîñò çà
îáñëóæâàíå íà îáîðóäâàíåòî, ñâúðçàíî ñ åêñïëîàòàöèÿòà íà ÂÑ è áåçîïàñíîñòòà
íà ïîëåòèòå. Çà òàçè öåë ìèíèìàëíèÿò îáåì çà íàáëþäåíèå ñà:
     a. îðãàíèçàöèÿòà;
     b. ïëàíîâåòå è öåëèòå íà êîìïàíèÿòà;
     c. åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè;
     d. áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå;
     e. ñåðòèôèêàöèÿòà íà îïåðàòîðà: Ñâèäåòåëñòâîòî çà àâèàöèîíåí îïåðàòîð
(CAO/Åêñïëîàòàöèîííà ñïåöèôèêàöèÿ);
     f. íàäçîðúò;
     g. åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà;
     h. åêñïëîàòàöèÿòà íà ÂÑ âúâ âñÿêàêâè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ;
     i. êîìóíèêàöèèòå è íàâèãàöèîííîòî îáîðóäâàíå è ïðàâèëà;
     j. ìàñàòà, öåíòðîâêàòà è çàòîâàðâàíåòî íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà;
     k. ïðèáîðèòå è îáîðóäâàíåòî, ñâúðçàíè ñ áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà;
     l. ðúêîâîäñòâàòà, äíåâíèöèòå è çàïèñèòå;
     m. ïëàíèðàíåòî, îãðàíè÷åíèÿòà çà ïîëåòíî âðåìå è àíãàæèðàíî âðåìå,
èçèñêâàíèÿòà çà ïî÷èâêà;
     n. âðúçêà ìåæäó òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå è åêñïëîàòàöèÿ íà ÂÑ;
     o. ïîëçâàíåòî íà MEL;
     p. ïðîãðàìèòå çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå è ïîääúðæàíå íà ëåòàòåëíàòà
ãîäíîñò;
     q. èçïúëíåíèåòî íà äèðåêòèâèòå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò;
     r. èçïúëíåíèåòî íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå;
     s. îòëàãàíåòî íà äåôåêòè (ïîëåò ñ äåôåêò);
     t. ëåòàòåëíèòå åêèïàæè;
     u. êàáèííèÿò ñúñòàâ;
     v. îïàñíèòå òîâàðè;
     w. ñèãóðíîñòòà;
     x. îáó÷åíèåòî.
     4.7. Ãðàôèê íà îäèòèòå
     4.7.1. Ïðîãðàìàòà çà ãàðàíöèÿ íà êà÷åñòâîòî âêëþ÷âà îïðåäåëåíè ïî ãðàôèê
èíñïåêöèè è ïåðèîäè÷íîñò íà ïðåðàçãëåæäàíå. Ãðàôèêúò òðÿáâà äà å ãúâêàâ è äà
ïîçâîëÿâà èçâúíðåäíè îäèòè, êîãàòî ñà èäåíòèôèöèðàíè îòêëîíåíèÿ. Ïðè
íåîáõîäèìîñò ñå íàñðî÷âàò ïîñëåäâàùè îäèòè çà ïðîâåðêà èçïúëíåíèåòî íà
êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ è òÿõíàòà åôåêòèâíîñò.
     4.7.2. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçãîòâè ãðàôèê íà îäèòèòå, ïðîâåæäàíè â
îïðåäåëåí êàëåíäàðåí ïåðèîä. Âñè÷êè ñôåðè íà åêñïëîàòàöèÿòà òðÿáâà äà ñå
ïðåðàçãëåæäàò â ðàìêèòå íà âñåêè 12-ìåñå÷åí ïåðèîä ñúãëàñíî ïðîãðàìàòà, îñâåí
àêî å ïðèåòà îòñðî÷êà íà îäèòà, êàêòî å îáÿñíåíî ïî-äîëó. Îïåðàòîðúò ìîæå äà
óâåëè÷è ÷åñòîòàòà íà îäèòèòå ïî ñâîå óñìîòðåíèå, íî íå òðÿáâà äà íàìàëÿâà
÷åñòîòàòà áåç ñúãëàñèåòî íà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Ñ÷èòà ñå çà
ìàëêî âåðîÿòíî èíòåðâàë ìåæäó îäèòèòå, ïî-ãîëÿì îò 24 ìåñåöà, äà å ïðèåìëèâ
çà êîÿòî è äà å òåìà íà îäèò.
     4.7.3. Ïðè èçãîòâÿíå íà ãðàôèêà íà îäèòèòå îò îïåðàòîðà òðÿáâà äà ñå
âçåìàò ïðåäâèä çíà÷èìè ïðîìåíè â óïðàâëåíèåòî, îðãàíèçàöèÿòà, åêñ ïëîàòàöèÿòà
èëè òåõíîëîãèèòå, êàêòî è ïðîìåíèòå â íîðìàòèâíèòå èçèñêâàíèÿ.
     4.8. Ìîíèòîðèíã è êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ
     4.8.1. Öåëòà íà ìîíèòîðèíãà â ðàìêèòå íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî å
ïðåäèìíî äà ñå ïðîó÷è è ïðåöåíè åôåêòèâíîñòòà é è ñëåäîâàòåëíî äà ñå îñèãóðè
ïðîäúëæèòåëíîòî ñïàçâàíå íà îïðåäåëåíàòà ïîëèòèêà è ñòàíäàðòèòå ïî
åêñïëîàòàöèÿòà è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå. Ìîíèòîðèíãúò å áàçèðàí íà ïðåãëåäè
ïî êà÷åñòâîòî, îäèòè, êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ è ïîñëåäâàùè äåéñòâèÿ. Îïåðàòîðúò
òðÿáâà äà ñúçäàäå è ïóáëèêóâà ïðîöåäóðà ïî êà÷åñòâîòî, ÷ðåç êîÿòî äà
íàáëþäàâà ïðîäúëæèòåëíî ñïàçâàíåòî íà íîðìàòèâíàòà óðåäáà. Òîçè ìîíèòîðèíã
òðÿáâà äà å íàñî÷åí êúì åëèìèíèðàíå íà ïðè÷èíèòå çà íåçàäîâîëèòåëíè
åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè.
     4.8.2. Âñÿêî íåñúîòâåòñòâèå, èäåíòèôèöèðàíî êàòî ðåçóëòàò îò
íàáëþäåíèåòî, òðÿáâà äà ñå äîâåäå äî çíàíèåòî íà ðúêîâîäèòåëÿ, êîéòî å
îòãîâîðåí çà ïðåäïðèåìàíåòî íà êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ, èëè äî çíàíèåòî íà
Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë. Òîâà íåñúîòâåòñòâèå òðÿáâà äà áúäå çàïèñàíî êàòî öåë
íà äîïúëíèòåëíî ðàçñëåäâàíå, çà äà ñå óñòàíîâè ïðè÷èíàòà è äà ñå äàäå
âúçìîæíîñò çà ïðåïîðúêà íà ïîäõîäÿùè êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ.
     4.8.3. Ïðîãðàìàòà ïî êà÷åñòâîòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïðîöåäóðè, êîèòî äà
îñèãóðÿò ïðåäïðèåìàíåòî íà êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ â îòãîâîð íà êîíñòàòèðàíèòå
ñëàáîñòè. Â ïðîöåäóðèòå ïî êà÷åñòâî å âêëþ÷åíî íàáëþäåíèå íà êîðåêòèâíèòå
äåéñòâèÿ ñ öåë ïðîâåðêà íà èçïúëíåíèåòî è åôåêòèâíîñòòà èì. Îðãàíèçàöèîííàòà
îòãîâîðíîñò è îò÷åòíîñò çà âúâåæäàíåòî íà êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ ñà íà îòäåëà,
öèòèðàí â äîêëàäà, èäåíòèôèöèðàù êîíñòàòàöèÿòà. Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë íîñè
êðàéíàòà îòãîâîðíîñò çà âúâåæäàíåòî íà êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ è îñèãóðÿâàíåòî,
÷ðåç Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî, êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ äà äîâåäàò äî ñïàçâàíå
íà ñòàíäàðòà, èçèñêâàí îò âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êàêòî è ñïàçâàíå
íà âñÿêàêâè äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ, îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà.
     4.8.4. Êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ
     a. Ñëåä ïðåãëåäà/îäèòà ïî êà÷åñòâîòî îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè:
     i. ñåðèîçíîñòòà íà âñè÷êè êîíñòàòàöèè è íóæäàòà îò íåçàáàâíè êîðåêòèâíè
äåéñòâèÿ;
     ii. ïðîèçõîäà íà êîíñòàòàöèÿòà;
     iii. êàêâè êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ ñå èçèñêâàò, çà äà ñå îñèãóðè
íåñúîòâåòñòâèåòî äà íå ñå ïîÿâÿâà îòíîâî;
     iv. ãðàôèê íà êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ;
     v. èäåíòèôèêàöèÿòà íà ëèöàòà èëè îòäåëèòå, îòãîâîðíè çà âúâåæäàíåòî íà
êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ;
     vi. ðàçïðåäåëÿíå íà ðåñóðñè îò Îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë, êúäåòî å
ïîäõîäÿùî
     4.8.5. ðúêîâîäèòåëÿò ïî êà÷åñòâîòî å äëúæåí:
     à. äà ñå óâåðè, ÷å ïðåêèÿò ðúêîâîäèòåë å ïðåäïðèåë êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ â
îòãîâîð íà êîíñòàòàöèÿòà çà íåñúîòâåòñòâèå;
     b. äà ñå óâåðè, ÷å êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ âêëþ÷âàò åëåìåíòèòå, èçáðîåíè â
ïàðàãðàô 4.8.4;
     c. äà íàáëþäàâà âúâåæäàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ;
     d. äà îñèãóðè íà ðúêîâîäñòâîòî íåçàâèñèìà îöåíêà íà êîðåêòèâíèòå
äåéñòâèÿ, âúâåæäàíåòî è èçïúëíåíèåòî èì;
     e. äà îöåíè åôåêòèâíîñòòà íà êîðåêòèâíèòå äåéñòâèÿ ÷ðåç ïîñëåäâàùèÿ
ïðîöåñ.
     4.9. Îöåíêà íà ðúêîâîäñòâîòî
     4.9.1. Îöåíêàòà íà ðúêîâîäñòâîòî å îáøèðíî, ñèñòåìíî è äîêóìåíòèðàíî
ïðåðàçãëåæäàíå íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî, ïîëèòèêàòà è ïðîöåäóðèòå ïî
åêñïëîàòàöèÿ îò ñòðàíà íà ðúêîâîäñòâîòî è ïðè íåÿ òðÿáâà äà ñå âçåìàò
ïðåäâèä:
     a. ðåçóëòàòèòå îò ïðåãëåäèòå ïî êà÷åñòâîòî, îäèòèòå è äðóãè ïîêàçàòåëè;
     b. åôåêòèâíîñòòà íà îðãàíèçàöèÿòà íà óïðàâëåíèåòî â ïîñòèãàíåòî íà
çàÿâåíèòå öåëè.
     4.9.2. Îöåíêàòà íà ðúêîâîäñòâîòî òðÿáâà äà ïîñî÷è è êîðèãèðà
îòêëîíåíèÿòà è êúäåòî å âúçìîæíî, äà ïðåäîòâðàòÿâà íåñúîòâåòñòâèÿ â áúäåùå.
Çàêëþ÷åíèÿòà è ïðåïîðúêèòå, íàïðàâåíè â ðåçóëòàò íà îöåíêàòà, òðÿáâà äà ñå
ïðåäàäàò â ïèñìåí âèä íà îòãîâîðíèÿ ðúêîâîäèòåë çà ïðåäïðèåìàíå íà äåéñòâèÿ.
 Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë òðÿáâà äà å ëèöå, óïúëíîìîùåíî äà ðåøàâà ïðîáëåìè è
äà ïðåäïðèåìà äåéñòâèÿ.
     4.9.3. Îòãîâîðíèÿò ðúêîâîäèòåë òðÿáâà äà âçåìà ðåøåíèÿ îòíîñíî
÷åñòîòàòà, ôîðìàòà è ñòðóêòóðàòà íà äåéíîñòèòå ïî îöåíÿâàíåòî íà âúòðåøíîòî
ðúêîâîäñòâî.
     4.10. Âîäåíå íà äîêóìåíòàöèÿ
     4.10.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âîäè ïúëíà, òî÷íà è äîñòúïíà çà âñåêè
äîêóìåíòàöèÿ çà ðåçóëòàòèòå îò Ïðîãðàìàòà ïî îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî. Â
äîêóìåíòàöèÿòà ñúäúðæàò äàííè, ïîçâîëÿâàùè óñòàíîâÿâàíåòî íà îáåêòèâíèòå
ïðè÷èíè çà íåñúîòâåòñòâèÿòà. Îò íåÿ ìîãàò äà áúäàò èäåíòèôèöèðàíè ñôåðèòå íà
íåñúîòâåòñòâèå è îïðåäåëåíè àäåêâàòíè ìåðêè.
     4.10.2. Â ñðîê îò 5 ãîäèíè òðÿáâà äà ñå ñúõðàíÿâà ñëåäíàòà äîêóìåíòàöèÿ:
     a. ãðàôèöè íà îäèòèòå;
     b. äîêëàäè îò ïðåãëåäè ïî êà÷åñòâî è îäèòè;
     c. îòâåòíè äåéñòâèÿ íà êîíñòàòàöèè;
     d. äîêëàäè çà êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ;
     e. äîêëàäè çà ïîñëåäâàùè äåéñòâèÿ è ïðåêðàòÿâàíå; è
     f. äîêëàäè çà îöåíêè íà ðúêîâîäñòâîòî.
      5. Îòãîâîðíîñò íà ïîäèçïúëíèòåëèòå çà îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî
     5.1. Ïîäèçïúëíèòåëè
     5.1.1. Îïåðàòîðèòå ìîãàò äà âúçëîæàò èçïúëíåíèå íà îïðåäåëåíè äåéíîñòè
íà âúíøíè ïîñðåäíèöè ñ öåë ïðåäîñòàâÿíå íà óñëóãè â îáëàñòè êàòî:
     a. ïðîòèâîîáëåäåíèòåëíà îáðàáîòêà;
     b. òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå;
     c. íàçåìíî îáñëóæâàíå;
     d. îáñëóæâàíå íà ïîëåòà (èç÷èñëåíèÿ íà åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè
(ìàñà è öåíòðîâêà), ïëàíèðàíå íà ïîëåòè, íàâèãàöèîííà áàçà äàííè);
     e. îáó÷åíèå;
     f. ïîäãîòîâêà íà ðúêîâîäñòâà.
     5.1.2. Îòãîâîðíîñò çà èçâúðøåíàòà îò ïîäèçïúëíèòåëèòå äåéíîñò íîñè
îïåðàòîðúò. Îïåðàòîðúò è ïîäèçïúëíèòåëÿò ñêëþ÷âàò äîãîâîð, â êîéòî òî÷íî ñà
îïèñàíè çàäúëæåíèÿòà íà äîãîâàðÿùèòå ñå ñòðàíè, êàòî ñå ñïàçâàò ñòàíäàðòèòå
çà áåçîïàñíîñò. Äåéíîñòè, èçâúðøâàíè îò ïîäèçïúëíèòåë, òðÿáâà äà áúäàò
âêëþ÷åíè â Ïðîãðàìàòà çà êà÷åñòâî íà îïåðàòîðà.
     5.1.3. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñå óâåðè, ÷å ïîäèçïúëíèòåëÿò èìà
íåîáõîäèìîòî îäîáðåíèå èëè óïúëíîìîùàâàíå çà èçïúëíåíèå íà èçâúðøâàíàòà
äåéíîñò. Êîãàòî îïåðàòîðúò èçèñêâà ïîäèçïúëíèòåëÿò äà óïðàâëÿâà äåéíîñòè
èçâúí íåãîâîòî îäîáðåíèå èëè óïúëíîìîùàâàíå, îïåðàòîðúò å îòãîâîðåí çà
îñèãóðÿâàíå, ÷å ñèñòåìàòà çà ãàðàíòèðàíå íà êà÷åñòâîòî íà ïîäèçïúëíèòåëÿ ìîæå
äà ïîåìå òàêèâà äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ.
      6. Îáó÷åíèå ïî Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî
     6.1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     6.1.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âúâåäå åôåêòèâåí, ïëàíèðàí è ñúîáðàçåí,
ñâúðçàí ñ êà÷åñòâîòî èíñòðóêòàæ çà öåëèÿ ïåðñîíàë.
     6.1.2. Ëèöàòà, îòãîâîðíè çà óïðàâëåíèåòî íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî,
òðÿáâà äà ñà îáó÷åíè ïî:
     a. âúâåäåíèå â êîíöåïöèÿòà íà Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî;
     b. óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî;
     c. êîíöåïöèÿ çà ãàðàíöèÿ çà êà÷åñòâîòî;
     d. ðúêîâîäñòâà çà êà÷åñòâîòî;
     e. òåõíèêè íà îäèò;
     f. äîêëàäâàíå è çàïèñè; è
     g. ôóíêöèîíèðàíå íà Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâîòî â êîìïàíèÿòà.
     6.1.3.Òðÿáâà äà ñå îñèãóðè âðåìå çà îáó÷åíèå íà âñÿêî ëèöå, ó÷àñòâàùî â
óïðàâëåíèåòî íà êà÷åñòâîòî, è ïðîâåæäàíå íà èíñòðóêòàæ çà îñòàíàëàòà ÷àñò îò
ñëóæèòåëèòå. Îïðåäåëÿíåòî íà âðåìå è ðåñóðñè å â çàâè ñèìîñò îò ðàçìåðà è
ñëîæíîñòòà íà èçâúðøâàíàòà äåéíîñò.
     6.2. Îáó÷åíèå
     6.2.1. Êóðñîâå ïî óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî ñå ïðåäëàãàò ïî ðàçëè÷íèòå
íàöèîíàëíè èëè ìåæäóíàðîäíè ñòàíäàðòè. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà ðåøàò äàëè äà
ïðåäëîæàò òàêèâà êóðñîâå íà ëèöàòà, êîèòî èìà âåðîÿòíîñò äà ó÷àñòâàò â
óïðàâëåíèåòî íà Ñèñòåìèòå çà êà÷åñòâî. Îïåðàòîðèòå ñ äîñòàòú÷åí è ïîäõîäÿùî
êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë òðÿáâà äà îáìèñëÿò äàëè äà ïðîâåäàò âúòðåøíî îáó÷åíèå.
      7. Îðãàíèçàöèè ñ 20 èëè ïî-ìàëêî ïîñòîÿííè ñëóæèòåëè
     7.1. Âúâåäåíèå
     Èçèñêâàíåòî çà ñúçäàâàíå è äîêóìåíòèðàíå íà Ñèñòåìà çà êà÷åñòâîòî è
íàçíà÷àâàíå íà ðúêîâîäèòåë ïî êà÷åñòâîòî âàæè çà âñè÷êè îïåðàòîðè.
Êâàëèôèöèðàíåòî íà ãîëåìè è ìàëêè îïåðàòîðè ñå îïðåäåëÿ îò êàïàöèòåòà íà
âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî (òîåñò ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî îò 20 ìåñòà) è îò
íåãîâàòà èçëåòíà ìàñà (ïî-ãîëÿìà èëè ïî-ìàëêà îò 10 òîíà). Òàçè òåðìèíîëîãèÿ
å íåóìåñòíà, êîãàòî ñå èìàò ïðåäâèä îáåìúò íà åêñïëîàòàöèÿ è èçèñêâàíèÿòà çà
Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâîòî. Ñëåäîâàòåëíî â êîíòåêñòà íà Ñèñòåìèòå çà êà÷åñòâî
îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà áúäàò êàòåãîðèçèðàíè ñïîðåä áðîÿ íà ïîñòîÿííèòå
ñëóæèòåëè.
     7.2. Îáåì íà åêñïëîàòàöèÿòà
     7.2.1. Ïî îòíîøåíèå íà Ñèñòåìèòå çà êà÷åñòâî îïåðàòîðèòå, êîèòî èìàò 5-
èìà èëè ïî-ìàëêî ïîñòîÿííè ñëóæèòåëè, ñå ñ÷èòàò çà "ìíîãî ìàëêè", à òåçè,
êîèòî èìàò îò 6-èìà äî 20 ïîñòîÿííè ñëóæèòåëè, ñå ñ÷èòàò çà "ìàëêè"
îïåðàòîðè. Â òàçè âðúçêà, ïîñòîÿííè îçíà÷àâà äà ñà íàåòè çà íå ïî-ìàëêî îò 35
÷àñà ñåäìè÷íî áåç îò÷èòàíå íà îòïóñêè.
     7.2.2. Êîìïëåêñíèòå ñèñòåìè çà êà÷åñòâî ñà íåïîäõîäÿùè çà ìàëêèòå èëè
ìíîãî ìàëêèòå îïåðàòîðè, êîèòî íå ðàçïîëàãàò ñ ðåñóðñè çà èçãðàæäàíå íà
Ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî. Òå ðàçðàáîòâàò ïðîãðàìà çà ãàðàíöèÿ íà
êà÷åñòâî, êàòî ñå èçïîëçâà êàðòà çà ïðîâåðêà.
     7.3. Ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâî çà ìàëêè/ìíîãî ìàëêè îïåðàòîðè
     7.3.1. Çà ìàëêèòå è ìíîãî ìàëêèòå îïåðàòîðè å ïîäõîäÿùî ðàçðàáîòâàíå íà
Ñèñòåìà çà îñèãóðÿâàíå íà êà÷åñòâî, ïîëçâàùà êîíòðîëíà êàðòà. Êîíòðîëíàòà
êàðòà òðÿáâà äà èìà ïîìîùåí ãðàôèê, èçèñêâàù èçïúëíåíèå íà âñè÷êè òî÷êè îò
êîíòðîëíàòà êàðòà â îïðåäåëåí ñðîê, çàåäíî ñ èçÿâëåíèå, ïîòâúðæäàâàùî
èçïúëíåíèåòî íà ïåðèîäè÷åí ïðåãëåä îò óïðàâëåíèåòî íà êîìïàíèÿòà. Ïåðèîäè÷íî
òðÿáâà äà ñå ïðåäïðèåìà íåçàâèñèì ïðåãëåä íà ñúäúðæàíèåòî íà êîíòðîëíàòà
êàðòà è ðåçóëòàòèòå â îñèãóðÿâàíåòî íà êà÷åñòâî.
     7.3.2. Ìàëêèòå îïåðàòîðè ìîãàò äà ïîëçâàò âúòðåøíè èëè âúíøíè îäèòîðè,
èëè êîìáèíàöèÿ îò äâåòå. Ïðè òåçè îáñòîÿòåëñòâà å ïðèåìëèâî âúíøíè
ñïåöèàëèñòè è/èëè êâàëèôèöèðàíè îðãàíèçàöèè äà èçïúëíÿâàò îäèòèòå ïî
êà÷åñòâîòî îò èìåòî íà Ðúêîâîäèòåëÿ ïî êà÷åñòâîòî.
     7.3.3. Àêî ôóíêöèÿòà çà íåçàâèñèìè îäèòè ïî êà÷åñòâîòî ñå èçïúëíÿâà îò
âúíøíè îäèòîðè, ãðàôèêúò íà îäèòèòå òðÿáâà äà áúäå ïðèëîæåí êúì ñúîòâåòíàòà
äîêóìåíòàöèÿ.
     7.3.4. Íåçàâèñèìî êàêâè ìåðêè ñà âçåòè êðàéíàòà îòãîâîðíîñò çà ñèñòåìàòà
çà êà÷åñòâîòî è îñîáåíî çà èçïúëíåíèåòî è ïðîäúëæåíèåòî íà êîðåêòèâíèòå ìåðêè
îñòàâà íà îïåðàòîðà.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     IEM OPS 1.035
     Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî - ïðèìåðíà îðãàíèçàöèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.035
     Òèïè÷íè ïðèìåðè íà Îðãàíèçàöèè çà êà÷åñòâî ñà ñëåäíèòå äâå äèàãðàìè.
      1. Ñèñòåìà çà êà÷åñòâî â ðàìêèòå íà îðãàíèçàöèÿòà íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO,
êîãàòî ïðèòåæàòåëÿò íà CAO èìà è îäîáðåíèå ïî JAR-145:
2. Ñèñòåìè çà êà÷åñòâî, ñâúðçàíè ñ îðãàíèçàöèÿòà íà ïðèòåæàòåë íà CAO,
êúäåòî òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà å âúçëîæåíî íà
îðãàíèçàöèÿ, îäîáðåíà ïî JAR-145, êîÿòî íå å èíòåãðèðàíà â îðãàíèçàöèÿòà íà
ïðèòåæàòåëÿ íà CAO:
Çàáåëåæêà: Ñèñòåìàòà çà êà÷åñòâî è Ïðîãðàìàòà çà îäèò ïî êà÷åñòâîòî íà
ïðèòåæàòåëÿ íà CAO òðÿáâà äà îñèãóðÿò òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, ïðîâåæäàíî îò
îðãàíèçàöèÿòà, îäîáðåíà ïî JAR-145, äà å â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà,
ïîñî÷åíè îò ïðèòåæàòåëÿ íà CAO.
[Ãë. 1, 01.03.98]
	
       ACJ OPS 1.037
     Ïðîãðàìà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà àâèàöèîííè ïðîèçøåñòâèÿ è áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòèòå
  Âèæ JAR-OPS 1.037
      1. Ðúêîâîäñòâåí ìàòåðèàë çà èçãîòâÿíå íà ïðîãðàìà ïî áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòè [è êîíòðîë íà äàííèòå îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà] ìîæå äà áúäå
îòêðèò â:
     a. ICAO Doc 9422 (Ðúêîâîäñòâî çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ); è
     b. ICAO Doc 9376 (Ðúêîâîäñòâî çà ïîäãîòîâêà è åêñïëîàòàöèÿ);
     c. [c. CAP 739].
     [Ãë. 1, 01.03.98, Èçìåíåíèå 7, 01.09.04]
     ACJ OPS 1.037 (a) (2)
     Ðåä çà äîêëàäâàíå íà ñúáèòèÿ
  Âèæ JAR-OPS 1.037 (a) (2)
      1. Îñíîâíàòà öåë íà äîêëàäâàíåòî íà àâèàöèîííè ñúáèòèÿ, îïèñàíà â JAR-
OPS 1.037 (a) (2), å äà ñå èçïîëçâà äîêëàäâàíàòà èíôîðìàöèÿ, çà äà ñå ïîâèøè
íèâîòî íà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå, áåç äà ñå îïðåäåëÿ íå÷èÿ âèíà.
      2. Äðóãè öåëè íà äîêëàäèòå çà àâèàöèîííè ñúáèòèÿ ñà:
     a. äà ñå îöåíÿò ïîñëåäñòâèÿòà âúðõó áåçîïàñíîñòòà îò ïðåäõîäíè èíöèäåíòè
è ïðîèçøåñòâèÿ, âêëþ÷èòåëíî îò ïðåäèøíèòå ïîäîáíè ñúáèòèÿ, ñ öåë ïðåäïðèåìàíå
íà íåîáõîäèìèòå ìåðêè; è
     b. äà ñå ðàçïðîñòðàíè èíôîðìàöèÿ çà èíöèäåíòèòå è ïðîèçøåñòâèÿòà ñ
ïðåâàíòèâíà öåë çà îñòàíàëèòå îðãàíèçàöèè.
      3. Äîêëàäâàíåòî íà àâèàöèîííè ñúáèòèÿ å ñúùåñòâåíà ÷àñò îò ïðîöåñà íà
íàáëþäåíèå íà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå. Òî å äîïúëíåíèå êúì íîðìàëíèòå
åæåäíåâíè ïðîöåäóðè è ñèñòåìè çà "êîíòðîë" è íÿìà çà öåë äà äóáëèðà èëè
èçìåñòâà êîÿòî è äà å îò òÿõ. Äîêëàäâàíåòî íà àâèàöèîííè ñúáèòèÿ å åäèí îò
íà÷èíèòå çà èäåíòèôèöèðàíå íà ïðîïóñêè â ðóòèííèòå ïðîöåäóðè. (Ñúáèòèÿòà,
êîèòî òðÿáâà äà ñå äîêëàäâàò, è îòãîâîðíîñòòà çà äîêëàäâàíåòî ñà îïèñàíè â
JAR-OPS 1.420.)
      4. Êîãàòî ëèöåòî, îòãîâîðíî çà äîêëàäâàíåòî, å ïðåöåíèëî, ÷å îïðåäåëåíè
ñúáèòèÿ òðÿáâà äà ñå äîêëàäâàò, òî òåçè ñúáèòèÿ òðÿáâà äà îñòàâàò â áàçàòà
äàííè, òúé êàòî å âúçìîæíî çíà÷èìîñòòà íà òåçè ñúáèòèÿ äà áúäå îöåíåíà íà ïî-
êúñåí åòàï.
     [Êîðåêöèÿ 3, 01.12.01]
     [ACJ OPS 1.037 (a) (4)
     Ðàç÷èòàíå /êîíòðîë/ íà äàííèòå îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà
  Âèæ JAR-OPS 1.037 (a) (4)
      1. Íàáëþäåíèåòî íà ïîëåòíèòå äàííè (FDM) îò å ïðåâàíòèâíî è íå ñ öåë
íàêàçàíèÿ èçïîëçâàíå íà öèôðîâè ïîëåòíè äàííè ñ öåë ïîâèøàâàíå íà
àâèàöèîííàòà áåçîïàñíîñò.
      2. Ðúêîâîäèòåëÿò íà ïðîãðàìàòà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà àâèàöèîííè
ïðîèçøåñòâèÿ è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòè, êîÿòî âêëþ÷âà ðàç÷èòàíåòî (êîíòðîëúò)
íà äàííèòå îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, å îòãîâîðåí çà îòêðèâàíåòî íà
ðèñêîâè ôàêòîðè è ïðåäàâàíåòî èì íà ñúîòâåòíèòå îòãîâîðíè ðúêîâîäèòåëè.
Ïîñëåäíèòå ñà îòãîâîðíè çà ïðåäïðèåìàíå íà êîðåêòèâíè è ïðèëîæèìè äåéñòâèÿ â
ðàìêèòå íà ðàçóìåí ïåðèîä îò âðåìå, îòðàçÿâàù ñåðèîçíîñòòà íà ïðîáëåìà.
     Çàáåëåæêà: Âúïðåêè ÷å îïåðàòîðúò ìîæå äà âúçëîæè èçïúëíåíèåòî íà
ïðîãðàìàòà çà àíàëèç íà ïîëåòíè äàííè íà âúíøíà îðãàíèçàöèÿ, öÿëîñòíàòà
îòãîâîðíîñò îñòàâà íà ðúêîâîäèòåëÿ íà ïðîãðàìàòà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà
àâèàöèîííè ïðîèçøåñòâèÿ è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå íà îïåðàòîðà.
      3. FDM ïðîãðàìàòà äàâà âúçìîæíîñò íà îïåðàòîðà:
     3.1. Äà èäåíòèôèöèðà îáëàñòèòå íà åêñïëîàòàöèîííèÿ ðèñê è äà èçðàçÿâà
êîëè÷åñòâåíî òåêóùèòå ãðàíèöè íà áåçîïàñíîñò.
     3.2. Äà èäåíòèôèöèðà è äà èçðàçÿâà êîëè÷åñòâåíî åêñïëîàòàöèîííèòå
ðèñêîâå, êàòî ïîä÷åðòàâà ñëó÷àèòå íà íåñòàíäàðòíè, íåîáè÷àéíè èëè îïàñíè
îáñòîÿòåëñòâà.
     3.3. Äà èçïîëçâà FDM èíôîðìàöèÿ çà ÷åñòîòàòà íà ñúáèòèÿòà, êîìáèíèðàíî ñ
ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà ñåðèîçíîñò, îöåíêà ñòåïåíòà íà ðèñê è âëèÿíèåòî ìó
âúðõó áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå, êàêòî è îïðåäåëÿíå íà íåïðèåìëèâîñòòà, â
ñëó÷àé ÷å ðàçêðèòîòî îòêëîíåíèå íå ñå îòñòðàíè.
     3.4. Äà íàëîæè ïîäõîäÿùè ïðîöåäóðè çà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ ïðè îòêðèâàíå
íà íåïðèåìëèâ ðèñê, ñúùåñòâóâàù â äåéñòâèòåëíîñò èëè ïðîãíîçèðàí ÷ðåç
íàáëþäåíèå íà îòêëîíåíèÿòà.
     3.5. Äà ïîòâúðäè åôåêòèâíîñòòà íà êîðèãèðàùèòå äåéñòâèÿ ÷ðåç
ïðîäúëæèòåëíè íàáëþäåíèÿ.
      4. Ñïîñîáè çà àíàëèç îò íàáëþäåíèå íà ïîëåòíèòå äàííè
     4.1. Îòêðèâàíå íà íàðóøåíèÿ: Ñëåäè ñå çà îòêëîíåíèÿ îò îãðàíè÷åíèÿòà íà
ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ è îò ñòàíäàðòíèòå åêñïëîàòàöèîííè
ïðîöåäóðè. Èçáèðà ñå ãðóïà îñíîâíè ñúáèòèÿ, ïîêðèâàùè ñôåðèòå íà îïåðàòîðà. Â
Ïðèëîæåíèåòî å ïîñî÷åí ïðèìåðåí ñïèñúê. Îãðàíè÷åíèÿòà çà îòêðèâàíå íà ñúáèòèÿ
òðÿáâà ïîñòîÿííî äà ñå ïðåðàçãëåæäàò ñ öåë îòðàçÿâàíå íà òåêóùèòå
åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè íà îïåðàòîðà.
     4.2. Ðàç÷èòàíå íà äàííèòå çà âñè÷êè ïîëåòè: Ñèñòåìà, êîÿòî äåôèíèðà
íîðìàëíàòà ïðàêòèêà. Òîâà ìîæå äà áúäå ïîñòèãíàòî ÷ðåç çàïàçâàíå íà ðàçëè÷íè
çàïèñè íà èíôîðìàöèÿ îò âñåêè ïîëåò.
     4.3. Ñòàòèñòèêà: Ñåðèÿ èçìåðâàíèÿ, ñúáèðàíè â ïîäêðåïà íà àíàëèçà.
Âêëþ÷âà áðîÿ èçâúðøåíè è áðîÿ àíàëèçèðàíè ïîëåòè, ïîäðîáíîñòè çà
âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà è ñåêòîðèòå, äîñòàòú÷íè çà ãåíåðèðàíå íà
èíôîðìàöèÿ çà íîðìèòå è îòêëîíåíèÿòà.
      5. Àíàëèç íà íàáëþäåíèåòî íà ïîëåòíè äàííè, èíñòðóìåíòèòå çà îöåíêà è
êîíòðîë íà ïðîöåñà: Åôåêòèâíàòà îöåíêà íà èíôîðìàöèÿòà, ïîëó÷åíà îò öèôðîâèòå
ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, çàâèñè îò îñèãóðÿâàíåòî íà ïîäõîäÿù ñîôòóåð îò
èíôîðìàöèîííèòå òåõíîëîãèè. Ïðîãðàìíèÿò êîìïëåêò ìîæå äà âêëþ÷âà: àíîòèðàíè
èçëîæåíèÿ, ïðîñëåäÿâàùè äàííèòå, ñïèñúöè íà èíæåíåðíèòå åäèíèöè, âèçóàëèçàöèÿ
íà íàé-õàðàêòåðíèòå èíöèäåíòè, äîñòúï äî îáÿñíèòåëíè ìàòåðèàëè, âðúçêè êúì
äðóãà èíôîðìàöèÿ çà áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå è ñòàòèñòè÷åñêè ïðåäñòàâÿíèÿ.
      6. Îáó÷åíèå è ïóáëèêàöèè: Ðàçïðîñòðàíåíèåòî íà èíôîðìàöèÿ, ñâúðçàíà ñ
áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå, å îñíîâåí ïðèíöèï íà àâèàöèîííàòà áåçîïàñíîñò çà
íàìàëÿâàíå ÷åñòîòàòà íà ïðîèçøåñòâèÿòà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ðàçïðîñòðàíÿâà
èçâîäèòå äî âñè÷êè ñëóæèòåëè è ïðîèçâîäèòåëè. Ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò ñðåäñòâà,
ïîäîáíè íà ñèñòåìèòå çà àâèàöèîííà áåçîïàñíîñò. Òå âêëþ÷âàò: áþëåòèíè,
ñïèñàíèÿ çà àâèàöèîííà áåçîïàñíîñò, ïðèìåðè îò ó÷åáíè è òðåíàæîðíè
óïðàæíåíèÿ, ïåðèîäè÷íè äîêëàäè äî ïðîèçâîäèòåëè è íîðìàòèâíèÿ îðãàí.
      7. Èçèñêâàíèÿòà îòíîñíî ðàçïðîñòðàíÿâàíå íà èíôîðìàöèÿ çà ïðîèçøåñòâèÿ è
èíöèäåíòè, ïîñî÷åíè â JAR-OPS 1.160, èìàò ïðåäèìñòâî ïðåä èçèñêâàíèÿòà íà FDM
ïðîãðàìàòà. Â òåçè ñëó÷àè äàííèòå îò ðàç÷èòàíåòî íà äàííèòå îò ïîëåòíèòå
çàïèñâàùè óñòðîéñòâà òðÿáâà äà ñå çàïàçÿò êàòî ÷àñò îò äàííèòå îò
ðàçñëåäâàíåòî è ìîãàò äà ïîïàäíàò èçâúí ñïîðàçóìåíèÿòà çà äåèäåíòèôèêàöèÿ
(ïðåìàõâàíå íà èìåíàòà îò èíôîðìàöèÿòà, çà äà íå âîäè äî èäåíòèôèöèðàíåòî íà
êîíêðåòíè ëè÷íîñòè).]
     [8. Âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà å äëúæåí äà äîêëàäâà ñëó÷àèòå, îïèñàíè â JAR-
OPS 1.085 (b), ïî óñòàíîâåíèÿ ðåä çà äîêëàäâàíå íà ñúáèòèÿ â êîìïàíèÿòà,
îïèñàíà â JAR-OPS 1.037 (a) (2). Çàäúëæèòåëíîòî äîêëàäâàíå íà àâèàöèîííè
ñúáèòèÿ å èçèñêâàíå ñúãëàñíî JAR-OPS 1.420. Ñëåäîâàòåëíî îòêðèòèòå ÷ðåç
ðàç÷èòàíå íà äàííèòå îò ïîëåòíèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà èíöèäåíòè, ðàçêðèâàùè
çíà÷èòåëåí ðèñê, ïîäëåæàò íà çàäúëæèòåëíî äîêëàäâàíå îò åêèïàæà. Àêî ñëó÷àÿò
íå å òàêúâ, òî âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà òðÿáâà äà ïðåäàäå ðàïîðò, êîéòî äà áúäå
âêëþ÷åí â ïðîöåñà íà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ïðîèçøåñòâèÿ è áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòèòå.
      9. Ñòðàòåãèÿòà çà âúçñòàíîâÿâàíå íà èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà îñèãóðÿâà
äîñòàòú÷íî ïðåäñòàâèòåëíà èçâàäêà îò ïîëåòíàòà èíôîðìàöèÿ, çà äà ñå ïîääúðæà
îáùà êàðòèíà íà åêñïëîàòàöèÿòà. Àíàëèçúò íà äàííèòå òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà
ðåäîâíî, çà äà å âúçìîæíî ïðåäïðèåìàíå íà íåîáõîäèìèòå äåéñòâèÿ ïðè
çíà÷èòåëíè ïðîïóñêè â áåçîïàñíîñòòà.
      10. Ñòðàòåãèÿòà çà çàïàçâàíå íà äàííèòå èìà çà öåë èçâëè÷àíå íà
ìàêñèìàëíà ïîëçà îò íàëè÷íèòå äàííè. Öÿëàòà èíôîðìàöèÿ ñå ñúõðàíÿâî äî
ïðèêëþ÷âàíå ïðîöåñèòå íà äåéñòâèå è ïðåðàçãëåæäàíå. Çàïàçâà ñå ñúùåñòâåíàòà
èíôîðìàöèÿ, ñâúðçàíà ñ ïðèêëþ÷åíè ñëó÷àè, çà ïî-äúëãî ñðî÷åí àíàëèç íà
îòêëîíåíèÿòà. Ïî æåëàíèå íà ðúêîâîäèòåëèòå íà ïðîãðàìèòå ìîæå äà áúäàò
çàïàçåíè èçâàäêè îò äåèäåíòèôèöèðàíè ïúëíè ïîëåòíè äàííè çà ðàçëè÷íè öåëè,
ñâúðçàíè ñ áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòèòå (ïîäðîáåí àíàëèç, îáó÷åíèå è äð.).
      11. Äîñòúïúò äî äàííèòå å îãðàíè÷åí ñàìî äî óïúëíîìîùåíè ëèöà. Êîãàòî ñå
èçèñêâà äîñòúï äî äàííè çà öåëè, ñâúðçàíè ñ ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò è
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, å íåîáõîäèìà ïðîöåäóðà, êîÿòî äà ïðåäîòâðàòÿâà
ðàçêðèâàíå íà èäåíòè÷íîñòòà íà åêèïàæà.
      12. Ïðîöåäóðåí äîêóìåíò. Êàòî ìèíèìóì òîçè äîêóìåíò, ïîäïèñàí îò âñè÷êè
ñòðàíè (ðúêîâîäñòâîòî íà àâèîêîìïàíèÿòà, ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
èçáðàíè èëè îò ñúþçà, èëè îò ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ), äåôèíèðà:
     a. Öåëòà íà FDM ïðîãðàìàòà.
     b. Ïîëèòèêàòà îòíîñíî äîñòúïà äî äàííèòå, êîÿòî òðÿáâà äà îãðàíè÷àâà
äîñòúïà äî èíôîðìàöèÿ ñàìî íà êîíêðåòíî óïúëíîìîùåíè ëèöà, èäåíòèôèöèðàíè
ñïîðåä òÿõíàòà äëúæíîñò.
     c. Ìåòîäà íà îáðàòíà âðúçêà ñ åêèïàæà ïðè ñëó÷àè, êîèòî èçèñêâàò
äîïúëíèòåëíà ðàáîòà ïî êîíêðåòíî ñúáèòèå, çà êîíòåêñòóàëíà èíôîðìàöèÿ. Â
ñëó÷àè, â êîèòî ñå èçèñêâà òàêúâ êîíòàêò ñ åêèïàæà, íå å íåîáõîäèìî
óïúëíîìîùåíîòî ëèöå äà å íåïðåìåííî ðúêîâîäèòåëÿò íà ïðîãðàìàòà èëè
ðúêîâîäèòåëÿò ïî áåçîïàñíîñòòà, à ìîæå äà áúäå è òðåòà ñòðàíà, ïðèåìëèâà çà
äâåòå ñòðàíè.
     d. Ïîëèòèêàòà è îò÷åòíîñòòà íà çàïàçâàíå íà äàííèòå, âêëþ÷èòåëíî âçåòèòå
ìåðêè, çà äà ñå ïîñòèãíå ñèãóðíîñòòà íà äàííèòå.
     e. Óñëîâèÿòà, ïðè êîèòî â ðåäêè ñëó÷àè òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà ñúâåùàòåëåí
èíñòðóêòàæ èëè äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå. Òîâà âèíàãè òðÿáâà äà ñå ïðàâè ïî
êîíñòðóêòèâåí è íåíàêàçàòåëåí íà÷èí.
     f. Óñëîâèÿòà, ïðè êîèòî ïîâåðèòåëíîñòòà ìîæå äà áúäå ïðåíåáðåãíàòà, ñà:
ïîðàäè ãðóáà íåáðåæíîñò èëè îò çíà÷èòåëíà âàæíîñò çà áåçîïàñíîñòòà íà
ïîëåòèòå.
     g. Ó÷àñòèåòî íà ïðåäñòàâèòåëè íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ â îöåíêàòà íà
äàííèòå, ïðîöåñà íà äåéñòâèå è ïðåðàçãëåæäàíå è îáìèñëÿíåòî íà ïðåïîðúêè.
     h. Ïîëèòèêàòà îòíîñíî ïóáëèêóâàíå íà ðåçóëòàòèòå îò FDM.
      13. Áîðäîâèòå ñèñòåìè è îáîðóäâàíå, èçïîëçâàíè çà íàáàâÿíå íà äàííè îò
FDM, âàðèðàò îò èíñòàëèðàí ïúëåí çàïèñâàù àïàðàò çà áúðç äîñòúï â
ñúâðåìåííèòå âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ñ öèôðîâè ñèñòåìè äî îñíîâåí, çàùèòåí
îò óäàð çàïèñâàù àïàðàò â ïî-ñòàðèòå âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà. Àíàëèçúò íà
îãðàíè÷åíè ïàðàìåòðè, êîéòî å íà ðàçïîëîæåíèå â ïîñëåäíèÿ ñëó÷àé, ìîæå äà íå
äîâåäå äî ìàêñèìàëåí ðåçóëòàò çà áåçîïàñíîñòòà. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
ïîëçâàíåòî íà FDM äà íå íàâðåäè íà ôóíêöèîíàëíîñòòà íà îáîðóäâàíåòî,
èçèñêâàíî çà ðàçñëåäâàíåòî íà àâèàöèîííè ïðîèçøåñòâèÿ.]
     IEM OPS 1.065
     Ïðåâîç íà îïàñíè òîâàðè
  Âèæ JAR-OPS 1.065
      1. Íÿìà ìåæäóíàðîäíî ñúãëàñóâàíî îïðåäåëåíèå çà îðúæèÿ è ìóíèöèè ñ
âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå. Íÿêîè äúðæàâè ìîæå äà ñà ãè äåôèíèðàëè çà ñâîè
êîíêðåòíè öåëè èëè çà íàöèîíàëíè íóæäè.
      2. Îïåðàòîðúò íîñè îòãîâîðíîñò çà ïðîâåðêà äàëè â çàèíòåðåñîâàíèòå
äúðæàâè îïðåäåëåíî îðúæèå èëè ìóíèöèè íå ñå ñ÷èòàò çà îðúæèå èëè ìóíèöèè ñ
âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå. Â òàçè âðúçêà çàèíòåðåñîâàíè ïî îòíîøåíèå íà ïðàòêàòà
ñà òåçè äúðæàâè, îò êîèòî çàïî÷âà ïúòóâàíåòî è êîèòî äàâàò îäîáðåíèÿ çà
ïðåâîç íà îðúæèÿ èëè ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå, òðàíçèòíèòå äúðæàâè,
äúðæàâèòå, íàä ÷èÿòî òåðèòîðèÿ ñå ïðåëèòà, è äúðæàâèòå íà ïðåäíàçíà÷åíèå,
êàêòî è äúðæàâàòà íà îïåðàòîðà.
      3. Êîãàòî îðúæèÿ èëè ìóíèöèè ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå ïî äåôèíèöèÿ ñà
ñúùî è îïàñíè òîâàðè (íàïðèìåð òîðïåäà, áîìáè è äð.), å â ñèëà è Ïîäðàçäåë R.
(Âèæ ñúùî IEM OPS 1.070.)
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     IEM OPS 1.070
     Ïðåâîç íà ñïîðòíè îðúæèÿ
  Âèæ JAR-OPS 1.070
      1. Íÿìà ìåæäóíàðîäíî ñúãëàñóâàíî îïðåäåëåíèå çà ñïîðòíè îðúæèÿ. Â îáùè
ëèíèè òàêèâà ìîãàò äà áúäàò âñÿêàêâè îðúæèÿ, êîèòî íå ñà îðúæèÿ èëè ìóíèöèè ñ
âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå. (Âèæ IEM OPS 1.065.) Ñïîðòíèòå îðúæèÿ âêëþ÷âàò ëîâíè
íîæîâå, ëúêîâå è äðóãè ïîäîáíè ïðåäìåòè. Àíòè÷íî îðúæèå, êîåòî íÿêîãà ìîæå äà
å áèëî îðúæèå èëè ìóíèöèÿ ñ âîåííî ïðåäíàçíà÷åíèå, êàòî ìóñêåò íàïðèìåð ìîæå
ñåãà äà ñå ñ÷èòà çà ñïîðòíî îðúæèå.
      2. Îãíåñòðåëíî îðúæèå å âñÿêî îðúäèå, ïóøêà èëè ïèñòîëåò, êîåòî
èçñòðåëâà êóðøóì.
      3. Ïðè îòñúñòâèåòî íà êîíêðåòíà äåôèíèöèÿ çà öåëèòå íà JAROPS è çà äà ñå
îñèãóðè íàñîêà çà îïåðàòîðèòå, çà ñïîðòíè îðúæèÿ ñå ñ÷èòàò ñëåäíèòå
îãíåñòðåëíè îðúæèÿ êàòî öÿëî:
     a. òåçè, êîèòî ñà ïðåäíàçíà÷åíè çà ñòðåëáà ïî äèâå÷, ïòèöè è äðóãè
æèâîòíè;
     b. òåçè, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà ñòðåëáà â öåë, ïî ãëèíåíè äèñêîâå è çà
ñúðåâíîâàòåëíà ñòðåëáà, ïðè óñëîâèå ÷å èçïîëçâàíèòå îðúæèÿ íå ñà òåçè, êîèòî
ñòàíäàðòíî ñå èçäàâàò îò âúîðúæåíèòå ñèëè;
     c. âúçäóøíè ïèñòîëåòè, ïèñòîëåòè ñúñ ñòðåëè, ñòàðòîâè ïèñòîëåòè è äð.
      4. Çà öåëèòå íà ïðåâîç ñúñ ñàìîëåò îãíåñòðåëíî îðúæèå, êîåòî íå å áîéíî
îðúæèå èëè ìóíèöèè, òðÿáâà äà ñå òðåòèðà êàòî ñïîðòíî îðúæèå.
      5. Àêî ñàìîëåòúò íÿìà ñïåöèàëíî îòäåëåíèå, êúäåòî äà ñå ñúõðàíÿâàò
îðúæèÿòà, ñå ïðèëàãàò äðóãè ïðîöåäóðè çà ïðåíîñ íà ñïîðòíè îðúæèÿ. Â òåçè
ïðîöåäóðè ñå îò÷èòàò: åñòåñòâîòî íà ïîëåòà, íà÷àëîòî è ïðåäíàçíà÷åíèåòî ìó è
âúçìîæíîñòòà çà íåçàêîííà íàìåñà. Äîêîëêîòî å âúçìîæíî, îðúæèÿòà ñå
ñúõðàíÿâàò ïî íà÷èí, èçêëþ÷âàù íåïîñðåäñòâåí äîñòúï íà ïúòíèöèòå äî òÿõ (â
çàêëþ÷åíè êóòèè, â îòäåëåí áàãàæ, êîéòî å ïîäðåäåí ïîä äðóã áàãàæ èëè ïîä
íåïîäâèæíà ìðåæà). Àêî ñå ïðèëàãàò ïðîöåäóðè, ðàçëè÷íè îò òåçè â JAR-OPS
1.070(b)(1), òðÿáâà äà áúäå óâåäîìåí êîìàíäèðúò.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     [ACJ OPS 1.085(e)(3)
     Îòãîâîðíîñò íà åêèïàæà
     Âèæ JAR-OPS 1.085(e)(3)
     Èíôîðìàöèÿ çà åôåêòà íà ìåäèêàìåíòè, ëåêàðñòâà, äðóãî ëå÷åíèå è àëêîõîë
å ïóáëèêóâàíà â JAR FCL (Ëèöåíçèðàíå íà ïîëåòåí åêèïàæ), ×àñò 3, Ìåäèöèíñêè,
IEM FCL 3.040.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     [ACJ OPS 1.160(a)(1) è (2)
     Çàïàçâàíå íà çàïèñèòå
     Âèæ JAR-OPS 1.160(a)(1) è (2)
     Â JAR-OPS 1.160(a)(1) è (2) ôðàçàòà "äîêîëêîòî å âúçìîæíî" îçíà÷àâà, ÷å:
     1. ìîæå äà èìà òåõíè÷åñêè ïðè÷èíè, ïîðàäè êîèòî äà íå ìîãàò äà áúäàò
çàïàçåíè âñè÷êè äàííè; èëè
     2. ñàìîëåòúò ìîæå äà å áèë èçïðàòåí ñ íåôóíêöèîíèðàùî çàïèñâàùî
îáîðóäâàíå, êàêòî å îòðàçåíî â MEL (TGL 26).]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     [ACJ OPS 1.165(b)(2)
     Ëèçèíã íà ñàìîëåòè ìåæäó îïåðàòîðè îò JAA
  Âèæ JAR-OPS 1.165(b)(2)
      1. Ïðè íàëåæàùà, íåïðåäâèäåíà è ñïåøíà íóæäà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ ìîæå äà îäîáðè îïåðàòîð îò JAA
äà íàåìå íà ìîêúð ëèçèíã çàìåñòâàù ñàìîëåò îò äðóã îïåðàòîð îò JAA ïî ðåäà,
îïèñàí ïî-äîëó. Çà ïðîâåðêà îò äúðæàâàòà, èçäàëà CAO íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ,
ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿò òðÿáâà äà âîäè çàïèñè íà ñëó÷àèòå, êîãàòî ñà áèëè
èçïîëçâàíè ëèçèíãîäàòåëè.
      2. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ
ìîæå äà èçäàäå îáùî îäîáðåíèå, êîåòî äà ïîçâîëÿâà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ äà
èçïîëçâà çàìåñòâàù ñàìîëåò, ïðåäîñòàâåí îò äðóã îïåðàòîð îò JAA, ïðèòåæàâàù
JAR-OPS CAO, ïðè óñëîâèå ÷å:
     a ìàðøðóòèòå, ïî êîèòî ùå ñå ëåòè, ñå ñúäúðæàò â ðàìêèòå íà ïîçâî ëåíèòå
çîíè çà åêñïëîàòàöèÿ, ïîñî÷åíè â CAO íà ëèçèíãîäàòåëÿ; è
     b ïåðèîäúò íà ëèçèíãîâàíå íå íàäâèøàâà ïåò ïîðåäíè äíè; è
     c çà ïåðèîäà íà ëèçèíãà îãðàíè÷åíèÿòà çà ïîëåòíî âðåìå è àíãàæè ðàíî
âðåìå è èçèñêâàíèÿòà çà ïî÷èâêà, ïîëçâàíè îò ëèçèíãîäàòåëÿ, íå ñà
ïî-òîëåðàíòíè îò òåçè, ïðèëàãàíè â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     [ACJ OPS 1.165(c)(2)
     Ëèçèíã íà ñàìîëåòè ìåæäó îïåðàòîð îò JAA è ëèöå, êîåòî íå å îïåðàòîð îò
JAA
  Âèæ JAR-OPS 1.165(c)(2)
      1. Êîãàòî èìà íàëåæàùà, íåïðåäâèäåíà è ñïåøíà íóæäà, îò
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ ìîæå äà
áúäå äàäåíî îäîáðåíèå îïåðàòîð îò JAA äà íàåìå íà ìîêúð ëèçèíã çàìåñòâàù
ñàìîëåò îò îïåðàòîð, êîéòî íå å îïåðàòîð îò JAA, ïî ðåäà, îïèñàí ïî-äîëó. Çà
ïðîâåðêà îò äúðæàâàòà, èçäàëà íåãîâîòî CAO, ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿò òðÿáâà äà âîäè
çàïèñè íà ñëó÷àèòå, â êîèòî å èçïîëçâàí ñàìîëåò íà ëèçèíã.
2. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ
ìîæå ïîîòäåëíî äà îäîáðè îïåðàòîðè, êîèòî íå ñà îïåðàòîðè îò JAA, ÷èèòî èìåíà
âïîñëåäñòâèå òðÿáâà äà áúäàò îòðàçåíè â ñïèñúê, ïîääúðæàí îò
ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ, ïðè óñëîâèå ÷å:
a) ëèçèíãîäàòåëÿò å îïåðàòîð, ïðèòåæàâàù CAO, èçäàäåíî îò äúðæàâà, êîÿòî
å ïîäïèñàëà Êîíâåíöèÿòà çà ìåæäóíàðîäíî ãðàæäàíñêî âúçäóõîïëàâàíå; è
b) îñâåí àêî íå å äîãîâîðåíî äðóãî ñ Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ, ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿò òðÿáâà äà èçâúðøè îäèò íà
åêñïëîàòàöèÿòà íà ëèçèíãîäàòåëÿ, çà äà ïîòâúðäè ñïàçâàíåòî íà
åêñïëîàòàöèîííèòå ñòàíäàðòè è ñòàíäàðòèòå çà îáó÷åíèå íà ëåòàòåëíè åêèïàæè -
åêâèâàëåíòíè íà JAR-OPS 1, ñòàíäàðòèòå çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå -åêâèâàëåíòíè
íà JAR 145, è ñòàíäàðòèòå çà ñåðòèôèöèðàíå íà âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà,
ñúãëàñíî ïðåäïèñàíèòå â JAR èëè FAR; è
c) ìàðøðóòèòå, ïî êîèòî ùå ñå èçïúëíÿâàò ïîëåòè, ñà â ðàìêèòå íà
ïîçâîëåíèòå çîíè çà åêñïëîàòàöèÿ, ïîñî÷åíè â CAO íà ëèçèí ãîäàòåëÿ; è
d) ïåðèîäúò íà íàåìà íå íàäâèøàâà ïåò ïîðåäíè äíè; è
e) çà ïåðèîäà íà íàåìà îãðàíè÷åíèÿòà çà ïîëåòíî âðåìå è àí ãàæèðàíî
âðåìå è èçèñêâàíèÿòà çà ïî÷èâêà, ïîëçâàíè îò ëèçèíãîäàòåëÿ, íå ñà ïî-
òîëåðàíòíè îò òåçè, ïðèëàãàíè â äúðæàâàòà íà ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ.]
[3. Ïúðâîíà÷àëíîòî îäîáðåíèå íà ëèçèíãîäàòåë îò äúðæàâàòà íà
ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿ è âñÿêî ïîäíîâÿâàíå ñà âàëèäíè çà íå ïîâå÷å îò 12 ìåñåöà.
Çàáåëåæêà 1: Ëèçèíãîïîëó÷àòåëÿò å îòãîâîðåí äà îñèãóðè íà äúðæàâàòà,
êîÿòî å èçäàëà íåãîâîòî CAO, èíôîðìàöèÿ â ïîäêðåïà íà ïúðâîíà÷àëíîòî
çàÿâëåíèå è ïðè âñÿêî ïîäíîâÿâàíå.]
[Êîð. 7, 01.09.04]
[Ïðèëîæåíèå êúì ACJ OPS 1.037(a)(4)
Â òàáëèöàòà ñà ïðåäñòàâåíè ïðèìåðè íà ñúáèòèÿ îò FDM, êîèòî áèõà ìîãëè
äà áúäàò äîðàçâèòè, îò÷èòàéêè îãðàíè÷åíèÿòà, õàðàêòåðíè çà îïåðàòîðà è
ñàìîëåòà. Òàáëèöàòà å ïðèìåðíà, à íå èç÷åðïàòåëíà.
	
 [Êîð. 7, 01.09.04]
     ACJ/AMC/IEM C - ÑÅÐÒÈÔÈÊÀÖÈß È ÍÀÄÇÎÐ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÎÐÈÒÅ
     IEM OPS 1.175
     Îðãàíèçàöèÿ íà óïðàâëåíèåòî íà ïðèòåæàòåë íà CAO
  Âèæ JAR-OPS 1.175(g)-(o)
      1. Ôóíêöèÿ è öåë
     1.1. Áåçîïàñíîòî ïðîâåæäàíå íà âúçäóøíàòà åêñïëîàòàöèÿ ñå ïîñòèãà ÷ðåç
õàðìîíèçèðàíå ðàáîòàòà íà îïåðàòîðà è Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ êúì
îáùà öåë. Ôóíêöèèòå íà äâåòå îðãàíèçàöèè ñà ðàçëè÷íè, äîáðå äåôèíèðàíè è
äîïúëâàùè ñå. Íà ïðàêòèêà îïåðàòîðúò ñïàçâà ñòàíäàðòèòå, íàëîæåíè ÷ðåç
âúâåæäàíåòî íà ñìèñëåíà è êîìïåòåíòíà ñòðóêòóðà íà óïðàâëåíèå. Ðàáîòåéêè â
ðàìêèòå íà çàêîíà, Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íàëàãà è íàáëþäàâà
ñòàíäàðòèòå, êîèòî ñå î÷àêâàò îò îïåðàòîðèòå.
      2. Îòãîâîðíîñòè íà ðúêîâîäñòâîòî
     2.1. Îòãîâîðíîñòèòå íà ðúêîâîäñòâîòî, ñâúðçàíè ñ JAR-OPS. ×àñò 1, òðÿáâà
äà âêëþ÷âàò ïîíå ñëåäíèòå ïåò ãëàâíè ôóíêöèè:
     a. îïðåäåëÿíå íà ïîëèòèêàòà ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå íà îïåðàòîðà;
     b. ðàçïðåäåëÿíå íà îòãîâîðíîñòèòå è çàäúëæåíèÿòà è äàâàíå íà èíñòðóêöèè
íà ñëóæèòåëèòå, äîñòàòú÷íè çà âúâåæäàíåòî íà ïîëèòèêàòà íà êîìïàíèÿòà è çà
ïîääúðæàíåòî íà ñòàíäàðòèòå çà áåçîïàñíîñò;
     c. íàáëþäåíèå íà ñòàíäàðòèòå çà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå;
     d. çàïèñâàíå è àíàëèç íà îòêëîíåíèÿòà îò ñòàíäàðòèòå íà êîìïàíèÿòà è
îñèãóðÿâàíå íà êîðåêòèâíè äåéñòâèÿ;
     e. îöåíêà íà çàïèñèòå íà êîìïàíèÿòà ïî áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå ñ öåë äà
ñå èçáåãíå ðàçâèòèåòî íà íåæåëàòåëíè îòêëîíåíèÿ.
     IEM OPS 1.175(c)(2)
     Ïîñòîÿíåí àäðåñ
  Âèæ JAR-OPS 1.175(c)(2)
      1. JAR-OPS 1.175(c)(2) èçèñêâà îñíîâíîòî ìÿñòî íà äåéíîñò íà îïåðàòîðà
äà ñå íàìèðà â äúðæàâàòà, îòãîâîðíà çà èçäàâàíåòî íà CAO.
      2. Ñ öåë äà ñå îñèãóðè ïðàâèëíàòà þðèñäèêöèÿ íà òàçè äúðæàâà âúðõó
îïåðàòîðà ïîä òåðìèíà "îñíîâíî ìÿñòî íà äåéíîñò" ñå ïîäðàçáèðà äúðæàâàòà, â
êîÿòî ñà áàçèðàíè àäìèíèñòðàòèâíîòî ñåäàëèùå è óïðàâëåíèåòî íà ôèíàíñèòå,
åêñïëîàòàöèÿòà è òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà îïåðàòîðà.
     [Êîð. 1, 01.03.98]
     [ACJ OPS 1.175(i)
     Íàçíà÷åíè äëúæíîñòíè ëèöà - êîìïåòåíòíîñò
  Âèæ JAR-OPS 1.175(i)
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ. Îò íàçíà÷åíèòå äëúæíîñòíè ëèöà ñå î÷àêâà äà óáåäÿò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ÷å ïðèòåæàâàò ñúîòâåòíèÿ îïèò è èçèñêâàíèÿ
çà ëèöåíçèðàíå, èçáðîåíè â ïàðàãðàôè îò 2 äî 6 ïî-äîëó. Â îïðåäåëåíè ñëó÷àè è
ïî èçêëþ÷åíèå Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ïðèåìå íàçíà÷åíèå,
êîåòî íå îòãîâàðÿ èçöÿëî íà èçèñêâàíèÿòà, íî ïðè òîâà îáñòîÿòåëñòâî
íàçíà÷åíèÿò òðÿáâà äà äåìîíñòðèðà îïèò, êîéòî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ äà ïðèåìå çà ñúâìåñòèì, êàêòî è ñïîñîáíîñò äà èçïúëíÿâà
åôåêòèâíî ôóíêöèèòå, ñâúðçàíè ñ äëúæíîñòòà è îáåìà íà åêñïëîàòàöèÿòà.
      2. Íàçíà÷åíèòå äëúæíîñòíè ëèöà òðÿáâà äà ïðèòåæàâàò:
     2.1. Ïðàêòè÷åñêè îïèò è óìåíèÿ â ïðèëàãàíåòî íà ñòàíäàðòèòå çà áåçîïàñíà
åêñïëîàòàöèÿ
     2.2. Èç÷åðïàòåëíè ïîçíàíèÿ ïî:
     a. JAR-OPS è âñè÷êè ñâúðçàíè èçèñêâàíèÿ è ïðîöåäóðè;
     b. åêñïëîàòàöèîííàòà ñïåöèôèêàöèÿ íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO;]
     c. íóæäàòà è ñúäúðæàíèåòî íà ñúîòâåòíèòå ÷àñòè îò Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO.
     2.3. Çàïîçíàâàíå ñúñ ñèñòåìèòå çà êà÷åñòâî
     2.4. Ïîäõîäÿù îïèò â óïðàâëåíèåòî íà ñðàâíèìà îðãàíèçàöèÿ; è
     2.5. Ïåòãîäèøåí ïðèëîæèì ðàáîòåí îïèò, îò êîéòî ïîíå äâå ãîäèíè ñà íà
ïîäõîäÿùà äëúæíîñò âúâ âúçäóõîïëàâàíåòî.
      3. Ïîëåòíè îïåðàöèè. Íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî ëèöå èëè íåãîâèÿò çàìåñòíèê
òðÿáâà äà ïðèòåæàâàò âàëèäåí ëèöåíç çà ïèëîò, ñúîòâåòñòâàù íà âèäà
åêñïëîàòàöèÿ, ïðîâåæäàí ñúãëàñíî CAO â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñëåäíîòî:
     3.1. àêî CAO âêëþ÷âà ñàìîëåòè, ñåðòèôèöèðàíè çà åêèïàæ ìèíèìóì îò 2-ìà
ïèëîòè -Ëèöåíç çà ïðîôåñèîíàëåí ïèëîò òúðãîâñêà àâèàöèÿ (ATPL) èçäàäåí èëè
îäîáðåí îò äúðæàâà - ÷ëåíêà íà JAA;
     3.2. àêî CAO å îãðàíè÷åíî äî ñàìîëåòè, ñåðòèôèöèðàíè çà ìèíèìàëåí åêèïàæ
îò 1 ïèëîò - Ëèöåíç çà ïðîôåñèîíàëåí ïèëîò (CPL) è (àêî ñå èçèñêâà çà
åêñïëîàòàöèÿòà) îòìåòêà çà IR, èçäàäåíè èëè îäîáðåíè îò äúðæàâà - ÷ëåíêà íà
JAA.
      4. Ñèñòåìà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå. Íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî ëèöå òðÿáâà
äà ïðèòåæàâà:
     4.1. Ñúîòâåòíà èíæåíåðíà ñòåïåí èëè äà áúäå òåõíèê ïî òåõíè÷åñêî
îáñëóæâàíå íà âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ñ äîïúëíèòåëía, ïðèåìëèâa çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà Àäìèíèñòðàöèÿ ïîäãîòîâêà. "Ñúîòâåòíà èíæåíåðíà ñòåïåí"
îçíà÷àâà èíæåíåðíà ñòåïåí ïî âúçäóõîïëàâàíå, ìàøèííî èíæåíåðñòâî,
åëåêòðîèíæåíåðñòâî, åëåêòðîíèêà, àâèîíèêà èëè äðóãî îáó÷åíèå, ïðèëîæèìî â
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå íà âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà èëè òåõíè êîìïîíåíòè.
     4.2. Ïúëíè ïîçíàíèÿ íà îðãàíèçàöèÿòà çà óïðàâëåíèå íà òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå.
     4.3. Ïîçíàíèÿ ïî ñúîòâåòíèòå òèïîâå âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà.
     4.4. Ïîçíàíèÿ ïî ìåòîäèòå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå.
      5. Îáó÷åíèå íà åêèïàæè. Íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî ëèöå èëè íåãîâèÿò
çàìåñòíèê òðÿáâà äà å èíñòðóêòîð çà òèï/êëàñ ÂÑ, ðàáîòåù ïîä CAO.
     5.1. Íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî ëèöå òðÿáâà äà èìà èç÷åðïàòåëíè ïîçíàíèÿ
îòíîñíî êîíöåïöèÿòà íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO çà îáó÷åíèå íà ëåòàòåëíè åêèïàæè è
êàáèíåí ñúñòàâ. 6. Íàçåìíà åêñïëîàòàöèÿ. Íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî ëèöå òðÿáâà
äà èìà èç÷åðïàòåëíè ïîçíàíèÿ îòíîñíî êîíöåïöèÿòà íà ïðèòåæàòåëÿ íà CAO çà
íàçåìíàòà åêñïëîàòàöèÿ.]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     [ACJ OPS 1.175(j)
     Ñúâìåñòÿâàíå íà îòãîâîðíîñòè íà íàçíà÷åíî äëúæíîñòíî ëèöå
  Âèæ JAR-OPS 1.175(j)
      1. Ïðèåìëèâîñòòà çà òîâà åäíî ëèöå äà ìîæå äà çàåìà íÿêîëêî äëúæíîñòè,
ñúùåâðåìåííî äà áúäå è îòãîâîðåí ðúêîâîäèòåë çàâèñè îò åñòåñòâîòî è îáåìà íà
åêñïëîàòàöèÿòà. Äâåòå ãëàâíè ñôåðè íà èíòåðåñ ñà êîìïåòåíòíîñòòà è
ñïîñîáíîñòòà íà ëèöåòî äà ïîñðåùíå ñâîèòå îòãîâîðíîñòè.
      2. Ïî îòíîøåíèå íà êîìïåòåíòíîñòòà â ðàçëè÷íèòå ñôåðè íà îòãîâîðíîñò íå
òðÿáâà äà èìà ðàçëèêà ìåæäó èçèñêâàíèÿòà çà ëèöà, çàåìàùè ñàìî åäíà äëúæíîñò.
      3. Ñïîñîáíîñòòà íà ëèöåòî äà ïîñðåùíå ñâîèòå îòãîâîðíîñòè çàâèñè îñíîâíî
îò îáåìà íà äåéíîñòòà. Âúïðåêè òîâà ñëîæíîñòòà íà îðãàíèçàöèÿòà èëè íà
åêñïëîàòàöèÿòà ìîæå äà ïîïðå÷è èëè îãðàíè÷è ñúâìåñòÿâàíå íà äëúæíîñòè,
ïðèåìëèâî ïðè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà.
      4. Ïðè ïîâå÷åòî îáñòîÿòåëñòâà îòãîâîðíîñòèòå íà íàçíà÷åíîòî äëúæíîñòíî
ëèöå ñå ïîåìàò îò åäíî-åäèíñòâåíî ëèöå. Âúïðåêè òîâà â ñôåðàòà íà íàçåìíàòà
åêñïëîàòàöèÿ ìîæå äà å ïðèåìëèâî òåçè îòãîâîðíîñòè äà ñà ðàçäåëåíè, ïðè
óñëîâèå ÷å îòãîâîðíîñòèòå íà âñÿêî ó÷àñòâàùî îòäåëíî ëèöå ñà ÿñíî äåôèíèðàíè.
     [5. Öåëòà íà JAR-OPS 1.175 íå å ïðåäïèñâàíå íà êîíêðåòíà îðãàíèçàöèîííà
ñòðóêòóðà â ðàìêèòå íà îðãàíèçàöèÿòà íà îïåðàòîðà çà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà JAA,
íèòî äà ïîïðå÷è íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà èçèñêâà îïðåäåëåíà
ñòðóêòóðà íà îðãàíèçàöèÿòà íà óïðàâëåíèåòî.]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     [ACJ OPS 1.175(j) è (k)
     Íàåìàíå íà ïåðñîíàë
     Âèæ JAR-OPS 1.175(j) è (k)
     Â êîíòåêñòà íà JAR-OPS 1.175(j) è (k) èçðàçúò "ïîñòîÿíåí ïåðñîíàë"
îçíà÷àâà ÷ëåíîâå íà ïåðñîíàëà, êîèòî ñà íàåòè çà íå ïî-ìàëêî îò 35 ÷àñà
ñåäìè÷íî áåç ïåðèîäèòå íà îòïóñêè. Ñ öåë äà ñå óñòàíîâè ìàùàáúò íà
åêñïëîàòàöèÿòà àäìèíèñòðàòèâíèÿò ïåðñîíàë, êîéòî íå ó÷àñòâà ïðÿêî â
åêñïëîàòàöèÿòà èëè â òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, ñå èçêëþ÷âà.]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM OPS 1.185(b)
     Ïîäðîáíîñòè ïî îïèñàíèåòî íà óïðàâëåíèåòî íà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.185(b)
      1. Ðúêîâîäñòâîòî íà îðãàíèçàöèÿòà çà òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå ïî JAR-145
òðÿáâà äà îòðàçÿâà ïîäðîáíîñòè çà äîãîâîðèòå çà âúçëàãàíå íà
ïîäèçïúëíèòåëèòå.
      2. Ñìÿíàòà íà òèïà ñàìîëåò íà îäîáðåíà ïî JAR-145 îðãàíèçàöèÿ çà
òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå ìîæå äà èçèñêâà èçìåíåíèå íà Îïèñàíèåòî íà óïðàâëåíèåòî
íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå ïî JAR-145.
     ACJ/AMC/IEM D - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     ACJ OPS 1.195
     Îïåðàòèâåí êîíòðîë
  Âèæ JAR-OPS 1.195
      1. Óïðàæíÿâàíåòî íà îïåðàòèâåí êîíòðîë îò ñòðàíà íà îïåðàòîðà â èíòåðåñ
íà áåçîïàñíîñòòà îçíà÷àâà îòãîâîðíîñò çà èíèöèèðàíåòî, ïðîäúëæàâàíåòî,
ïðåêðàòÿâàíåòî èëè îòêëîíåíèåòî íà äàäåí ïîëåò. Òîâà íå îçíà÷àâà èçèñêâàíå çà
ëèöåíçèðàíè îïåðàòèâíè äèñïå÷åðè èëè ñèñòåìà çà íàäçîð íà öåëèÿ ïîëåò.
      2. Óñòàíîâåíàòà îðãàíèçàöèÿ è ìåòîäè çà óïðàæíÿâàíå íà îïåðàòèâåí
êîíòðîë òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò â ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è òðÿáâà äà
ïîêðèâàò è íàé-ìàëêîòî îïèñàíèå íà îòãîâîðíîñòèòå, êàñàåùè èíèöèèðàíåòî,
ïðîäúëæàâàíåòî, ïðåêðàòÿâàíåòî èëè îòêëîíåíèåòî íà âñåêè ïîëåò.
     [Êîð 3, 01.12.01]
     [ACJ OPS 1.205
     Êîìïåòåíòíîñò íà îïåðàòèâíèÿ ïåðñîíàë
     Âèæ JAR-OPS 1.205
     Àêî îïåðàòîðúò å íàçíà÷èë ñëóæèòåëè ïî ëåòàòåëíàòà åêñïëîàòàöèÿ âúâ
âðúçêà ñ ìåòîä çà îïåðàòèâåí êîíòðîë, êàêòî å îïðåäåëåíî â JAR-OPS 1.195,
îáó÷åíèåòî íà òåçè ñëóæèòåëè òðÿáâà äà ñå îñíîâàâà âúðõó ïðèëîæèìè ÷àñòè îò
ÈÊÀÎ Doc 7192 D3. Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà ñå îïèøå â ïîäðàçäåë D íà
ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ. Îò òîâà íå òðÿáâà äà ñå ïðàâè çàêëþ÷åíèåòî, ÷å
èìà èçèñêâàíå çà ëèöåíçèðàíè äèñïå÷åðè íà ïîëåòèòå èëè çà ñèñòåìà çà
ïðîñëåäÿâàíå íà ïîëåòèòå.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     AMC OPS 1.210(a)
     Óñòàíîâÿâàíå íà ïðîöåäóðè
  Âèæ JAR-OPS 1.210(a)
      1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè êîíêðåòíî ñúäúðæàíèåòî íà èíñòðóêòàæà
ïî áåçîïàñíîñò çà âñè÷êè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, ïðåäè äà çàïî÷íå ïîëåò
èëè ñåðèÿ îò ïîëåòè.
2. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè êîíêðåòíî ïðîöåäóðè, êîèòî äà ñå
ñëåäâàò îò êàáèííèÿ åêèïàæ, ïî îòíîøåíèå íà:
a. àêòèâèðàíå è äåàêòèâèðàíå íà àâàðèéíèòå ïúðçàëêè;
b. ïóñêàíåòî íà îñâåòëåíèåòî â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí, âêëþ÷èòåëíî àâàðèéíîòî
îñâåòëåíèå;
c. ïðåäïàçâàíåòî è îòêðèâàíåòî íà ïîæàð â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí, ôóðíàòà è
òîàëåòíàòà;
d. äåéñòâèÿ ïðè ïðåìèíàâàíå ïðåç òóðáóëåíòíîñò; è
e. äåéñòâèÿ â ñëó÷àé íà àâàðèéíà ñèòóàöèÿ è/èëè åâàêóàöèÿ.
IEM OPS 1.210(b)
Óñòàíîâÿâàíå íà ïðîöåäóðè
Âèæ JAR-OPS 1.210(b)
Êîãàòî àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð óñòàíîâÿâà ïðîöåäóðè è ñèñòåìà çà
çàäúëæèòåëíè ïðîâåðêè ïîä ôîðìàòà íà êàðòè çà êîíòðîëíè ïðîâåðêè íà
ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí íà ñàìîëåòà, èçïîëçâàíè îò êàáèííèÿ ñúñòàâ, òðÿáâà äà ñå
îò÷èòàò íàé-ìàëêî ñëåäíèòå åëåìåíòè:

     [Ãë. 1, 01.03.98]
     IEM OPS 1.210(c)
     Êðèòè÷íè ôàçè íà ïîëåòà
     Âèæ JAR-OPS 1.210(c)
     Êðèòè÷íèòå ôàçè íà ïîëåòà ñà ðàçáåãúò ïðè èçëèòàíå, òðàåêòîðèÿòà íà
ïîëåòà ïðè èçëèòàíå, ôèíàëíèÿò ïîäõîä, ïðèçåìÿâàíåòî, âêëþ÷èòåëíî ïðîáåãúò
ñëåä ïðèçåìÿâàíå è âñè÷êè äðóãè ôàçè íà ïîëåòà ïî óñìîòðåíèå íà êîìàíäèðà.
(Âèæ ñúùî JAR-OPS1.085(c)(8))
     [ACJ OPS 1.216
     Åêñïëîàòàöèîííè èíñòðóêöèè ïî âðåìå íà ïîëåò
     Âèæ JAR-OPS 1.216
     Êîãàòî íå å áèëo âúçìîæío äà ñå óñòàíîâè êîîðäèíàöèÿòà ñúñ ñúîòâåòíàòà
ïîäõîäÿùà ñëóæáà çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå, åêñïëîàòàöèîííèòå
èíñòðóêöèè ïî âðåìå íà ïîëåò íå îñâîáîæäàâàò êîìàíäèðà îò çàäúëæåíèåòî äà
ïîëó÷àâà ïîäõîäÿùîòî ðàçðåøåíèå îò ñëóæáàòà çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî
äâèæåíèå, àêî å ïðèëîæèìî, ïðåäè äà íàïðàâè ïðîìÿíà íà ïîëåòíèÿ ïëàí.]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     IEM OPS 1.220
     Îäîáðåíèå íà ëåòèùà
     Âèæ JAR-OPS 1.220
     1 Êîãàòî ñå îïðåäåëÿò ëåòèùà çà êîíêðåòíèòå òèï/òèïîâå ñàìîëåòè è
     îïåðàöèÿ/îïåðàöèè, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îò÷èòà ñëåäíîòî:
     1.1. Ïîäõîäÿùî ëåòèùå å òîâà ëåòèùå, êîåòî îïåðàòîðúò ñìÿòà çà
çàäîâîëèòåëíî, êàòî âçåìà ïîä âíèìàíèå ïðèëîæèìèòå åêñïëîàòàöèîííè èçèñêâàíèÿ
è õàðàêòåðèñòèêèòå íà ïèñòàòà. Â äîïúëíåíèå òðÿáâà äà ñå ïðåäâèäè äàëè â
î÷àêâàíîòî âðåìå çà èçïîëçâàíå, ïèñòàòà ùå áúäå íà ðàçïîëîæåíèå è îáîðóäâàíà
ñ íåîáõîäèìèòå ïîìîùíè ñëóæáè êàòî ÐÂÄ, äîñòàòú÷íî îñâåòëåíèå, êîìóíèêàöèè,
ìåòåîðîëîãè÷íî îáñëóæâàíå, àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è àâàðèéíè ñëóæáè.
     a. Çà ðåçåðâíî ëåòèùå ETOPS ïî ìàðøðóòà òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä
ñëåäíèòå äîïúëíèòåëíè òî÷êè:
     i. íàëè÷èåòî íà ñðåäñòâà çà óïðàâëåíèå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå; è
     ii. íàëè÷èåòî íà íàé-ìàëêî åäíî ñðåäñòâî íà ðàçïîëîæåíèå ïðè îòêàç
(íàçåìíèÿò ðàäàð å òàêîâà ñðåäñòâî) ïðè èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä çà êàöàíå.
     [ACJ] OPS 1.243
     Åêñïëîàòàöèÿ â çîíè ñúñ ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ çà íàâèãàöèîííèòå
õàðàêòåðèñòèêè
     Âèæ JAR-OPS 1.243
     [1. Èçèñêâàíèÿòà çà ïðåâîçâàíå íà îáîðóäâàíåòî, åêñïëîàòàöèîííèòå
ïðîöåäóðè è ïðîöåäóðèòå ïðè íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, èçèñêâàíèÿòà çà îäîáðåíèå îò
îïåðàòîðà, îòíàñÿùè ñå äî çîíè, ÷àñòè îò âúçäóøíîòî ïðîñòðàíñòâî, èëè ïî
ìàðøðóòè, ïî êîèòî äîñåãà ñà îïðåäåëåíè êîíêðåòíî íàâèãàöèîííèòå èçèñêâàíèÿ
âúâ âðúçêà ñ åêñïëîàòàöèÿòà, ìîãàò äà ñå îòêðèÿò â ñëåäíèòå äîêóìåíòè:
     a. çà ñåâåðíîàòëàíòè÷åñêèÿ MNPS -ÈÊÀÎ äîêóìåíò 7030/4 Ðåãèîíàëíè
äîïúëíèòåëíè ïðîöåäóðè (NAT Supps)
     b. çà RVSM â ñåâåðíîàòëàíòè÷åñêèÿ ðàéîí è Åâðîïà (äúðæàâèòå ECAC) -Doc
7030/4 (NAT è EUR Supps)
     c. çà îáùè èíñòðóêöèè îòíîñíî èçèñêâàíè íàâèãàöèîííè äåéñòâèÿ (RNP)
Operations -ÈÊÀÎ Doc 9613
     d. çà Åâðîïåéñêè RNAV (ECAC äúðæàâè) -Doc 7030/4 (EUR Supps)
     e. JAA TGL 2 (çàáåëåæåòå, ÷å òîâà ñåãà å â ïîðåäèöàòà GAI 20 Series êàòî
AMJ 20X4) - B-RNAV (ECAC äúðæàâè)
     f. JAA TGL 10 - P-RNAV (ECAC äúðæàâè)
     g. JAA GAI 20 -AMJ 20X9 "Ñïàçâàíå íà çàïîâåä íà FAA Order 8400.12A çà
RNP 10 åêñïëîàòàöèè"
     h. ñòàíäàðòåí äîêóìåíò íà Åâðîêîíòðîë t 009-93 (RNAV åêñïëîàòàöèè)
      2. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îò÷èòàò, ÷å èçèñêâàíèÿ, îòíàñÿùè ñå äî
åêñïëîàòàöèîííè íàâèãàöèîííè ïàðàìåòðè, âêëþ÷èòåëíî ðåãèîíàëíà íàâèãàöèÿ -
Area Navigation (RNAV), è çàäúëæèòåëíè íàâèãàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè - Required
Navigation Performance (RNP), ïîíàñòîÿùåì ñå ðàçðàáîòâàò óñêîðåíî. Äî
ðàçðàáîòâàíåòî èì èçöÿëî èíñòðóêöèè íà JAA èëè ïðèåòè îò JAA èíñòðóêöèè è
îäîáðåíè ìàòåðèàëè èëè ìàòåðèàëè íà ðàçïîëîæåíèå, ïóáëèêóâàíè íå îò ÈÊÀÎ èëè
JAA, ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò, çà äà ñå îäîáðÿâàò îïåðàòîðè çà åêñïëîàòàöèè âúâ
âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî ñúñ ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ çà íàâèãàöèîííèòå
õàðàêòåðèñòèêè.]
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 10, 01.03.06]
     IEM OPS 1.245(a)
     Ìàêñèìàëíà äèñòàíöèÿ îò ïîäõîäÿùî ëåòèùå çà ñàìîëåòè ñ äâà äâèãàòåëÿ áåç
îòîðèçàöèÿ ETOPS
     Âèæ JAR-OPS 1.245

  Áåëåæêè:
      1. MAPSC - îäîáðåíà ìàêñèìàëíà êîíôèãóðàöèÿ çà ìåñòàòà çà ïúòíèöè
      2. MTOM - ìàêñèìàëíî äîïóñòèìà èçëåòíà ìàñà
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 4, 01.07.02]
     AMC OPS 1.245(a)(2)
     Åêñïëîàòàöèÿ íà òóðáîðåàêòèâíè ñàìîëåòè ñ äâà äâèãàòåëÿ áåç îòîðèçàöèÿ
ïî ETOPS ìåæäó 120 è 180 ìèíóòè îò ïîäõîäÿùî ëåòèùå
  Âèæ JAR-OPS 1.245(a)(2)
      1. Êàêòî å ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.245(a)(2), îïåðàòîð íå ìîæå äà
åêñïëîàòèðà òóðáîðåàêòèâíè ñàìîëåòè ñ äâà äâèãàòåëÿ ñ îäîáðåíà ìàêñèìàëíà
êîíôèãóðàöèÿ çà ìåñòàòà çà ïúòíèöè, 19 èëè ïî-ìàëêî, è MTOM, ïî-ìàëêà îò 45
360 kg, íàä 120 ìèíóòè îò ïîäõîäÿùî ëåòèùå ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë ñ
êðåéñåðñêà ñêîðîñò, èç÷èñëåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.245(b), îñâåí àêî íå
å îäîáðåíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Òîçè ïðàã îò 120 ìèíóòè ìîæå
äà áúäå íàäõâúðëåí ñ íå ïîâå÷å îò 60 ìèíóòè. Çà äà áúäàò îäîáðåíè îïåðàöèè
ìåæäó 120 è 180 ìèíóòè, òðÿáâà äà ñå îáúðíå íåîáõîäèìîòî âíèìàíèå íà äèçàéíà
íà ñàìîëåòà è êàïàöèòåòíèòå ìó âúçìîæíîñòè (êàêòî å ïîñî÷åíî ïî-äîëó) è íà
îïèòà íà îïåðàòîðà, ñâúðçàí ñ òàêèâà åêñïëîàòàöèè. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè äà ñå îáúðíå âíèìàíèå íà ñëåäíèòå åëåìåíòè. Êúäåòî å íåîáõîäèìî,
èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà ñå âêëþ÷è â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è â
Èçëîæåíèåòî íà îïåðàòîðà óïðàâëåíèå íà òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå.
     Áåëåæêà: Ñïîìåíàâàíåòî íà "äèçàéíà íà ñàìîëåòà" â ïàðàãðàô 1 ïî-ãîðå íå
îçíà÷àâà íÿêàêâè äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ çà îäîáðÿâàíå íà òèïîâ äèçàéí (îñâåí
ïðèëîæèìèòå îðèãèíàëíè èçèñêâàíèÿ çà òèïîâ ñåðòèôèêàò), ïðåäè
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà ðàçðåøè åêñïëîàòàöèÿ íàä ïðàãà îò 120
ìèíóòè.
      2. Âúçìîæíîñòè íà ñèñòåìèòå - ñàìîëåòèòå òðÿáâà äà ñà ñåðòèôèöèðàíè ïî
JAR-25 ñïîðåä ïðèëîæèìîòî (èëè åêâèâàëåíòíî). Ïî îòíîøåíèå íà âúçìîæíîñòèòå
íà ñèñòåìèòå íà ñàìîëåòà öåëòà å ñàìîëåòúò äà ìîæå äà èçâúðøè áåçîïàñíî
îòêëîíåíèå îò ìàêñèìàëíàòà äèñòàíöèÿ çà îòêëîíÿâàíå ñúñ ñïåöèàëíî íàáëÿãàíå
íà ïîëåòè ñ íåðàáîòåù åäèí äâèãàòåë èëè ñ ïîíèæåíè âúçìîæíîñòè íà ñèñòåìàòà.
Çà òàçè öåë îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âçåìå ïîä âíèìàíèå âúçìîæíîñòèòå íà ñëåäíèòå
ñèñòåìè, çà äà ïîäêðåïè òàêîâà îòêëîíåíèå:
     a. Ñèëîâè ñèñòåìè - äâèãàòåëÿò íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà
ïðèëàãàíèòå èçèñêâàíèÿ, ïðåäïèñàíè â n JAR 25 è JAR E èëè åêâèâàëåíòíè ïî
îòíîøåíèå íà ñåðòèôèêàöèÿ íà òèï äâèãàòåë, ìîíòèðàíå è åêñïëîàòàöèÿ íà
ñèñòåìàòà. Êàòî äîïúëíåíèå åêñïëîaòàöèoííèòå ñòàíäàðòè, îïðåäåëåíè îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïî âðåìå íà ñåðòèôèöèðàíåòî íà äâèãàòåëÿ,
äâèãàòåëèòå òðÿáâà äà îòãîâàðÿò íà ñëåäâàùèòå çàäúëæèòåëíè ñòàíäàðòè çà
áåçîïàñíîñò, îïðåäåëåíè êîíêðåòíî îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ,
âêëþ÷èòåëíî îíåçè, êîèòî ñà íåîáõîäèìè çà ïîääúðæàíå íà ïðèåìëèâî ðàâíèùå íà
íàäåæäíîñò. Â äîïúëíåíèå òðÿáâà äà ñå îáúðíå âíèìàíèå íà óâåëè÷åíàòà
ïðîäúëæèòåëíîñò íà åêñïëîàòàöèÿ ñ åäèí ðàáîòåù äâèãàòåë (íàïð. åôåêòà îò
íåîáõîäèìîñòòà îò ïîâå÷å ìîùíîñò - ïíåâìàòè÷íà è åëåêòðè÷åñêà).
     b. Ñèñòåìè íà êîðïóñà - ïî îòíîøåíèå íà åëåêòðè÷åñêàòà åíåðãèÿ òðÿáâà äà
ñà íà ðàçïîëîæåíèå òðè èëè ïîâå÷å (êàêòî å îïðåäåëåíî â JAR-25 èëè
åêâèâàëåíòíî) íåçàâèñèìè èçòî÷íèêà íà åëåêòðîåíåðãèÿ, âñåêè åäèí îò êîèòî
òðÿáâà äà ìîæå äà äîñòàâÿ åíåðãèÿ çà âñè÷êè âàæíè äåéíîñòè. (Âèæ Ïðèëîæåíèå
1) Çà åêñïëîàòàöèè ñ åäèí äâèãàòåë îñòàâàùàòà åíåðãèÿ (åëåêòðè÷åñêà,
õèäðàâëè÷íà è ïíåâìàòè÷íà) òðÿáâà äà îñòàíå íà ðàçïîëîæåíèå íà ðàâíèùå, êîåòî
äà äàâà âúçìîæíîñò çà ïðîäúëæàâàíå íà áåçîïàñåí ïîëåò è êàöàíå è äà îñèãóðÿâà
íåîáõîäèìîòî îáñëóæâàíå çà îáùàòà áåçîïàñíîñò íà ïúòíèöèòå è åêèïàæà.
     Êàòî ìèíèìóì ñëåä ïîâðåäà íà äâà îò òðèòå èçòî÷íèêà íà åëåêòðè÷åñêà
åíåðãèÿ îñòàâàùèÿò èçòî÷íèê òðÿáâà äà ìîæå äà îñèãóðÿâà åíåðãèÿ çà âñè÷êè
åëåìåíòè çà âðåìåòðàåíåòî íà âñÿêî îòêëîíåíèå. Àêî åäèí èëè íÿêîëêî îò
èçèñêâàíèòå åíåðãèéíè èçòî÷íèöè ñå îñèãóðÿâàò îò ñïîìàãàòåëíà ñèëîâà
óñòàíîâêà (APU), õèäðàâëè÷íà ñèñòåìà èëè âúçäóøåí ãåíåðàòîð/ âúçäóøíà òóðáèíà
(ADG/RAT), ñëåäíèòå êðèòåðèè òðÿáâà äà ñå ïðèëàãàò êàòî ïîäõîäÿùè:
     i. Çà äà ñå îñèãóðè íàäåæäíîñò çà õèäðàâëè÷íà åíåðãèÿ (õèäðîìîòîðåí
ãåíåðàòîð), ìîæå äà ñå íàëîæè äà ñå îñèãóðÿò äâà èëè ïîâå÷å íåçàâèñèìè
åíåðãèéíè èçòî÷íèöè.
     ii. ÀDG/RAT, àêî òàêúâ å ìîíòèðàí, íå òðÿáâà äà ñå íóæäàå îò çàâèñåùà îò
äâèãàòåëÿ ðàçïîëàãàåìà åíåðãèÿ.
     iii. Àãðåãàòúò APU òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà êðèòåðèèòå îò ïîäïàðàãðàô (c)
ïî-äîëó.
     c. APU -APU, àêî ñå èçèñêâà òàêúâ çà åêñïëîàòàöèè ñ ðàçøèðåí îáõâàò,
òðÿáâà äà ñå ñåðòèôèöèðà êàòî ãëàâåí àãðåãàò è òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà
ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíèÿ íà JAR-25. Ïîäðàçäåë J-APU, ÷àñòè A è B, èëè
åêâèâàëåíòíè.
     d. Ñèñòåìà çà çàõðàíâàíå ñ ãîðèâî -òóê òðÿáâà äà ñå âçåìå ïðåäâèä
âúçìîæíîñòòà íà çàõðàíâàùàòà ñ ãîðèâî ñèñòåìà äà ìîæå äà îñèãóðÿâà äîñòàòú÷íî
ãîðèâî çà öÿëîòî îòêëîíåíèå, êàòî ñå îò÷èòàò òàêèâà àñïåêòè êàòî ïîâèøåíà
êîíñóìàöèÿ íà ãîðèâî è ïðåõâúðëÿíå íà ãîðèâî.
      3. Ñúáèòèÿ ñúñ ñèëîâàòà óñòàíîâêà è êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ.
     a. Âñè÷êè ñúáèòèÿ ñúñ ñèëîâàòà óñòàíîâêà è ÷àñîâåòå íà åêñïëîàòàöèÿ
òðÿáâà äà ñå äîêëàäâàò îò îïåðàòîðà íà ïðîèçâîäèòåëèòå íà êîðïóñà è
äâèãàòåëÿ, à ñúùî òàêà è íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ â ñòðàíàòà íà
îïåðàòîðà.
     b. Òåçè ñúáèòèÿ òðÿáâà äà ñå îöåíÿâàò îò îïåðàòîðà ñ êîíñóëòèðàíå ñ
íåãîâàòà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ è ñ ïðîèçâîäèòåëèòå íà êîðïóñà è
äâèãàòåëÿ. Íàöèîíàëíàòà âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà ñå êîíñóëòèðà
ñ àäìèíèñòðàöèÿòà çà òèïîâèÿ äèçàéí, çà äà îñèãóðè îöåíÿâàíå íà äàííèòå îò
öåëèÿ ñâÿò.
     c. Òàì, êúäåòî ñàìî ñòàòèñòè÷åñêà îöåíêà ìîæå äà íå å ïðèëîæèìà -
íàïðèìåð êúäåòî ðàçìåðúò íà ôëîòèëèÿòà èëè íàòðóïàíèòå ëåòàòåëíè ÷àñîâå ñà
ìàëêî, îòäåëíèòå ñúáèòèÿ ñúñ ñèëîâàòà óñòàíîâêà òðÿáâà äà ñå ðàçãëåæäàò
ïîîòäåëíî çà âñåêè ñëó÷àé.
     d. Îöåíÿâàíåòî èëè ñòàòèñòè÷åñêîòî îöåíÿâàíå, êúäåòî èìà òàêîâà, ìîæå äà
äîâåäå äî êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ èëè äî ïðèëàãàíåòî íà åêñïëîàòàöèîííè
îãðàíè÷åíèÿ.
     Áåëåæêà: Ñúáèòèÿ ñúñ ñèëîâàòà óñòàíîâêà ìîãàò äà âêëþ÷âàò ñïèðàíå íà
äâèãàòåëè êàêòî íà çåìÿòà, òàêà è ïî âðåìå íà ïîëåò (íîðìàëíèòå òðåíèðîâú÷íè
ñúáèòèÿ ñå èçêëþ÷âàò), âêëþ÷èòåëíî çàãàñâàíå íà äâèãàòåëÿ, ñëó÷àè, ïðè êîèòî
íîðìàëíîòî íèâî íà òÿãàòà íå å ïîñòèãíàòî èëè êîãàòî ñà áèëè ïðåäïðèåòè
äåéñòâèÿ îò ñòðàíà íà åêèïàæà çà íàìàëÿâàíå íà òÿãàòà ïîä íîðìàëíîòî íèâî
íåçàâèñèìî ïîðàäè êàêâè ïðè÷èíè, è íåïëàíèðàíè îòñòðàíÿâàíèÿ/ïðåìàõâàíå íà
óñòàíîâêà.
      4. Òåõíè÷åñêî îáñëóæâàíå: Èçèñêâàíèÿòà íà îïåðàòîðà çà òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå òðÿáâà äà êàñàÿò ñëåäíîòî:
     a. Ïóñêàíå â åêñïëîàòàöèÿ: ïðîâåðêàòà ïðåäè èçëèòàíå êàòî äîïúëíèòåëíà
êúì èíñïåêöèÿòà ïðåäè ïîëåòà, êîÿòî ñå èçèñêâà â JAROPS 1.890(a)(1), òðÿáâà
äà ñå îòðàçè â Èçëîæåíèåòî íà îïåðàòîðà çà óïðàâëåíèå íà òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå. Òåçè ïðîâåðêè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò è ñåðòèôèöèðàò îò
îðãàíèçàöèÿ, êîÿòî å íàäëåæíî îäîáðåíà/ïðèåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-145, èëè
îò ïîäõîäÿùî îáó÷åí ÷ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ ïðåäè ïîëåò ñ ðàçøèðåí îáõâàò,
çà äà ñå îñèãóðè âñè÷êè äåéíîñòè ïî òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå äà ñå èçâúðøâàò è
âñè÷êè òåêóùè/ôëóèäíè ðàâíèùà äà ñà íà ïðåäïèñàíèòå íèâà ïî âðåìå íà ïîëåòà.
     b. Ïðîãðàìè çà èçðàçõîäâàíå íà ãîðèâî îò äâèãàòåëèòå - òåçè ïðîãðàìè ñà
ïðåäíàçíà÷åíè äà óëåñíÿâàò íàáëþäåíèåòî íà ðàçâèòèåòî íà ñúñòîÿíèåòî íà
äâèãàòåëÿ (âèæ ïî-äîëó).
     c. Ïðîãðàìà çà íàáëþäåíèå íà ðàçâèòèåòî íà ñúñòîÿíèåòî íà äâèãàòåëÿ -
ïðîãðàìà çà âñÿêà ñèëîâà óñòàíîâêà, êîÿòî ñëåäè ïàðàìåòðèòå çà ðàáîòà íà
äâèãàòåëÿ è ðàçâèòèåòî â òÿõíîòî ïîíèæàâàíå, êîåòî ïîäïîìàãà äåéíîñòèòå ïî
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå, êîèòî ñå ïðåäïðèåìàò ïðåäè çíà÷èòåëåí ñïàä â
ðàáîòíèòå õàðàêòåðèñòèêè èëè ìåõàíè÷íà ïîâðåäà.
     d. Ìåðêè çà îñèãóðÿâàíå èçïúëíåíèåòî íà âñè÷êè êîðèãèðàùè äåéíîñòè,
èçèñêâàíè îò îðãàíà, îòãîâàðÿù çà òèïîâèÿ äèçàéí.
      5. Îáó÷åíèå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ: îáó÷åíèåòî íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ çà
òîçè òèï îïåðàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà â äîïúëíåíèå êúì èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1. Ïîäðàçäåë N îñîáåíî àêöåíòóâàíå âúðõó ñëåäíîòî:
     a. Óïðàâëåíèå íà ãîðèâîòî - ïðîâåðÿâàíå íà èçèñêâàíîòî ãîðèâî íà áîðäà
íà ñàìîëåòà ïðåäè èçëèòàíå è íàáëþäåíèå íà ãîðèâîòî íà áîðäà ïî âðåìå íà
ïîëåòà ïî ìàðøðóòà, âêëþ÷èòåëíî ïðåñìÿòàíå íà îñòàâàùîòî ãîðèâî. Ïðîöåäóðèòå
òðÿáâà äà îñèãóðÿâàò íåçâèñèìà êðúñòîñàíà ïðîâåðêà íà èíäèêàòîðèòå çà
êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî (íàïðèìåð ïîòîê íà ãîðèâîòî, èçïîëçâàí çà èç÷èñëÿâàíå íà
èçðàçõîäâàíîòî ãîðèâî, ñðàâíåíî ñ ïîêàçàíèÿòà çà îñòàâàùîòî ãîðèâî).
Ïîòâúðæäàâàíå, ÷å îñòàâàùîòî ãîðèâî å äîñòàòú÷íî äà çàäîâîëè êðèòè÷íèòå
çàïàñè îò ãîðèâî.
     b. Ïðîöåäóðè çà åäèíè÷íè è ìíîæåñòâî ïîâðåäè ïî âðåìå íà ïîëåò, êîèòî
ìîãàò äà äîâåäàò äî âçåìàíå íà ðåøåíèÿ çà ïðîäúëæàâàíå/ ïðåêðàòÿâàíå íà
ïîëåòà è îòêëîíÿâàíå íà ïîëåòà - Ñòðàòåãèÿ è èíñòðóêöèè çà ïîäïîìàãàíå íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ â ïðîöåñà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå çà îòêëîíÿâàíå íà ïîëåòà è
íåîáõîäèìîñò îò ïîñòîÿííî ñëåäåíå çà íàé-áëèçêî ïîäõîäÿùî ðåçåðâíî ëåòèùå ñ
îãëåä íà âðåìå.
     c. Äàííè çà ðàáîòàòà ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë - ïðîöåäóðè çà
èçâúðøâàíå íà ñíèæàâàíå ïðè êðåéñåðñêè ðåæèì è äàííè çà ìàêñèìàëíà âèñî÷èíà
íà ïîëåòà ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë.
     d. Äîêëàäè çà âðåìåòî è èçèñêâàíèÿòà çà ïîëåòà -äîêëàäè METAR è TAF, è
ïîëó÷àâàíå íà àêòóàëíè ïðîãíîçè çà âðåìåòî ïî âðåìå íà ïîëåò ïî àëòåðíàòèâåí
ìàðøðóò, ðåçåðâíà äåñòèíàöèÿ è ðåçåðâíè ëåòèùà. Òðÿáâà ñúùî äà ñå âçåìàò
ïðåäâèä ïðîãíîçàòà çà âÿòúðà (âêëþ÷èòåëíî òî÷íîñòòà íà ïðîãíîçàòà, ñðàâíåíà ñ
äåéñòâèòåëíîòî ñúñòîÿíèå íà âÿòúðà ïî âðåìå íà ïîëåòà) è ìåòåîðîëîãè÷íèòå
óñëîâèÿ ïî ïðîòåæåíèå íà î÷àêâàíàòà ïîëåòíà òðàåêòîðèÿ ïðè âèñî÷èíà ñ
êðåéñåðñêà ñêîðîñò ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë è ïî âðåìå íà ïîäõîäà è
êàöàíåòî.
     e. Ïðîâåðêà ïðåäè èçëèòàíå - ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, êîèòî
îòãîâàðÿò çà ïðîâåðêàòà ïðåäè èçëèòàíå íà ñàìîëåòà (âèæ ïàðàãðàô 3.à ïî-
ãîðå), òðÿáâà äà ñà íàïúëíî êîìïåòåíòíè è îáó÷åíè äà èçâúðøàò ïðîâåðêàòà.
Èçèñêâàíàòà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå, êîÿòî òðÿáâà äà áúäå îäîáðåíà îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, òðÿáâà äà ïîêðèâà âñè÷êè íåîáõîäèìè
äåéíîñòè ïî òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå ñúñ ñïåöèàëåí àêöåíò âúðõó ïðîâåðêà íà
èçèñêâàíèòå íèâà íà òå÷íîñòèòå.
      6. MEL - MEL òðÿáâà äà îò÷èòà âñè÷êè åëåìåíòè, ïîñî÷åíè êîíêðåòíî îò
ïðîèçâîäèòåëÿ, êîèòî èìàò îòíîøåíèå êúì åêñïëîàòàöèèòå â ñúîòâåòñòâèå ñ
íàñòîÿùèÿ AMC.
7. Îòïðàâÿíå â ïîëåò/èçèñêâàíèÿ çà ïëàíèðàíå íà ïîëåòà: äèñïå÷åðñêèòå
èçèñêâàíèÿ íà îïåðàòîðà òðÿáâà äà ñà àäðåñèðàíè êúì ñëåäíîòî:
a. Äîñòàâêà íà ãîðèâî è ìàñëî -ñàìîëåò íå òðÿáâà äà ñå îòïðàâÿ â ïîëåò ñ
ðàçøèðåí îáõâàò, îñâåí àêî íå íîñè äîñòàòú÷íî êîëè÷åñòâî ãîðèâî è ìàñëî, çà
äà èçïúëíè ïðèëàãàíèòå åêñïëîàòàöèîííè èçèñêâàíèÿ è ðåçåðâíîòî ãîðèâî è
ìàñëî, îïðåäåëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäïàðàãðàôè (a)(i), (ii) è (iii) ïî-äîëó.
i. Ñöåíàðèé ñ êðèòè÷íî ãîðèâî - êðèòè÷íàòà òî÷êà å íàé-îòäàëå÷åíàòà
òî÷êà îò ðåçåðâíîòî ëåòèùå, êàòî ñå ïðåäïîëîæè åäíîâðåìåííî èçëèçàíå îò ñòðîÿ
íà äâèãàòåë è ñèñòåìàòà çà õåðìåòèçàöèÿ. Çà îíåçè ñàìîëåòè, êîèòî èìàò òèïîâ
ñåðòèôèêàò çà åêñïëîàòàöèÿ íàä åøåëîí 450 /Flight Level 450, êðèòè÷íàòà òî÷êà
å òî÷êàòà, êîÿòî å íàé-îòäàëå÷åíà îò ðåçåðâíî ëåòèùå, êàòî ñå ïðåäïîëîæè
ïîâðåäà â äâèãàòåëÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïðåíàñÿ äîïúëíèòåëíî ãîðèâî çà íàé-
ëîøèÿ âàðèàíò íà óñëîâèÿ íà ðàçõîä íà ãîðèâî (åäèí ðàáîòåù äâèãàòåë ïðè äâà
äâèãàòåëÿ), àêî òîâà å ïîâå÷å îò äîïúëíèòåëíîòî ãîðèâî, èç÷èñëåíî â
ñúîòâåòñòâèå ñ AMC OPS 1.255 1.6 a è b, êàêòî ñëåäâà:
A. ïîëåò îò êðèòè÷íà òî÷êà äî ðåçåðâíî ëåòèùå:
- íà 10 000 ft; èëè
- íà 25 000 ft èëè ìàêñèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà ñ åäèí äâèãàòåë,
êîåòî å ïî-íèñêî, ïðè óñëîâèå ÷å âñè÷êè íà áîðäà íà ñàìîëåòà ìîãàò äà áúäàò
ñíàáäåíè ñ êèñëîðîä è äà ãî èçïîëçâàò äîïúëíèòåëíî ïðåç âðåìåòî, êîåòî å
íåîáõîäèìî, çà äà ñå ëåòè îò êðèòè÷íàòà òî÷êà äî ðåçåðâíîòî ëåòèùå; èëè
- ïðè ìàêñèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà ñ åäèí äâèãàòåë çà ñàìîëåòè, êîèòî
èìàò òèïîâ ñåðòèôèêàò çà åêñïëîàòàöèÿ íàä åøåëîí 450 /Flight Level 450.
B. ñíèæàâàíå è èç÷àêâàíå íà ïðîìÿíà íà ìàðøðóòà ïî âðåìå íà ïîëåò íà
1500 ôóòà â ïðîäúëæåíèå íà 15 ìèíóòè ïðè óñëîâèÿ ISA;
C. ñíèæàâàíå äî ïðèëîæèìîòî MDA/DH, ïîñëåäâàíî îò ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã
(êàòî ñå îò÷èòà öÿëàòà ïðîöåäóðà ïðè ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã); ïîñëåäâàíà îò
D. íîðìàëåí ïîäõîä è êàöàíå.
ii. Ïðåäïàçâàíå îò îáëåäåíÿâàíå - èçïîëçâàíå íà äîïúëíèòåëíî ãîðèâî ïðè
åêñïëîàòàöèÿ â óñëîâèÿ íà îáëåäåíÿâàíå (íàïðèìåð åêñïëîàòàöèÿ íà ñèñòåìèòå çà
ïðåäïàçâàíå îò îáëåäåíÿâàíå (äâèãàòåë/êîðïóñ ñïîðåä ïðèëîæèìîòî) è, êîãàòî
èìà íà ðàçïîëîæåíèå äàííè îò ïðîèçâîäèòåëÿ, äà ñå îò÷èòà íàòðóïâàíåòî íà ëåä
âúðõó íåïðåäïàçåíèòå ïîâúðõíîñòè, àêî èìà âåðîÿòíîñò äà ñå ëåòè â óñëîâèÿ íà
îáëåäåíÿâàíå ïî âðåìå íà îòêëîíåíèåòî.
iii. Åêñïëîàòàöèÿ íà ñïîìàãàòåëíà ñèëîâà óñòàíîâêà APU - àêî òðÿáâà äà
ñå èçïîëçâà APU çà îñèãóðÿâàíå íà äîïúëíèòåëíà åëåêòðè÷åñêà åíåðãèÿ, òðÿáâà
äà ñå îò÷åòå íóæäàòà îò äîïúëíèòåëíî ãîðèâî.
b. Êîìóíèêàöèîííè ñúîðúæåíèÿ - íàëè÷èåòî íà ðàçïîëîæåíèå íà
êîìóíèêàöèîííè ñúîðúæåíèÿ, êîèòî äà äàâàò âúçìîæíîñò çà íàäåæäíà äâóïîñî÷íà
êîìóíèêàöèîííà âðúçêà ìåæäó ñàìîëåòà è ïîäõîäÿùàòà ñëóæáàòà çà óïðàâëåíèå íà
âúçäóøíîòî äâèæåíèå ïðè êðåéñåðñêè âèñî÷èíè íà ïîëåòà ñ åäèí íåðàáîòåù
äâèãàòåë.
c. Ïðåãëåä íà òåõíè÷åñêèÿ äíåâíèê íà ñàìîëåòà çà îñèãóðÿâàíå íà
ïîäõîäÿùè ïðîöåäóðè MEL, îòëîæåíè åëåìåíòè, è èçâúðøåíè ïðîâåðêè ïî
òåõíè÷åñêîòî îáñëóæâàíå.
d. Ðåçåðâíè ëåòèùà ïî ìàðøðóòà -îñèãóðÿâàíå ïî ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò äà èìà
íà ðàçïîëîæåíèå ðåçåðâíè ëåòèùà â ðàìêè òå íà 180 ìèíóòè íà áàçà åäèí
íåðàáîòåù äâèãàòåë ñ êðåéñåðñêà ñêîðîñò, êîåòî å ñêîðîñò â ðàìêèòå íà
ñåðòèôèöèðàíèòå ëèìèòè/îãðàíè÷åíèÿ íà ñàìîëåòà, èçáðàíè îò îïåðàòîðà è
îäîáðåíè îò ðåãóëèðàùàòà àäìèíèñòðàöèÿ, è ïîòâúðæäåíèå, ÷å, íà áàçàòà íà
íàëè÷íàòà ìåòåîðîëîãè÷íà èíôîðìàöèÿ, ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ íà ðåçåðâíîòî
ëåòèùå ïî ìàðøðóòà ñà íà èëè íàä ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà ïåðèîäà îò âðåìå,
ïðåç êîéòî ëåòèùåòî/ëåòèùàòà ìîãàò äà áúäàò èçïîëçâàíè. (Âèæ ñúùî JAR-OPS
1.297)
	
      [Êîð. 3, 1.12.01]
     IEM OPS 1.250
     Óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè íà ïîëåò
  Âèæ JAR-OPS 1.250
      1. Ñëåäâàò ïðèìåðè çà íÿêîè îò ìåòîäèòå, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà
èç÷èñëÿâàíå íà ìèíèìàëíèòå âèñî÷èíè íà ïîëåò.
      2. KSS ôîðìóëà
     2.1. Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä òåðåí ñ ïðåïÿòñòâèÿ (MOCA).
MOCA ïðåäñòàâëÿâà ñóìàòà îò:
     i. Ìàêñèìàëíîòî ïðåâèøåíèå íà òåðåíà èëè íà ïðåïÿòñòâèåòî, êîåòî å ïî-
âèñîêî; ïëþñ
     ii. 1000 ôóòà çà ïðåâèøåíèÿ äî è âêëþ÷èòåëíî 6000 ôóòà; èëè
     iii 2000 ôóòà çà ïðåâèøåíèÿ íàä 6000 ôóòà, çàêðúãëåíî äî ñëåäâàùèòå 100
ôóòà.
     2.1.1. Íàé-íèñêàòà MOCA, êîÿòî òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè, å 2000 ôóòà.
     2.1.2. Îò âñåíàñî÷åíà ÓÊÂ ñòàíöèÿ - VOR, øèðèíàòà íà êîðèäîðà ñå
îïðåäåëÿ êàòî ãðàíè÷íà ëèíèÿ, êîÿòî çàïî÷âà íà 5 ìîðñêè ìèëè îò äâåòå ñòðàíè
íà VOR, îòêëîíÿâàùà ñå 4° îò îñîâàòà ëèíèÿ, äîêàòî ñå äîñòèãíå äî øèðèíà îò
20 ìîðñêè ìèëè íà 70 ìîðñêè ìèëè îòäàëå÷åíèå îò ñòàíöèÿòà, êàòî ïî òîçè íà÷èí
ñòàâà óñïîðåäíà íà îñîâàòà ëèíèÿ äî äîñòèãàíå íà 140 ìîðñêè ìèëè îòäàëå÷åíèå
îò VOR, êàòî ïî òîçè íà÷èí îòíîâî ñå îòêëîíÿâà 4°, äîêàòî ñå äîñòèãíå
ìàêñèìàëíà øèðèíà îò 40 ìîðñêè ìèëè ïðè 280 ìîðñêè ìèëè îòäàëå÷åíèå îò
ñòàíöèÿòà. Ñëåä òîâà øèðèíàòà îñòàâà ïîñòîÿííà/êîíñòàíòà. (Âèæ ôèãóðà 1)

     2.1.3. Îò ïðèâîäíà ðàäèîñòàíöèÿ - NDB, ïî ñúùèÿ íà÷èí øèðèíàòà íà
êîðèäîðà ñå îïðåäåëÿ êàòî ãðàíè÷íà ëèíèÿ, çàïî÷âàùà íà 5 ìîðñêè ìèëè îò äâåòå
ñòðàíè íà NDB, îòêëîíÿâàéêè ñå 7°, äîêàòî øèðèíà îò 20 ìîðñêè ìèëè ñå
äîñòèãíå ïðè 40 ìîðñêè ìèëè îòäàëå÷åíèå îò ñòàíöèÿòà, êàòî ïî òîçè íà÷èí
ñòàâà óñïîðåäíà íà öåíòðàëíàòà ëèíèÿ äî 80 ìîðñêè ìèëè îòñòîÿíèå, êàòî
îòäàëå÷àâàéêè ñå îòíîâî, ñå îòêëîíÿâà 7°, äîêàòî ñå äîñòèãíå ìàêñèìàëíà
øèðèíà îò 60 ìîðñêè ìèëè ïðè 245 ìîðñêè ìèëè îòäàëå÷åíèå îò ñòàíöèÿòà. Ñëåä
òîâà øèðèíàòà îñòàâà ïîñòîÿííà/ êîíñòàíòà. (Âèæ ôèãóðà 2)
     2.1.4. MOCA íå ïîêðèâà ïðåëèòàíå âúâ âñåêè êóðñ â êîðèäîðà.

     2.2. Ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà èçâúí ìàðøðóòà (MORA). MORA ñå
èç÷èñëÿâà çà çîíà, îãðàíè÷àâàíà îò âñåêè èëè ïðåç åäèí êâàäðàò LAT/LONG âúðõó
êàðòàòà íà ìàðøðóòíîòî ñðåäñòâî Route Facility Chart (RFC)/êàðòàòà çà ïîäõîä
êúì ëåòèùåòî Terminal Approach Chart (TAC), è ñå áàçèðà âúðõó âèñî÷èíà çà
ïðåëèòàíå íàä òåðåíà, êàêòî ñëåäâà:
     i. òåðåí ñ ïðåâèøåíèå äî 6000 ôóòà (2000 m) - 1000 ôóòà íàä íàé-âèñîêèÿ
òåðåí è ïðåïÿòñòâèÿ;
     ii. òåðåí ñ ïðåâèøåíèå íàä 6000 ôóòà (2000 m) - 1000 ôóòà íàä
íàé-âèñîêèÿ òåðåí è ïðåïÿòñòâèÿ.
      3. Ôîðìóëà íà Äæåïñúí/Jeppesen Formula (Âèæ ôèãóðà 3)
     3.1. MORA å ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà ïîëåò, èç÷èñëåíà îò Äæåïñúí/Jeppesen
îò àêòóàëíàòà ðàáîòíà íàâèãàöèîííà ñõåìà (Operational Navigation Chart - ONC)
èëè àåðîíàâèãàöèîííà êàðòà íà ñâåòà (World Aeronautical Chart - WAC).
Ïóáëèêóâàò ñå êàðòè íà äâà òèïà MORA, êîèòî ñà :
     i. MORA ïî ìàðøðóòà, íàïðèìåð 9800a; è
     ii. MORA â ìðåæà, íàïðèìåð 98.
     3.2. Ñòîéíîñòèòå íà ÌORA ïî ìàðøðóòà ñå èç÷èñëÿâàò íà áàçàòà íà çîíà,
êîÿòî ñå ïðîñòèðà íà 10 ìîðñêè ìèëè îò äâåòå ñòðàíè íà öåíòðàëíàòà ëèíèÿ íà
ìàðøðóòà è âêëþ÷âà ðàäèóñ 10 ìîðñêè ìèëè îò ðàäèîñðåäñòâîòî/êîíòðîëíàòà
òî÷êà çà äîêëàä èëè òî÷êà îò ìàðøðóòà, îïðåäåëÿùà ìàðøðóòíèÿ ñåãìåíò ïî
äèñòàíöèÿ.
     3.3. Ñòîéíîñòèòå íà MORA âàæàò çà öåëèÿ òåðåí è ñúçäàäåíèòå îò õîðàòà
ïðåïÿòñòâèÿ îò 1 000 ôóòà â çîíè, êúäåòî íàé-ãîëÿìîòî ïðåâèøåíèå íà òåðåíà
èëè ïðåïÿòñòâèÿòà å äî 5000 ôóòà. Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íà ïðåëèòàíå îò 2000
ôóòà ñå îñèãóðÿâà çà öåëèÿ òåðåí èëè íàä ïðåïÿòñòâèÿ, êîèòî ñà 5001 ôóòà è
ïîâå÷å.
     3.4. MORA â ìðåæà å âèñî÷èíà, èç÷èñëåíà îò Äæåïñúí, è ñòîéíîñòèòå ñà
ïîêàçàíè â ðàìêèòå íà âñÿêà ìðåæà, êîÿòî ñå îáðàçóâà îò íà÷åðòàíèòå íà
êàðòàòà ëèíèè íà ãåîãðàôñêàòà äúëæèíà è øèðèíà. Ñòîéíîñòèòå ñà äàäåíè â
õèëÿäè è ñòîòèöè ôóòà (êàòî ñå èçïóñêàò ïîñëåäíèòå äâå öèôðè, çà äà ñå
èçáåãíå íàñèòåíîñòòà íà êàðòàòà). Çà ñòîéíîñòè, ñëåä êîèòî ñëåäâà ±, ñå
âÿðâà, ÷å íå íàäõâúðëÿò ïîêàçàíèòå âèñî÷èíè. Ïðèëàãàò ñå ñúùèòå êðèòåðèè,
îáÿñíåíè ïî-ãîðå â ïàðàãðàô 3.3 çà ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå.

4. Ôîðìóëà íà ïðîåêòà íà Åâðîïåéñêèÿ êîìèòåò çà îáåäèíåíà, óíèôèöèðàíà
ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå (European Commission Project for
a Single Unified Air Traffic Management System - ATLAS)
4.1. Ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà ïî ìàðøðóòà (MEA). Èç÷èñëÿâàíåòî íà
MEA ñå áàçèðà âúðõó ïðåâèøåíèåòî íà íàé-âèñîêàòà òî÷êà ïî ïðîòåæåíèå íà
ðàçãëåæäàíèÿ ìàðøðóòåí ñåãìåíò (ïðîñòèðàù ñå îò àåðîíàâèãàöèîííî ñðåäñòâî äî
àåðîíàâèãàöèîííî ñðåäñòâî), îòíåñåí äî ðàìêèòå íà äèñòàíöèÿ îò äâåòå ñòðàíè
íà íàïðàâëåíèåòî, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî ïî-äîëó:
i. äúëæèíà íà ñåãìåíòà äî 100 ìîðñêè ìèëè - 10 ìîðñêè ìèëè (Âèæ áåëåæêà
1 ïî-äîëó)
ii. äúëæèíà íà ñåãìåíòà ïîâå÷å îò 100 ìîðñêè ìèëè - 10% îò äúëæèíàòà íà
ñåãìåíòà äî ìàêñèìóì 60 ìîðñêè ìèëè (Âèæ áåëåæêà 2 ïî-äîëó).
Áåëåæêà 1: Òàçè äèñòàíöèÿ ìîæå äà ñå íàìàëè äî 5 ìîðñêè ìèëè â ðàìêèòå
íà êîíòðîëíèòå çîíè íà ëåòèùåòî (Terminal Control Area -TMAs), êúäåòî ïîðàäè
áðîÿ è òèïà íà àåðîíàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà ñå ãàðàíòèðà âèñîêà ñòåïåí íà
íàâèãàöèîííà òî÷íîñò.
Áåëåæêà 2: Â èçêëþ÷èòåëíè ñëó÷àè, êúäåòî ïðè èç÷èñëåíèå ñå ïîëó÷àâà
íåïðàêòè÷íà åêñïëîàòàöèîííà ñòîéíîñò, ìîæå äà ñå èç÷èñëè äîïúëíèòåëíà
ñïåöèàëíà MEA, áàçèðàíà íà äèñòàíöèÿ, íå ïî-ìàëêà îò 10 ìîðñêè ìèëè îò äâåòå
ñòðàíè íà íàïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà. Òàêàâà ñïåöèàëíà MEA ùå ñå ïîêàçâà çàåäíî
ñ èíäèêàöèÿ çà äåéñòâèòåëíàòà øèðèíà íà çàùèòåíîòî âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî.
4.2. MEA ñå èç÷èñëÿâà, êàòî ñå äîáàâè óâåëè÷åíèå êúì ïîñî÷åíîòî ïî-ãîðå
êîíêðåòíî ïðåâèøåíèå, êàêòî å ïîäõîäÿùî:

Áåëåæêà: Çà ïîñëåäíèÿ ìàðøðóòåí ñåãìåíò, êîéòî çàâúðøâà íàä íà÷àëíàòà
òî÷êà çà ïîäõîæäàíå çà êàöàíå, ñå äîïóñêà íàìàëÿâàíå äî 1000 ôóòà â ðàìêèòå
íà TMAs, êúäåòî ïîðàäè áðîÿ è òèïà íà íàëè÷íèòå àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà, ñå
ãàðàíòèðà âèñîêà ñòåïåí íà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò.
Ïîëó÷åíàòà ñòîéíîñò ñå çàêðúãëÿâà êúì íàé-áëèçêèòå 100 ôóòà.
4.3. Ìèíèìàëíà áåçîïàñíà âèñî÷èíà â ìðåæà (Minimum Grid Altitude - MGA).
Èç÷èñëÿâàíåòî íà MGA ñå áàçèðà íà ïðåâèøåíèåòî íà íàé-âèñîêàòà òî÷êà â
ðàìêèòå íà ñúîòâåòíàòà ìðåæîâà çîíà.
MGA ñå èç÷èñëÿâà, êàòî ñå äîáàâè óâåëè÷åíèå êúì ïðåâèøåíèåòî, ïîñî÷åíî
ïî-ãîðå, ñïîðåä ïîäõîäÿùîòî:

Ïîëó÷åíàòà ñòîéíîñò ñå çàêðúãëÿâà êúì íàé-áëèçêèòå 100 ôóòà.
AMC OPS 1.255
Ñòðàòåãèÿ âúâ âðúçêà ñ ãîðèâîòî
Âèæ JAR-OPS 1.255
Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà áàçèðà ñòðàòåãèÿòà íà êîìïàíèÿòà âúâ
âðúçêà ñ ãîðèâîòî, âêëþ÷èòåëíî êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî, êîåòî äà ñå ïðåíàñÿ íà
áîðäà íà ñàìîëåòà, âúðõó ñëåäíèòå êðèòåðèè:	
      1. Êîëè÷åñòâîòî íà:
     1.1. Ãîðèâî çà ðóëèðàíå, êîåòî íå òðÿáâà äà å ïî-ìàëêî îò êîëè÷åñòâîòî,
êîåòî ñå î÷àêâà äà ñå èçïîëçâà ïðåäè èçëèòàíå. Òðÿáâà äà ñå îò÷èòàò ìåñòíèòå
óñëîâèÿ íà ëåòèùåòî çà èçëèòàíå è êîíñóìàöèÿòà íà ãîðèâî îò àãðåãàòà APUà.
     1.2. Ãîðèâî çà ïîëåòà ïî ìàðøðóòà, êîåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     a. ãîðèâîòî çà èçëèòàíå è íàáèðàíå íà âèñî÷èíà îò íàäìîðñêàòà âèñî÷èíà
íà ëåòèùåòî äî ïúðâîíà÷àëíèÿ åøåëîí íà ïîëåòà íà êðåéñåðñêè ðåæèì, êàòî ñå
âçåìå ïðåäâèä î÷àêâàíàòà ñõåìà íà îòëèòàíå;
     b. ãîðèâîòî îò êðàéíèÿ ó÷àñòúê íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà äî âèñî÷èíàòà çà
íà÷àëî íà ñíèæåíèå, âêëþ÷èòåëíî ïðååøåëîíèðàíå;
     c. ãîðèâîòî îò âèñî÷èíàòà çà íà÷àëî íà ñíèæåíèå äî òî÷êàòà çà íà÷àëî íà
ïîäõîäà çà êàöàíå, êàòî ñå îò÷èòà î÷àêâàíàòà ïðîöåäóðà íà äîëèòàíå; è
     d. ãîðèâî çà ïîäõîä è êàöàíå íà ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå.
     1.3. Ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, êîåòî òðÿáâà äà å ïîâå÷å îò a) èëè
b) ïî-äîëó:
     a. Èëè:
     i. 5% îò ïëàíèðàíîòî çà ìàðøðóòà ãîðèâî, èëè, â ñëó÷àé íà ïðåïëàíèðàíå
ïî âðåìå íà ïîëåò, 5% îò ãîðèâîòî çà îñòàâàùàòà ÷àñò îò ïîëåòà ïî ìàðøðóòà;
èëè
     ii. íå ïî-ìàëêî îò 3% îò ïëàíèðàíîòî ãîðèâî çà ïîëåòà ïî ìàðøðóòà èëè,
â ñëó÷àé íà ïðåïëàíèðàíå ïî âðåìå íà ïîëåò, 3% îò ãîðèâîòî çà ïîëåòà ïî
ìàðøðóòà çà îñòàíàëàòà ÷àñò îò ïîëåòà, ïðè óñëîâèå ÷å èìà ðåçåðâíî ëåòèùå ïî
ìàðøðóòà â ñúîòâåòñòâèå ñ ACJ OPS 1.295; èëè
     iii. êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî, äîñòàòú÷íî çà 20 ìèíóòè ïîëåò íà áàçàòà íà
èç÷èñëåíîòî èçðàçõîäâàíî ãîðèâî çà ïëàíèðàíèÿ ïîëåò, ïðè óñëîâèå ÷å
îïåðàòîðúò å îïðåäåëèë ïðîãðàìà çà ñëåäåíå íà èçðàçõîäâàíåòî íà ãîðèâîòî çà
îòäåëíè ñàìîëåòè è èçïîëçâà âàëèäíè äàííè, îïðåäåëåíè îò òàêàâà ïðîãðàìà çà
èç÷èñëÿâàíå íà ãîðèâîòî; èëè
     iv. êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî íà áàçàòà íà ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîä, îäîáðåí îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîéòî îñèãóðÿâà ïîäõîäÿùî ñòàòèñòè÷åñêî
îò÷èòàíå íà îòêëîíåíèåòî îò ïëàíèðàíîòî ñïðÿìî äåéñòâèòåëíîòî ãîðèâî çà
ïîëåòà ïî ìàðøðóòà. Òîçè ìåòîä ñå èçïîëçâà çà ñëåäåíå íà êîíñóìàöèÿòà íà
ãîðèâî çà êîìáèíèðàíåòî íà âñÿêà äâîéêà ãðàäîâå/ñàìîëåò è îïåðàòîðúò èçïîëçâà
òåçè äàííè çà ñòàòèñòè÷åñêè àíàëèçè çà èç÷èñëåíèå íà òàêàâà êîìáèíàöèÿ äâîéêà
ãðàäîâå/ñàìîëåò.
  Áåëåæêà:
      1. Êàòî ïðèìåð, äîãîâîðåíè ñà ñëåäíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàòèñòè÷åñêà îöåíêà
íà îòêëîíåíèåòî îò ïëàíèðàíîòî ñïðÿìî äåéñòâèòåëíîòî ãîðèâî çà ïîëåòà:
     a. 99% ïîêðèòèå ïëþñ 3% îò ãîðèâîòî çà ïîëåòà ïî ìàðøðóòà, àêî
èç÷èñëåíîòî âðåìå çà ïîëåò å ïî-ìàëêî îò 2 ÷àñà èëè ïîâå÷å îò 2 ÷àñà è íÿìà
íà ðàçïîëîæåíèå íèêàêâî ïîäõîäÿùî ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà;
     b. 99% ïîêðèòèå, àêî èç÷èñëåíîòî âðåìå çà ïîëåò å ïîâå÷å îò 2 ÷àñà è èìà
íà ðàçïîëîæåíèå ïîäõîäÿùî ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà;
     c. 90% ïîêðèòèå, àêî:
     i. èç÷èñëåíîòî çà ïîëåò âðåìå å ïîâå÷å îò 2 ÷àñà; è
     ii. èìà íà ðàçïîëîæåíèå ïîäõîäÿùî ðåçåðâíî ëåòèùå; è
     iii. íà ëåòèùåòî ïî ïðåäíàçíà÷åíèå èìà íà ðàçïîëîæåíèå 2 îòäåëíè ïèñòè,
êîèòî ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò, åäíàòà îò êîèòî å îáîðóäâàíà ñúñ ñèñòåìà çà
çàõîä è êàöàíå ïî ïðèáîðè ILS/MLS è ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ñà â
ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.295(c)(1)(ii); èëè ñèñòåìàòà çà
çàõîä è êàöàíå ïî ïðèáîðè ILS/MLS ìîæå äà ñå èçïîëçâà ïðè åêñïëîàòàöèîííè
ìèíèìóìè çà êàòåãîðèè II/III (CAT II/III) è ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ ñà íà
èëè íàä 500 ôóòà/2500 m.
      2. Áàçàòà äàííè çà ðàçõîäà íà ãîðèâî, èçïîëçâàíà âúâ âðúçêà ñ òåçè
ñòîéíîñòè, ñå îñíîâàâà íà ñëåäåíå íà ðàçõîäà íà ãîðèâî çà âñÿêà êîìáèíàöèÿ
ìàðøðóò/ñàìîëåò ïðåç òåêóù ïåðèîä îò äâå ãîäèíè.
     b. Êîëè÷åñòâîòî çà 5-ìèíóòåí ïîëåò ñúñ ñêîðîñò çà èç÷àêâàíå â çîíà íà
1500 ôóòà (450 m), 6000 ôóòà (1800 m) çà åêñïëîàòàöèè íà "Êîíêîðä" íàä
ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå ïðè ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ.
     1.4 Ðåçåðâíî ãîðèâî, êîåòî òðÿáâà äà å äîñòàòú÷íî çà:
     a. ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã îò ïóáëèêóâàíàòà MDA/DH íà ëåòèùåòî çà
ìåñòîíàçíà÷åíèå äî âèñî÷èíàòà çà âòîðè êðúã, êàòî ñå âçåìå ïðåäâèä öÿëàòà
ïðîöåäóðà íà âòîðèÿ êðúã;
     b. íàáîð íà âèñî÷èíà îò âèñî÷èíàòà íà âòîðèÿ êðúã äî åøåëîíà íà
êðåéñåðñêè ïîëåò;
     c. êðåéñåðñêè ïîëåò îò êðàéíèÿ ó÷àñòúê íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà äî
âèñî÷èíàòà çà íà÷àëî íà ñíèæåíèå;
     d. îò âèñî÷èíàòà çà íà÷àëî íà ñíèæåíèå äî êîíòðîëíàòà òî÷êà çà íà÷àëî íà
çàõîäà, êàòî ñå îò÷èòà î÷àêâàíàòà ïðîöåäóðà íà äîëèòàíå; è
     e. èçïúëíåíèå íà ïîäõîä è êàöàíå íà ðåçåðâíîòî ëåòèùå ïî äåñòèíàöèÿ,
èçáðàíî â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.295;
     f. àêî, â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.295(d), ñå èçèñêâàò äâå ðåçåðâíè
ëåòèùà ïî ìåñòîíàçíà÷åíèå, ðåçåðâíîòî ãîðèâî òðÿáâà äà å äîñòàòú÷íî äà ñå
ïðîäúëæè ïîëåòúò äî ðåçåðâíîòî ëåòèùå, êîåòî èçèñêâà ïî-ãîëÿìî êîëè÷åñòâî
ðåçåðâíî ãîðèâî.
     1.5. Îêîí÷àòåëíî ðåçåðâíî ãîðèâî, êîåòî òðÿáâà äà áúäå:
     a. çà ñàìîëåòè ñ áóòàëíè äâèãàòåëè ãîðèâî çà 45 ìèíóòè ïîëåò; èëè
     b. çà ñàìîëåòè ñ òóðáèííè äâèãàòåëè ãîðèâî çà 30 ìèíóòè ïîëåò ïðè
ñêîðîñò íà ïîëåòà â çîíàòà çà èç÷àêâàíå, ãîðèâî çà 30 ìèíóòè ïîëåò ïðè
ñêîðîñò â çîíàòà íà èç÷àêâàíå 1500 ôóòà (450 m) íàä ìîðñêîòî ðàâíèùå íà
ëåòèùåòî ïðè ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ, èç÷èñëåíè çà îïðåäåëåíàòà ìàñà ïðè
ïðèñòèãàíå íà ðåçåðâíîòî ëåòèùå èëè íà ìåñòîíàçíà÷åíèåòî, êîãàòî íå ñå
èçèñêâà ðåçåðâíî ëåòèùå.
     1.6. Ñ èçêëþ÷åíèå íà åêñïëîàòàöèèòå íà "Êîíêîðä" ìèíèìàëíîòî
äîïúëíèòåëíî ãîðèâî òðÿáâà äà ïîçâîëè:
     a. 15 ìèíóòè ïîëåò ñúñ ñêîðîñòòà â çîíàòà çà èç÷àêâàíå íà 1500 ôóòà (450
m) íàä ìîðñêîòî ðàâíèùå íà ëåòèùåòî ïðè ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ, êîãàòî ïîëåòúò ñå
èçâúðøâà áåç ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìåñòîíàçíà÷åíèå; è
     b. ñëåä âúçìîæíà ïîâðåäà íà äâèãàòåë èëè ðàçõåðìåòèçàöèÿ, íà áàçàòà íà
ïðåäïîëîæåíèåòî, ÷å òàêàâà ïîâðåäà ñòàâà â íàé-êðèòè÷íàòà òî÷êà ïî ìàðøðóòà,
ñàìîëåòúò äà:
     i. ñå ñíèæè, êàêòî å íåîáõîäèìî, è äà ïðîäúëæè êúì ïîäõîäÿùî ëåòèùå; è
     ii. 15 ìèíóòè ïîëåò ñúñ ñêîðîñò â çîíà çà èç÷àêâàíå íà 1500 ôóòà (450 m)
íàä ìîðñêîòî ðàâíèùå íà ëåòèùåòî ïðè ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ; è
     iii. èçâúðøè ïîäõîä è êàöàíå, îñâåí, êîãàòî ñàìî äîïúëíèòåëíîòî ãîðèâî
ñå èçèñêâà, àêî ìèíèìàëíîòî êîëè÷åñòâî ãîðèâî, èç÷èñëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ
ïîäïàðàãðàôè îò 1.2 äî 1.5 ïî-ãîðå, íå å äîñòàòú÷íî çà òàêîâà ñúáèòèå.
     1.7. Äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, êîåòî òðÿáâà äà ñå ïîëçâà ïî óñìîòðåíèå íà
êîìàíäèðà.
      2. Ïðîöåäóðà ñ òî÷êà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå. Àêî ñòðàòåãèÿòà íà îïåðàòîðà
âúâ âðúçêà ñ ãîðèâîòî âêëþ÷âà ïëàíèðàíå äî ëåòèùå íà ìåñòîíàçíà÷åíèå ïðåç
òî÷êà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïî ìàðøðóòà, êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî òðÿáâà äà áúäå
ïî-ãîëÿìîòî îò 2.1 èëè 2.2 ïî-äîëó.
     2.1. Ñóìàòà îò:
     a. ãîðèâîòî çà ðóëèðàíå;
     b. ãîðèâî çà äîëèòàíå äî ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèåòî ïðåç òî÷êà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå;
     c. ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, ðàâíî íà íå ïî-ìàëêî îò 5% îò
èç÷èñëåíèÿ ðàçõîä íà ãîðèâî îò òî÷êàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå äî ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèåòî;
     d. ðåçåðâíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà ðåçåðâíî ëåòèùå;
     e. îêîí÷àòåëíî ðåçåðâíî ãîðèâî;
     f. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî; è
     g. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà îò êîìàíäèðà; èëè
     2.2. Ñóìàòà îò:
     à. ãîðèâîòî çà ðóëèðàíå;
     b. èç÷èñëåíîòî êîëè÷åñòâî ãîðèâî îò ëåòèùåòî íà çàìèíàâàíå äî ïîäõîäÿùî
ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà ïðåç òî÷êà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå;
     c. ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, ðàâíî íà íå ïî-ìàëêî îò 3% îò
èç÷èñëåíèÿ ðàçõîä íà ãîðèâî îò ëåòèùåòî íà çàìèíàâàíå äî ðåçåðâíîòî ëåòèùå ïî
ìàðøðóòà;
     d. îêîí÷àòåëíî ðåçåðâíî ãîðèâî;
     e. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî; è
     f. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà îò êîìàíäèðà; èëè
      3. Ïðîöåäóðà çà èçîëèðàíî ëåòèùå. Àêî ñòðàòåãèÿòà íà îïåðàòîðà âúâ
âðúçêà ñ ãîðèâîòî âêëþ÷âà ïëàíèðàíå äî èçîëèðàíî ëåòèùå, çà êîåòî íå
ñúùåñòâóâà ðåçåðâíî ëåòèùå ïî ìåñòîíàçíà÷åíèå, êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî ïðè
çàìèíàâàíå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     3.1. ãîðèâî çà ðóëèðàíå;
     3.2. ãîðèâî çà ìàðøðóòà;
     3.3. íåïðåäâèäåíî ãîðèâî, èç÷èñëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäïàðàãðàô 1.3 ïî-
ãîðå;
     3.4. àêî å íåîáõîäèìî äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, íî íå ïî-ìàëêî îò:
     a. çà ñàìîëåòè ñ áóòàëíè äâèãàòåëè ãîðèâî çà 45 ìèíóòè ïîëåò ïëþñ 15% îò
ïëàíèðàíîòî âðåìå çà ïîëåò, èçïúëíåí íà êðåéñåðñêè åøåëîí èëè äâà ÷àñà, êîåòî
å ïî-ìàëêî; èëè
     b. çà ñàìîëåòè ñ òóðáèííè äâèãàòåëè ãîðèâî çà 2 ÷àñà ïîëåò ïðè íîðìàëåí
ðàçõîä íà ãîðèâî çà êðåéñåðñêè ïîëåò, äîëèòàéêè íàä ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå, âêëþ÷èòåëíî è îêîí÷àòåëíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî; è
     3.5. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà îò êîìàíäèðà.
      4. Ïðîöåäóðà çà ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíà òî÷êà. Àêî ñòðàòåãèÿòà íà
îïåðàòîðà ïî îòíîøåíèå íà ãîðèâîòî âêëþ÷âà ïëàíèðàíå äî ðåçåðâíî ëåòèùå íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå, êúäåòî äèñòàíöèÿòà ìåæäó ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è
ðåçåðâíîòî ëåòèùå å òàêàâà, ÷å äàäåí ïîëåò ìîæå äà áúäå ìàðøðóòèðàí ïðåç
ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíà òî÷êà äî åäíî îò òåçè ëåòèùà, êîëè÷åñòâîòî ãîðèâî
òðÿáâà äà å ïî-ãîëÿìîòî îò 4.1 èëè 4.2 ïîäîëó:
     4.1. Ñóìàòà îò:
     a. ãîðèâîòî çà ðóëèðàíå;
     b. ãîðèâîòî çà ïîëåò îò îòïðàâíîòî ëåòèùå äî ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå
ïðåç ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíàòà òî÷êà;
     c. ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, èç÷èñëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäïàðàãðàô
1.3 ïî-ãîðå;
     d. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà, íî íå ïî-ìàëêî îò:
     i. çà ñàìîëåòè ñ áóòàëíè äâèãàòåëè ãîðèâî çà 45 ìèíóòè ïîëåò ïëþñ 15% îò
ïëàíèðàíîòî âðåìå çà ïîëåò, êîåòî äà ïðîòå÷å íà êðåéñåðñêè åøåëîí èëè äâà
÷àñà, êîåòî å ïî-ìàëêî; èëè
     ii. çà ñàìîëåòè ñ òóðáèííè äâèãàòåëè, ãîðèâî çà 2 ÷àñà ïîëåò ïðè
íîðìàëåí ðàçõîä íà ãîðèâî ïðè êðåéñåðñêè ïîëåò, ñëåä äîëèòàíå íàä ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå, âêëþ÷èòåëíî îêîí÷àòåëíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî; è
     e. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà îò êîìàíäèðà; èëè
     4.2. Ñóìàòà îò:
     a. ãîðèâîòî çà ðóëèðàíå;
     b. ãîðèâîòî çà ïúòóâàíå îò ëåòèùåòî íà çàìèíàâàíå äî ëåòèùåòî íà
ìåñòîíàçíà÷åíèå ïðåç ïðåäâàðèòåëíî îïðåäåëåíàòà òî÷êà;
     c. ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè, èç÷èñëåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäïàðàãðàô
1.3 ïî-ãîðå;
     d. äîïúëíèòåëíî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà, íî íå ïî-ìàëêî îò:
     i. çà ñàìîëåòè ñ áóòàëíè äâèãàòåëè ãîðèâî çà ëåòåíå â ïðîäúëæåíèå íà 45
ìèíóòè; èëè
     ii. çà ñàìîëåòè ñ òóðáèííè äâèãàòåëè ãîðèâî äà ñå ëåòè âïðîäúëæåíèå íà
30 ìèíóòè ïðè ñêîðîñòòà â çîíàòà íà èç÷àêâàíå íà
     1500 ôóòà (450 m) íàä ìîðñêîòî ðàâíèùå íà ëåòèùåòî ïðè ñòàíäàðòíè
óñëîâèÿ, âêëþ÷èòåëíî îêîí÷àòåëíîòî ðåçåðâíî ãîðèâî; è
     e. äîïúëíèòåëíîòî ãîðèâî, àêî ñå èçèñêâà îò êîìàíäèðà.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM OPS 1.255(c)(3)(i)
     Ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè
  Âèæ JAR-OPS 1.255(c)(3)(i)
      1. Íà åòàïà íà ïëàíèðàíå íå âñè÷êè ôàêòîðè, êîèòî áèõà ìîãëè äà ïîâëèÿÿò
íà ðàçõîäà íà ãîðèâî äî ëåòèùåòî íà ìåñòîíàçíà÷åíèå ìîãàò äà áúäàò
ïðåäâèäåíè. Åòî çàùî ñå çàðåæäà ãîðèâî çà íåïðåäâèäåíè ñëó÷àè çà òàêèâà
åëåìåíòè êàòî:
     i. îòêëîíåíèÿ íà îòäåëåí ñàìîëåò îò î÷àêâàíèòå äàííè çà ðàçõîäà íà
ãîðèâî;
     ii. îòêëîíåíèÿ îò ïðîãíîçèðàíèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ; è
     iii. îòêëîíåíèÿ îò ïëàíèðàíè ìàðøðóòè è/èëè åøåëîíè/âèñî÷èíè íà
êðåéñåðñêè ïîëåò.
     IEM OPS 1.260
     Ïðåâîçâàíå íà ëèöà ñ íàìàëåíà ïîäâèæíîñò
  Âèæ JAR-OPS 1.260
      1. Ïîä ëèöå ñ íàìàëåíà ïîäâèæíîñò (PRM) ñå ðàçáèðà ëèöå, ÷èÿòî
ïîäâèæíîñò å íàìàëåíà ïîðàäè ôèçè÷åñêè íåäúã (ñåíçîðåí èëè äâèãàòåëåí),
óìñòâåíî óâðåæäàíå, âúçðàñò, çàáîëÿâàíå èëè äðóãà ïðè÷èíà çà èíâàëèäíîñò, ïðè
èçïîëçâàíå íà òðàíñïîðò è êîãàòî ñèòóàöèÿòà èçèñêâà ñïåöèàëíî âíèìàíèå è
àäàïòèðàíå êúì íåîáõîäèìîñòòà ëèöåòî äà áúäå îáñëóæâàíî êàòî âñè÷êè äðóãè
ïúòíèöè.
      2. Ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà òåçè ëèöà (PRMs) íå òðÿáâà äà ñå
íàñòàíÿâàò â áëèçîñò äî àâàðèåí èçõîä.
      3. Ïðè îáñòîÿòåëñòâà, êîãàòî áðîÿò íà PRMs ñúñòàâëÿâà çíà÷èòåëíà ÷àñò îò
îáùèÿ áðîé ïúòíèöè, êîèòî ñà íà áîðäà íà ñàìîëåòà:
     a. áðîÿò íà PRMs íå òðÿáâà äà íàäõâúðëÿ áðîÿ íà çäðàâèòå ëèöà, êîèòî
ìîãàò äà îêàçâàò ïîìîù ïðè àâàðèéíà åâàêóàöèÿ; è
     b. èíñòðóêöèèòå, êîèòî ñå äàâàò â ïàðàãðàô 2 ïî-ãîðå, òðÿáâà äà ñå
ñëåäâàò â ìàêñèìàëíî âúçìîæíà ñòåïåí.
     AMC OPS 1.270
     Ïðåâîçâàíå íà òîâàð â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí
  Âèæ JAR-OPS 1.270
      1. Ïðè îïðåäåëÿíå ïðîöåäóðè çà ïðåâîçâàíå íà òîâàð â ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí
íà ñàìîëåòà îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñïàçâà ñëåäíîòî:
     a. îïàñíèòå òîâàðè äà íå ñå äîïóñêàò (Âèæ ñúùî JAR-OPS 1.1210(a);
     b. äà íå ñå äîïóñêà ñìåñâàíå íà ïúòíèöè ñ æèâè æèâîòíè, îñâåí êîãàòî
ñòàâà äóìà çà äîìàøíè ëþáèìöè (òåæàùè íå ïîâå÷å îò 8 êã) è êó÷åòà âîäà÷è;
     c. òåãëîòî íà òîâàðà äà íå íàäõâúðëÿ êîíñòðóêöèîííèòå òîâàðíè ëèìèòè íà
ïîäà íà ñàëîíà èëè ìåñòàòà;
     d. áðîÿò/òèïúò íà óêðåïâàùèòå óñòðîéñòâà è òåõíèòå òî÷êè çà ïðèêðåïÿíå
òðÿáâà äà ìîãàò äà çàäúðæàò òîâàðà â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR 25.789 èëè íåãîâ
åêâèâàëåíò;
     e. ðàçïîëîæåíèåòî íà êàðãîòî òðÿáâà äà å òàêîâà, ÷å â ñëó÷àé íà ñïåøíà
åâàêóàöèÿ äà íå ïðå÷è íà èçõîäà, íèòî äà ïðå÷è íà âèäèìîñòòà íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     ACJ OPS 1.280
     Ìåñòà çà ïúòíèöèòå
     Âèæ JAR-OPS 1.280
  Âèæ IEM OPS 1.280
      1. Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îïðåäåëè ïðîöåäóðè, çà äà îñèãóðè:
     a. Òåçè ïúòíèöè, çà êîèòî ñà îïðåäåëåíè ìåñòà, ïîçâîëÿâàùè ïðÿê äîñòúï
äî àâàðèéíèòå èçõîäè, è íà âèä ñà ôèçè÷åñêè ãîäíè, ñèëíè è ñïîñîáíè äà
ïîìàãàò çà áúðçàòà åâàêóàöèÿ îò ñàìîëåòà ñëåä ïîäõîäÿùà èíñòðóêöèÿ îò ñòðàíà
íà åêèïàæà;
     b. Âúâ âñè÷êè ñëó÷àè ïúòíèöè, êîèòî ïîðàäè ñúñòîÿíèåòî ñè áèõà ìîãëè äà
ïîïðå÷àò íà äðóãè ïúòíèöè ïðè åâàêóàöèÿ èëè êîèòî áèõà ìîãëè äà
âúçïðåïÿòñòâàò åêèïàæà äà èçïúëíÿâà çàäúëæå íèÿòà ñè, äà íå áúäàò íàñòàíÿâàíè
íà ìåñòà, êîèòî ïîçâîëÿâàò ïðÿê äîñòúï äî àâàðèéíèòå èçõîäè. Àêî îïåðàòîðúò
íå ìîæå äà îïðåäåëè ïðîöåäóðè, êîèòî äà ìîãàò äà ñå ïðèëàãàò ïðè
ðåãèñòðàöèÿòà íà ïúòíèöèòå, òîé òðÿáâà äà îïðåäåëè àëòåðíàòèâíà ïðîöåäóðà,
ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, çà äà ñå èçâúðøè ïðàâèëíîòî
îïðåäåëÿíå íà ìåñòàòà âïîñëåäñòâèå.
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM OPS 1.280
     Ðàçïðåäåëÿíå íà ìåñòàòà çà ïúòíèöèòå
  Âèæ JAR-OPS 1.280
      1. Ñëåäíèòå êàòåãîðèè ïúòíèöè ñà ñðåä îíåçè, êîèòî íå òðÿáâà äà ñå
íàñòàíÿâàò èëè îïðåäåëÿò çà ìåñòà, êîèòî ïîçâîëÿâàò ïðÿê äîñòúï äî àâàðèéíèòå
èçõîäè:
     a. ïúòíèöè, êîèòî ñòðàäàò îò î÷åâèäíè ôèçè÷åñêè èëè óìñòâåíè íåäúçè äî
ñòåïåí, ÷å áèõà èìàëè òðóäíîñòè äà ñå ïðèäâèæàò áúðçî, àêî áúäàò ïîìîëåíè äà
íàïðàâÿò òîâà;
     b. ïúòíèöè, êîèòî ñà èëè â ãîëÿìà ñòåïåí ñëåïè, èëè ãëóõè äî ñòåïåí, ÷å
äà íå ìîãàò âåäíàãà äà àñèìèëèðàò ïîäàâàíèòå íàïå÷àòàíè èëè óñòíè èíñòðóêöèè;
     c. ïúòíèöè, êîèòî ïîðàäè âúçðàñòòà ñè èëè çàáîëÿâàíå ñà òîëêîâà ñëàáè,
÷å èì å òðóäíî äà ñå äâèæàò áúðçî;
     d. ïúòíèöè, êîèòî ñà òîëêîâà ïúëíè, ÷å èì å òðóäíî äà ñå äâèæàò áúðçî
èëè äà äîñòèãíàò è äà ïðåìèíàò ïðåç àâàðèåí èçõîä;
     e. äåöà (ñúñ èëè áåç ïðèäðóæèòåë) è áåáåòà;
     f. çàäúðæàíè äåïîðòèðàíè èëè çàòâîðíèöè; è
     g. ïúòíèöè ñ æèâîòíè.
     Áåëåæêà: "Ïðÿê äîñòúï" îçíà÷àâà ìÿñòî, îò êîåòî ïúòíèê ìîæå äà îòèäå
íàïðàâî äî èçõîäà, áåç äà âëèçà â ïðîõîäà ìåæäó êðåñëàòà èëè äà çàîáèêàëÿ
ïðåïÿòñòâèå.
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     ACJ OPS 1.295
     Ðàçïîëîæåíèå íà çàïàñíî ëåòèùå ïî ìàðøðóò
     Âèæ JAR-OPS 1.295
     Çàïàñíîòî ëåòèùå ïî ìàðøðóòà (Âèæ AMC OPS 1.255 1.3 a. ii) òðÿáâà äà å
ðàçïîëîæåíî â ðàäèóñ îò 20% îò îáùîòî ðàçñòîÿíèå íà ìàðøðóòà ïî ïîëåòíèÿ
ïëàí, ñ÷èòàíî îò îñòà íà ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò, íà ðàçñòîÿíèå äî ëåòèùåòî çà
êàöàíå 25% îò îáùîòî ïîëåòíî ðàçñòîÿíèå èëè íå ïî-ìàëêî îò 20% îò îáùîòî
ïîëåòíî ðàçñòîÿíèå ïëþñ 50 ìîðñêè ìèëè, êîåòî å ïî-ãîëÿìî. Âñè÷êè ðàçñòîÿíèÿ
òðÿáâà äà ñå èç÷èñëÿâàò â ïîëåòíè óñëîâèÿ. (Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì ACJ OPS
1.295)
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM OPS 1.295(c)(1)(ii)
     Îòäåëíè ïèñòè
  Âèæ JAR-OPS 1.295(c)(1)(ii)
1. Ïèñòè íà åäíî è ñúùî ëåòèùå ñå ñìÿòàò, ÷å ñà îòäåëíè ïèñòè, êîãàòî:
i. òå ñà îòäåëíè ïîâúðõíîñòè çà êàöàíå, êîèòî ìîãàò äà ñå ïðåïîêðèâàò
èëè ïðåñè÷àò òàêà, ÷å àêî åäíà îò ïèñòèòå å áëîêèðàíà, òÿ íÿìà äà
âúçïðåïÿòñòâà ïëàíèðàíèÿ òèï åêñïëîàòàöèè íà äðóãàòà ïèñòà; è
ii. âñÿêà åäíà îò ïîâúðõíîñòèòå çà ïðèçåìÿâàíå èìà îòäåëíà ïðîöåäóðà çà
ïîäõîä, áàçèðàíà íà îòäåëíî àåðîíàâèãàöèîííî ñðåäñòâî.
ACJ OPS 1.297(b)(2)
Ïëàíèðàíå íà ìèíèìóìè çà ðåçåðâíè ëåòèùà
Âèæ JAR-OPS 1.297(b)(2)
"Ìèíèìóìè çà íåòî÷åí çàõîä" â JAR OPS 1.297, òàáëèöà 1, îçíà÷àâà
ñëåäâàùèÿ íàé-âèñîê ìèíèìóì, êîéòî å íà ðàçïîëîæåíèå â ïðåîáëàäàâàùèòå
óñëîâèÿ íà âÿòúðà è óñëîâèÿ íà îáñëóæâàíå; Ïîäõîäè ñàìî êóðñîâ ïðåäàâàòåë íà
ÈËÑ, àêî ñà ïóáëèêóâàíè, ñå ñìÿòàò çà "íåïðåöèçíè" â òîçè êîíòåêñò.
Ïðåïîðú÷âà ñå îïåðàòîðè, êîèòî æåëàÿò äà ïóáëèêóâàò òàáëèöè ñ ïëàíèðàíè
ìèíèìóìè, äà èçáèðàò ñòîéíîñòè, êîèòî èìà âåðîÿòíîñò äà ñà ïîäõîäÿùè â
ïîâå÷åòî îò ñëó÷àèòå (íàïðèìåð íåçàâèñèìî îò ïîñîêàòà íà âÿòúðà). Íî
íåâúçìîæíîñòòà çà îáñëóæâàíå òðÿáâà íàïúëíî äà ñå îò÷èòà.
[Êîð. 3, 01.12.01]
	
      AMC OPS 1.300
     Ïðåäàâàíå íà ïîëåòåí ïëàí íà ñëóæáèòå íà ÓÂÄ (ATS Flight plan)
  Âèæ JAR-OPS 1.300
      1. Ïîëåòè áåç ATS ïîëåòåí ïëàí. Êîãàòî íå ìîæå äà ïðåäàäå èëè äà çàòâîðè
ATS ïîëåòíèÿ ïëàí ïîðàäè ëèïñà íà ñúîðúæåíèÿ çà ÓÂÄ èëè äðóãè ñðåäñòâà çà
êîìóíèêàöèÿ äî ÓÂÄ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè ïðîöåäóðè, èíñòðóêöèè è
ñïèñúê ñ îòîðèçèðàíè ëèöà, êîèòî äà îòãîâàðÿò çà âäèãàíå ïî òðåâîãà íà
ñëóæáèòå çà èçäèðâàíå è ñïàñÿâàíå.
     2. çà äà ñå îñèãóðè íà âñåêè ïîëåò äà ñå îïðåäåëÿ ìåñòîïîëîæåíèåòî ïî
âñÿêî âðåìå, òåçè èíñòðóêöèè òðÿáâà:
     a. äà îñèãóðÿâàò íà îòîðèçèðàíèòå ëèöà íàé-ìàëêî èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ñå
èçèñêâà äà áúäå âêëþ÷åíà â ïîëåòåí ïëàí çà ïðàâèëà çà âèçóàëåí ïîëåò, è
ìåñòîïîëîæåíèåòî, äàòàòà è èç÷èñëåíîòî âðåìå çà âúçîáíîâÿâàíå íà
êîìóíèêàöèèòå;
     b. àêî åäèí ñàìîëåò çàêúñíÿâà èëè å çàãóáåí, äà îñèãóðÿâà èçâåñòÿâàíå íà
ïîäõîäÿùîòî ÓÂÄ èëè çâåíî çà èçäèðâàíå è ñïàñÿâàíå; è
     c. äà îñèãóðÿâà èíôîðìàöèÿòà äà ñå ñúõðàíÿâà íà îïðåäåëåíî ìÿñòî äî
çàâúðøâàíå íà ïîëåòà.
     IEM OPS 1.305
     Çàðåæäàíå èëè èçòî÷âàíå íà àâèàöèîííî ãîðèâî, êîãàòî ïúòíèöèòå ñå êà÷âàò
èëè ñëèçàò îò áîðäà íà ñàìîëåòà
     Âèæ JAR-OPS 1.305
     Êîãàòî ñå çàðåæäà èëè èçòî÷âà àâèàöèîííî ãîðèâî, êîãàòî ïúòíèöèòå ñå
êà÷âàò èëè ñëèçàò îò áîðäà íà ñàìîëåòà, ïðè äåéíîñòè ïî íàçåìíîòî îáñëóæâàíå
è ðàáîòà âúòðå â ñàìîëåòà, êàòî çàðåæäàíå ñ õðàíà è íàïèòêè, ïî÷èñòâàíå, òåçè
äåéíîñòè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò ïî òàêúâ íà÷èí, ÷å äà íå ñúçäàâàò îïàñíîñò, à
ïðîõîäèòå ìåæäó êðåñëàòà è àâàðèéíèòå âðàòè äà íå áúäàò âúçïðåïÿòñòâàíè.
     IEM OPS 1.307
     Çàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.307
     1. "Ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ" (îòáåëÿçâàíî êàòî JET B, JP-4 èëè AVTAG) å
àâèàöèîííî òóðáîãîðèâî, êîåòî å ìåæäó áåíçèíà è êåðîñèíà â äåñòèëàöèîííèÿ
îáõâàò è âïîñëåäñòâèå, ñðàâíåíî ñ êåðîñèíà (JET A or JET A1).
     Òî èìà ñâîéñòâàòà íà ïî-ãîëÿìà ëåòëèâîñò (èçïàðåíèÿ ïîä íàëÿãàíå), ïî-
íèñêà òî÷êà íà âúçïëàìåíÿâàíå è ïî-íèñêà òî÷êà íà çàìðúçâàíå.
      2. Êîãàòî å âúçìîæíî, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçáÿãâà èçïîëçâàíåòî íà
òèïîâå ãîðèâà ñ øèðîêà ôðàêöèÿ. Àêî âúçíèêíå ñèòóàöèÿ, ÷å íà ðàçïîëî æåíèå ñà
ñàìî ãîðèâà ñ øèðîêà ôðàêöèÿ çà ïðåçàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâî, îïåðàòîðèòå
òðÿáâà äà çíàÿò, ÷å ñìåñâàíåòî íà ãîðèâà ñ øèðîêà ôðàêöèÿ è êåðîñèííè
òóðáîãîðèâà ìîæå äà äîâåäå äî ñìåñ îò âúçäóõ è ãîðèâî â ðåçåðâîàðà, êîÿòî å
çàïàëèìà ïðè òåìïåðàòóðè íà îêîëíàòà ñðåäà. Â äîïúëíèòåëíèòå ïðåäïàçíè ìåðêè,
ïîñî÷åíè ïî-äîëó, å ïðåïîðú÷èòåëíî äà ñå èçáÿãâà èñêðåíå â ðåçåðâîàðà
âñëåäñòâèå îò åëåêòðîñòàòè÷åí çàðÿä. Ðèñêúò îò òîçè òèï èñêðåíå ìîæå äà ñå
ñâåäå äî ìèíèìóì, êàòî ñå èçïîëçâà ñïåöèàëíà àíòèñòàòè÷íà äîáàâêà çà
ãîðèâîòî. Êîãàòî èìà òàêàâà äîáàâêà â ïðîïîðöèèòå, ïîñî÷åíè â ñïåöèôèêàöèÿòà
çà ãîðèâîòî, íîðìàëíèòå ïðåäïàçíè ìåðêè ïðè çàðåæäàíå ñ ãîðèâî, ïîñî÷åíè ïî-
äîëó, ñå ñìÿòàò çà àäåêâàòíè.
      3. Ñìÿòà ñå, ÷å å "íàìåñåíî" ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ, êîãàòî òî ñå
äîñòàâÿ èëè êîãàòî âå÷å å â ðåçåðâîàðèòå íà ñàìîëåòà.
      4. Êîãàòî å èçïîëçâàíî ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ, òîâà òðÿáâà äà ñå çàïèøå
â òåõíè÷åñêèÿ äíåâíèê. Ñëåäâàùèòå äâå äîçàðåæäàíèÿ íà ãîðèâî òðÿáâà äà ñå
òðåòèðàò òàêà, ÷å è ïðè òÿõ å áèëî èçïîëçâàíî ãîðèâî ñ øèðîêà ôðàêöèÿ.
      5. Êîãàòî ñå ïðåçàðåæäà/èçòî÷âà ãîðèâî ñ òóðáîïîìïè, êîåòî íå ñúäúðæà
ðàçñåéâàùî ñòàòè÷íîòî åëåêòðè÷åñòâî âåùåñòâî è êúäåòî ñà âêëþ÷åíè è ãîðèâà ñ
øèðîêà ôðàêöèÿ, ñå ïðåïîðú÷âà ñúùåñòâåíî íàìàëÿâàíå íà ñêîðîñòòà íà
çàðåæäàíå/èçòî÷âàíå íà ãîðèâîòî. Íàìàëÿâàíå ñêîðîñòòà íà çàðåæäàíå íà
ãîðèâîòî, êàêòî ñå ïðåïîðú÷âà îò äîñòàâ÷èöèòå íà ãîðèâà è/èëè ïðîèçâîäèòåëèòå
íà ñàìîëåòè, èìà ñëåäíèòå ïðåäèìñòâà:
     a. òî äàâà ïîâå÷å âðåìå çà ñòàòè÷íèÿ çàðÿä, íàòðóïàë ñå ïî îáîðóäâàíåòî
çà çàðåæäàíå ñ ãîðèâî, äà ñå ðàçñåå, ïðåäè ãîðèâîòî äà âëåçå â ðåçåðâîàðà;
     b. íàìàëÿâà âñåêè çàðÿä, êîéòî ìîæå äà ñå íàòðóïà ïðè ðàçëèâàíå; è
     c. äîêàòî ñå ïîòîïè òî÷êàòà çà íàëèâàíå íà ãîðèâî, ñå íàìàëÿâà
êîíäåíçàöèÿòà â ðåçåðâîàðà è âïîñëåäñòâèå ðàçøèðÿâàíåòî íà çàïàëèòåëíèÿ
äèàïàçîí íà ãîðèâîòî.
      6. Íàìàëÿâàíåòî íà ñêîðîñòòà íà íàëèâàíå íà ãîðèâîòî ïî íåîáõîäèìîñò
çàâèñè îò èçïîëçâàíîòî îáîðóäâàíå çà çàðåæäàíå è îò òèïà íà ôèëòðèðàíåòî,
êîåòî ñå èçïîëçâà â ñèñòåìàòà íà ñàìîëåòà çà ðàçïðåäåëåíèå íà ãîðèâîòî. Åòî
çàùî å òðóäíî äà ñå öèòèðàò òî÷íè ñêîðîñòè íà ïîòîêà íà çàðåæäàíîòî ãîðèâî.
Íàìàëÿâàíåòî íà òàçè ñêîðîñò ñå ïðåïîðú÷âà íåçàâèñèìî äàëè ñå èçïîëçâà
çàðåæäàíå ïîä íàëÿãàíå, èëè çàðåæäàíå îò ãîðíàòà ñòðàíà íà êðèëîòî.
      7. Ïðè çàðåæäàíå ïðåç ãîðíàòà ñòðàíà íà êðèëîòî òðÿáâà äà ñå èçáÿãâà
ðàçïðúñêâàíåòî, êàòî ñå îñèãóðè äþçàòà çà ïîäàâàíå íà ãîðèâîòî äà íàâëèçà â
ðåçåðâîàðà òîëêîâà, êîëêîòî å ïðàêòè÷íî. Òðÿáâà äà ñå âíèìàâà äà íå ñå
ïîâðåäÿò ìåêèòå ðåçåðâîàðè ñ äþçàòà.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     [ACJ OPS 1.308
     Ïðèäâèæâàíå íà áóêñèð ñ èçáóòâàíå íà ñàìîëåòà íàçàä èëè ñ íîñà íàïðåä
     Âèæ JAR-OPS 1.308
     Áóêñèðàíåòî áåç òåãëè÷ òðÿáâà äà ñå áàçèðà âúðõó ïðèëîæèìèòå SAE ARP
(Aerospace Recommended Practices), ò.å. 4852B/4853B/5283/5284/5285 (êàêòî å
èçìåíåíî).]
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     [ACJ OPS 1.310(a)(3)
     Êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà â ïèëîòñêàòà êàáèíà
     Âèæ JAR-OPS 1.310(a)(3)
     Íåçàâèñèìî ÷å ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà òðÿáâà äà îñòàíàò ïîñòîÿííî áäèòåëíè
ïî âðåìå íà ïîëåò, ìîæå äà ñå ïîÿâè íåî÷àêâàíà óìîðà â ðåçóëòàò îò íàðóøåí
ñúí è 24-÷àñîâî ïðåêúñâàíå. Çà êîìïåíñèðàíå íà òàçè íåî÷àêâàíà óìîðà è äà ñå
âúçîáíîâè âèñîêîòî ðàâíèùå íà áäèòåëíîñò, ìîæå äà ñå èçïîëçâà ïðîöåäóðà íà
êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà â ïèëîòñêàòà êàáèíà. Îñâåí òîâà èçïîëçâàíåòî íà
êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà å äîêàçàíî, ÷å óñèëâà çíà÷èòåëíî ðàâíèùåòî íà áäèòåëíîñò
ïðè ïî-êúñíèòå ôàçè íà ïîëåòà, îñîáåíî ñëåä âèñî÷èíàòà çà íà÷àëî íà ñíèæåíèå,
è ñå ñìÿòà çà äîáðî èçïîëçâàíå íà ïðèíöèïèòå íà âçàèìîäåéñòâèå â åêèïàæà
(CRM). Êîíòðîëèðàíàòà ïî÷èâêà òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà çàåäíî ñ äðóãè
ïðîòèâîäåéñòâàùè íà óìîðàòà ìåðêè íà áîðäà íà ñàìîëåòà êàòî ôèçè÷åñêè
óïðàæíåíèÿ, ñèëíî îñâåòÿâàíå íà ïèëîòñêàòà êàáèíà â ïîäõîäÿùî âðåìå,
áàëàíñèðàíî õðàíåíå è ïðèåìàíå íà íàïèòêè, èíòåëåêòóàëíà äåéíîñò.
Ìàêñèìàëíîòî âðåìå çà ïî÷èâêà å èçáðàíî äà îãðàíè÷è äúëáîê ñúí ñ ïîñëåäâàù
äúëúã ïåðèîä îò âðåìå çà ðàçñúíâàíå (ñúííà èíåðöèÿ).
      1. Âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà íîñÿò îòãîâîðíîñò äà ñà îòïî÷èíàëè äîáðå
ïðåäè ïîëåò. (Âèæ JAR-OPS 1.085).
      2. Íàñòîÿùîòî ACJ ðàçãëåæäà êîíòðîëíàòà ïî÷èâêà, êîÿòî ñå âçåìà îò
ìèíèìàëåí áðîé ñåðòèôèöèðàí ëåòàòåëåí åêèïàæ. Òóê íå ñå ðàçãëåæäà ïî÷èâêàòà
íà ÷ëåíîâåòå íà ðàçøèðåíèÿ åêèïàæ.
      3. Êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà îçíà÷àâà ïåðèîä îò âðåìå áåç èçïúëíåíèå íà
çàäà÷è, êàòî òîâà ìîæå äà âêëþ÷âà è äåéñòâèòåëåí ñúí.
      4. Êîíòðîëèðàíàòà ïî÷èâêà ìîæå äà ñå èçïîëçâà ïî óñìîòðåíèå íà êîìàíäèðà
çà óïðàâëåíèå êàêòî íà íåî÷àêâàíà óìîðà, òàêà è íà óìîðà, çà êîÿòî ñå î÷àêâà
äà ñòàâà ïî-ñèëíà ïðåç ïåðèîäè íà ïî-âèñîêî ðàáîòíî íàòîâàðâàíå íà ïî-êúñíèòå
åòàïè îò ïîëåòà. Òÿ íå ìîæå äà ñå ïëàíèðà ïðåäè ïîëåòà.
      5. Êîíòðîëèðàíàòà ïî÷èâêà òðÿáâà äà ñå ïðàâè ñàìî ïðåç íèñêîíàòîâàðåíà
ôàçà îò ïîëåòà.
      6. Ïåðèîäèòå çà êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà òðÿáâà äà ñå äîãîâàðÿò ñïîðåä
èíäèâèäóàëíèòå íóæäè è ïðèåòèòå ïðèíöèïè íà CRM; êúäåòî å íåîáõîäèìî
âêëþ÷âàíåòî íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, òðÿáâà äà ñå îò÷èòà íåãîâîòî ðàáîòíî
íàòîâàðâàíå.
      7. Ñàìî ïî åäèí ÷ëåí íà åêèïàæà òðÿáâà äà ïî÷èâà íà ðàáîòíîòî ñè ìÿñòî;
òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà êîëàíúò, à êðåñëîòî äà ñå ïîñòàâè â òàêîâà ïîëîæåíèå,
÷å äà ñå ñâåäå äî ìèíèìóì âúçìîæíîñòòà çà íàìåñà â êîíòðîëíèòå óñòðîéñòâà.
      8. Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà îñèãóðè îñòàíàëèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà äà ñà
èíñòðóêòèðàíè ïî ïîõîäÿù íà÷èí äà èçïúëíÿâàò çàäúëæåíèÿòà íà ïî÷èâàùèÿ ÷ëåí
íà åêèïàæà. Åäèí îò ïèëîòèòå òðÿáâà äà ìîæå íàïúëíî äà óïðàæíÿâà êîíòðîë
âúðõó ñàìîëåòà ïî âñÿêî âðåìå. Âñÿêà ñèñòåìíà èíòåðâåíöèÿ, êîÿòî íîðìàëíî
èçèñêâà êðúñòîñàíà ïðîâåðêà â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèíöèïèòå çà ìóëòèåêèïàæè,
òðÿáâà äà ñå èçáÿãâà, äîêàòî ïî÷èâàùèÿò ÷ëåí íà åêèïàæà ïîåìå îòíîâî
çàäúëæåíèÿòà ñè.
      9. Êîíòðîëèðàíàòà ïî÷èâêà ìîæå äà ñå âçåìà â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñëåäíèòå
óñëîâèÿ:
     a) Ïåðèîäúò çà ïî÷èâêà íå òðÿáâà äà å ïî-ïðîäúëæèòåëåí îò 45 ìèíóòè (çà
äà ñå îãðàíè÷è äåéñòâèòåëíèÿò ñúí äî ïðèáëèçèòåëíî 30 ìèíóòè).]
     b) Ñëåä òîçè ïåðèîä îò 45 ìèíóòè òðÿáâà äà èìà ïåðèîä çà âúçñòàíîâÿâàíå
îò 20 ìèíóòè, ïðåç êîéòî åäèíè÷åí êîíòðîë íà ñàìîëåòà íå òðÿáâà äà ñå
ïîâåðÿâà íà ïèëîòà, êîéòî å çàâúðøèë ñâîÿòà ïî÷èâêà.
     c) Â ñëó÷àé íà åêñïëîàòàöèÿ ñ äâà åêèïàæà òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿò
ñðåäñòâà, êîèòî äà îñèãóðÿò íåïî÷èâàùèÿò ÷ëåí íà åêèïàæà äà ñòàâà áäèòåëåí.
Òîâà ìîæå äà âêëþ÷âà:
     - ïîäõîäÿùè àëàðìåíè ñèñòåìè
     - áîðäîâè ñèñòåìè çà íàáëþäàâàíå íà äåéíîñòòà íà åêèïàæà
     - ÷åñòè ïðîâåðêè íà êàáèííèÿ åêèïàæ; â òîçè ñëó÷àé êîìàíäèðúò òðÿáâà äà
èíôîðìèðà ñòàðøèÿ ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ çà íàìåðåíèÿòà íà ÷ëåí íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà âçåìå êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà è çà âðåìåòî, êîãàòî òàçè
ïî÷èâêà ùå ñâúðøè; òðÿáâà äà ñå óñòàíîâè êîíòàêò íà÷åñòî ìåæäó ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ è êàáèííèÿ ñúñòàâ ñ ïîìîùòà íà èíòåðôîíà, à êàáèííèÿò ñúñòàâ òðÿáâà äà
ïðîâåðÿâà ïî÷èâàùèÿò ÷ëåí íà åêèïàæà äà å îòíîâî áäèòåëåí â êðàÿ íà ïåðèîäà.
×åñòîòàòà íà êîíòàêòèòå òðÿáâà äà ñå ïîñî÷è êîíêðåòíî â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.
      10. Ìèíèìàëåí ïåðèîä îò 20 ìèíóòè òðÿáâà äà ñå ïîçâîëÿâà ìåæäó ïåðèîäèòå
çà ïî÷èâêà çà ïðåîäîëÿâàíå åôåêòà îò ñúííàòà èíåðöèÿ è äà ñå äàäå âúçìîæíîñò
çà àäåêâàòåí èíñòðóêòàæ.
      11. Àêî å íåîáõîäèìî, ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ìîæå äà âçåìå ïîâå÷å îò
åäíà ïî÷èâêà, àêî âðåìåòî ïîçâîëÿâà íà ïî-äúëãèòå ñåêòîðè, ïðè óñëîâèåòî íà
ãîðåïîñî÷åíèòå îãðàíè÷åíèÿ.
      12. Ïåðèîäèòå çà êîíòðîëèðàíà ïî÷èâêà òðÿáâà äà ñâúðøâàò íàé-ìàëêî 30
ìèíóòè ïðåäè âèñî÷èíàòà çà íà÷àëî íà ñíèæåíèå.
     [Êîð. 7, 01.09.04]
     IEM OPS 1.310(b)
     Ñåäÿùè ðàáîòíè ìåñòà çà êàáèííèÿ ñúñòàâ
  Âèæ JAR-OPS 1.310(b)
      1. Êîãàòî ñå îïðåäåëÿò ñåäÿùèòå ðàáîòíè ìåñòà çà êàáèííèÿ ñúñòàâ,
îïðåðàòîðà òðÿáâà äà îñèãóðè òå äà ñà:
     i. áëèçêî äî èçõîä íà íèâîòî íà ïîäà;
     ii. ñ äîáðà âèäèìîñò êúì çîíàòà/çîíèòå íà ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí/êàáèíà, çà
êîÿòî/êîèòî îòãîâàðÿ ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ; è
     iii. ðàâíîìåðíî ðàçïðåäåëåíè èç ñàëîíà ïðè ãîðíèÿ ðåä íà ïðèîðèòåò.
      2. Ïàðàãðàô 1 ïî-ãîðå íå òðÿáâà äà ñå ïîäðàçáèðà, ÷å â ñëó÷àé, êîãàòî
èìà ïîâå÷å òàêèâà ñåäÿùè ìåñòà çà êàáèííèÿ åêèïàæ, îòêîëêîòî ñå èçèñêâàò îò
áðîÿ íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, òî òîçè áðîé òðÿáâà äà ñå óâåëè÷è.
     [ACJ OPS 1.345
     Ëåä è äðóãè çàìúðñÿâàùè ñðåäñòâà
  Ïðîöåäóðè
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     a. Âñÿêàêâî îòëàãàíå îò ñêðåæ, ëåä, ñíÿã èëè êèøà âúðõó âúíøíèòå
ïîâúðõíîñòè íà ñàìîëåòà ìîæå äðàñòè÷íî äà ïîâëèÿå íà íåãîâèòå ëåòàòåëíè
êà÷åñòâà, çàùîòî ñå íàìàëÿâà àåðîäèíàìè÷íàòà ïîäåìíà ñèëà, óâåëè÷àâà ñå
÷åëíîòî ñúïðîòèâëåíèå, ìîäèôèöèðàò ñå õàðàêòåðèñòèêèòå çà ñòàáèëíîñò è
êîíòðîë. Îñâåí òîâà çàëåäåíèòå îòëàãàíèÿ ìîãàò äà ïðè÷èíÿò ïîäâèæíè ÷àñòè,
êàòî êîðìèëîòî çà óïðàâëåíèå íà âèñî÷èíàòà, åëåðîíèòå, ìåõàíèçìà çà
çàäåéñòâàíå íà çàäêðèëêèòå è ò.í., äà ñå çàäðúñòÿò è äà ñúçäàäàò ïîòåíöèàëíî
îïàñíè óñëîâèÿ. Ðàáîòàòà íà ñèñòåìèòå íà âèòëîòî /äâèãàòåëÿ/ âñïîìàãàòåëíèÿ
äâèãàòåë (ÂÑÓ) ìîæå äà ñå âëîøè ïîðàäè ïðèñúñòâèåòî íà çàìðàçåíè çàìúðñèòåëè
ïî ëîïàòêèòå, âúçäóõîçàáîðíèöèòå è êîìïîíåíòèòå. Ñúùî òàêà ðàáîòàòà íà
äâèãàòåëÿ äà áúäå ïîâëèÿíà ñåðèîçíî îò çàñìóêâàíåòî íà ñíÿã èëè ëåä è òàêà äà
ïðåäèçâèêà ïîìïàæ íà äâèãàòåëÿ èëè ïîâðåäà íà êîìïðåñîðà. Â äîïúëíåíèå
ëåä/ñêðåæ ìîæå äà ñå îáðàçóâà ïî îïðåäåëåíè âúíøíè ïîâúðõíîñòè (íàïðèìåð
ãîðíèòå è äîëíèòå ïîâúðõíîñòè íà êðèëîòî è ò.í.) âñëåäñòâèå îò åôåêòà íà
ñòóäåíèòå ãîðèâî/ñòðóêòóðè äîðè ïðè òåìïåðàòóðè íà îêîëíàòà ñðåäà äîñòà íàä 0
ãðàäóñà ïî Öåëçèé.
     b. Ïðîöåäóðèòå, îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà çà ïðåìàõâàíå íà ëåäà è/èëè
ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.345, ñà ïðåäíàçíà÷åíè äà
îñèãóðÿò ñàìîëåòúò äà å ÷èñò îò çàìúðñèòåëè, òàêà ÷å äà íå ñå ïîëó÷àâà
âëîøàâàíå íà àåðîäèíàìè÷íèòå õàðàêòåðèñòèêè èëè ìåõàíè÷íà èíòåðôåðåíöèÿ, è
ñëåä ïðîöåäóðèòå ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå äà ïîääúðæà êîðïóñà íà ñàìîëåòà â òîâà
ñúñòîÿíèå ïðåç ïîäõîäÿùîòî âðåìå çà èç÷àêâàíå. Ïðîöåäóðèòå çà ïðåìàõâàíå íà
îáëåäåíÿâàíåòî è/èëè ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå ñëåäîâàòåëíî òðÿáâà äà âêëþ÷âàò
èçèñêâàíèÿ, âêëþ÷èòåëíî è òèïîâîñïåöèôè÷íè òàêèâà, êàòî ñå îò÷èòàò
ïðåïîðúêèòå íà ïðîèçâîäèòåëÿ, è äà ïîêðèâàò:
     i. ïðîâåðêè çà çàìúðñÿâàíå, âêëþ÷èòåëíî îòêðèâàíå íà ÷èñò ëåä è
çàñêðåæàâàíå ïîä êðèëîòî.
     Áåëåæêà: Ëèìèòèòå çà äåáåëèíàòà/ïëîùòà íà çàìúðñÿâàíåòî, ïóáëèêóâàíè â
AFM èëè äðóãà äîêóìåíòàöèÿ íà ïðîèçâîäèòåëèòå, òðÿáâà äà ñå ñïàçâàò.
     ii. ïðîöåäóðè çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè ïðîöåäóðè ïðîòèâ
îáëåäåíÿâàíå, âêëþ÷èòåëíî ïðîöåäóðè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ñëåäâàò, àêî
ïðîöåäóðèòå çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî ïðîöåäóðèòå ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå
áúäàò ïðåêúñíàòè èëè íåóñïåøíè;
     iii. ïðîâåðêè ñëåä òðåòèðàíå/îáðàáîòêà;
     iv. ïðîâåðêè ïðåäè èçëèòàíå;
     v. ïðîâåðêè çà çàìúðñÿâàíå ïðåäè èçëèòàíå;
     vi. çàïèñâàíå íà âñåêè èíöèäåíò, îòíàñÿù ñå äî ïðåìàõâàíå íà
îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå; è
     vii. îòãîâîðíîñòòà íà öåëèÿ ïåðñîíàë, ó÷àñòâàù â ïðîöåäóðè çà ïðåìàõâàíå
íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè ïðîöåäóðè ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå.
     c. Ïðè îïðåäåëåíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ ïðîöåäóðèòå çà ïðåìàõâàíå íà
îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè ïðîöåäóðèòå ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå ìîãàò äà áúäàò
íååôåêòèâíè çà îñèãóðÿâàíå íà äîñòàòú÷íà çàùèòà çà ïðîäúëæèòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ. Ïðèìåðè çà òåçè óñëîâèÿ ñà îáëåäåíÿâàù äúæä, ëåäåíè êúñîâå è
ãðàä, âèñîêà ñêîðîñò íà âÿòúðà, áúðçî ñïàäàùà òåìïåðàòóðà íà îêîëíèÿ âúçäóõ
èëè âñåêè ïúò, êîãàòî èìà çàëåäÿâàùè âàëåæè ñ âèñîêî ñúäúðæàíèå íà âîäà. Íå
ñúùåñòâóâàò íèêàêâè èíñòðóêöèè çà âðåìå íà èç÷àêâàíå ïðè òåçè óñëîâèÿ.
     d. Ìàòåðèàëè çà óñòàíîâÿâàíå íà åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè ìîãàò äà ñå
íàìåðÿò íàïðèìåð â:
     - ÈÊÀÎ Annex 3, Ìåòåîðîëîãè÷íà ñëóæáà çà ìåæäóíàðîäíàòà âúçäóøíà
íàâèãàöèÿ/ Meteorological Service for International Air Navigation;
     - ÈÊÀÎ Äîê 9640-AN/940 "Îïåðàöèè çà ðú÷íî ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/
èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå" "Manual of aircrafuta ground de-
icing/anti-icing operations";
     - ISO 11075 (*) ISO Òå÷íîñò Òèï I;
     - ISO 11076 (*) Ìåòîäè çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà
ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòà ñ òå÷íîñòè;
     - ISO 11077 (*) Ôóíêöèîíàëíè èçèñêâàíèÿ çà ñàìîçàäâèæâàùè ñå ïðåâîçíè
ñðåäñòâà çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå;
     - ISO 11078 (*) ISO Òå÷íîñò Òèï II;
     - AEA "Ïðåïîðúêè çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ
îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòà íà çåìÿòà";
     - AEA "Ïðåïîðúêè çà îáó÷åíèå è èíôîðìàöèÿ çà ïðåìàõâàíå íà
îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòèòå íà çåìÿòà";
     - EUROCAE ED-104/SAE AS 5116 Ìèíèìàëíà åêñïëîàòàöèîííà îïåðàòèâíà
ñïåöèôèêàöèÿ çà ñèñòåìè çà îòêðèâàíå íà ëåä íà çåìÿòà;
     - SAE ARP 4737 Ìåòîäè çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà
ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòà;
     - SAE AMS 1424 Òå÷íîñòè Òèï I;
     - SAE AMS 1428 Òå÷íîñòè Òèï II, III and IV;
     - SAE ARP 1971 Ïðåâîçíî ñðåäñòâî çà ïðåìàõâàíå íà îáëåäåíÿâà íåòî,
ñàìîçàäâèæâàùî ñå, ñ ãîëÿì è ìàëúê êàïàöèòåò;
     - SAE ARD 50102 Îáîðóäâàíå çà ïðåìàõâàíå íà çàìðàçåíè çàìúðñèòåëè ñúñ
ñãúñòåí âúçäóõ èëè ñãúñòåí âúçäóõ è òå÷íîñò;
     - SAE ARP 5149 Èíñòðóêöèè çà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå çà ïðåìàõâàíå íà
îáëåäåíÿâàíåòî/ èëè îáðàáîòêà ïðîòèâ îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòà íà çåìÿòà.
     (*) Öèêúëúò çà ðåâèçèðàíå íà ISO äîêóìåíòèòå å íåðåäîâåí è ñëåäîâàòåëíî
öèòèðàíèòå äîêóìåíòè ìîãàò äà íå îòðàçÿâàò ïîñëåäíèòå ñòàíäàðòè â
èíäóñòðèÿòà.
      2. Òåðìèíîëîãèÿ Òåðìèíèòå, êîèòî ñå èçïîëçâàò â êîíòåêñòà íà íàñòîÿùîòî
ACJ, èìàò ñëåäíèòå çíà÷åíèÿ. Îáÿñíåíèÿòà íà äðóãè äåôèíèöèè ìîãàò äà ñå
íàìåðÿò íà äðóãî ìÿñòî â äîêóìåíòèòå, èçáðîåíè â 1. d. Â ÷àñòíîñò
ìåòåîðîëîãè÷íèòå äåôèíèöèè ìîãàò äà ñå âèäÿò â ÈÊÀÎ doc. 9640.
     a. Ïðîòèâîîáëåäåíÿâàíå. Ïðîöåäóðàòà, êîÿòî îñèãóðÿâà çàùèòà ïðîòèâ
îáðàçóâàíå íà ñêðåæ èëè ëåä è íàòðóïâàíå íà ñíÿã âúðõó îáðàáîòâàíèòå
ïîâúðõíîñòè íà ñàìîëåòà çà îãðàíè÷åí ïåðèîä îò âðåìå (âðåìå çà èç÷àêâàíå).]
     [b. Ïðîòèâîîáëåäåíÿâàùà òå÷íîñò. Ïðîòèâîîáëåäåíÿâàùàòà òå÷íîñò âêëþ÷âà,
íî íå ñå îãðàíè÷àâà ñúñ ñëåäíîòî:
     i. Òèï I òå÷íîñò, àêî ñå çàãðÿâà äî ìèíèìóì 60 ãðàäóñà ïî Öåëçèé ïðè
äþçàòà;
     ii. ñìåñ îò âîäà è Òèï I òå÷íîñò, àêî ñå çàãðÿâà äî ìèíèìóì 60 ãðàäóñà
ïðè äþçàòà;
     iii. Òèï II òå÷íîñò;
     iv. ñìåñ îò âîäà è Òèï II òå÷íîñò;
     v. Òèï III òå÷íîñò;
     vi. ñìåñ îò âîäà è Òèï III òå÷íîñò;
     vii. Òèï IV òå÷íîñò;
     viii. ñìåñ îò âîäà è Òèï IV òå÷íîñò.
     Áåëåæêà: âúðõó íåçàìúðñåíè ïîâúðõíîñòè íà ñàìîëåòà ïðîòèâîîáëåäåíÿâàùè
òå÷íîñòè Òèï II, III è IV îáèêíîâåíî ñå èçïîëçâàò íåçàãðåòè.
     c. ×èñò ëåä. Ïîêðèòèå îò ëåä, îáèêíîâåíî áèñòðî è ãëàäêî, íî ñ äæîáîâå
îò âúçäóõ. Òîé ñå îáðàçóâà âúðõó îòêðèòè ïîâúðõíîñòè, ÷èÿòî òåìïåðàòóðà å ïî-
íèñêà èëè ìàëêî íàä òåìïåðàòóðàòà íà çàìðúçâàíå, ïðè çàìðúçâàíå íà ïðåîõëàäåí
ñèòåí äúæä, êàïêè èëè äúæäîâíè êàïêè.
     d. Óñëîâèÿ, áëàãîïðèÿòñòâàùè îáðàçóâàíåòî íà îáëåäåíÿâàíå íà ñàìîëåòà íà
çåìÿòà. Îáëåäåíÿâàùà ìúãëà, îáëåäåíÿâàùè âàëåæè, ñêðåæ, äúæä èëè âèñîêà
âëàæíîñò (âúðõó èçñòèíàëè êðèëà), ïðèìåñåí äúæä ñúñ ñíÿã è ñíÿã.
     ACJ/AMC/IEM E - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÈ ÏÐÈ ÂÑßÊÀÊÂÈ ÌÅÒÅÎÐÎËÎÃÈ×ÍÈ ÓÑËÎÂÈß
     AMC OPS 1.430(b)(4)
     Åôåêòúò âúðõó ìèíèìóìèòå çà êàöàíå îò âðåìåííî ïîâðåäåíî íàçåìíî
îáîðóäâàíå èëè òàêîâà ñ ïîíèæåíè õàðàêòåðèñòèêè Âèæ JAR-OPS 1.430(b)(4)
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Íàñòîÿùîòî AMC îñèãóðÿâà íà îïåðàòîðèòå èíñòðóêöèè çà ëåòàòåëíè
åêèïàæè çà åôåêòà âóðõó ìèíèìóìèòå çà êàöàíå îò âðåìåííî ïîâðåäåíî íàçåìíî
îáîðóäâàíå èëè òàêîâà ñ ïîíèæåíè õàðàêòåðèñòèêè.
     1.2. Î÷àêâà ñå ëåòèùíèòå ñúîðúæåíèÿ äà ñå èíñòàëèðàò è ïîääúðæàò
òåõíè÷åñêè ïî ñòàíäàðòèòå, ïðåäïèñàíè â ÈÊÀÎ Àíåêñè 10 è 14. Âñÿêàêâè ïîâðåäè
ñå î÷àêâà äà áúäàò ïîïðàâÿíè áåç èçëèøíî çàáàâÿàíå.
      2. Îáùè ïîëîæåíèÿ. Òåçè èíñòðóêöèè ñà ïðåäíàçíà÷åíè çà èçïîëçâàíå êàêòî
ïðåäè ïîëåò, òàêà è ïî âðåìå íà ïîëåò. Íå ñå î÷àêâà êîìàíäèðúò äà ñå
êîíñóëòèðà ñ òåçè èíñòðóêöèè ñëåä ïðåìèíàâàíå íà âúíøíèÿ ìàðêåð èëè
åêâèâàëåíòíà ïîçèöèÿ. Àêî ïîâðåäèòå íà íàçåìíèòå àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà ñà
îáÿâåíè íà òàêúâ êúñåí åòàï, ïîäõîäúò ìîæå äà áúäå ïðîäúëæåí ïî óñìîòðåíèå íà
êîìàíäèðà. Àêî ïîâðåäèòå âñå ïàê ñà îáÿâåíè ïðåäè òàêúâ êúñåí åòàï ïðè
ïîäõîäà, òåõíèÿò åôåêò âúðõó ïîäõîäà òðÿáâà äà ñå îñìèñëè, êàêòî å îïèñàíî â
òàáëèöè 1A è 1B ïî-äîëó, à ïîäõîäúò ìîæå áè òðÿáâà äà áúäå ïðåêðàòåí, çà äà
ñå äàäå âúçìîæíîñò òîâà äà ñå îñúùåñòâè.
      3. Åêñïëîàòàöèè áåç âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå (DH)
     3.1. Îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà çà ñàìîëåòè ñ ðàçðåøåíèå äà îïåðèðàò áåç
âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå (DH) ñ íàé-íèñêè RVR îãðàíè÷åíèÿ â äîïúëíåíèå
êúì ñúäúðæàíèåòî íà òàáëèöè 1A è 1B ïî-äîëó äà ñå ïðèëàãà ñëåäíîòî:
     i. RVR. Íàé-ìàëêî åäíà RVR ñòîéíîñò òðÿáâà äà áúäå íà ðàçïîëîæåíèå íà
ëåòèùåòî.
     ii. Ñâåòëèíè íà ïèñòàòà:
     a. Áåç íèêàêâè ñâåòëèíè ïî êðàèùàòà íà ïèñòàòà èëè íèêàêâè öåíòðàëíè
ñâåòëèíè - äåí - RVR 200 m; íîù - íå ñå ïîçâîëÿâàò;
     b. Íèêàêâè TDZ l ñâåòëèíè - íèêàêâè îãðàíè÷åíèÿ;
     c. íèêàêâî ðåçåðâíî çàõðàíâàíå çà ñâåòëèíèòå íà ïèñòàòà - äåí
     - RVR 200 m; íîù - íå ñå ïîçâîëÿâàò.
4. Óñëîâèÿ, ïðèëîæèìè êúì òàáëèöè 1A è 1B
i. Ìíîæåñòâî ïîâðåäè íà ñâåòëèíèòå íà ïèñòàòà îñâåí òåçè, ïîñî÷åíè â
òàáëèöà 1B, íå ñà ïðèåìëèâè.
ii. Íåïðàâèëíîòî ôóíêöèîíèðàíå/ñëàáîñòè íà ñâåòëèíèòå íà ïîäõîäà è
ïèñòàòà ñå ðàçãëåæäàò îòäåëíî.
iii. Îïåðàöèè ïðè Êàòåãîðèÿ II èëè III. Íå ñå äîïóñêà êîìáèíàöèÿ îò
ñëàáîñòè â ñâåòëèíèòå íà ïèñòàòà è îáîðóäâàíåòî çà îöåíêà íà RVR.
iv. Ïîâðåäè, ðàçëè÷íè îò ILS, îêàçâàò âëèÿíèå ñàìî íà RVR, à íå íà DH.

	
      IEM OPS 1.430
     Äîêóìåíòè, ñúäúðæàùè èíôîðìàöèÿ, êîÿòî ñå îòíàñÿ çà åêñïëîàòàöèè ïðè
âñÿêàêâè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ
  Âèæ JAR-OPS 1, Subpart E
      1. Öåëòà íà íàñòîÿùèÿ IEM å äà ñå îñèãóðè íà îïåðàòîðèòå ñïèñúê íà
äîêóìåíòèòå, îòíàñÿùè ñå äî åêñïëîàòàöèè ïðè âñÿêàêâè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ
(AWO).
     a. ÈÊÀÎ Àíåêñ 2/Ïðàâèëàòà çà ïîëåòè;
     b. ÈÊÀÎ Àíåêñ 6/Åêñïëîàòàöèÿ íà âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà, ÷àñò I;
     c. ÈÊÀÎ Àíåêñ 10/Òåëåêîìóíèêàöèè Vol 1;
     d. ÈÊÀÎ Àíåêñ 14/Àåðîäðóìè Vol 1;
     e. ÈÊÀÎ Doc 8186/PANS - OPS Îïåðàöèè ñ âúçäóõîïëàâàòåëíèòå ñðåäñòâà;
     f. ÈÊÀÎ Doc 9365/AWO Ðúêîâîäñòâî;
     g. ÈÊÀÎ Doc 9476/SMGCS Ðúêîâîäñòâî (Äâèæåíèå íà çåìÿòà - èíñòðóêöèè è
ñèñòåìè çà êîíòðîë);
     h. ÈÊÀÎ Doc 9157/Ðúêîâîäñòâî ïî ïðîåêòèðàíå íà ëåòèùà;
     i. ÈÊÀÎ Doc 9328/Ðúêîâîäñòâî çà îöåíêà íà RVR;
     j. ECAC Doc 17, èçäàíèå 3 (îò÷àñòè âêëþ÷åíî â JAR-OPS); è
     k. JAR-AWO (Èçäàâàíå íà óäîñòîâåðåíèå çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò).
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430
     Åêñïëîàòàöèîííè ìèíèìóìè çà ëåòèùàòà
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430
     Ìèíèìóìèòå, ïîñî÷åíè â íàñòîÿùîòî Ïðèëîæåíèå, ñå áàçèðàò íà îïèòà îò
èçïîëçâàíèòå îáèêíîâåíî àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà íà ïîäõîäà. Òîâà íå
îçíà÷àâà, ÷å ñå ñëàãà êðàé íà èçïîëçâàíåòî íà äðóãè ñèñòåìè êàòî Head Up
Display (HUD) and Enhanced Visual Systems (EVS), íî ïðèëîæèìèòå ìèíèìóìè çà
òåçè ñèñòåìè ùå òðÿáâà äà áúäàò ðàçðàáîòåíè ïðè âúçíèêâàíå íà íåîáõîäèìîñò çà
òîâà.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàôè d) è e)
     Îïðåäåëÿíå íà ìèíèìàëåí RVR çà Êàòåãîðèÿ II è III åêñïëîàòàöèè
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàôè d) è e)
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     1.1. Êîãàòî ñå îïðåäåëÿ ìèíèìàëíà RVR çà åêñïëîàòàöèè Êàòåãîðèÿ II è
III, îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îáðúùàò âíèìàíèå íà ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî
ïðîèçòè÷à îò ECAC Doc 17, òðåòî èçäàíèå, Ïîäðàçäåë A. Èíôîðìàöèÿòà ñå äàâà
êàòî îáùà èíôîðìàöèÿ è äî èçâåñòíà ñòåïåí, çà èñòîðè÷åñêè öåëè, âúïðåêè ÷å
ìîæå äà èìà èçâåñòíè ïðîòèâîðå÷èÿ ñ äíåøíàòà ïðàêòèêà.
     1.2. Îò çàïî÷âàíåòî íà ïðåöèçíèòå ïîäõîäè è îïåðàöèèòå ïî êàöàíåòî ñà
ðàçðàáîòåíè ðàçëè÷íè ìåòîäè çà èç÷èñëÿâàíå íà åêñïëîàòàöèîííèòå ìèíèìóìè íà
ëåòèùàòà â òåðìèíèòå íà âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå è âèçóàëåí îáõâàò íà
ïèñòàòà. Îòíîñèòåëíî ÿñåí å âúïðîñúò ñ îïðåäåëÿíåòî íà âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå
íà ðåøåíèå çà äàäåíà îïåðàöèÿ, íî ìíîãî ïî-ïðîáëåìàòè÷íî å îïðåäåëÿíåòî íà
ìèíèìàëíàòà RVR, êîåòî äà å ñâúðçàíî ñ âèñî÷èíàòà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå, òàêà
÷å äà ñå îñèãóðè ãîëÿìà âåðîÿòíîñò èçèñêâàíàòà âèçóàëíà òî÷êà äà å íà
ðàçïîëîæåíèå ïðè âèñî÷èíàòà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå.
     1.3. Ìåòîäèòå, ïðèëàãàíè îò ðàçëè÷íèòå äúðæàâè çà ðàçðåøàâàíå íà
ïðîáëåìà çà ñúîòíîøåíèåòî DH/RVR ïî îòíîøåíèå íà îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ II è
III, ñå ðàçëè÷àâàò ñúùåñòâåíî. Â åäèí ñëó÷àé ñå ïðèëàãà îïðîñòåí ïîäõîä,
êîéòî âêëþ÷âà ïðèëàãàíåòî íà äàííè, áàçèðàùè ñå íà äåéñòâèòåëåí
åêñïëîàòàöèîíåí îïèò â ðàìêèòå íà êîíêðåòíàòà îêîëíà ñðåäà. Òîâà äàâà
çàäîâîëèòåëíè ðåçóëòàòè çà ïðèëàãàíå â ðàìêèòå íà êîíêðåòíàòà îêîëíà ñðåäà,
çà êîÿòî å áèë ðàçðàáîòåí. Â äðóã ñëó÷àé ñå ïðèëàãà ïî-ñëîæåí ìåòîä, êîéòî
èçïîëçâà ñðàâíèòåëíî ñëîæíà êîìïþòúðíà ïðîãðàìà, çà äà ñå îò÷èòà åäèí øèðîê
äèàïàçîí îò ïðîìåíëèâè. Â ïîñëåäíèÿ ñëó÷àé áå óñòàíîâåíî, ÷å ñ ïîäîáðÿâàíå
ðàáîòàòà íà âèçóàëíèòå àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è ñ óâåëè÷àâàíåòî
èçïîëçâàíåòî íà àâòîìàòè÷íî îáîðóäâàíå â ìíîãîòî ðàçëè÷íè íîâè òèïîâå
âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ìíîãî îò ïðîìåíëèâèòå âçàèìíî ñå íåóòðàëèçèðàò è
ìîæå äà ñå ïîñòðîè ïðîñòà ñèñòåìà çà èç÷èñëåíèå, êîÿòî äà ñå ïðèëàãà çà åäèí
øèðîê äèàïàçîí îò âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà. Îñíîâíèòå ïðèíöèïè, êîèòî ñå
ñïàçâàò ïðè îïðåäåëÿíå ñòîéíîñòèòå â òàêàâà òàáëèöà, ÷å äèàïàçîíúò íà
âèäèìîñò â äàäåíà òî÷êà, êîéòî ñå èçèñêâà îò ïèëîòà ïðè è ïîä âèñî÷èíàòà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå, äà çàâèñè îò çàäà÷àòà, êîÿòî òîé òðÿáâà äà èçïúëíè, à
ñòåïåíòà, äî êîÿòî íåãîâàòà âèäèìîñò å âëîøåíà çàâèñÿò îò ñðåäàòà, êîÿòî
âëîøàâà âèäèìîñòòà, êàòî îáùîòî ïðàâèëî ïðè ìúãëà å, ÷å òÿ ñå ñãúñòÿâà ñ
óâåëè÷àâàíå íà âèñî÷èíàòà. Èçñëåäâàíèÿ ñ èçïîëçâàíå íà ëåòàòåëíè òðåíàæîðè è
ïîäêðåïåíè ñ ëåòàòåëíè èçïèòàíèÿ, ïîêàçàõà ñëåäíîòî:
     a. Ïîâå÷åòî ïèëîòè ñå íóæäàÿò îò âèçóàëåí êîíòàêò, êîéòî äà ñå óñòàíîâè
îêîëî 3 ñåêóíäè íàä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, âúïðåêè ÷å å
íàáëþäàâàíî, ÷å òî ñå íàìàëÿâà äî îêîëî 1 ñåêóíäà, àêî ñå èçïîëçâà ïîâðåäåíà
åêñïëîàòàöèîííà àâòîìàòè÷íà ñèñòåìà çà ïðèçåìÿâàíå;
     b. Çà óñòàíîâÿâàíå íà íàïðå÷íà ïîçèöèÿ è íàïðå÷íà ñêîðîñò íà ïîâå÷åòî
ïèëîòè èì å íåîõîäèìî äà âèæäàò íå ïî-ìàëêî îò ñåãìåíò ñ òðè ñâåòëèíè îò
öåíòðàëíàòà ëèíèÿ íà ñâåòëèíèòå íà ïîä õîäà èëè îò êðàéíèòå ñâåòëèíè íà
ïèñòàòà;
     c. Çà óïúòâàíå çà ðàçáåãà ïîâå÷åòî ïèëîòè ñå íóæäàÿò äà âèäÿò íàïðå÷åí
åëåìåíò îò íàçåìíàòà ñòðóêòóðà/ìîäåë, ò.å. íàïðå÷íàòà ëèíèÿ îò ñâåòëèíè íà
ïîäõîäà, ïðàãà çà ïðèçåìÿâàíå èëè ëèíèÿòà íà ñâåòëèíèòå â çîíàòà íà
ïðèçåìÿâàíå; è
     d. Çà äà íàïðàâÿò òî÷íè íàñòðîéêè íà ñâåòëèííàòà ïúòåêà âúâ âåðòèêàëíàòà
ðàâíèíà, òàêàâà êàòî èçðàâíÿâàíå ïðåäè êàöàíå, èçïîëçâàéêè ñàìî ÷èñòî
âèçóàëíè îðèåíòèðè, íà ïîâå÷åòî ïèëîòè èì å íåîáõîäèìî äà âèäÿò òî÷êà íà
çåìÿòà, êîÿòî èìà íèñêà èëè íóëåâà ñêîðîñò íà âèäèìî äâèæåíèå ñïðÿìî
âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî.
     e. Ïî îòíîøåíèå íà ñòðóêòóðàòà íà ìúãëàòà, äàííèòå, ñúáðàíè âúâ
Âåëèêîáðèòàíèÿ çà åäèí ïåðèîä îò äâàäåñò ãîäèíè, ïîêàçâàò, ÷å ïðè
ãúñòà/äúëáîêà ñòàáèëíà ìúãëà ñúùåñòâóâàò 90% âåðîÿòíîñò íàêëîíåíàòà äàëå÷èíà
íà âèäèìîñò îò íèâîòî íà î÷èòå, ïî-âèñîêî îò 15 ôóòà íàä çåìÿòà, ùå áúäå ïî-
ìàëêà îò õîðèçîíòàëíàòà âèäèìîñò íà íèâîòî íà çåìÿòà, ò.å. RVR. Ñåãà íÿìàìå
íà ðàçïîëîæåíèå äàííè, êîèòî äà ïîêàçâàò, ÷å îòíîøåíèåòî å ìåæäó íàêëîíåíàòà
äàëå÷èíà íà âèäèìîñò è RVR ïðè äðóãè óñëîâèÿ íà íèñêà âèäèìîñò êàòî ñíåæíà
âèåëèöà, ïðàõ èëè ñèëåí äúæä, íî èìà äàííè â äîêëàäèòå íà ïèëîòèòå, ÷å
ëèïñàòà íà êîíòàñòíîñò ìåæäó âèçóàëíèòå àåðîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà è ôîíà ïðè
òàêèâà óñëîâèÿ ìîæå äà äîâåäå äî îòíîøåíèå, íàáëþäàâàíî ïðè ìúãëà.
      2. Åêñïëîàòàöèÿ Êàòåãîðèÿ II
     2.1. Èçáèðàíåòî íà èçìåðåíèÿòà, êîèòî ñå èçèñêâàò çà ñúîòâåòíèòå
âèçóàëíè ñåãìåíòè, èçïîëçâàíè ïðè åêñïëîàòàöèè îò Êàòåãîðèÿ II, ñå áàçèðà íà
ñëåäíèòå âèçóàëíè èçèñêâàíèÿ:
     a. Ñåãìåíò íà âèäèìîñò, íå ïî-ìàëúê îò 90 ìåòðà, ùå òðÿáâà äà ñå âèæäà
îò ïèëîòà íà è ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, çà äà ìîæå ïèëîòúò äà
íàáëþäàâà àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà;
     b. Ñåãìåíò íà âèäèìîñò, íå ïî-ìàëúê îò 120 ìåòðà, ùå òðÿáâà äà ñå âèæäà
îò ïèëîòà, çà äà ìîæå ïèëîòúò äà ïîääúðæà âèñî÷èíàòà íà ðàçáåãà ðú÷íî íà è
ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå; è
     c. Çà ðú÷íî ïðèçåìÿâàíå ñ èçïîëçâàíå ñàìî íà âúíøíè âèçóàëíè îðèåíòèðè
ùå å íåîáõîäèì âèçóàëåí ñåãìåíò îò 225 ìåòðà íà âèñî÷èíàòà, ïðè êîÿòî çàïî÷âà
èíèöèèðàíå íà èçðàâíÿâàíå, çà äà ñå îñèãóðè íà ïèëîòà âèäèìîñò çà òî÷êà ñ
îòíîñèòåëíî íèñêà ïîäâèæíîñò íà çåìÿòà.
     [ ]
      3. Îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ III ñ ïàñèâåí îòêàç
     3.1. Îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ III, èçïîëçâàùè àâòîìàòè÷íî îáîðóäâàíå çà
êàöàíå ñ ïàñèâåí îòêàç, áÿõà âúâåäåíè â êðàÿ íà øåñòäåñåòòå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ
âåê è å æåëàòåëíî äà áúäàò ðàçãëåäàíè ïî-ïîäðîáíî ïðèíöèïèòå, êîèòî îïðåäåëÿò
óñòàíîâÿâàíåòî íà ìèíèìàëíàòà RVR çà òåçè îïåðàöèè.
     3.2. Ïî âðåìå íà àâòîìàòè÷íî ïðèçåìÿâàíå íà ïèëîòà ìó å íåîáõîäèìî äà
íàáëþäàâà ðàáîòàòà íà ñèñòåìàòà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî íå çà äà
îòêðèå îòêàç/ïîâðåäà, êîåòî ñå èçâúðøâà ïî-äîáðå îò óñòðîéñòâàòà, âãðàäåíè â
ñèñòåìàòà, à çà äà ìîæå òî÷íî äà ðàçáåðå ïîëåòíàòà ñèòóàöèÿ. Â êðàéíèòå åòàïè
íà ïîëåòà òîé òðÿáâà äà óñòàíîâè âèçóàëåí êîíòàêò è êîãàòî äîñòèãíå âèñî÷èíà
çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, òîé òðÿáâà äà å ïðîâåðèë ðàçïîëîæåíèåòî íà
âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî ñïðÿìî ñâåòëèíèòå íà öåíòðàëíàòà ëèíèÿ íà
ïîäõîäà èëè íà ïèñòàòà. Çà òîâà ùå ìó å íåîáõîäèìî äà âèæäà õîðèçîíòàëíèòå
åëåìåíè (çà îïðåäåëÿíå íà ðàçáåãà) è ÷àñò îò çîíàòà çà êàöàíå. Òîé òðÿáâà äà
íàïðàâè ïðîâåðêà çà ëàòåðàëíàòà ïîçèöèÿ è íàïðå÷íàòà íà òðàñåòî ñêîðîñò ð,
àêî íå å â ðàìêèòå íà ïðåäâàðèòåëíî îáÿâåíèòå ëàòåðàëíè ãðàíèöè/ëèìèòè, òîé
òðÿáâà äà íàïðàâè çàõîæäàíå çà âòîðè êðúã. Òîé ñúùî òàêà òðÿáâà äà ïðîâåðè
íàäëúæíîòî ïðèäâèæâàíå, à âèäèìîñòòà íà ïðàãà çà êàöàíå å ïîëåçíî çà òàçè
öåë, êàêòî è âèäèìîñòòà íà ñâåòëèíèòå íà çîíàòà çà ïðèçåìÿâàíå.
     3.3. Â ñëó÷àé íà èçëèçàíå îò ñòðîÿ íà âîäåùàòà àâòîìàòè÷íà ñâåòëèííà
ñèñòåìà ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ñúùåñòâóâàò äâà âúçìîæíè íà÷èíà
íà äåéñòâèå. Ïúðâèÿò å ïðîöåäóðà, êîÿòî äàâà âúçìîæíîñò íà ïèëîòà äà çàâúðøè
ïðèçåìÿâàíåòî ðú÷íî, àêî èìà ïîäõîäÿù âèçóàëåí îðèåíòèð, êîéòî òîé äà
èçïîëçâà, çà äà èçâúðøè òîâà, èëè äà çàïî÷íå çàõîæäàíå çà âòîðè êðúã, àêî
íÿìà òàêúâ îðèåíòèð. Âòîðèÿò íà÷èí å çàäúëæèòåëíî äà íàïðàâè âòîðè êðúã, àêî
èìà èçêëþ÷âàíå íà ñèñòåìàòà, íåçàâèñèìî îò îöåíêàòà íà ïèëîòà ïî âèçóàëíèÿ
îðèåíòèð, êîéòî å íà ðàçïîëîæåíèå.
     a. Àêî ñå èçáåðå ïúðâàòà âúçìîæíîñò, òî òîãàâà îïðåäåëÿùîòî èçèñêâàíå çà
îïðåäåëÿíå íà ìèíèìàëíàòà RVR å äà èìà äîñòàòú÷íî âèçóàëíè îðèåíòèðè íà
ðàçïîëîæåíèå íà è ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, çà äà ìîæå ïèëîòúò äà
èçâúðøè ðú÷íî êàöàíå. Äàííèòå, ïðåäñòàâåíè â Doc 17, ïîêàçàõà, ÷å ìèíèìàëíà
ñòîéíîñò îò 300 ìåòðà áè äàëî ãîëÿìà âåðîÿòíîñò íåîáõîäèìèòå îðèåíòèðè çà
ïèëîòà äà ïðåöåíè íàêëîíà ïî íàïðå÷íàòà îñ è ðàçáåãà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî
ñðåäñòâî äà áúäàò íà ðàçïîëîæåíèå è òîâà áè áèëî ìèíèìàëíàòà RVR çà òàçè
ïðîöåäóðà.
     b. Âòîðàòà âúçìîæíîñò - äà ñå èçèñêâà äà ñå íàïðàâè âòîðè êðúã, àêî
àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà íàïðàâëÿâàíå íà ïîëåòà èçëåçå îò ñòðîÿ ïîä
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, ùå ïîçâîëè ïîíèñúê ìèíèìóì çà RVR, çàùîòî
èçèñêâàíåòî çà âèçóàëåí îðèåíòèð ùå å ïî-ìàëêî, àêî íå å íåîõîäèìî äà ñå
îñèãóðÿâà âúçìîæíîñòòà çà ðú÷íî êàöàíå. Òàçè âúçìîæíîñò å ïðèåìëèâà ñàìî àêî
ìîæå äà ñå ïîêàæå, ÷å âåðîÿòíîñòòà çà îòêàç íà ñèñòåìàòà ïîä âèñî÷èíàòà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå å ïðèåìëèâî íèñêà.
     Òðÿáâà äà ñå îò÷èòà, ÷å ïèëîò, êîéòî ñå ñáëúñêâà ñ òàêúâ îòêàç íà
ñèñòåìàòà, áè áèë ñêëîíåí äà ïðîäúëæè êàöàíåòî ðú÷íî, íî ðåçóëòàòèòå îò
ïîëåòíè èçïèòàíèÿ â ðåàëíè óñëîâèÿ è ïðè åêñïåðèìåíòè íà òðåíàæîð ïîêàçâàò,
÷å ïèëîòèòå íåâèíàãè îò÷èòàò, ÷å âèçóàëíèòå îðèåíòèðè ñà íåïîäõîäÿùè â òàêèâà
ñèòóàöèè è ñåãàøíèòå àðõèâíè äàííè ïîêàçâàò, ÷å èçïúëíåíèåòî/ðàáîòàòà íà
ïèëîòà ïî ïðèçåìÿâàíåòî íàìàëÿâà ïðîãðåñèâíî ñ ïàäàíåòî íà RVR ïîä 300 ìåòðà.
Îñâåí òîâà òðÿáâà äà ñå îò÷èòà, ÷å ñúùåñòâóâà èçâåñòåí ðèñê ïðè ïðåìèíàâàíå
íà âòîðè êðúã ðú÷íî îò âèñî÷èíà ïî-íèñêà îò 50 ôóòà ïðè ìíîãî íèñêà âèäèìîñò,
è åòî çàùî òðÿáâà äà ñå ïðèåìå, ÷å àêî òðÿáâà äà ñå ðàçðåøè RVR, ïî-íèñêà îò
300 ìåòðà, ïðîöåäóðèòå â ïèëîòñêàòà êàáèíà îáèêíîâåíî íå áèõà ïîçâîëèëè íà
ïèëîòà äà ïðîäúëæè êàöàíåòî ðú÷íî â òàêèâà óñëîâèÿ, à ñèñòåìàòà íà ñàìîëåòà
òðÿáâà äà å äîñòàòú÷íî íàäåæäíà, çà äà áúäå íèñêà íàçåìíàòà ñêîðîñò.
     3.4. Òåçè êðèòåðèè ìîãàò äà ñòàíàò ïî-ëåêè â ñëó÷àé ïðè ñàìîëåò ñúñ
îòêàçàëà ïàñèâíà àâòîìàòè÷íà ñèñòåìà çà êàöàíå, êîÿòî å äîïúëíåíà îò äèñïëåé
íàä ãëàâàòà, êîéòî íå ñå êâàëèôèöèðà êàòî îòêàç-åêñïëîàòàöèîííà ñèñòåìà, íî
êîéòî äàâà èíñòðóêöèè, êîèòî ùå äàäàò âúçìîæíîñò íà ïèëîòà äà èçâúðøè êàöàíå,
â ñëó÷àé ÷å àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà êàöàíå èçëåçå îò ñòðîÿ. Â òîçè ñëó÷àé íå
å îáõîäèìî ïðåìèíàâàíåòî íà âòîðè êðúã äà å çàäúëæèòåëíî ïðè èçëèçàíå îò
ñòðîÿ íà àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà êàöàíå, êîãàòî RVR å ïî-ìàëêà îò 300 ìåòðà.
      4. Îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ III ñ åêñïëîàòàöèîíåí îòêàç - ñ âèñî÷èíà íà
âçåìàíå íà ðåøåíèå DH
     4.1. Çà îïåðàöèè ïðè Êàòåãîðèÿ III èçïîëçâàíåòî íà ñèñòåìà îòêàç-
îïåðàòèâíà ñèñòåìà çà êàöàíå ñ âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïèëîòúò òðÿáâà
äà ìîæå äà âèæäà íàé-ìàëêî åäíà ñâåòëèíà íà öåíòðàëíàòà ëèíèÿ.
     4.2. Çà îïåðàöèè ïðè Êàòåãîðèÿ III èçïîëçâàíåòî íà ñèñòåìà îòêàç-
îïåðàòèâíà õèáðèäíà ñúñòåìà çà êàöàíå ñ âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå
ïèëîòúò òðÿáâà äà èìà âèçóàëåí îðèåíòèð, êîéòî äà ñúäúðæà ñåãìåíò îò íàé-
ìàëêî òðè ïîñëåäîâàòåëíè ñâåòëèíè â öåíòðàëíàòà ëèíèÿ îò ñâåòëèíè íà ïèñòàòà.
      5. Êàòåãîðèÿ III - îòêàç íà åêñïëîàòàöèîííè îïåðàöèè - áåç âèñî÷èíà íà
âçåìàíå íà ðåøåíèå DH
     5.1. Çà îïåðàöèè ïðè Êàòåãîðèÿ III áåç âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå DH
     Îò ïèëîòà íå ñå èçèñêâà äà âèæäà ïèñòàòà ïðåäè äîêîñâàíå íà ïèñòàòà.
Ïîçâîëåíîòî RVR çàâèñè îò ðàâíèùåòî íà îáîðóäâàíåòî íà ñàìîëåòà.
     5.2. Çà ïèñòà Êàòåãîðèÿ III ìîæå äà ñå ïðèåìå, ÷å ïîçâîëÿâà îïåðàöèè áåç
âèñî÷èíà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå DH, îñâåí àêî íå å ñïåöèàëíî îãðàíè÷åíà, êàêòî
å ïóáëèêóâàíî â AIP èëè NOTAM.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàô (e)(5) - Òàáëèöà 7
     Äåéñòâèÿ íà åêèïàæà â ñëó÷àé íà èçëèçàíå îò ñòðîÿ íà àâòîïèëîòà íà èëè
ïîä âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïðè îïåðàöèè îòêàç-ïàñèâíè ïî Êòåãîðèÿ
III.
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàô (e)(5) Òàáëèöà 7
     Çà îïåðàöèè ñ äåéñòâèòåëíè ñòîéíîñòè íà RVR, ïî-ìàëêè îò 300 ìåòðà, ñå
ïðåäïîëàãà âòîðè êðúã â ñëó÷àé íà èçëèçàíå îò ñòðîÿ íà àâòîïèëîòà íà èëè ïîä
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå.
     Òîâà îçíà÷àâà, ÷å ïðåìèíàâàíåòî íà âòîðè êðúã å íîðìàëíîòî äåéñòâèå. Íî
ñå êàçâà è ÷å ìîæå äà ñúùåñòâóâàò óñëîâèÿ, ïðè êîèòî íàé-áåçîïàñíîòî äåéñòâèå
å äà ñå ïðîäúëæè êàöàíåòî. Òàêèâà îáñòîÿòåëñòâà âêëþ÷âàò âèñî÷èíàòà, íà êîÿòî
ñòàâà îòêàçúò, äåéñòâèòåëíèòå âèçóàëíè îðèåíòèðè è äðóãè ïîâðåäè èëè
íåèçïðàâíîñòè. Òîâà òèïè÷íî ñå îòíàñÿ äî êúñíèòå åòàïè íà èçðàâíÿâàíåòî.
     Â çàêëþ÷åíèå íå å çàáðàíåíî äà ñå ïðîäúëæè ïîäõîäúò è äà ñå çàâúðøè
êàöàíåòî, êîãàòî êîìàíäèðúò èëè ïèëîòúò, íà êîéòî å ïîâåðåí ïîëåòúò, ðåøè, ÷å
òîâà å íàé-áåçîïàñíîòî äåéñòâèå. Åêñïëîàòàöèîííèòå èíñòðóêöèè òðÿáâà äà
îòðàçÿâàò èíôîðìàöèÿòà, äàäåíà â íàñòîÿùåòî IEM è åêñïëîàòàöèîííàòà
ñòðàòåãèÿ.
     [Êîð. 2, 01.07.00]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàô (f)
     Âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä)
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.430, ïàðàãðàô (f)
      1. Öåëòà íà íàñòîÿùèÿ IEM å äà îñèãóðè íà îïåðàòîðèòå äîïúëíèòåëíà
èíôîðìàöèÿ îòíîñíî ïðèëàãàíåòî íà åêñïëîàòàöèîííèòå ìèíèìóìè çà ëåòèùàòà âúâ
âðúçêà ñ ïîäõîäè ñ âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå ñëåä èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä.
      2. Èçâúðøâàíå íà ïîëåòà - îáùè ïîëîæåíèÿ.
     2.1. Çà òåçè ïðîöåäóðè ïðèëàãàíàòà âèäèìîñò å ìåòåîðîëîãè÷íàòà âèäèìîñò
(VIS).
     2.2. Ìèíèìóìèòå MDA/H è OCA/H, âêëþ÷åíè â ïðîöåäóðèòå, ñà ñâúðçàíè ñ
íàäìîðñêîòî ðàâíèùå íà ëåòèùåòî.
      3. Ïðîïóñíàò ïîäõîä.
     3.1. Àêî ðåøåíèåòî äà ñå íàïðàâè ïðîïóñíàò ïîäõîä ñå âçåìå, êîãàòî
âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî å ïîçèöèîíèðàíî íà îñòà íà ïîäõîäà (ëèíèÿ íà
ïîëåòà), îïðåäåëåíà îò ðàäèîíàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà, òðÿáâà äà ñå ñëåäâà
ïóáëèêóâàíàòà ïðîöåäóðà çà ïðîïóñíàò ïîäõîä. Àêî ñå èçãóáè âèçóàëåí îðèåíòèð,
äîêàòî ñå èçâúðøâà êðúæåíå êúì çåìÿòà îò ïîäõîä ïî ïðèáîðè, òðÿáâà äà ñå
ñëåäâà ïðîïóñíàòèÿò ïîäõîä, ïîñî÷åí êîíêðåòíî çà òîçè ïîäõîä ïî ïðèáîðè.
Î÷àêâà ñå, ÷å ïèëîòúò ïðè ïúðâîíà÷àëíî íàáèðàíå íà âèñî÷èíà ùå èçâúðøè çàâîé
êúì ïèñòàòà çà êàöàíå è íàä ëåòèùåòî, êúäåòî òîé ùå óñòàíîâè ñàìîëåòà â
èçäèãàíå âúðõó ïðîïóñíàòà ëèíèÿ íà ïîäõîäà.
     Äîêîëêîòî ìàíåâðàòà íà êðúæåíå ìîæå äà ñå èçâúðøè â ïîâå÷å îò åäíà
ïîñîêà, ùå ñà íåîáõîäèìè ðàçëè÷íè êîíôèãóðàöèè çà óñòàíîâÿâàíå íà ñàìîëåòà ïî
êóðñà íà ïðåäïèñàíèÿ ïðîïóñíàò ïîäõîä â çàâèñèìîñò îò íåãîâàòà ïîçèöèÿ ïî
âðåìåòî íà èçãóáâàíå íà âèçóàëíèÿ îðèåíòèð, îñâåí àêî íå å ïðåäïèñàíî íåùî
äðóãî.
     3.2. Àêî ïðîöåäóðàòà çà ïîäõîæäàíå ïî ïðèáîðè ñå èçïúëíÿâà ñ ïîìîùòà íà
ILS, òðÿáâà äà ñå îò÷èòà òî÷êàòà íà ïðîïóñíàòèÿ ïîäõîä (MAPt), ñâúðçàíà ñ
ïðîöåäóðà ILS áåç ãëèñàäà (ïðîöåäóðà áåç GP ).
      4. Ïîäõîä ïî ïðèáîðè, ïîñëåäâàí îò âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå (êðúæåíå) áåç
ïðåäïèñàíè ëèíèè íà êóðñà.
     4.1. Ïðåäè äà ñå îïðåäåëè âèçóàëåí îðèåíòèð, íî íå ïîä MDA/H - ïîëåòúò
òðÿáâà äà ñëåäâà ñúîòâåòíàòà ïðîöåäóðà çà ïîäõîä ïî ïðèáîðè.
     4.2. Â íà÷àëîòî íà ôàçàòà íà õîðèçîíòàëåí ïîëåò íà èëè íàä MDA/H - îò
íà÷àëîòî íà ôàçàòà íà õîðèçîíòàëåí ïîëåò òðÿáâà äà ñå ïîääúðæà ëèíèÿòà íà
ïîäõîäà ïî ïðèáîðè, îïðåäåëåíà ñ ðàäèîíàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà, äîêàòî:
     a. ïèëîòúò ïðåöåíè, ÷å èìà ãîëÿìà âåðîÿòíîñò âèçóàëíèÿò êîíòàêò ñ
ïèñòàòà èëè îêîëíàòà ñðåäà íà ïèñòàòà äà ñå ïîääúðæà ïî âðåìå íà öÿëàòà
ïðîöåäóðà;
     b. ïèëîòúò ïðåöåíè, ÷å íåãîâèÿò ñàìîëåò å â ðàìêèòå íà çîíàòà çà êðúæåíå
ïðåäè çàïî÷âàíå íà êðúæåíåòî; è
     c. ïèëîòúò ìîæå äà îïðåäåëè ïîçèöèÿòà íà ñâîÿ ñàìîëåò ñïðÿìî ïèñòàòà ñ
ïîìîùòà íà âúíøíèòå îðèåíòèðè.
     4.3. Àêî íå ñå èçïúëíÿò óñëîâèÿòà â ïàðàãðàô 4.2. ïî-ãîðå îò MAPt,
òðÿáâà äà ñå èçïúëíÿâà ïðîïóñíàò ïîäõîä â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîöåäóðàòà çà
ïîäõîä ïî ïðèáîðè.
     4.4. Ñëåä êàòî ñàìîëåòúò íàïóñíå êóðñà íà ñúîòâåòíàòà ïðîöåäóðà çà
ïîäõîä ïî ïðèáîðè, ïîëåòíàòà ôàçà íàâúí îò ïèñòàòà òðÿáâà äà ñå îãðàíè÷è äî
äèñòàíöèÿòà, êîÿòî ñå èçèñêâà çà ïîäðàíÿâàíå íà ñàìîëåòà çà îêîí÷àòåëíèÿ
ïîäõîä. Ïîëåòíèòå ìàíåâðè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò â ðàìêèòå íà çîíàòà çà
êðúæåíå è ïî òàêúâ íà÷èí, ÷å âèçóàëíèÿò êîíòàêò ñ ïèñòàòà èëè îêîëíàòà ñðåäà
íà ïèñòàòà äà ñå ïîääúðæà ïî âðåìå íà öÿëàòà ïðîöåäóðà.
     4.5. Ïîëåòíèòå ìàíåâðè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò íà âèñî÷èíà, êîÿòî íå å
ïî-ìàëêà îò âèñî÷èíàòà çà ìèíóìóìà çà ñíèæàâàíå (MDA/H).
     4.6. Ñíèæàâàíå ïîä MDA/H íå òðÿáâà äà ñå çàïî÷âà, äîêàòî ñå îïðåäåëè
ïðàãúò íà ïèñòàòà, êîÿòî ùå ñå èçïîëçâà, à ñàìîëåòúò å â ïîçèöèÿ äà ïðîäúëæè
ñ íîðìàëíà ñêîðîñò íà ñíèæàâàíå è äà ñå ïðèçåìè â ðàìêèòå íà çîíàòà çà
äîêîñâàíå íà ïîâúðõíîñòòà.
      5. Ïîäõîä ïî ïðèáîðè, ïîñëåäâàí îò âèçóàëíî ìàíåâðèðàíå (êðúæåíå) ñ
ïðåäïèñàí êóðñ.
     5.1. Ïðåäè äà ñå óñòàíîâè âèçóàëåí îðèåíòèð, íî íå ïîä MDA/H - ïîëåòúò
òðÿáâà äà ñëåäâà ñúîòâåòíàòà ïðîöåäóðà çà ïîäõîä ïî ïðèáîðè.
     5.2. Ñàìîëåòúò òðÿáâà äà ñå óñòàíîâè â õîðèçîíòàëåí ïîëåò íà èëè íàä
MDA/H, à êóðñúò íà ïîäõîäà ïî ïðèáîðè, îïðåäåëåí îò ðàäèîíàâèãàöèîííèòå
ñðåäñòâà äà ñå ïîääúðæà, äîêàòî ìîæå äà ñå ïîñòèãíå âèçóàëåí êîíòàêò è äà ñå
ïîääúðæà. Â òî÷êàòà íà ðàçêëîíÿâàíå ñàìîëåòúò òðÿáâà äà íàïóñíå êóðñà çà
ïîäõîä ïî ïðèáîðè è äà ñëåäâà ïóáëèêóâàíèòå ìàðøðóòè è âèñî÷èíè.
     5.3. Àêî òî÷êàòà çà ðàçêëîíÿâàíå ñå äîñòèãíå ïðåäè ïîñòèãàíå íà
íåîáõîäèìèÿ âèçóàëåí îðèåíòèð, òðÿáâà äà ñå çàïî÷íå ïðîöåäóðà çà ïðîïóñíàò
ïîäõîä íå ïî-êúñíî îò MAPt è äà ñå èçïúëíè â ñúîòâåòñâèå ñ ïðîöåäóðà çà
ïîäõîä ïî ïðèáîðè.
     5.4. Êóðñúò íà ïîäõîäà ïî ïðèáîðè, îïðåäåëåí îò ðàäèîíàâèãàöèîííèòå
ñðåäñòâà, òðÿáâà äà ñå íàïóñêà ñàìî ïðè òî÷êàòà íà ïðåäïèñàíîòî îòêëîíåíèå,
êîãàòî äà ñå ñëåäâàò ñàìî ïóáëèêóâàíèòå ìàðøðóòè è âèñî÷èíè.
     5.5. Îñâåí àêî íå å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî íåùî äðóãî â ïðîöåäóðàòà,
îêîí÷àòåëíîòî ñíèæàâàíå íå òðÿáâà äà ñå ïðåäïðèåìà, ïðåäè äà ñå îïðåäåëè
ïðàãúò íà ïèñòàòà, êîÿòî ùå ñå èçïîëçâà, è ñàìîëåòúò å â ïîçèöèÿ äà ïðîäúëæè
ñ íîðìàëíà ñêîðîñò íà ñíèæàâàíå è äà ñå ïðèçåìè â ðàìêèòå íà çîíàòà çà
ñúïðèêîñíîâåíèå ñ ïîâúðõíîñòòà.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440
     Åêñïëîàòàöèîííè äåìîíñòðàöèè
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     1.1. Äåìîíñòðàöèèòå ìîãàò äà ñå èçâúðøàò â ëèíåéíè ïîëåòè èëè âúâ âñåêè
äðóã ïîëåò, êúäåòî ñå èçïîëçâàò ïðîöåäóðèòå íà îïåðàòîðà.
     1.2. Â óíèêàëíè ñèòóàöèè, êúäåòî èçïúëíåíèåòî íà 100 óñïåøíè êàöàíèÿ
ìîæå äà îòíåìå íååñòåñòâåíî ïðîäúëæèòåëåí ïåðèîä îò âðåìå ïîðàäè òàêèâà
ôàêòîðè êàòî ìàëúê áðîé ñàìîëåòè âúâ ôëîòèëèÿòà, îãðàíè÷åíà âúçìîæíîñò çà
èçïîëçâàíå íà ïèñòè ñ ïðîöåäóðè ïî Êàòåãîðèÿ II/III èëè íåâúçìîæíîñò äà ñå
ïîëó÷è ïðåäïàçâàíå íà ÷óâñòâèòåëíà çîíà ATS ïðè äîáðè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ è
ìîæå äà ñå ïîñòèãíå åêâèâàëåíòíî îñèãóðÿâàíå íà íàäåæäíîñò, ìîæå äà ñå îáñúäè
íàìàëÿâàíå íà áðîÿ íà êàöàíèÿòà ñïîðåä âñåêè îòäåëåí ñëó÷àé. Íàìàëÿâàíåòî íà
áðîÿ íà äåìîíñòðèðàíèòå êàöàíèÿ èçèñêâà àðãóìåíòèðàíå íà íàìàëÿâàíåòî è
ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Ïî èçáîð íà
îïåðàòîðà äåìîíñòðàöèèòå ìîãàò äà áúäàò íàïðàâåíè íà äðóãè ïèñòè è
ñúîðúæåíèÿ. Òðÿáâà äà ñå ñúáåðå äîñòàòú÷íà èíôîðìàöèÿ, çà äà ñå îïðåäåëè
ïðè÷èíàòà çà íåçàäîâîëèòåëíî èçïúëíåíèå (íàïðèìåð ÷óâñòâèòåëíàòà çîíà íå å
áèëà çàùèòåíà).
     1.3. Àêî îïåðàòîð èìà ðàçëè÷íè âàðèàíòè íà ñúùèÿ òèï ñàìîëåò, èçïîëçâàù
ñúùèòå îñíîâíè ñèñòåìè çà ïîëåò è äèñïëåé, íà åäíè è ñúùè òèïîâå/êëàñîâå
ñàìîëåòè èëè ðàçëè÷íè îñíîâíè ñèñòåìè çà ïîëåò è äèñïëåé, íà åäíè è ñúùè
òèïîâå/êëàñîâå ñàìîëåòè, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîêàæå, ÷å ðàçëè÷íèòå âàðèàíòè
ðàáîòÿò çàäîâîëèòåëíî, êàòî îïåðàòîðúò íå òðÿáâà äà ïðàâè ïúëíà
åêñïëîòàöèîííà äåìîíñòðàöèÿ çà âñåêè âàðèàíò.
     1.4. Íå ïîâå÷å îò 30% îò äåìîíñòðàöèîííèòå ïîëåòè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò
íà åäíà è ñúùà ïèñòà.
      2. Ñúáèðàíå íà äàííè çà åêñïëîàòàöèîííè äåìîíñòðàöèè.
     2.1. Äàííè òðÿáâà äà ñå ñúáèðàò, êîãàòî ñå ïðàâÿò îïèòè çà ïîäõîæäàíå è
êàöàíå ñ èçïîëçâàíå íà Êàòåãîðèÿ II/III ñèñòåìà, íåçàâèñèìî äàëè ïîäõîäúò å
ïðîïóñíàò, íåçàäîâîëèòåëåí èëè å èçïúëíåí óñïåøíî.
     2.2. Êàòî ìèíèìóì äàííèòå òðÿáâà äà ñúäúðæàò ñëåäíàòà èíôîðìàöèÿ:
     a. íåâúçìîæíîñò çà çàïî÷âàíå íà ïîäõîä. Äà ñå ïîñî÷àò íåèçïðàâíîñòè,
ñâúðçàíè ñ áîðäîâî îáîðóäâàíå, êîåòî ïðåêðàòÿâà çàïî÷âàíåòî íà ïîäõîä ïî
Êàòåãîðèÿ II/III.
     b. Ïðîïóñíàòè ïîäõîäè. Äàéòå ïðè÷èíèòå è âèñî÷èíàòà íàä ïèñòàòà, ïðè
êîÿòî å áèë ïðåêðàòåí ïîäõîäúò èëè å áèëà èçêëþ÷åíà àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà çà
êàöàíå.
     c. Äîêîñâàíå äî ïîâúðõíîñòòà èëè ìàíåâðà ïðè äîêîñâàíå è ðàçáåã. Îïèøåòå
äàëè âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî å êàöíàëî çàäîâîëèòåëíî (â ðàìêèòå íà
æåëàíàòà çîíà çà äîêîñâàíå äî ïîâúðõíîñòòà) ñ íàïðå÷íà/ îñòàòú÷íà ñêîðîñò èëè
ãðåøêà ïî íàïðå÷íèÿ ìàðøðóò, êîÿòî áè ìîãëà äà áúäå ïîïðàâåíà îò ïèëîòà èëè
àâòîìàòè÷íàòà ñèñòåìà òàêà, ÷å äà îñòàíå â îñòàòú÷íèòå ðàçìåðè íà ïèñòàòà,
áåç çà òîâà äà ñå èçèñêâàò íåîáèêíîâåíè óìåíèÿ èëè òåõíèêà. Ïðèáëèçèòåëíàòà
íàïðå÷íà è íàäëúæíà ïîçèöèÿ íà äåéñòâèòåëíàòà òî÷êà íà äîêîñâàíå ñïðÿìî
îñîâàòà ëèíèÿ íà ïèñòàòà è ïðàãà íà ïèñòàòà ñúîòâåòíî òðÿáâà äà ñå îòáåëåæàò
â äîêëàäà. Òîçè äîêëàä òðÿáâà ñúùî òàêà äà âêëþ÷âà âñÿêàêâè ñèñòåìíè
îòêëîíåíèÿ îò íîðìàëíîòî ïðè Êàòåãîðèÿ II/III, êîèòî ñà èçèñêâàëè ðú÷íà
íàìåñà îò ñòðàíà íà ïèëîòà, çà äà ñå îñèãóðè áåçîïàñíî äîêîñâàíå èëè
äîêîñâàíå è ðàçáåã ñïîðåä ïðèëîæèìîòî.
     [3. Àíàëèç íà äàííè
     3.1. Íåóñïåøíè ïîäõîäè âñëåäñòâèå íà ñëåäíèòå ôàêòîðè ìîæå äà ñå
èçêëþ÷àò îò àíàëèçà:
     a. ATS ôàêòîðè. Â ïðèìåðèòå ñå äàâàò ñèòóàöèè, ïðè êîèòî ïîëåò å
âåêòîðíî îïðåäåëåí òâúðäå áëèçêî äî ôèêñèðàíàòà òî÷êà íà êðàéíèÿ ïîäõîä çà
ïðåõâàùàíå íà ïîäõîäÿù ëîêàëàéçåð è ãëèñàäà, ëèïñà íà ïðåäïàçâàíå íà
÷óâñòâèòåëíèòå çîíè íà ILS èëè ìîëáà îò ATS ïîëåòúò äà ïðåêðàòè ïîäõîäà.
     b. Ïîãðåøíè ñèãíàëè îò íàâèãàöèîííèòå ñðåäñòâà. Íåèçïðàâíîñòè íà
íàâèãàöèîííî ñðåäñòâî (íàïðèìåð ILS ëîêàëàéçåð) êàòî òåçè, ïðåäèçâèêàíè îò
äðóãè ðóëèðàùè âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà, ïðåëèòàùè íàä íàâèãàöèîííîòî
ñðåäñòâî (àíòåíàòà).
     c. Äðóãè ñðåäñòâà. Âñÿêàêâè äðóãè ñïåöèôè÷íè ôàêòîðè, êîèòî áèõà ìîãëè
äà îêàæàò âëèÿíèå íà óñïåøíîòî ïðîâåæäàíå íà îïåðàöèè ïî Êàòåãîðèÿ II/ III,
êîèòî ñå íàáëþäàâàò ÿñíî îò ëåòàòåëíèòå åêèïàæè, òðÿáâà äà ñå äîêëàäâàò.]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440, ïàðàãðàô b)
     Êðèòåðèè çà óñïåøåí ïîäõîä CAT II/III è àâòîìàòè÷íî ïðèçåìÿâàíå
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440, ïàðàãðàô b)
      1. Öåëòà íà íàñòîÿùèÿ IEM å äà îñèãóðè íà îïåðàòîðèòå äîïúëíèòåëíà
èíôîðìàöèÿ îòíîñíî êðèòåðèèòå çà óñïåøåí ïîäõîä è êàöàíå, çà äà ñå óëåñíè
èçïúëíåíèåòî íà èçèñêâàíèÿòà, ïðåäïèñàíè â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.440,
ïàðàãðàô b).
      2. Ïîäõîäúò ìîæå äà ñå ñìÿòà çà óñïåøåí, àêî:
     2.1. Îò 500 ôóòà äà ñå çàïî÷íå èçðàâíÿâàíå:
     a. ñêîðîñòòà ñå ïîääúðæà, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â ACJAWO 231,
ïàðàãðàô 2 ["Êîíòðîë íà ñêîðîñòòà"]; è
     b. íå èçëèçà îò ñòðîÿ íèòî åäíà ðåëåâàíòíà ñèñòåìà; è
     2.2. Îò 300 ôóòà äî DH:
     a. íå ñå ïðàâè ïî-ãîëÿìî îòêëîíåíèå; è
     b. íèêàêâî öåíòðàëèçèðàíî ïðåäóïðåæäåíèå íå äàâà êîìàíäà çà îáõîä (àêî å
èíñòàëèðàíî òàêîâà).
      3. Àâòîìàòè÷íîòî êàöàíå ìîæå äà ñå ñìÿòà çà óñïåøíî, àêî:
     a. íå èçëèçà îò ñòðîÿ íèòî åäíà ðåëåâàíòíà ñèñòåìà;
     b. íÿìà ïîâðåäà íà flare;
     c. íÿìà ïîâðåäà â ïàðèðàíåòî íà ïîäíàñÿíåòî (àêî å ìîíòèðàíà);
     d. íàäëúæíîòî äîêîñâàíå íà ïîâúðõíîñòòà å îòâúä òî÷êà íà ïèñòàòà 60
ìåòðà ñëåä ïðàãà è ïðåäè êðàÿ íà îñâåòëåíèåòî íà çîíàòà íà äîêîñâàíå íà
ïîâúðõíîñòòà (900 ìåòðà îò ïðàãà);
     e. íàïðå÷íîòî äîêîñâàíå íà ïîâúðõíîñòòà ñ êîëåñíèêà íå å èçâúí êðàÿ íà
îñâåòëåíèåòî íà çîíàòà çà äîêîñâàíå íà ïîâúðõíîñòòà;
     f. ñêîðîñòòà íà ñíèæàâàíå ïðåäè äîêîñâàíå äî ïîâúðõíîñòòà íå å
ïðåâèøåíà;
     g. úãúëúò íà íàêëîíà/âèðàæà íå íàäõâúðëÿ ëèìèòà çà úãúëà íà
íàêëîíà/âèðàæà; è
     h. íÿìà ïîâðåäà èëè îòêëîíåíèå â roll-out (àêî å èíñòàëèðàíî).
      4. Ïîâå÷å ïîäðîáíîñòè ìîãàò äà ñå íàìåðÿò â JAR-AWO 131, JARAWO 231 è
ACJ-AWO 231.
     [Ãë. 1, 01.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     IEM OPS 1.450(g)(1)
     Åêñïëîàòàöèÿ ïðè íèñêà âèäèìîñò - îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.450
     Áðîÿò íà ïîäõîäèòå, ïîñî÷åí â 1.450(g)(1), âêëþ÷âà åäèí ïîäõîä è êàöàíå,
êîèòî ìîãàò äà ñå èçâúðøàò â ñàìîëåò, êîéòî èçïîëçâà îäîáðåíè ïðîöåäóðè ïî
Êàòåãîðèÿ II/III.
     Òîçè ïîäõîä è ïðèçåìÿâàíå ìîãàò äà ñå èçâúðøàò ïðè íîðìàëíà ëèíåéíà
åêñïëîàòàöèÿ èëè êàòî òðåíèðîâú÷åí ïîëåò. Ïðèåìà ñå, ÷å òàêèâà ïîëåòè ùå ñå
èçâúðøâàò ñàìî îò ïèëîòè, êâàëèôèöèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.940 è
èìàùè êâàëèôèêàöèÿ çà êîíêðåòíàòà êàòåãîðèÿ åêñïëîàòàöèÿ.
     [Ãë. 1, 01.03.98]
     AMC/EM F - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ
     [AMC OPS1.475(b)
     Êàöàíå - èçïîëçâàíå íà ðåâåðñ
     Âèæ JAR-OPS 1.475(b)
     Äàííèòå çà äèñòàíöèÿòà ïðè êàöàíå, âêëþ÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ ïðè èçïîëçâàíå íà ðåâåðñ (AFM èëè POH è äð.), ìîãàò äà ñå ñ÷èòàò
çà îäîáðåíè åäèíñòâåíî ñ öåë ïîêàçâàíå íà ñúîáðàçÿâàíå ñ ïðèëîæèìèòå
èçèñêâàíèÿ, ïðè ïîëîæåíèå ÷å ñúäúðæàò ñïåöèôè÷íè áþëåòèíè îò ñúîòâåòíèòå
âúçäóõîïëàâàòåëíè âëàñòè, ÷å ñà ñúîáðàçåíè ñ ïðèçíàòèòå íîðìè çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò (íàïð. FAR 23/25, JAR 23/25, BCAR Section `D'/'K').]
     [IEM OPS1.475(b)
     Îò÷èòàíå íà àâòîìàòè÷íè äàííè çà äèñòàíöèÿòà ïðè êàöàíå (ñàìî ñàìîëåòè ñ
åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè êëàñ A)
  Âèæ JAR-OPS 1.475(b)
      1. Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ïðè êàöàíå ñå èçèñêâà èçïîëçâàíå íà àâòîìàòè÷íà
ñèñòåìà çà êàöàíå è äèñòàíöèÿòà ñúâïàäà ñ ïóáëèêóâàíàòà â Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà (AFM) è âêëþ÷âà îãðàíè÷åíèÿ çà
áåçîïàñíîñò, ðàâíè íà òåçè â JAR-OPS 1.515(a)(1) è JAR-OPS 1.520, òî ìàñàòà
ïðè êàöàíå íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà å ïî-ìàëêà îò:
     a. ìàñàòà ïðè êàöàíå, îïðåäåëåíà ñïîðåä JAR-OPS 1.515(a)(1) èëè JAR-OPS
1.520, êîåòî å ïîäõîäÿùî; èëè
     Ìàñàòà, îïðåäåëåíà çà àâòîìàòè÷íî êàöàíå, ñúîáðàçåíà ñ ìîìåíòíîòî
ñúñòîÿíèå íà ÏÈÊ, ñïîðåä Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ (AFM) èëè
ïîäîáåí äîêóìåíò. Ïîïðàâêè ïîðàäè îáõâàòà íà ðàäèîñèãíàëà èëè ïðîöåäóðè êàòî
çàõîä ñ ïîâèøåíà ñêîðîñò ñúùî áè òðÿáâàëî äà ñå èçïîëçâàò.
     ACJ/AMC/IEM G - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ ÊËÀÑ A
     IEM OPS1.485(b)
     Îáùè - Äàííè çà ìîêðà è çàìúðñåíà ïèñòà
     Âèæ JAR-OPS 1.485(b)
     Àêî äàííèòå çà èçïúëíåíèå ñà îïðåäåëåíè íà áàçàòà íà èçìåðåí êîåôèöèåíò
íà òðèåíå íà ÏÈÊ, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà ïðîöåäóðà, ñúîòíîñèìà ñ
êîåôèöèåíòà íà òðèåíå íà ÏÈÊ è åôåêòèâíèÿ ñïèðà÷åí êîåôèöèåíò íà òèïà ñàìîëåò
ñïðÿìî ñêîðîñòòà çà ñúùåñòâóâàùèòå óñëîâèÿ íà ïèñòàòà.
     IEM OPS1.490(c)(3)
     Èçëèòàíå - Ñúñòîÿíèå íà ïîâúðõíîñòòà íà ÏÈÊ
  Âèæ JAR-OPS 1.490(c)(3)
      1. Îïåðèðàíå íà ïèñòà, ÷èÿòî ïîâúðõíîñò å çàìúðñåíà ñ âîäà, êèøà, ñíÿã
èëè ëåä, ñå èçïúëíÿâà ñ ïîâèøåíî âíèìàíèå, îòíàñÿùî ñå äî òåõíèêà íà èçëèòàíå
è êîíòðîë âúðõó ñàìîëåòà, ïîðàäè ðèñê äåéñòâèòåëíèòå óñëîâèÿ äà ñå ðàçëè÷àâàò
îò ïðåäïîëàãàåìèòå. Â ñëó÷àé íà çàìúðñåíà ïèñòà âúçìîæíî ðåøåíèå çà êîìàíäèðà
å äà èç÷àêà ïî÷èñòâàíå íà ïèñòàòà. Àêî òîâà ðåøåíèå å íåïðèëîæèìî, òîé ìîæå
äà âçåìå ðåøåíèå çà èçëèòàíå ñàìî â ñëó÷àé, ÷å îò÷èòà íàïúëíî ðåàëíî
îáñòàíîâêàòà è ñïàçâà âñè÷êè ìåðêè çà áåçîïàñíîñò ïðè êîíêðåòíèòå
îáñòîÿòåëñòâà.
      2. Íåîáõîäèìîòî íèâî íà áåçîïàñíîñò ñå ïîääúðæà åäèíñòâåíî àêî
îïåðèðàíåòî â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-25 AMJ 25X1591 å îãðàíè÷åíî äî åäèíè÷íè
ñëó÷àè. Êîãàòî ÷åñòîòàòà íà òàêîâà îïåðèðàíå îò çàìúðñåíà ïîâúðõíîñò íà ïèñòà
íå å îãðàíè÷åíà äî åäèíè÷íè ñëó÷àè, îïåðàòîðúò ñëåäâà äà èçïúëíè äîïúëíèòåëíè
ìåðêè çà îñèãóðÿâàíå íà íåîáõîäèìîòî íèâî íà áåçîïàñíîñò. Òàêèâà ìåðêè ñëåäâà
äà âêëþ÷âàò ñïåöèàëíî îáó÷åíèå íà åêèïàæà, èç÷èñëÿâàíå íà äîïúëíèòåëíà
äèñòàíöèÿ è ïî-ðåñòðèêòèâíè îãðàíè÷åíèÿ çà âÿòúðà.
     IEM OPS1.490(c)(6)
     Çàãóáà íà äúëæèíà íà ïèñòà çà çàåìàíå íà óñïîðåäíîñò ñ íàäëúæíàòà îñ íà
ïèñòàòà
  Âèæ JAR-OPS 1.490(c)(6)
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Äúëæèíàòà íà ïèñòàòà, îáÿâåíà çà èç÷èñëåíèå â TODA, ASDA è TORA, íå
âêëþ÷âà äèñòàíöèÿòà, ïîòðåáíà çà ðóëèðàíå äî çàåìàíå íà èçïúëíèòåëíèÿ ñòàðò
íà ñàìîëåòà â ïîñîêà, óñïîðåäíà íà íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå
ïèñòà. Òàçè äèñòàíöèÿ çàâèñè îò ãåîìåòðè÷íèòå ïàðàìåòðè íà ñàìîëåòà è íà÷èíà
íà çàåìàíå íà èçïúëíèòåëåí ñòàðò. Ñúùåñòâóâàùèòå íà÷èíè çà çàåìàíå ñà: çàâîé
íà 90° èëè 180°. Ïî òàçè ïðè÷èíà å íåîáõîäèìî îò÷èòàíå íà äâå ðàçñòîÿíèÿ:
     a. Ìèíèìàëíîòî ðàçñòîÿíèå íà îñíîâíèÿ êîëåñíèê îò íà÷àëîòî íà ïèñòàòà çà
îïðåäåëÿíå íà TODA è TORA, "L"; è
     b. Ìèíèìàëíîòî ðàçñòîÿíèå íà íîñîâîòî êîëåëî(à) îò íà÷àëîòî íà ïèñòàòà
çà îïðåäåëÿíå íà ASDA, "N"

     Â ñëó÷àè, â êîèòî ïðîèçâîäèòåëÿò íà ñàìîëåòà íå îñèãóðÿâà ñúîòâåòíèòå
äàííè, ìåòîäúò íà èç÷èñëåíèå, îïèñàí â òî÷êà 2, ìîæå äà ñå èçïîëçâà çà
îïðåäåëÿíå íà äèñòàíöèÿòà çà ðóëèðàíå íà ñàìîëåòà â ïîñîêà óñïîðåäíà íà
íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå ïèñòà.
2. Èç÷èñëÿâàíå íà äèñòàíöèÿòà çà ðóëèðàíå íà ñàìîëåò â ïîñîêà, óñïîðåäíà
íà íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå ïèñòà.

Äèñòàíöèèòå îò (a) è (b) îò ïàðàãðàô 1 ïî-ãîðå ñà:

[Êîð. 1, 01.03.98
IEM OPS 1.495(a)
Ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ ïðè èçëèòàíå	
  Âèæ JAR-OPS 1.495(a)
      1. Â ñúîòâåòñòâèå ñ äåôèíèöèèòå, èçïîëçâàíè â èçãîòâÿíåòî íà äèñòàíöèÿòà
íà èçëèòàíå è òðàåêòîðèÿ íà ñàìîëåòà îò Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà:
     a. Òðàåêòîðèÿòà íà ñàìîëåòà çàïî÷âà íà âèñî÷èíà 35 ôóòà íàä ïèñòàòà èëè
ó÷àñòúêà, ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ îò äâåòå ñòðàíè íà ÏÈÊ â êðàÿ íà
äèñòàíöèÿòà íà èçëèòàíå, îïðåäåëåíà çà ñàìîëåòà ñïîðåä ïîäòî÷êà (b).
     b. Äèñòàíöèÿòà íà èçëèòàíå å íàé-äúëãàòà îò ñëåäíèòå äèñòàíöèè:
     c. 115% îò äèñòàíöèÿòà ïðè ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè îò íà÷àëîòî íà
èçëèòàíåòî äî òî÷êàòà, â êîÿòî ñàìîëåòúò å íà âèñî÷èíà 35 ôóòà íàä ïèñòàòà
èëè ó÷àñòúêà, ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ îò äâåòå ñòðàíè íà ïèñòàòà; èëè
     d. Äèñòàíöèÿòà îò íà÷àëîòî íà èçëèòàíåòî äî òî÷êàòà, â êîÿòî ñàìîëåòúò å
íà âèñî÷èíà 35 ôóòà íàä ïèñòàòà èëè ó÷àñòúêà, ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ, êàòî
ñå ïðèåìà, ÷å íàñòúïâà îòêàç íà êðèòè÷åí äâèãàòåë â òî÷êàòà, îòãîâàðÿùà íà
ñêîðîñòòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå (V1,) çà ñóõà ÏÈÊ; èëè
     e. Àêî ïèñòàòà å ìîêðà èëè çàìúðñåíà, äèñòàíöèÿòà îò òî÷êàòà íà èçëèòàíå
äî òî÷êàòà, â êîÿòî ñàìîëåòúò å íà âèñî÷èíà 15 ôóòà íàä ïèñòàòà èëè ó÷àñòúêà,
ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ, êàòî ñå ïðèåìà, ÷å íàñòúïâà îòêàç íà êðèòè÷åí
äâèãàòåë â òî÷êàòà, îòãîâàðÿùà íà ñêîðîñòòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå (V1,) çà
ìîêðà èëè çàìúðñåíà ïèñòà.
     JAR-OPS 1.495(a) óòî÷íÿâà, ÷å òðàåêòîðèÿòà íà ñàìîëåòà, îïðåäåëåíà îò
äàííèòå â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà, å â
ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäòî÷êè 1 (a) è 1(b) è òðÿáâà äà ñå ïðåëèòà íà âèñî÷èíà 35 ft
íàä âñè÷êè ïðåïÿòñòâèÿ. Àêî ïðè èçëèòàíå îò ìîêðà èëè çàìúðñåíà ÏÈÊ íàñòúïè
îòêàç íà äâèãàòåëÿ â òî÷êàòà, îòãîâàðÿùà íà ñêîðîñòòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå
(V1,) çà ìîêðà èëè çàìúðñåíà ÏÈÊ, òîâà íàëàãà ïúðâîíà÷àëíî äà ñå ïîääúðæà íà
âèñî÷èíà 20 ft ïîä òðàåêòîðèÿòà çà èçëèòàíå â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîäòî÷êà 1 è ïî
òàçè ïðè÷èíà ìîæå äà ñå ïðåëåòè ñàìî íàä ïðåïÿòñòâèÿ íà âèñî÷èíà 15 ft. Ïðè
èçëèòàíå îò ìîêðà èëè çàìúðñåíà ÏÈÊ îïåðàòîðúò ñëåäâà äà îòäåëè ñïåöèàëíî
âíèìàíèå íà îöåíêàòà íà ïðåïÿòñòâèÿòà, îñîáåíî àêî èçëèòàíåòî å îãðàíè÷åíî îò
ïðåïÿòñòâèÿ è íàñèòåíîñòòà íà ïðåïÿòñòâèÿ å âèñîêà.
     AMC OPS1.495(c)(4)
     Ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ ïðè èçëèòàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.495(c)
      1. Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà îáèêíîâåíî
îñèãóðÿâà íàìàëÿâàíå íà ãðàäèåíòà íà èçêà÷âàíå ïðè çàâîé ñ íàêëîí (êðåí) 15°.
Çà úãëè íà êðåíà, ïî-ìàëêè îò 15°, òðÿáâà äà ñå ïðèëîæè ïðîïîðöèîíàëíî
íàìàëÿâàíå íà ãðàäèåíòà, îñâåí àêî ïðîèçâîäèòåëÿò èëè â Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà íå ñà ïðåäâèäåíè äðóãè äàííè.
2. Àêî â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà èëè â äðóãè
åêñïëîàòàöèîííè, èëè åêñïëîàòàöèîííè ðúêîâîäñòâà íà ïðîèçâîäèòåëÿ íå ñå
ïðåäâèæäà äðóãî, ïðèåìëèâè êîðåêöèè çà îñèãóðÿâàíå íà íåîáõîäèìèÿ çàïàñ îò
ñðèâ è êîðåêöèè íà ãðàäèåíòà ñå ïðåäîñòàâÿò â ñëåäíàòà òàáëèöà:

AMC OPS 1.495(d)(1) & (e)(1)
Èçèñêâàíèÿ çà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò	
  Âèæ JAR-OPS 1.495(d)(1) & (e)(1)
      1. Íàâèãàöèîííà ñèñòåìà íà åêèïàæà. Îò÷èòàíåòî íà ïðåïÿòñòâèÿ ñ
ïîëóøèðèíà îò 300 m (âèæ JAR-OPS 1.495(d)(1)) è 600 m (âèæ JAR-OPS
1.495(e)(1)) ìîæå äà ñå èçïîëçâà, àêî íàâèãàöèîííàòà ñèñòåìà â óñëîâèÿ íà
åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë îñèãóðÿâà òî÷íîñò îò äâå ñòàíäàðòíè îòêëîíåíèÿ (2 s),
ñúîòâåòíî îò 150 m è 300 m.
      2. Âèçóàëíî îðèåíòèðàíå
     2.1. Îò÷èòàíåòî íà ïðåïÿòñòâèÿ ñ ïîëóøèðèíà îò 300 m (âèæJAR-OPS
1.495(d)(1)) è 600 m (âèæ JAR-OPS 1.495(e)(1)) ìîæå äà ñå èçïîëçâà, êîãàòî
íàâèãàöèîííàòà òî÷íîñò ñå îñèãóðÿâà ïî âñè÷êè ñúîòâåòíè òî÷êè íà ïúòíàòà
ëèíèÿ, ÷ðåç èçïîëçâàíå íà çåìíè îðèåíòèðè. Òåçè îðèåíòèðè ñå ñ÷èòàò âèäèìè îò
êàáèíàòà íà åêèïàæà, àêî ñå íàìèðàò íà ïîâå÷å îò 45° îò äâåòå ñòðàíè íà
ïúòíàòà ëèíèÿ íà ñàìîëåòà è íå ïîâå÷å îò 20° ïîä õîðèçîíòà.
     2.2. Çà âèçóàëíà íàâèãàöèÿ îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè ìåòåîðîëîãè÷íè
óñëîâèÿ â ìîìåíòà íà îïåðèðàíå, à èìåííî ãîðíàòà ãðàíèöà íà îáëàöèòå è
âèäèìîñòòà äà ñà òàêèâà, ÷å ïðåïÿòñòâèåòî è/èëè çåìíèòå îðèåíòèðè äà ìîãàò äà
áúäàò âèäåíè è èäåíòèôèöèðàíè. Â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ çà âúïðîñíèÿ
àåðîäðóì òðÿáâà äà ñà ïîñî÷åíè ìåòåîðîëîãè÷íèòå óñëîâèÿ, êîèòî ïîçâîëÿâàò íà
åêèïàæà íåïðåêúñíàòî äà ïîääúðæà êóðñà ñïðÿìî çåìíèòå îðèåíòèðè, òàêà ÷å äà
ñå îñèãóðè áåçîïàñíî ðàçñòîÿíèå ïî îòíîøåíèå íà ïðåïÿòñòâèÿ è òåðåíà êàêòî
ñëåäâà:
     a. Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå äîáðå äåôèíèðàíà ïî îòíîøåíèå íà çåìíè
îðèåíòèðè, òàêà ÷å êóðñúò äà îñèãóðÿâà äîñòàòú÷íî îòñòîÿíèå îò ïðåïÿòñòâèÿ;
     b. Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå ñúîáðàçåíà ñ åêñïëîàòàöèîííèòå ïàðàìåòðè
íà ñàìîëåòà ïî îòíîøåíèå íà ïîñòúïàòåëíà ñêîðîñò, úãúë íà êðåí è âëèÿíèå íà
âÿòúðà;
     c. Çà ïîëçâàíå îò åêèïàæà òðÿáâà äà ñå îñèãóðÿò: ïèñìåíî îïèñàíèå è/èëè
èçîáðàæåíèå íà ïðîöåäóðàòà;
     d. Òðÿáâà äà ñå ïîñî÷àò îãðàíè÷åíèÿòà ïðè èçïúëíåíèå íà ïîëåòà: âÿòúð,
äîëíà è ãîðíà ãðàíèöà íà îáëàöèòå è âèäèìîñò, äåíåì èëè íîùåì, ñâåòëèííè
îðèåíòèðè, ïðåïÿòñòâàùî îñâåòëåíèå.
     [Êîð. 1, 01.03.98]
     IEM OPS 1.495(f)
     Ïðîöåäóðè ïðè îòêàç íà äâèãàòåë
     Âèæ JAR-OPS 1.495(f)
     Àêî ñúîòâåòñòâèåòî íà JAR-OPS 1.495(f) ñå îñíîâàâà íà ðàçëè÷åí ìàðøðóò
(çà ñàìîëåòè ñ íåðàáîòåù äâèãàòåë) îò ìàðøðóòèòå çà îòëèòàíå èëè SID íîðìàëíî
îòëèòàíå, ìîæå äà ñå îïðåäåëè "òî÷êà íà äåâèàöèÿ", â êîÿòî ìàðøðóòúò íà
ñàìîëåò ñ íåðàáîòåù äâèãàòåë ñå îòêëîíÿâà îò íîðìàëíèÿ ìàðøðóò çà îòëèòàíå.
Îáèêíîâåíî å ïðåäâèäåíî äîñòàòú÷íî ñâîáîäíî ïðîñòðàíñòâî ïî ïîñîêà íà
ìàðøðóòà çà îòëèòàíå ñ îòêàçàë êðèòè÷åí äâèãàòåë â òî÷êàòà íà äåâèàöèÿ.
Âúïðåêè òîâà â íÿêîè ñèòóàöèè ñâîáîäíîòî ïðîñòðàíñòâî êðàé íîðìàëíèÿ ìàðøðóò
çà îòëèòàíå ìîæå äà áúäå íåäîñòàòú÷íî è òðÿáâà äà ñå ïðîâåðè, çà äà ñå
îñèãóðè â ñëó÷àé íà îòêàç íà äâèãàòåë ñëåä òî÷êàòà íà äåâèàöèÿ òàêà, ÷å
ïîëåòúò äà ìèíå áåçîïàñíî ïî íîðìàëíèÿ ìàðøðóò çà îòëèòàíå.
     AMC OPS 1.500
     Ïîëåò ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë
  Âèæ JAR-OPS 1.500
      1. Èçèñêâàíåòî çà àíàëèç íà âèñîêèÿ òåðåí èëè ïðåïÿòñòâèÿ äà ñå ñïàçâà
JAR-OPS 1.500 ìîæå äà ñå ïðèëîæè ïî äâà íà÷èíà, îïèñàíè â ñëåäíèòå ïàðàãðàôè.
      2. Ñëåäâà äà ñå íàïðàâè ïîäðîáåí àíàëèç íà ìàðøðóòà ñ êîíòóðíà êàðòà íà
âèñîêèÿ òåðåí è ìàðêèðàíå íà íàé-âèñîêèòå òî÷êè â øèðèíàòà íà êîðèäîðà ïî
ìàðøðóòà. Ñëåäâàùàòà ñòúïêà å äà ñå îïðåäåëè äàëè ìîæå äà ñå ïîääúðæà ïîëåòíî
íèâî ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë, òàêà ÷å äà ñå ïðåëèòà 1000 ôóòà íàä íàé-
âèñîêàòà òî÷êà. Àêî òîâà íå å âúçìîæíî èëè àêî ñúîòâåòíèòå ãëîáè çà ïðåâèøåíî
òåãëî ñà íåïðèåìëèâè, òðÿáâà äà ñå èçãîòâè ïðîöåäóðà çà ñíèæåíèå íà áàçàòà íà
îòêàçàë äâèãàòåë â íàéêðèòè÷íà òî÷êà è ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ â ïðîöåñà íà
ñíèæåíèå íà âèñî÷èíà íàé-ìàëêî 2000 ôóòà. Ìèíèìàëíàòà êðåéñåðñêà âèñî÷èíà ñå
îïðåäåëÿ îò ïðåñè÷àíåòî íà äâà êóðñà íà ñíèæåíèå, îò÷èòàéêè ðàçðåøåíèÿòà çà
âçåìàíå íà ðåøåíèå (âèæ ôèãóðà 1). Òîçè ìåòîä å áàâåí è èçèñêâà íàëè÷èåòî íà
ïîäðîáíè êàðòè íà òåðåíà.
      3. Äðóãà âúçìîæíîñò å ïóáëèêóâàíåòî íà ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåò
(Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà â ïîëåò (MEA), èëè Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà èçâúí ïúòíàòà ëèíèÿ
(MORA), êîèòî ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò çà îïðåäåëÿíå äàëè ïîëåòíîòî íèâî ñ åäèí
íåðàáîòåù äâèãàòåë å ïî-âèñîêî îò ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà íà ïîëåòà, èëè å íóæíî
äà ñå èçïîëçâàò ïóáëèêóâàíèòå ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåò êàòî îñíîâà çà
ðåæèìà íà ñíèæåíèå (âèæ ôèãóðà 1). Òàçè ïðîöåäóðà èçáÿãâà ïîäðîáíè àíàëèçè íà
êîíòóðà íà òåðåíà, íî ìîæå äà ñå îêàæå ïî-íàêàçóåìà îò îò÷èòàíåòî íà
äåéñòâèòåëíèÿ ïðîôèë íà òåðåíà, êàêòî å â ïàðàãðàô 2.
      4. Åäèí îò íà÷èíèòå çà ñïàçâàíå èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.500(c) å
èçïîëçâàíåòî íà Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà èçâúí ïúòíàòà ëèíèÿ (MORA), JAR-OPS
1.500(d), Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà â ïîëåò (MEA) ñàìî â ñëó÷àé, ÷å ñàìîëåòúò
èçïúëíÿâà èçèñêâàíèÿòà çà íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, ïðèåòè â äåôèíèöèÿòà íà
MEA.

     Çàáåëåæêà: MEA èëè MORA îáèêíîâåíî îñèãóðÿâàò íóæíèÿ çà ñíèæåíèå
ó÷àñòúê, ñâîáîäåí îò ïðåïÿòñòâèÿ, îò 2000 ôóòà. Âúïðåêè òîâà íà è ïîä
âèñî÷èíà 6000 ôóòà, MEA è MORA íå ìîãàò äà ñå ïîëçâàò, òúé êàòî å îñèãóðåíî
ñàìî 1000 ôóòà ñâîáîäíî ïðîñòðàíñòâî.
     IEM OPS 1.510(b) [è (c)]
     Êàöàíå - ïî äåñòèíàöèÿ è çàïàñíè ëåòèùà
     Âèæ JAR-OPS 1.510(b) [è (c)]
     [ ]Ïðîöåäóðàòà çà ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã ïðè èíñòðóìåíòàëåí ïîäõîä ñå
áàçèðà íà íàêëîíåíà ïëîñêîñò ïîä úãúë 2,5., îñèãóðÿâàùà ïðåëèòàíå íàä
ïðåïÿòñòâèÿ. Òîçè ãðàäèåíò íå ìîæå äà áúäå äîñòèãíàò îò âñè÷êè ñàìîëåòè ïðè
îïåðèðàíå íà èëè áëèçî äî ìàêñèìàëíàòà ñåðòèôèöèðàíà ìàñà çà êàöàíå, êàêòî è
â óñëîâèÿ íà îòêàçàë äâèãàòåë. Ïðè ìèíàâàíå íà âòîðè êðúã îïåðàòîðèòå íà
òàêèâà ñàìîëåòè òðÿáâà äà îò÷èòàò îãðàíè÷åíèÿòà ïî: òåãëî, âèñî÷èíà,
òåìïåðàòóðà è âÿòúð. Â òàêúâ ñëó÷àé ìîæå äà ñå ïðèëîæè ïîâèøàâàíå íà
âèñî÷èíàòà çà âçåìàíå íà ðåøåíèå èëè ìèíèìàëíà âèñî÷èíà çà ñíèæåíèå [è/èëè
àâàðèéíà ïðîöåäóðà (âèæ JAR-OPS 1.495(f), îñèãóðÿâàùà áåçîïàñåí ìàðøðóò è
èçáÿãâàùà ïðåïÿòñòâèÿ] [ ].
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     AMC OPS 1.510 è 1.515
     Êàöàíå - Ïî äåñòèíàöèÿ è çàïàñíè àåðîäðóìè
     Êàöàíå - Ñóõè ÏÈÊ
     Âèæ JAR-OPS 1.510 è 1.515
     Ñïîðåä JAR-OPS 1.510 è JAR-OPS 1.515 îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà èëè
áàðîìåòðè÷íà âèñî÷èíà, èëè èñòèíñêà âèñî÷èíà ïðè îïåðèðàíå è òîâà òðÿáâà äà å
îòðàçåíî â Ðúêîâîäñòâîòî çà åêñïëîàòàöèÿ.
     IEM OPS 1.515(c)
     Êàöàíå - Ñóõà ïèñòà
  Âèæ JAR-OPS 1.515(c)
      1. Â JAR-OPS 1.515(c) ñà ïîñî÷åíè äâà ôàêòîðà ïðè îïðåäåëÿíå íà
ìàêñèìàëíî ïîçâîëåíàòà ìàñà çà êàöàíå íà ëåòèùå ïî äåñòèíàöèÿ è çàïàñíî
ëåòèùå.
      2. Ïúðâî, ìàñàòà íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà å òàêàâà, ÷å â ìîìåíòà íà
ïðèñòèãàíå ñàìîëåòúò äà ìîæå äà êàöíå íà 60% èëè 70% (êîåòî å ïðèëîæèìî) îò
äèñòàíöèÿòà çà ïðèçåìÿâàíå, ïðè íàé-áëàãîïðèÿòíè óñëîâèÿ (îáèêíîâåíî íàé-
äúëãàòà ïèñòà â ñïîêîéíî âðåìå). Áåç îòíîøåíèå êúì âÿòúðà ìàêñèìàëíàòà ìàñà
çà êàöàíå ïðè êîíôèãóðàöèÿ çà êàöàíå íå ìîæå äà ñå ïðåâèøàâà.
      3. Âòîðî, òðÿáâà äà ñå îò÷åòàò ïðîãíîçèòå è îáñòîÿòåëñòâàòà. Î÷àêâàíèÿò
âÿòúð, ÓÂÄ è ïðîòèâîøóìíèòå ïðîöåäóðè ìîãàò äà íàëîæàò èçïîëçâàíå íà ðàçëè÷íà
ïèñòà. Òåçè ôàêòîðè ìîãàò äà äîâåäàò äî ïî-ìàëêà ìàñà çà êàöàíå îò
ðàçðåøåíàòà â òî÷êà 2. Â òîçè ñëó÷àé çà ñïàçâàíå íà JAR-OPS 1.515(a) ðàç÷åòúò
òðÿáâà äà ñå áàçèðà íà òàçè ìàñà.
4. Î÷àêâàíèÿò âÿòúð â òî÷êà 3 å âÿòúðúò, êîéòî ñå ïðåäâèæäà êúì ìîìåíòà
íà ïðèñòèãàíå.
AMC/IEM H - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ ÊËÀÑ B
AMC OPS 1.530(c)(4)
Ôàêòîðè, âëèÿåùè íà èçëèòàíåòî
Âèæ JAR-OPS 1.530(c)(4)
Àêî â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà èëè äðóãè
åêñïëîàòàöèîííè íàðú÷íèöè íà ïðîèçâîäèòåëÿ íå å ïðåäâèäåíî äðóãî,
ïðîìåíëèâèòå ïàðàìåòðè, êàñàåùè èçëèòàíåòî, è ñúîòâåòíèòå ôàêòîðè, êîèòî
òðÿáâà äà ñå ïðèëîæàò êúì äàííèòå íà Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ
íà ñàìîëåòà, ñà ïîñî÷åíè â òàáëèöàòà ïî-äîëó. Òå ñëåäâà äà ñå ïðèëàãàò â
äîïúëíåíèå êúì ôàêòîðèòå, îïèñàíè â JAR-OPS 1.530(b).
	
  Çàáåëåæêè:
      1. Ïî÷âàòà å òâúðäà, êîãàòî èìà ñëåäè îò êîëåëà, íî áåç êîëîâîçè.
      2. Ïðè èçëèòàíå îò òðåâà ñ åäíîìîòîðåí ñàìîëåò òðÿáâà äà ñå îöåíè òåìïà
íà óñêîðåíèå è ñúîòâåòíîòî óâåëè÷åíèå íà äèñòàíöèÿòà.
      3. Ïðè ïðåêúñâàíå íà èçëèòàíåòî ïðè êúñà òðåâà, êîÿòî å ìîêðà è ñ òâúðäà
ïî÷âà îòäîëó, ïîâúðõíîñòòà ìîæå äà ñå îêàæå õëúçãàâà, â êîéòî ñëó÷àé
äèñòàíöèÿòà ìîæå äà ñå óâåëè÷è çíà÷èòåëíî.
     IEM OPS 1.530(c)(4)
     Êîðèãèðàùè ôàêòîðè ïðè èçëèòàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.530(c)(4)
     Ïîðàäè ïîâèøåí ðèñê îïåðèðàíå îò çàìúðñåíè ïèñòè íå ñå ïðåïîðú÷âà è ïðè
âúçìîæíîñò òðÿáâà äà ñå èçáÿãâà. Ïðåïîðú÷èòåëíî å äà ñå îòëîæè èçëèòàíåòî,
äîêàòî ñå ïî÷èñòè ïèñòàòà. Êîãàòî òîâà íå å âúçìîæíî, êîìàíäèðúò òðÿáâà äà
îò÷åòå è êðàéíèòå ó÷àñòúöè çà áåçîïàñíîñò.
     AMC OPS 1.530(c)(5)
     Íàêëîí íà ÏÈÊ
     Âèæ JAR-OPS 1.530(c)(5)
     Îñâåí àêî äðóãî íå ñå ïîñî÷âà â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ
íà ñàìîëåòà èëè äðóãè åêñïëîàòàöèîííè ðúêîâîäñòâà îò ïðîèçâîäèòåëèòå,
äèñòàíöèÿòà ïðè èçëèòàíå òðÿáâà äà ñå óâåëè÷è ñ 5% çà âñåêè 1% íàêëîí, îñâåí
àêî êîðåêòèâíèòå ôàêòîðè çà ïèñòà ñ íàêëîí íàä 2% èçèñêâàò îäîáðåíèåòî íà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     IEM OPS 1.535
     Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ ïðè îãðàíè÷åíà âèäèìîñò
     Âèæ JAR-OPS 1.535
     Öåëòà íà äîïúëíèòåëíèòå èçèñêâàíèÿ íà JAR-OPS 1.535 è Ïðèëîæåíèå 1 êúì
JAR-OPS 1.430, ïîäïàðàãðàô (a)(3)(ii) å äà ñå ïîâèøè áåçîïàñíîñòòà ïðè
îïåðèðàíå ñúñ ñàìîëåòè ñ åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ B ïðè óñëîâèÿ íà
íàìàëåíà âèäèìîñò. Çà ðàçëèêà îò èçèñêâàíèÿòà çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò ïðè
ñàìîëåòè ñ åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè Êëàñ A â òåçè çà Êëàñ B íå å
ïðåäâèäåí çàäúëæèòåëåí îòêàç íà äâèãàòåë âúâ âñè÷êè ôàçè íà ïîëåòà. Ïðèåòî å
îòêàçàë äâèãàòåë äà íå ñå îò÷èòà äî äîñòèãàíå âèñî÷èíà îò 300 ôóòà.
     Ìåòåîðîëîãè÷íèÿò ìèíèìóì, êîéòî å ïîñî÷åí â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.430, ïîäïàðàãðàô (a)(3)(ii), å 300 ôóòà âêëþ÷èòåëíî. Àêî å ïðåäïðèåòî
èçëèòàíå ïðè ìèíèìóì ïîä 300 ôóòà, å íåîáõîäèìî äà ñå èç÷èñëè òðàåêòîðèÿ íà
ïîëåòà ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë. Òàçè òðàåêòîðèÿ òðÿáâà äà áúäå ñúîáðàçåíà
ñúñ ñâîáîäíîòî âåðòèêàëíî è õîðèçîíòàëíî ïðîñòðàíñòâî ïî JAR-OPS 1.535.
     Àêî îòêàçúò íà äâèãàòåëÿ íàñòúïè ïîä òàçè âèñî÷èíà è ñúîòâåòñòâàùàòà u
âèäèìîñò, êîèòî ñå îò÷èòàò êàòî ìèíèìóì, äàâàù âúçìîæíîñò íà ïèëîòà äà
èçâúðøè ïðèíóäèòåëíî êàöàíå íà ÏÈÊ â êóðñ íà èçëèòàíå. Íà èëè ïîä 300 ft
ïðîöåäóðà çà êàöàíå èëè êàöàíå ïî êðúãà íå å ïðåïîðú÷èòåëíà. Àíåêñ 1 êúì JAR-
OPS 1.430, òî÷êà (a)(3)(ii) ïîñî÷âà, ÷å àêî ïðèåòàòà âèñî÷èíà çà àâàðèÿ íà
äâèãàòåë å íàä 300 ôóòà, âèäèìîñòòà òðÿáâà äà å íàé-ìàëêî 1500 m. Òàêàâà
ñòîéíîñò íà âèäèìîñòòà ñå ïðèëàãà áåç çíà÷åíèå äàëè êðèòåðèÿò çà ñâîáîäíî
ïðîñòðàíñòâî ìîæå äà áúäå èçïúëíåí.
     AMC OPS 1.535(a)
     Îïðåäåëÿíå íà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò ïðè èçëèòàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.535(a)
      1. Âúâåäåíèå. Çà äåìîíñòðàöèÿ, ÷å ñàìîëåòúò ïðåëèòà íàä âñè÷êè
ïðåïÿòñòâèÿ âåðòèêàëíî, òðàåêòîðèÿòà çà èçëèòàíå òðÿáâà äà ñå ñúñòîè îò
ñåãìåíò ñ ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè äî âèñî÷èíàòà, ïðèåòà çà îòêàç íà
äâèãàòåë, ñëåäâàí îò ñåãìåíò ñ îòêàçàë äâèãàòåë. Êîãàòî Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà íå ñúäúðæà ñúîòâåòíèòå äàííè, ìîãàò äà ñå
èçïîëçâàò ïðèáëèçèòåëíèòå äàííè îò òî÷êà 2 ïî-äîëó çà ñåãìåíò ñ âñè÷êè
ðàáîòåùè äâèãàòåëè ïðè ïðèåòà âèñî÷èíà çà îòêàç íà äâèãàòåë îò 200 ôóòà, 300
ôóòà, èëè ïî-âèñîêà.
      2. Îïðåäåëÿíå íà òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò
     2.1. Ñåãìåíò ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè (50 ôóòà äî 300 ôóòà).
Ñðåäíèÿò ãðàäèåíò ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè çà ñåãìåíòà îò òðàåêòîðèÿ íà
ïîëåò âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè, çàïî÷âàù íà âèñî÷èíà îò 50 ôóòà (â êðàÿ íà
äèñòàíöèÿòà çà èçëèòàíå) è çàâúðøâàù èëè ìèíàâàù ïðåç òî÷êàòà, â êîÿòî ÂÑ å
íà âèñî÷èíà 300 ôóòà ñå ïðåäñòàâÿ ñúñ ñëåäíàòà ôîðìóëà:

     (Âèæ IEM OPS 1.535(a), Ôèãóðà 1 çà ãðàôè÷íà ïðåçåíòàöèÿ.)
     2.2. Ñåãìåíò ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè (50 ôóòà äî 200 ôóòà).
(Èçïîëçâà ñå êàòî àëòåðíàòèâà íà 2.1., ïðè ïîäõîäÿù ìåòåîðîëîãè÷åí ìèíèìóì.)
Ñðåäíèÿò ãðàäèåíò çà âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè çà ñåãìåíò òðàåêòîðèÿ íà ïîëåò
âñè÷êè äâèãàòåëè, çàïî÷âàù íà âèñî÷èíà îò 50 ôóòà â êðàÿ íà äèñòàíöèÿòà íà
èçëèòàíå è çàâúðøâàù íà/èëè ìèíàâàù ïðåç òî÷êàòà íà 200 ôóòà ñå äàâà ïî
ñëåäíàòà ôîðìóëà.

     (Âèæ IEM OPS 1.535(a), Ôèãóðà 1. b. çà ãðàôè÷íî ïðåäñòàâÿíå.)
     2.3. Ñåãìåíò ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè (íàä âèñî÷èíà 300 ft).
Ñåãìåíòúò, ïðîäúëæàâàù ñëåä âèñî÷èíà 300 ôóòà, ñå ïîñî÷âà â Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ - ãðàäèåíò çà íàáîð íà âèñî÷èíà ïî ìàðøðóò, óìíîæåí ïî
ôàêòîð îò 0-77.
     2.4. Òðàåêòîðèÿòà íà èçëèòàíå ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë å ïîñî÷åíà ÷ðåç
äèàãðàìà íà ãðàäèåíòà ïðè åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë â Ðúêîâîäñòâîòî çà
ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ (AFM).
      3. Ðàáîòåí ïðèìåð îò äàäåíèÿ ìåòîä å ïîñî÷åí â IEM OPS 1.535(a).
     IEM OPS 1.535(a)
     Îïðåäåëÿíå íà òðàåêòîðèÿ íà èçëèòàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.535(a)
1. Òàçè IEM äàâà ïðèìåðè çà èëþñòðèðàíå íà ìåòîäà íà îïðåäåëÿíå íà
òðàåêòîðèÿ íà èçëèòàíå, äàäåíà â OPS 1.535(a). Ïðèìåðèòå, ïîêàçàíè ïî-äîëó,
ñà áàçèðàíè íà ñàìîëåò, çà êîéòî Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà
ñàìîëåòà ïîêàçâà çà äàäåíà ìàñà, âèñî÷èíà, òåìïåðàòóðà è âÿòúð ñëåäíèòå
åêñïëîàòàöèîííè äàííè:

 a. Ïðèåòà âèñî÷èíà çà îòêàç íà äâèãàòåë 300 ôóòà. Ñðåäíèÿò ãðàäèåíò ïðè
ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè îò 50 ôóòà äî 300 ôóòà ìîæå äà ñå âèäè îò
Ôèãóðà 1.a. (ñòð. 2-H-8) èëè äà ñå èç÷èñëè îò ñëåäíàòà ôîðìóëà:

Çàáåëåæêà: Ôàêòîðúò 0.77 ñúãëàñíî JAR-OPS 1.535(a)(4) å âêëþ÷åí, êúäåòî.
Y300 = Ñðåäåí ãðàäèåíò ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè îò 50 ôóòà äî 300
ôóòà
YERC = Ðàç÷åòåí ãðàäèåíò íà èçëèòàíå ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè äâèãàòåëè â
ïîëåò
VERC = Ñêîðîñò çà íàáîð íà âèñî÷èíà ïî ìàðøðóò, ïðè âñè÷êè ðàáîòåùè
äâèãàòåëè, âúçëè TAS
V2 = Ñêîðîñò ïðè èçëèòàíå íà âèñî÷èíà 50 ôóòà, âúçëè TAS
b. Ïðåäïîëàãàåì îòêàç íà äâèãàòåë íà âèñî÷èíà 200 ôóòà. Ñðåäíèÿò
ãðàäèåíò ïðè ðàáîòåùè âñè÷êè äâèãàòåëè îò 50 ôóòà íà 200 ôóòà ìîæå äà ñå
âçåìå îò ôèãóðà 1b (ñòð. 2-H-9) èëè äà ñå èç÷èñëè ïî ñëåäíàòà ôîðìóëà

c. Ïðåäïîëàãàåì îòêàç íà äâèãàòåë íà âèñî÷èíà ïîä 200 ft. Îïðåäåëÿíå íà
òðàåêòîðèÿòà íà èçëèòàíå å âúçìîæíî ñàìî àêî ÐËÅ (AFM) ñúäúðæà íåîáõîäèìèòå
äàííè çà òðàåêòîðèÿ.
d. Ïðåäïîëàãàåì îòêàç íà äâèãàòåë íà âèñî÷èíà íàä 300 ôóòà. Îïðåäåëÿíå
íà òðàåêòîðèÿòà íà èçëèòàíå çà âèñî÷èíà íà îòêàçàë äâèãàòåë îò 400 ôóòà å
èëþñòðèðàíî ïî-äîëó.
IEM OPS 1.540
Â ïîëåò ïî ìàðøðóò	
  Âèæ JAR-OPS 1.540
      1. Âèñî÷èíàòà, íà êîÿòî âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò å 300 ôóòà çà ìèíóòà, íå å
îãðàíè÷åíèå çà ìàêñèìàëíà âèñî÷èíà, íà êîÿòî ñàìîëåòúò ìîæå äà ëåòè, à
ìàêñèìàëíàòà âèñî÷èíà, îò êîÿòî ïðîöåäóðàòà çà ñíèæàâàíå ìîæå äà áúäå
çàïî÷íàòà.
      2. Ñàìîëåòèòå ìîãàò äà áúäàò ïëàíèðàíè äà ïðåëèòàò íàä ïðåïÿòñòâèÿ â
ïîëåò, îò÷èòàéêè ïðîöåäóðàòà çà ñíèæàâàíå, ñëåä êàòî ïúðâîíà÷àëíî å çàâèøåí
ãðàäèåíòúò ñ 0,5%, ïðåäâèäåí ïðè íåðàáîòåù äâèãàòåë.
     IEM OPS 1.542
     Â ïîëåò - Åäíîìîòîðíè ñàìîëåòè
  Âèæ JAR-OPS 1.542
      1. Â ñëó÷àé íà îòêàç íà äâèãàòåë åäíîìîòîðíèòå ñàìîëåòè òðÿáâà äà
ïëàíèðàò äî ïëîùàäêà, ïîäõîäÿùà çà áåçîïàñíî àâàðèéíî êàöàíå. Òàêàâà
ïðîöåäóðà å íåïðèëîæèìà ïðè ïîëåò íàä îáëà÷åí ñëîé, ÷èÿòî äîëíà ãðàíèöà å ïîä
ìèíèìàëíàòà áåçîïàñíà âèñî÷èíà.
      2. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà íàé-íàïðåä äà óâåëè÷àò ñ 0,5% ãðàäèåíòà, ïðåäâèäåí
çà îòêàçàë äâèãàòåë, ïðè ñâåðÿâàíå íà ìèíèìàëíàòà âèñî÷èíà çà ïðåëèòàíå íàä
ïðåïÿòñòâèÿ ïî ìàðøðóòà è âúçìîæíîñòòà çà äîñòèãàíå äî ïîäõîäÿùà ïëîùàäêà çà
ïðèíóäèòåëíî êàöàíå.
3. Âèñî÷èíàòà, íà êîÿòî âåðòèêàëíàòà ñêîðîñò å 300 ôóòà çà ìèíóòà, íå å
îãðàíè÷åíèå çà ìàêñèìàëíà âèñî÷èíà, íà êîÿòî ñàìîëåòúò ìîæå äà ëåòè, à
ìàêñèìàëíàòà âèñî÷èíà, îò êîÿòî ïðîöåäóðàòà çà ñíèæàâàíå ìîæå äà áúäå
çàïî÷íàòà.
[AMC OPS 1.542(a)
Â ïîëåò - Åäíîìîòîðíè ñàìîëåòè
Âèæ JAR-OPS 1.542(a)
Â JAR-OPS 1.542(a) èìà èçèñêâàíå îïåðàòîðúò äà îñèãóðè, â ñëó÷àé íà
îòêàç íà äâèãàòåë, âúçìîæíîñò íà ñàìîëåòà äà äîñòèãíå äî òî÷êà, îò êîÿòî ìîæå
äà ñå íàïðàâè óñïåøíî ïðèíóäèòåëíî êàöàíå. Àêî íå ñå ïðåäâèæäà äðóãà
ðåãóëàöèÿ îò âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, òàçè òî÷êà òðÿáâà äà áúäå íà
âèñî÷èíà 1000 ôóòà íàä ïðåäâèäåíàòà çà êàöàíå çîíà.
AMC OPS 1.545 è 1.550
Êàöàíå íà ïëàíèðàíî è çàïàñíî ëåòèùå
Êàöàíå - Ñóõà ïèñòà
Âèæ JAR-OPS 1.545 è 1.550
Ñúãëàñíî JAR-OPS 1.545 è JAR-OPS 1.550 îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà èëè
áàðîìåòðè÷íà âèñî÷èíà, èëè ãåîìåòðè÷íà âèñî÷èíà ïðè îïåðèðàíå è òîâà ñëåäâà
äà ñå îòðàçè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
AMC OPS 1.550(b)(3)
Ôàêòîðè çà êîðåêöèÿ íà äèñòàíöèÿ ïðè êàöàíå
Âèæ JAR-OPS 1.550(b)(3)
Àêî íå ñå ïðåäâèæäà äðóãî â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà
ñàìîëåòà èëè äðóãè åêñïëîàòàöèîííè ðúêîâîäñòâà íà ïðîèçâîäèòåëÿ, ôàêòîðèòå,
âëèÿåùè ïðè êàöàíå è êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðèëîæàò êúì äàííèòå îò Ðúêîâîäñòâîòî
çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà, ñà ïîñî÷åíè â òàáëèöàòà äîëó. Òðÿáâà
äà ñå ïðèëàãà â äîïúëíåíèå êúì åêñïëîàòàöèîíèòå ôàêòîðè îò JAR-OPS 1.550(a).

Çàáåëåæêà: Ïî÷âàòà å òâúðäà, êîãàòî êîëåëàòà îñòàâÿò ñëåäè áåç êîëîâîçè.
AMC OPS 1.550(b)(4)
Íàêëîí íà ïèñòàòà
Âèæ JAR-OPS 1.550(b)(4)
Îñâåí àêî íå ñå ïðåäâèæäà äðóãî â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà èëè äðóãè åêñïëîàòàöèîííè ðúêîâîäñòâà íà
ïðîèçâîäèòåëÿ, äèñòàíöèÿòà çà êàöàíå òðÿáâà äà ñå óâåëè÷è ñ 5% çà âñåêè 1%
íàêëîí íà ïèñòàòà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ñëó÷àèòå, â êîèòî ïèñòàòà å ñ íàêëîí íàä
2%. Â òåçè ñëó÷àè ôàêòîðèòå íà êîðåêöèÿ òðÿáâà äà ñå îäîáðÿò îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
IEM OPS 1.550(c) Êàöàíå - Ñóõà ïèñòà	
  Âèæ JAR-OPS 1.550(c)
      1. JAR-OPS 1.550(c) óñòàíîâÿâà äâà ôàêòîðà ïðè îïðåäåëÿíåòî íà
ìàêñèìàëíî ðàçðåøåíàòà ìàñà çà êàöàíå íà ëåòèùàòà /ïî äåñòèíàöèÿ è çàïàñíè/.
      2. Ïúðâî, ìàñàòà íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà ïîçâîëÿâà ïðè ïðèñòèãàíåòî ìó íà
ëåòèùåòî äà ìîæå äà êàöíå â ðàìêèòå íà [70% îò ðàçïîëîãàåìàòà äúëæèíà çà
êàöàíå ïðè íàé-áëàãîïðèÿòíè óñëîâèÿ (îáèêíîâåíî íàé-äúëãàòà) ïèñòà â òèõî
âðåìå.] Áåç çíà÷åíèå îò âÿòúðà, ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå çà ñàìîëåòà
/àåðîäðóì/ çà äàäåí àåðîäðóì íå áèâà äà ñå ïðåâèøàâà.
      3. Âòîðî, òðÿáâà äà ñå îò÷åòàò ïðîãíîçèðàíèòå óñëîâèÿ è îáñòîÿòåëñòâà.
Î÷àêâàíèÿò âÿòúð èëè ÓÂÄ è ïðîòèâîøóìíè ïðîöåäóðè ìîãàò äà äîâåäàò äî
ïîëçâàíåòî íà äðóãà ïèñòà. Òåçè ôàêòîðè ìîãàò äà äîâåäàò äî ïî-íèñêà ìàñà çà
êàöàíå îò òàçè, ðàçðåøåíà â ïàðàãðàô 2, â êîéòî ñëó÷àé çà ñïàçâàíå íà JAR-OPS
1.550(a), ðàç÷åòúò òðÿáâà äà ñå ãîòâè çà ïî-ìàëêàòà ìàñà.
      4. Î÷àêâàíèÿò âÿòúð îò òî÷êà 3 å âÿòúðúò, î÷àêâàí êúì ìîìåíòà íà
ïðèñòèãàíå.
     [IEM OPS 1.555(a)
     Êàöàíå íà ìîêðà çàòðåâåíà ïèñòà
  Âèæ JAR-OPS 1.555(a)
      1. Ïðè êàöàíå íà ãðóíäîâà ïèñòà, ïîâúðõíîñòòà ìîæå äà å õëúçãàâà. Â
òàêúâ ñëó÷àé äèñòàíöèÿòà òðÿáâà äà ñå óâåëè÷è ñ 60% (1.60 ôàêòîð).
      2. Òúé êàòî îò âúçäóõà òðóäíî ìîæå äà áúäå îïðåäåëåíà òî÷íî ñòåïåíòà íà
âëàæíîñò íà òðåâàòà, â ñëó÷àé íà ñúìíåíèå ñå ïðåïîðú÷âà èçïîëçâàíåòî íà
ôàêòîð âëàæíîñò (1.15).]

     AMC/IEM I - ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÅÍ ÊËÀÑ C
     IEM OPS 1.565(d)(3)
     Èçëèòàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.565(d)(3)
     Åêñïëîàòàöèÿòà íà ïèñòè, çàìúðñåíè ñ âîäà, êèøà, ñíÿã èëè ëåä, îçíà÷àâà
íåñèãóðíîñò ïî îòíîøåíèå íà òðèåíåòî íà ïèñòàòà è çàìúðñåíî äðàãèðàíå è
ñëåäîâàòåëíî çà ïîñòèãàíàòà åêñïëîàòàöèÿ è êîíòðîë íà ñàìîëåòà ïî âðåìå íà
èçëèòàíå, òúé êàòî äåéñòâèòåëíèòå óñëîâèÿ ìîæå äà íå ñúâïàäàò íàïúëíî ñ
ïðåäïîëîæåíèÿòà, âúðõó êîèòî ñå áàçèðà åêñïëîàòàöèîííàòà èíôîðìàöèÿ. Åäíî
àäåêâàòíî îáùî ðàâíèùå íà áåçîïàñíîñò ìîæå, ñëåäîâàòåëíî, äà áúäå ïîääúðæàíî
ñàìî àêî òàêèâà åêñïëîàòàöèè ñå îãðàíè÷àò äî ðåäêè ñëó÷àè. Â ñëó÷àé ñúñ
çàìúðñåíà ïèñòà ïúðâàòà âúçìîæíîñò çà êîìàíäèðà å äà èç÷àêà, äîêàòî áúäå
èç÷èñòåíà ïèñòàòà. Àêî òîâà å íåïðàêòè÷íî, òîé ìîæå äà îáìèñëè èçëèòàíå, ïðè
óñëîâèå ÷å å ïðèëîæèë èçïîëçâàíèòå åêñïëîàòàöèîííè íàñòðîéêè, è âñÿêàêâè
äðóãè ìåðêè çà áåçîïàñíîñò, êîèòî òîé ñìÿòà çà îïðàâäàíè ïðè ïðåîáëàäàâàùèòå
óñëîâèÿ.
     IEM OPS 1.565(d)(6)
     Çàãóáà íà äúëæèíà íà ïèñòà çà çàåìàíå íà óñïîðåäíîñò ñ íàäëúæíàòà îñ íà
ïèñòàòà
  Âèæ JAR-OPS 1.565(d)(6)
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Äúëæèíàòà íà ïèñòàòà, îáÿâåíà çà èç÷èñëåíèå â TODA, ASDA è TORA, íå
âêëþ÷âà äèñòàíöèÿòà, ïîòðåáíà çà ðóëèðàíå äî çàåìàíå íà èçïúëíèòåëíèÿ ñòàðò
íà ñàìîëåòà â ïîñîêà, óñïîðåäíà íà íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå
ïèñòà. Òàçè äèñòàíöèÿ çàâèñè îò ãåîìåòðè÷íèòå ïàðàìåòðè íà ñàìîëåòà è íà÷èíà
íà çàåìàíå íà èçïúëíèòåëåí ñòàðò. Ñúùåñòâóâàùèòå íà÷èíè çà çàåìàíå ñà: çàâîé
íà 90° èëè 180°. Ïî òàçè ïðè÷èíà å íåîáõîäèìî îò÷èòàíå íà äâå ðàçñòîÿíèÿ:
     a. Ìèíèìàëíîòî ðàçñòîÿíèå íà îñíîâíèÿ êîëåñíèê îò íà÷àëîòî íà ïèñòàòà çà
îïðåäåëÿíå íà TODA è TORA, "L"; è
     b. Ìèíèìàëíîòî ðàçñòîÿíèå íà íîñîâîòî êîëåëî (à) îò íà÷àëîòî íà ïèñòàòà
çà îïðåäåëÿíå íà ASDA,"N"

     Â ñëó÷àè, â êîèòî ïðîèçâîäèòåëÿò íà ñàìîëåòà íå îñèãóðÿâà ñúîòâåòíèòå
äàííè, ìåòîäúò íà èç÷èñëåíèå, îïèñàí â òî÷êà 2, ìîæå äà ñå èçïîëçâà çà
îïðåäåëÿíå íà äèñòàíöèÿòà çà ðóëèðàíå íà ñàìîëåòà â ïîñîêà, óñïîðåäíà íà
íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå ïèñòà.

2. Èç÷èñëÿâàíå íà äèñòàíöèÿòà çà ðóëèðàíå íà ñàìîëåò â ïîñîêà, óñïîðåäíà
íà íàäëúæíàòà îñ íà èçïîëçâàíàòà çà èçëèòàíå ïèñòà
Äèñòàíöèèòå îò (a) è (b) îò ïàðàãðàô 1 ïî-ãîðå ñà:

AMC OPS 1.565(d)(4)
Íàêëîí íà ïèñòàòà
Âèæ JAR-OPS 1.565(d)(4)
Îñâåí àêî íå å ïîñî÷åíî íåùî äðóãî â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà èëè äðóãè ðúêîâîäñòâà ïî åêñïëîàòàöèÿ îò
ïðîèçâîäèòåë, äèñòàíöèÿòà çà èçëèòàíå òðÿáâà äà ñå óâåëè÷è ñ 5% çà âñåêè 1%
âúçõîäÿù íàêëîí, ñ èçêëþ÷åíèå íà òîâà, ÷å ôàêòîðè çà % ñå íóæäàÿò îò
îäîáðåíèåòî íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
AMC OPS 1.570(d)
Òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà ïðè èçëèòàíå	
  Âèæ JAR-OPS 1.570(d)
1. Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà îáèêíîâåííî äàâà
íàìàëåíèå íà íàêëîíà íà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà çà çàâîé ñ íàêëîí 15°. Îñâåí àêî
íå å ïîñî÷åíî íåùî äðóãî îò ïðîèçâîäèòåëÿ â Ðúêîâîäñòâîòî çà ëåòàòåëíà
åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà èëè äðóãè ðúêîâîäñòâà ïî åêñïëîàòàöèîííèòå
õàðàêòåðèñòèêè è åêñïëîàòàöèÿòà, òóê ñå äàâàò ïðèåìëèâè êîðåêöèè çà
îñèãóðÿâàíå íà àäåêâàòíè çàïàñè ïî ñâàëÿíå íà êðèëîòî è êîðåêöèè çà íàêëîíà:
	
      2. Çà úãëè íà íàêëîíà, ïî-ìàëêè îò 15°, ìîæå äà ñå ïðèëîæè
ïðîïîðöèîíàëíî êîëè÷åñòâî, îñâåí àêî ïðîèçâîäèòåëÿò èëè ÐËÅ íå äàâàò äðóãè
äàííè.
     [AMC OPS 1.570(e)(1) & (f)(1)
     Èçèñêâàíèÿ çà íàâèãàöèîííà òî÷íîñò
  Âèæ JAR-OPS 1.570(e)(1) & (f)(1)
      1. Ñèñòåìè â ïèëîòñêàòà êàáèíà. Ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò îò÷èòàíèÿ íà
ïðåïÿòñòâèÿ ñ ïîëóøèðèíè îò 300 m (âèæ JAR-OPS 1.570(e)(1)) è 600 m (âèæ JAR-
OPS 1.570(f)(1)), àêî íàâèãàöèîííàòà ñèñòåìà ïðè óñëîâèå íà åäèí íåðàáîòåù
äâèãàòåë îñèãóðÿâà òî÷íîñò íà ñòàíäàðòíî îòêëîíåíèå îò êóðñà íà ïîëåòà
äâå (2 s) îò 150 m è 300 m, ñúîòâåòíî.
2. Óïðàâëåíèå íà âèçóàëåí êóðñ.
2.1. Ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò îò÷èòàíèÿ íà ïðåïÿòñòâèÿ ñ ïîëóøèðèíè îò 300
m (âèæ JAR-OPS 1.570(e)(1)) è 600 m (âèæ JAR-OPS 1.570(f)(1)), êúäåòî
íàâèãàöèîííàòà òî÷íîñò å oñèãóðåíà ïðè âñè÷êè ðåëåâàíòíè òî÷êè âúðõó
òðàåêòîðèÿòà íà ïîëåòà ÷ðåç èçïîëçâàíå íà âúíøíè îðèåíòèðè. Òåçè îðèåíòèðè
ìîãàò äà ñå ñìÿòàò çà âèäèìè îò ïèëîòñêàòà êàáèíà, àêî ñà ðàçïîëîæåíè íà
ïîâå÷å îò 45° îò äâåòå ñòðàíè íà ïëàíèðàíèÿ ìàðøðóò è ñ íàêëîí íà âèäèìèÿ
õîðèçîíò, íå ïî-ãîëÿì îò 20° îò õîðèçîíòàëíèÿ.
2.2. Çà íàâèãàöèÿ ñ âèçóàëíî óïðàâëåíèå íà êóðñà îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè ïðåîáëàäàâàùèòå àòìîñôåðíè óñëîâèÿ ïî âðåìå íà åêñïëîàòàöèÿòà,
âêëþ÷èòåëíî íàé-ãîëÿìàòà âèñî÷èíà è âèäèìîñò, äà ñà òàêèâà, ÷å ïðåïÿòñòâèåòî
è/èëè íàçåìíèòå òî÷êè-îðèåíòèðè äà ìîãàò äà ñå âèæäàò è èäåíòèôèöèðàò.
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ïîñî÷âà êîíêðåòíî çà äàäåíèòå
ëåòèùà/ëåòèùå ìèíèìàëíèòå àòìîñôåðíè óñëîâèÿ, êîèòî äàâàò âúçìîæíîñò íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íåïðåêúñíàòî äà îïðåäåëÿ è ïîääúðæà ïðàâèëíàòà òðàåêòîðèÿ
íà ïîëåòà ïî îòíîøåíèå íà îðèåíòèðèòå íà çåìÿòà, çà äà îñèãóðè áåçîïàñíî
ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ è òåðåíà, êàêòî ñëåäâà:
à. Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå äîáðå äåôèíèðàíà ïî îòíîøåíèå íà
îðèåíòèðíèòå òî÷êè íà çåìÿòà, òàêà ÷å ìàðøðóòúò, ïî êîéòî ùå ñå ëåòè, äà ìîæå
äà áúäå àíàëèçèðàí ñ îãëåä íà èçèñêâàíèÿòà çà ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿòà;
b. Ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà áúäå â ðàìêèòå íà âúçìîæíîñòèòå íà ñàìîëåòà ïî
îòíîøåíèå íà ïîñòúïàòåëíàòà ñêîðîñò, úãúëà íà íàêëîíà è âëèÿíèåòî íà âÿòúðà;
c. Ïèñìåíî èëè êàðòèííî îïèñàíèå íà ïðîöåäóðàòà òðÿáâà äà ñå îñèãóðè çà
èçïîëçâàíå îò åêèïàæà;
d. Îãðàíè÷àâàùèòå óñëîâèÿ íà îêîëíàòà ñðåäà (òàêèâà êàòî âÿòúð, íàé-
íèñêàòà äîëíà ãðàíèöà íà îáëàöèòå, íàé-ãîëÿìàòà âèñî÷èíà, âèäèìîñò, äåí/íîù,
îñâåòåíîñò íà îêîëíàòà ñðåäà, îñâåòåíîñò íà ïðåïÿòñòâèÿòà) òðÿáâà äà ñå
ïîñî÷àò êîíêðåòíî.
AMC OPS 1.580
Ïî ìàðøðóòà - åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë
Âèæ JAR OPS 1.580
Àíàëèçúò íà âèñîê òåðåí èëè ïðåïÿòñòâèå, èçèñêâàí çà ïîêàçâàíå íà
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.580, ìîæå äà ñå èçâúðøè, êàòî ñå íàïðàâè ïîäðîáåí
àíàëèç íà ìàðøðóòà ñ èçïîëçâàíå íà êîíòóðíè êàðòè îò âèñîêèÿ òåðåí è
ïðîåêòèðàíå íà íàé-âèñîêèòå òî÷êè â ðàìêèòå íà ïðåäïèñâàíàòà øèðèíà íà
êîðèäîðà ïî ïðîòåæåíèå íà ìàðøðóòà. Ñëåäâàùàòà ñòúïêà å äà ñå îïðåäåëè äàëè å
âúçìîæíî äà ñå ïîääúðæà õîðèçîíòàëåí ïîëåò ñ åäèí íåðàáîòåù äâèãàòåë 1000 ft
íàä íàé-âèñîêàòà òî÷êà íà ñå÷åíèåòî. Àêî òîâà íå å âúçìîæíî èëè àêî
ñâúðçàíèòå ãëîáè çà òåãëî ñà íåïðèåìëèâè, ïðîöåäóðà ñúñ ñòðàíè÷íî îòêëîíåíèå
íàäîëó òðÿáâà äà ñå îöåíè íà áàçà ïîâðåäà íà äâèãàòåëÿ â íàé-êðèòè÷íàòà òî÷êà
è òðÿáâà äà ñå ïîêàæå ïðåëèòàíå íàä ïðåïÿòñòâèÿ ïî âðåìå íà ñòðàíè÷íî
îòêëîíåíèå íàäîëó íàé-ìàëêî 2000 ft. Ìèíèìàëíàòà êðåéñåðñêà âèñî÷èíà ñå
îïðåäåëÿ îò òðàåêòîðèÿòà íà ñòðàíè÷íî îòêëîíåíèå íàäîëó, êàòî ñå îò÷èòàò
êîðåêöèè çà âçåìàíå íà ðåøåíèå è íàìàëÿâàíåòî íà ïëàíèðàíàòà ñêîðîñò ïðè
ïëàíèðàíàòà ñêîðîñò çà íàáèðàíå íà âèñî÷èíà (âèæ ôèãóðà 1).

Ôèãóðà 1. Ìèíèìàëíà âèñî÷èíà íà êðåéñåðñêèÿ ïîëåò
AMC OPS 1.590 & 1.595
Êàöàíå - ëåòèùà íà ìåñòîíàçíà÷åíèå è ðåçåðâíè ëåòèùà
Êàöàíå - ñóõè ïèñòè
Âèæ JAR-OPS 1.590 & 1.595
Ïðè ïîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.590 è JAR-OPS 1.595,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçïîëçâà èëè âèñî÷èíà ïî íàëÿãàíå íà îêîëíèÿ âúçäóõ, èëè
ãåîìåòðè÷íà âèñî÷èíà çà ñâîÿòà åêñïëîàòàöèÿ è òîâà òðÿáâà äà ñå îòðàçÿâà â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
AMC OPS 1.595(b)(3)
Ôàêòîðè çà êîðåêöèÿ íà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå
Âèæ JAR-OPS 1.595(b)(3)
Îñâåí àêî íå å ïîñî÷åíî íåùî äðóãî â ÐËÅ íà ñàìîëåòà èëè äðóãè
ðúêîâîäñòâà ïî åêñïëîàòàöèÿ îò ïðîèçâîäèòåë, ïðîìåíëèâèòå, êîèòî ïîêàçâàò
âëèÿíèå íà èçâúðøâàíåòî íà êàöàíåòî è ñâúðçàíè ñ íåãî ôàêòîðè, êîèòî ñå
ïðèëàãàò êúì äàííèòå íà ÐËÅ íà ñàìîëåòà, ñà ïîêàçàíè ïî-äîëó â òàáëèöàòà. Òå
òðÿáâà äà ñå ïðèëàãàò â äîïúëíåíèå êúì ôàêòîð, ïîñî÷åí â JAR-OPS 1.595 (a).

Áåëåæêà: Ïî÷âàòà å òâúðäà, êîãàòî îñòàâàò ñëåäè îò êîëåëàòà âúðõó íåÿ,
íî áåç êîëîâîçè.
AMC OPS 1.595(b)(4)
Íàêëîí íà ïèñòàòà
Âèæ JAR-OPS 1.595(b)(4)
Îñâåí àêî íå å ïîñî÷åíî íåùî äðóãî â ÐËÅ èëè äðóãè ðúêîâîäñòâà ïî
åêñïëîàòàöèÿ îò ïðîèçâîäèòåë, äèñòàíöèÿòà, êîÿòî ñå èçèñêâà, òðÿáâà äà ñå
óâåëè÷è ñ ïî ïåò ãðàäóñà çà âñåêè åäèí ãðàäóñ îò íèçõîäÿùèÿ íàêëîí.
IEM OPS 1.595(c)
Ïèñòà çà êàöàíå	
  Âèæ JAR-OPS 1.595(c)
      1. JAR-OPS 1.595 (c) îïðåäåëÿ äâå ñúîáðàæåíèÿ ïðè îïðåäåëÿíå íà
ìàêñèìàëíî äîïóñòèìàòà ìàñà çà êàöàíå íà ëåòèùà íà ìåñòîíàçíà÷åíèåòî è íà
ðåçåðâíè ëåòèùà.
      2. Ïúðâî, ìàñàòà íà ñàìîëåòà ùå áúäå òàêàâà, ÷å ïðè ïðèñòèãàíå ñàìîëåòúò
äà ìîæå äà ñå ïðèçåìè â ðàìêèòå íà 70% îò íàëè÷íàòà äèñòàíöèÿ çà êàöàíå âúðõó
íàé-äîáðàòà (îáèêíîâåíî íàé-äúëãàòà) ïèñòà ïðè ñïîêîéíî ñúñòîÿíèå íà âúçäóõà.
Íåçàâèñèìî îò óñëîâèÿòà íà âÿòúðà, ìàêñèìàëíàòà ìàñà çà êàöàíå íà
ëåòèùå/ñàìîëåò êîíôèãóðàöèÿ íà êîíêðåòíî ëåòèùå íå ìîæå äà ñå íàäõâúðëÿ.
      3. Âòîðî, òðÿáâà äà ñå îáìèñëÿò î÷àêâàíèòå óñëîâèÿ è îáñòîÿòåëñòâà.
Î÷àêâàíèÿò âÿòúð èëè ïðîöåäóðè ïî ÓÂÄ è íàìàëÿâàíå íà øóìà ìîãàò äà ïîêàçâàò
èçïîëçâàíå íà ðàçëè÷íà ïèñòà. Òåçè ôàêòîðè ìîãàò äà äîâåäúò äî ïî-ìàëêà ìàñà
çà êàöàíå îò ïîçâîëåíàòà ïî ïàðàãðàô 2 ïî-ãîðå, â êîéòî ñëó÷àé, çà äà ñå
ïîêàæå ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.595 (à), äèñïå÷åðñêîòî îáñëóæâàíå òðÿáâà äà
ñå áàçèðà íà ïî-ìàëêàòà ìàñà.
      4. Î÷àêâàíèÿò âÿòúð, ïîñî÷åí â ïàðàãðàô 3, å âÿòúðúò, êîéòî ñå î÷àêâà
ïðè ïðèñòèãàíåòî íà ñàìîëåòà.
     ACJ/AMC/IEM J-ÌÀÑÀ È ÖÅÍÒÐÎÂÊÀ
     IEM OPS 1.605(e)
     Ïëúòíîñò íà ãîðèâîòî
  Âèæ JAR-OPS 1.605(e)
      1. Àêî íå ñå çíàå äåéñòâèòåëíàòà ïëúòíîñò íà ãîðèâîòî, îïåðàòîðúò ìîæå
äà èçïîëçâà ñòîéíîñòèòå çà ñòàíäàðòíàòà ïëúòíîñò íà ãîðèâîòî, ïîñî÷åíè â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, çà îïðåäåëÿíå íà ìàñàòà íà òîâàðà ãîðèâî.
Òàêèâà ñòàíäàðòíè ñòîéíîñòè òðÿáâà äà ñå áàçèðàò íà òåêóùèòå èçìåðâàíèÿ íà
ïëúòíîñòòà íà ãîðèâîòî çà ñúîòâåòíèòå ëåòèùà èëè çîíè. Òèïè÷íè ñòîéíîñòè çà
ïëúòíîñòòà íà ãîðèâàòà ñà ñëåäíèòå:
     a. áåíçèí (ãîðèâî çà áóòàëíè äâèãàòåëè) - 0•71
     b. ðåàêòèâíî ãîðèâî JP 1 - 0•79
     c. ðåàêòèâíî ãîðèâî JP 4 - 0•76
     d. ìàñëî - 0•88
     [ACJ OPS 1.605
     Ñòîéíîñòè çà ìàñàòà
     Âèæ JAR-OPS 1.605
     Â ñúîòâåòñòâèå ñ ICAO Aíåêñ 5 è Ìåæäóíàðîäíàòà ñèñòåìà íà èçìåðèòåëíèòå
åäèíèöè (SI), äåéñòâèòåëíèòå è îãðàíè÷èòåëíèòå ìàñè íà ñàìîëåòèòå, ïîëåçíèÿò
òîâàð è íåãîâèòå ñúñòàâíè åëåìåíòè, ãîðèâíèÿò òîâàð è ò.í. ñà äàäåíè â JAR-
OPS 1 åäèíèöè ìàñà (kg). Â ïîâå÷åòî îäîáðåíè ÐËÅ è äðóãè åêñïëîàòàöèîííè
äîêóìåíòè òåçè êîëè÷åñòâà ñå ïóáëèêóâàò êàòî òåãëî â ñúîòâåòñòâèå ñ
îáèêíîâåíî èçïîëçâàíèÿ åçèê. Â ñèñòåìàòà SI òåãëîòî å ïîñêîðî ñèëà, îòêîëêîòî
ìàñà. Äîêîëêîòî èçïîëçâàíåòî íà òåðìèíà "òåãëî" íå ñúçäàâà ïðîáëåìè ïðè
âñåêèäíåâíîòî îáñëóæâàíå íà ñàìîëåòèòå, íåãîâîòî èçïîëçâàíå â åêñïëîàòàöèîííè
èíñòðóêöèè è ïóáëèêàöèè å ïðèåìëèâî.]
     [Êîð. 3, 01.12.01]
     AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.605
     Òî÷íîñò íà îáîðóäâàíåòî çà èçìåðâàíå íà òåãëîòî
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.605, ïàðàãðàô (a)(4)(iii)
      1. Ìàñàòà íà ñàìîëåòà, êàêòî ñå èçïîëçâà çà îïðåäåëÿíå íà ñóõàòà
åêñïëîàòàöèîííà ìàñà è öåíòúðà íà òåæåñòòà, òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿ òî÷íî.
Äîêîëêîòî äàäåí ìîäåë íà îáîðóäâàíå çà èçìåðâàíå íà òåãëîòî ñå èçïîëçâà çà
ïúðâîíà÷àëíî è ïåðèîäè÷íî èçìåðâàíå íà ñàìîëåòè ñ øèðîê äèàïàçîí ðàçëè÷íè
êëàñîâå ñïîðåä ìàñàòà, íå ìîæå äà ñå äàäå åäèí-åäèíñòâåí òî÷åí êðèòåðèé çà
îáîðóäâàíåòî çà èçìåðâàíå íà òåãëîòî. Òî÷íîñòòà çà èçìåðâàíå íà òåãëîòî ñå
ñìÿòà çà çàäîâîëèòåëíà, àêî ñà ñïàçåíè ñëåäíèòå êðèòåðèè çà òî÷íîñò îò
îòäåëíèòå òåãëèëêè/êëåòêè íà îáîðóäâàíåòî çà èçìåðâàíåòî íà òåãëîòî:
     a. Çà òåãëîâåí/êëåòêà òîâàð ïîä 2000 kg - òî÷íîñò îò ± 1%;
     b. Çà òåãëîâåí/êëåòêà òîâàð îò 2000 kg äî 20 000 kg - òî÷íîñò îò ± 20
kg; è
     c. Çà òåãëîâåí/êëåòêà òîâàð íàä 20 000 kg - òî÷íîñò îò ± 0.1 %.
     [Ãë. 1, 1.03.98]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.605
     Ëèìèòè çà öåíòúðà íà òåæåñòòà
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 íà JAR-OPS 1.605, ïîäïàðàãðàô (d)
      1. Â ðàçäåëà çà îãðàíè÷åíèÿòà â ñåðòèôèêàòà íà ÐËÅ íà ñàìîëåòà ñå
îïðåäåëÿò êîíêðåòíî ëèìèòè çà ïðåäíàòà è çàäíàòà öåíòðîâêà. Òåçè ëèìèòè
îñèãóðÿâàò ñïàçâàíåòî íà êðèòåðèè çà ñòàáèëíîñò è óïðàâëÿåìîñò ïî âðåìå íà
öåëèÿ ïîëåò è ïîçâîëÿâàò ïðàâèëíè íàñòðîéêè ïðè èçëèòàíå. Îïåðàòîðúò òðÿáâà
äà îñèãóðè òåçè ëèìèòè äà ñå ñïàçâàò, êàòî äåôèíèðà åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè
èëè äèàïàçîí íà öåíòðîâêàòà, êîéòî êîìïåíñèðà îòêëîíåíèÿòà, êàêòî ñà èçáðîåíè
ïî-äîëó:
     1.1. Îòêëîíåíèÿ îò äåéñòâèòåëíàòà öåíòðîâêà ïðè ïðàçíà èëè
åêñïëîàòàöèîííà ìàñà îò ïóáëèêóâàíèòå ñòîéíîñòè âñëåäñòâèå íàïðèìåð ãðåøêè â
èçìåðâàíå íà òåãëîòî, íåîò÷åòåíè ìîäèôèêàöèè è/èëè âàðèðàíå â îáîðóäâàíåòî.
     1.2. Îòêëîíåíèÿ â ðàçïðåäåëåíèåòî íà ãîðèâîòî â ðåçåðâîàðèòå îò
ïðèëàãàíèÿ ãðàôèê.
     1.3. Îòêëîíåíèÿ â ðàçïðåäåëåíèåòî íà áàãàæ è êàðãî â ðàçëè÷íèòå îòñåöè,
ñðàâíåíî ñ ïðåäïîëàãàåìîòî ðàçïðåäåëåíèå íà òîâàðà, à ñúùî òàêà è íåòî÷íîñòè
â äåéñòâèòåëíàòà ìàñà íà áàãàæà è êàðãîòî.
     1.4. Îòêëîíåíèÿ â äåéñòâèòåëíèòå ìåñòà íà ïúòíèöèòå îò ðàçïðåäåëåíèåòî
íà ìåñòàòà, ïðåäïîëîæåíî ïðè èçãîòâÿíå íà äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñàòà è
öåíòðîâêàòà . (Âèæ áåëåæêàòà.)
     1.5. Îòêëîíåíèÿ îò äåéñòâèòåëíàòà öåíòðîâêà íà êàðãî è ïúòíèöè â
îòäåëíèòå ñàëîíè çà êàðãî â êàáèííèòå ñåêòîðè îò íîðìàëíî ïðåäïîëîæåíàòà
ñðåäíà ïîçèöèÿ.
     1.6. Îòêëîíåíèå îò öåíòðîâêàòà, ïðåäèçâèêàíî îò ðàçïîëîæåíèåòî íà øàñèòî
è çàêðèëêèòå è ÷ðåç ïðèëàãàíå íà ïðåïèñàíàòà ïðîöåäóðà çà èçïîëçâàíåòî íà
ãîðèâîòî (îñâåí àêî âå÷å íå å ïîêðèòà îò ñåðòèôèöèðàíèòå ëèìèòè).
     1.7. Îòêëîíåíèÿ, ïðåäèçâèêàíè îò äâèæåíèåòî ïî âðåìå íà ïîëåò íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ, êóõíåíñêîòî îáîðóäâàíå è ïúòíèöèòå.
     Áåëåæêà: Ãîëåìè ãðåøêè â öåíòðîâêàòà ìîãàò äà ñå ïîëó÷àò, êîãàòî ñå
ðàçðåøàâà "ñâîáîäíî íàñòàíÿâàíå ïî ìåñòàòà" (èçáèðàíåòî íà ìåñòà îò ïúòíèöèòå
ïî æåëàíèå, êîãàòî âëèçàò â ñàìîëåòà). Âúïðåêè ÷å â ïîâå÷åòî ñëó÷àè ìîæå äà
ñå î÷àêâà ðàâíîìåðíî íàñòàíÿâàíå íà ïúòíèöèòå ïî äúëæèíà íà êàáèíàòà, èìà
ðèñê íà èçáèðàíå íà ìåñòà òâúðäå íàïðåä èëè òâúðäå íàçàä, ïðè÷èíÿâàéêè ìíîãî
ãîëåìè è íåïðèåìëèâè öåíòðîâú÷íè ãðåøêè (ïðåäïîëàãàéêè, ÷å èç÷èñëåíèåòî íà
áàëàíñà å íàïðàâåíî íà áàçàòà íà ïðåäïîëàãàåìî ðàâíîìåðíî ðàçïðåäåëåíèå).
Íàé-ãîëåìèòå ãðåøêè ìîãàò äà ñòàíàò ïðè ôàêòîð íà òîâàðà ïðèáëèçèòåëíî 50%,
àêî âñè÷êè ïúòíèöè ñà íàñòàíåíè èëè íàïðåä, èëè íàçàä â êàáèíàòà.
Ñòàòèñòè÷åñêè àíàëèç ïîêàçâà, ÷å ðèñêúò òàêîâà åêñòðåìíî ðàçïîëîæåíèå íà
ìåñòàòà äà ñå îòðàçè íåãàòèâíî âúðõó öåíòðîâêàòà å íàé-ãîëÿì ïðè ìàëêèòå
ñàìîëåòè.
     AMC OPS 1.620(a)
     Îïðåäåëÿíå íà ìàñàòà íà ïúòíèöèòå ÷ðåç èçïîëçâàíåòî íà óñòíî çàÿâëåíèå
  Âèæ JAR-OPS 1.620(a)
      1. Êîãàòî ïèòàòå âñåêè ïúòíèê íà ñàìîëåòè ñ ïî-ìàëêî îò 10 ïúòíè÷åñêè
ñåäàëêè çà íåãîâàòà/íåéíàòà ìàñà (òåãëî), òðÿáâà äà ñå äîáàâÿò ñïåöèàëíè
êîíñòàíòè, çà äà ñå îò÷åòå ðú÷íèÿò áàãàæ è äðåõèòå. Òåçè êîíñòàíòè òðÿáâà äà
ñå îïðåäåëÿò îò îïåðàòîðà íà áàçàòà íà ïðîó÷âàíèÿ, ñúîòâåòñòâàùè çà íåãîâèòå
êîíêðåòíè ìàðøðóòè è ò.í., è íå òðÿáâà äà ñà ïî ìàëêè îò:
     a. Çà äðåõè - 4 êã; è
     b. Çà ðú÷åí áàãàæ - 6 êã.
      2. Ïåðñîíàë, êà÷âàù íà áîðäà ïúòíèöè ïî òîçè íà÷èí, òðÿáâà äà îöåíè
çàÿâåíàòà îò ïúòíèöèòå ìàñà è ìàñàòà íà äðåõèòå íà ïúòíèöèòå è ðú÷íèÿ áàãàæ,
çà äà ïðåöåíè äàëè ñà ðåàëíè. Òàêúâ ïåðñîíàë òðÿáâà äà å ïîëó÷èë èíñòðóêöèè
çà îöåíÿâàíå íà òåçè ñòîéíîñòè íà ìàñàòà. Êúäåòî å íåîáõîäèìî, çàÿâåíàòà ìàñà
è ñïåöèôè÷íèòå êîíñòàíòè òðÿáâà äà ñå óâåëè÷àò òàêà, ÷å äà ñå èçáåãíå áðóòíà
íåòî÷íîñò.
     [Ãë. 1, 1.03.98]
     IEM OPS 1.620(d)(2)
     Ïðàçíè÷åí ÷àðòúðåí ïîëåò
     Âèæ JAR-OPS 1.620(d)(2)
     "×àðòúðåí ïîëåò, ïëàíèðàí åäèíñòâåíî êàòî åëåìåíò íà ïúòíè÷åñêè ïàêåò çà
ïî÷èâêà" å ïîëåò, êúäåòî öåëèÿò ïúòíè÷åñêè êàïàöèòåò å íàåò îò åäèí èëè
ïîâå÷å àãåíòè, èçâúðøâàùè ÷àðòúðíè ïîëåòè çà ïðåâîç íà ïúòíèöè, êîèòî ïúòóâàò
èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî ïî âúçäóõà íà îáèêîëíî ïúòåøåñòâèå çà ïî÷èâêà. Êàòåãîðèè
ïúòíèöè êàòî ïåðñîíàëà íà êîìïàíèè, ñëóæèòåëè íà òóðîïåðàòîðè, ïðåäñòàâèòåëè
íà ïðåñàòà, ñëóæèòåëè íà JAA/Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ è ò.í. ìîãàò äà
ñå âêëþ÷àò â ðàìêèòå íà 5% çàâèøåíèå, áåç äà ñå îòêàçâàìå îò èçïîëçâàíå íà
ñòîéíîñòèòå çà ìàñàòà íà ÷àðòúðíèÿ ïîëåò çà ïî÷èâêà.
[Ãë. 1, 1.03.98]
     IEM OPS 1.620(g)
     Ñòàòèñòè÷åñêà îöåíêà íà äàííèòå çà ìàñàòà íà ïúòíèöè è áàãàæ
  Âèæ JAR-OPS 1.620(g)
      1. Ìîñòðåí ðàçìåð (âèæ ñúùî ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g)).
     1.1. Çà èç÷èñëÿâàíå íà èçèñêâàíèÿ ìîñòðåí ðàçìåð å íåîáõîäèìî äà ñå
îïðåäåëè ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå íà áàçàòà íà ñòàíäàðòíè îòêëîíåíèÿ,
èç÷èñëåíè çà ïîäîáíè ïîïóëàöèè/ìíîæåñòâà èëè çà ïðåäâàðèòåëíè îöåíêè.
     Òî÷íîñòòà íà èç÷èñëåíà ìîñòðà ñå èç÷èñëÿâà çà 95% íàäåæäíîñò èëè
"çíà÷èìîñò", ò.å. ñúùåñòâóâà 95% âåðîÿòíîñò âÿðíàòà ñòîéíîñò äà ïîïàäíå â
ðàìêèòå íà ïîñî÷åíèÿ èíòåðâàë íà ñèãóðíîñò îêîëî èç÷èñëåíàòà ñòîéíîñò. Òàçè
ñòîéíîñò íà ñòàíäàðòíî îòêëîíåíèå ñå èçïîëçâà ñúùî è çà èç÷èñëÿâàíå íà
ñòàíäàðòíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå.
     1.2. Êàòî ñëåäñòâèå çà ïàðàìåòðèòå íà ðàçïðåäåëåíèåòî íà ìàñàòà, ò.å.
ñðåäíîòî è ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå, òðÿáâà äà ñå ðàçãðàíè÷àò òðè ñëó÷àÿ:
     à. ?, ? = èñòèíñêèòå ñòîéíîñòè çà ñðåäíàòà ïúòíè÷åñêà ìàñà è
ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå, êîèòî ñà íåèçâåñòíè è êîèòî òðÿáâà äà ñå èç÷èñëÿò
êàòî ñå ïðåòåãëÿò/ñðàâíÿò èçâàäêèòå çà ïúòíèöèòå.
     b. ?', ?' = àïðèîðíèòå èç÷èñëåíèÿ íà ñðåäíàòà ìàñà çà ïúòíèöèòå è
ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå, ò.å. ñòîéíîñòè, ïîëó÷åíè îò ïðåäèøíè èçñëåäâàíèÿ,
êîèòî ñà íåîáõîäèìè çà îïðåäåëÿíå íà ñåãàøíèÿ ðàçìåð íà èçâàäêàòà.
     c. èç÷èñëåíèÿòà çà òåêóùèòå èñòèíñêè ñòîéíîñòè íà m è s, èç÷èñëåíè îò
èçâàäêàòà.
     Ðàçìåðúò íà èçâàäêàòà ñëåä òîâà ìîæå äà ñå èç÷èñëè, êàòî ñå èçïîëçâà
ôîðìóëàòà:

     Áåëåæêà: Äîïóñòèìèÿò îáõâàò íà îòíîñèòåëíà íàäåæäíîñò îïðåäåëÿ
òî÷íîñòòà, êîÿòî òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå, êîãàòî ñå èç÷èñëÿâà èñòèíñêàòà ñðåäíà
ñòîéíîñò. Íàïðèìåð, àêî å ïðåäëîæåíî äà ñå èç÷èñëè èñòèíñêàòà ñðåäíà ñòîéíîñò
â ðàìêèòå íà ± 1%, òîãàâà ùå áúäå 1 â ãîðíàòà ôîðìóëà.
     1.96 = ñòîéíîñò îò Ãàóñîâîòî ðàçïðåäåëåíèå çà 95% ðàâíèùå íà íàäåæäíîñò
çà ïîëó÷åíèÿ èíòåðâàë íà íàäåæäíîñò.
      2. Èç÷èñëÿâàíå íà ñðåäíàòà ìàñà è ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå. Àêî èçâàäêàòà
çà ïúòíèöèòå, êîèòî ùå ñå ïðåòåãëÿò, å íàïðàâåíà ñúñ ñëó÷àåí ïîäáîð, òîãàâà
àðèòìåòè÷íàòà ñðåäíà ñòîéíîñò íà èçâàäêàòà ( ) å íåïðåäóáåäåíî èç÷èñëåíèå íà
èñòèíñêàòà ñðåäíà ìàñà (.) íà ïîïóëàöèÿòà.
     2.1. Àðèòìåòè÷íà ñðåäíà ñòîéíîñò çà èçâàäêàòà

     2.2. Ñòàíäàðòíî îòêëîíåíèå

      3. Ïðîâåðÿâàíå íà òî÷íîñòòà íà ñðåäíàòà èçâàäêà. Òî÷íîñòòà
(äîâåðèòåëíàòà ñòåïåí), êîÿòî ìîæå äà ñå ïðèïèøå íà ñðåäíàòà ñòîéíîñò íà
èçâàäêàòà êàòî èíäèêàòîð çà èñòèíñêàòà ñðåäíà ñòîéíîñò, å ôóíêöèÿ îò
ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå íà èçâàäêàòà, êîåòî òðÿáâà äà ñå ïðîâåðè, ñëåä êàòî å
áèëà îöåíåíà èçâàäêàòà. Òîâà ñòàâà ñ èçïîëçâàíå íà ôîðìóëàòà:

     Êúäåòî òðÿáâà äà íå íàäõâúðëÿ 1% çà ñðåäíàòà ìàñà íà âñè÷êè âúçðàñòè è
äà íå íàäõâúðëÿ 2% îò ñðåäíàòà ìàñà çà ìúæå è/èëè æåíè. Òîçè ðåçóëòàò îò òîâà
èç÷èñëåíèå äàâà îòíîñèòåëíàòà òî÷íîñò íà èç÷èñëåíîòî ? ïðè 95% ðàâíèùå
íà çíà÷èìîñò. Òîâà îçíà÷àâà, ÷å ñ 95% èñòèíñêàòà ñðåäíà ìàñà ? ñå íàìèðà
â èíòåðâàëà:

4. Ïðèìåð çà îïðåäåëÿíå íà ðàçìåðà íà èçèñêâàíàòà èçâàäêà è ñðåäíàòà
ìàñà íà ïúòíèöèòå
4.1. Âúâåäåíèå. Ñòîéíîñòèòå çà ñòàíäàðòíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå çà
èç÷èñëÿâàíå íà ìàñà è áàëàíñ èçèñêâàò äà ñå íàïðàâÿò ïðîãðàìè çà ïðåòåãëÿíå
íà ïúòíèöèòå. Ñëåäíèÿò ïðèìåð ïîêàçâà ðàçëè÷íèòå ñòúïêè, êîèòî ñå èçèñêâàò çà
îïðåäåëÿíå íà ðàçìåðà íà èçâàäêàòà è îöåíÿâàíå íà äàííèòå çà èçâàäêàòà. Òîé
ñå äàâà ãëàâíî çà òåçè, êîèòî íå ñà ñïåöèàëèñòè â ñòàòèñòè÷åñêèòå èç÷èñëåíèÿ.
Âñè÷êè öèôðè çà ìàñàòà, êîèòî ñå èçïîëçâàò â ïðèìåðà, ñà íàïúëíî èçìèñëåíè.
4.2. Îïðåäåëÿíå íà èçèñêâàíèÿ ðàçìåð íà èçâàäêàòà. Çà èç÷èñëÿâàíå íà
èçèñêâàíèÿ ðàçìåð íà èçâàäêàòà ñà íåîáõîäèìè èç÷èñëåíà ñòàíäàðòíà (ñðåäíà)
ìàñà íà ïúòíèöèòå è ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå. Àïðèîðíî èç÷èñëåíèòå äàííè îò
ïî-ðàííè èçñëåäâàíèÿ ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò çà òàçè öåë. Àêî òàêèâà èç÷èñëåíèÿ
íå ñà íà ðàçïîëîæåíèå, åäíà ìàëêà ïðåäñòàâèòåëíà èçâàäêà îò 100 ïúòíèöè
òðÿáâà äà áúäå ïðåòåãëåíà, çà äà ìîãàò äà ñå èç÷èñëÿò èçèñêàíèòå ñòîéíîñòè.
Ïîñëåäíàòà å áèëà ïðåäïîëîæåíà êàòî ïðèìåð.
Ñòúïêà 1: èç÷èñëåíà ñðåäíà ìàñà çà ïúòíèöèòå; Ñòúïêà 2: èç÷èñëåíî ñðåäíî
îòêëîíåíèå

     Ñòúïêà 3: Èçèñêâàí ðàçìåð íà èçâàäêàòà.
     Èçèñêâàíèÿò áðîé ïúòíèöè, êîèòî äà áúäàò ïðåòåãëÿíè, òðÿáâà äà å òàêúâ,
÷å îòíîñèòåëíàòà ãðåøêà äà íå íàäõâúðëÿ 1%, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
ïàðàãðàô 3.

     Ðåçóëòàòúò ïîêàçâà, ÷å íàé-ìàëêî 3145 ïúòíèöè òðÿáâà äà áúäàò
ïðåòåãëÿíè, çà äà ñå ïîñòèãíå èçèñêâàíàòà òî÷íîñò. Àêî å èçáðàíî êàòî 2%,
ðåçóëòàòúò áè áèë n ? 786.
     Ñòúïêà 4: Ñëåä èç÷èñëÿâàíå íà èçèñêâàíèÿ ðàçìåð íà èçâàäêàòà òðÿáâà äà
ñå ðàçðàáîòè ïëàí çà ïðåòåãëÿíå íà ïúòíèöèòå, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî â
Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g).
     4.3. Îïðåäåëÿíå íà ñðåäíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå
     Ñòúïêà 1: Ñëåä êàòî ñà ñúáðàíè èçèñêâàíèÿò áðîé ñòîéíîñòè çà ìàñàòà íà
ïúòíèöèòå, ñðåäíàòà ìàñà íà ïúòíèöèòå ìîæå äà ñå èç÷èñëè. Çà òàçè öåë îò òîçè
ïðèìåð å áèëî ïðåäïîëîæåíî, ÷å 3180 ïúòíèöè ñà áèëè ïðåòåãëÿíè. Ñóìàòà îò
îòäåëíèòå ìàñè âúçëèçà íà 231 186.2 êã.

     Ñòúïêà 2: Èç÷èñëÿâàíå íà ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå.
     Çà èç÷èñëÿâàíå íà ñòàíäàðòíîòî îòêëîíåíèå ìåòîäúò, ïîêàçàí â ïàðàãðàô
4.2., òðÿáâà äà ñå ïðèëàãà.

     Ñòúïêà 3: Èç÷èñëÿâàíå íà îòíîñèòåëíàòà ãðåøêà íà ñðåäíîòî çíà÷åíèå íà
èçâàäêàòà.

     Ñòúïêà 4: Èç÷èñëÿâàíå íà èíòåðâàëà íà ñðåäíîòî çíà÷åíèå íà èçâàäêàòà.
     Èçèñêâàíèÿò áðîé ïúòíèöè, êîèòî äà áúäàò ïðåòåãëÿíè, òðÿáâà äà å òàêúâ,
÷å ãðåøêàòà íà ñðåäíîòî çíà÷åíèå äà íå íàäõâúðëÿ 1%, êàêòî å ïîñî÷åíî
êîíêðåòíî â ïàðàãðàô 3.

     Ðåçóëòàòúò îò òîâà èç÷èñëåíèå ïîêàçâà, ÷å èìà 95% âåðîÿòíîñò
äåéñòâèòåëíîòî ñðåäíî çà âñè÷êè ïúòíèöè äà å â èíòåðâàëà 72•2 kg äî 73•2 kg.
     IEM OPS 1.620(h) & (i)
     Êîðåêöèÿ íà ñòàíäàðòíèòå ìàñè
  Âèæ JAR-OPS 1.620(h) & (i)
      1. Êîãàòî ñå èçïîëçâàò ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíèòå ìàñè, JAR-OPS 1.620 (h)
è 1.620(i) èçèñêâà îò îïåðàòîðà äà îïðåäåëè è êîðèãèðà ìàñèòå çà ïúòíèöèòå è
ïðîâåðåíèÿ áàãàæ â ñëó÷àèòå, êîãàòî çíà÷èòåëåí áðîé îò ïúòíèöèòå èëè
êîëè÷åñòâàòà áàãàæ ñå ïîäîçèðà, ÷å íàäõâúðëÿò ñòàíäàðòíèòå ñòîéíîñòè. Òîâà
èçèñêâàíå èìïëèöèðà, ÷å Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ñúäúðæà
ïîäõîäÿùè äèðåêòèâè, çà äà îñèãóðè:
     a. Ñëóæèòåëèòå ïî ðåãèñòðàöèÿ íà ïúòíèöèòå, åêñïëîàòàöèÿòà è êàáèííèÿ
ñúñòàâ, è ïåðñîíàëà çà òîâàðåíå äà äîêëàäâàò èëè äà ïðåäïðèåìàò ïîäõîäÿùî
äåéñòâèå, êîãàòî çà äàäåí ïîëåò ñå îòêðèå, ÷å ïðåâîçâà çíà÷èòåëåí áðîé
ïúòíèöè, ÷èèòî ìàñè, âêëþ÷èòåëíî ðú÷åí áàãàæ, ñå î÷àêâàò äà íàäõâúðëÿò
ñòàíäàðòíàòà ìàñà çà ïúòíèöèòå è/èëè ãðóïè îò ïúòíèöè, êîèòî ïðåíàñÿò
èçêëþ÷èòåëíî òåæúê áàãàæ ( íàïðèìåð âîåííè èëè ñïîðòíè îòáîðè); è
     b. Íà ìàëêè ñàìîëåòè, êúäåòî ðèñêúò îò ïðåòîâàðâàíå è/èëè öåíòðîâú÷íè
ãðåøêè å íàé-ãîëÿì, êîìàíäèðèòå îáðúùàò ñïåöèàëíî âíèìàíèå íà òîâàðà è
íåãîâîòî ðàçïðåäåëåíèå è ïðàâÿò ñúîòâåòíèòå êîðåêöèè.
     AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g)
     Èíñòðóêöèè çà èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíåòî íà ïúòíèöèòå
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g), ïîäïàðàãðàô (c)(4)
      1. Îïåðàòîðè, êîèòî òúðñÿò îäîáðåíèå äà èçïîëçâàò ñòàíäàðòíè ïúòíè÷åñêè
ìàñè, ðàçëè÷íè îò òåçè, êîèòî ñà ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.620, Òàáëèöè 1 è 2,
íà ïîäîáíè ìàðøðóòè èëè ìðåæè, ìîãàò äà îáåäèíÿâàò â åäíî ñâîèòå èçñëåäâàíèÿ
íà ïðåòåãëÿíåòî, ïðè óñëîâèå ÷å:
     a. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ å äàëà ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå çà
îáùî èçñëåäâàíå;
     b. Ïðîöåäóðèòå íà èçñëåäâàíåòî è ñòàòèñòè÷åñêèÿò àíàëèç îòãîâàðÿò íà
êðèòåðèèòå íà ïðèëîæåíèå ÷ êúì JAR-OPS 1.620(g); è
     c. Äîïúëíåíèå êúì ðåçóëòàòèòå îò èçñëåäâàíåòî íà îáùîòî ïðåòåãëÿíå,
òðÿáâà îòäåëíî äà ñå ïîñî÷âàò ðåçóëòàòè îò ó÷àñòèåòî â îáùè èçñëåäâàíèÿ íà
îòäåëíè îïåðàòîðè, çà äà ñå ïðîâåðÿò ðåçóëòàòèòå îò îáùîòî èçñëåäâàíå.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g)
     Èíñòðóêöèè çà èçñëåäâàíèÿ íà ïðåòåãëÿíåòî íà ïúòíèöè
  Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g)
      1. Íàñòîÿùèÿò IEM ñóìèðà íÿêîëêî åëåìåíòà îò èçñëåäâàíèÿ îò ïðåòåãëÿíå
íà ïúòíèöè è äàâà îáÿñíèòåëíà è òúëêóâàòåëíà èíôîðìàöèÿ.
      2. Èíôîðìàöèÿ çà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
ñúîáùè íà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îòíîñíî íàìåðåíèå çà èçñëåäâàíå
íà ïðåòåãëÿíå íà ïúòíèöè, äà îáÿñíè ïëàíà çà èçñëåäâàíåòî â îáùè òåðìèíè è äà
ïîëó÷è ïðåäâàðèòåëíî îäîáðåíèå çà èçâúðøâàíå íà èçñëåäâàíåòî.
     Âèæ (JAR-OPS 1.620(g)).
      3. Ïîäðîáåí ïëàí çà èçñëåäâàíåòî
     3.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà èçðàáîòè è ïðåäñòàâè çà îäîáðåíèå íà
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïîäðîáåí ïëàí çà èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíå,
êîéòî äà å íàïúëíî ïðåäñòàâèòåëåí çà äàäåíàòà åêñïëîàòàöèÿ, ò.å. ìðåæàòà èëè
ìàðøðóòà, çà êîèòî ñòàâà äóìà, êàòî èçñëåäâàíåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïðåòåãëÿíå
íà ïîäõîäÿù áðîé ïúòíèöè (JAR-OPS 1.620(g)).
     3.2. Ïðåäñòàâèòåëåí ïëàí çà èçñëåäâàíå îçíà÷àâà ïëàí çà ïðåòåãëÿíå,
äàäåí êîíêðåòíî â òåðìèíèòå íà ìåñòà çà ïðåòåãëÿíå, äàòè è íîìåð íà ïîëåòè,
êàòî ñå äàâà ÿñíî è ðàçïèñàíèåòî íà îïåðàòîðà è/èëè çîíàòà íà (Âèæ
Ïðèëîæåíèå1 êúì JAR-OPS 1.620(g), ïîäïàðàãðàô (a)(1)).
     3.3. Ìèíèìàëíèÿò áðîé ïúòíèöè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåòåãëÿò, å
íàéâèñîêîòî îò ñëåäíîòî ( âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g) ïîäïàðàãðàô
(a)):
     a. Áðîÿ, êîéòî ñëåäâà îò îáùîòî èçèñêâàíå èçâàäêàòà äà áúäå
ïðåäñòàâèòåëíà çà öÿëàòà åêñïëîàòàöèÿ, çà êîÿòî ùå ñå ïðèëàãàò ðåçóëòàòèòå;
òîâà ÷åñòî ùå ñå îêàæå îïðåäåëÿùî èçèñêâàíå; èëè
     b. Áðîÿ, êîéòî ñëåäâà îò ñòàòèñòè÷åñêîòî èçèñêâàíå, îïðåäåëÿùî òî÷íîñòòà
íà ïîëó÷àâàíèòå ñðåäíè ñòîéíîñòè, êîèòî òðÿáâà äà áúäàò íàé-ìàëêî 2% çà
ñòàíäàðòíèòå ìàñè çà ìúæåòå è æåíèòå è 1% âñè÷êè ìàñè íà âúçðàñòíèòå, êúäåòî
å ïðèëîæèìî. Èçèñêâàíèÿò ðàçìåð íà èçâàäêàòà ìîæå äà ñå îïðåäåëè íà áàçàòà
ïèëîòíà èçâàäêà ( íàé-ìàëêî 100 ïúòíèöè ) èëè îò ïðåäèøíè èçñëåäâàíèÿ. Àêî
ðåçóëòàòèòå îò èçñëåäâàíåòî ïîêàçâàò, ÷å íå ñå ñïàçâàò èçèñêâàíèÿòà çà
òî÷íîñòòà çà ñðåäíèòå ñòîéíîñòè íà ñòàíäàðòíèòå ìàñè çà ìúæå è æåíè èëè
ñòàíäàðòíèòå ìàñè çà âúçðàñòíè, ñïîðåä ïðèëîæèìîòî, òðÿáâà äà ñå ïðåòåãëè
äîïúëíèòåëåí áðîé ïðåäñòàâèòåëíè ïúòíèöè, çà äà ñå èçïúëíÿò ñòàòèñòè÷åñêèòå
èçèñêâàíèÿ.
     3.4. Çà äà ñå èçáåãíàò íåðåàëèñòè÷íî ìàëêè èçâàäêè, ìèíèìàëåí ðàçìåð íà
èçâàäêàòà îò 2000 ïúòíèöè (ìúæå + æåíè) ñúùî ñå èçèñêâà, ñ èçêëþ÷åíèå ïðè
ìàëêè ñàìîëåòè, êúäåòî ñ îãëåä íà òîâàðà îò ãîëåìèÿ áðîé ïîëåòè, êîèòî òðÿáâà
äà ñå ïðåòåãëÿò, çà äà ïîêðèÿò 2000 ïúòíèöè, å ïðèåìëèâ è ïî-ìàëúê áðîé.
      4. Èçïúëíåíèå íà ïðîãðàìè çà ïðåòåãëÿíå
     4.1. Â íà÷àëîòî íà ïðîãðàìàòà çà ïðåòåãëÿíå å âàæíî äà ñå îòáåëåæè è äà
ñå îò÷èòàò èçèñêâàíèÿòà çà äàííèòå çà äîêëàäà îò èçñëåäâàíåòî çà ïðåòåãëÿíå
(âèæ ïàðàãðàô 7 ïî-äîëó).
     4.2. Äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, ïðîãðàìàòà çà ïðåòåãëÿíå òðÿáâà äà áúäå
èçïúëíåíà â ñúîòâåòñòâèå ñ ïîñî÷åíèÿ ïëàí çà èçñëåäâàíå.
     4.3. Ïúòíèöè è âñè÷êè òåõíè ëè÷íè âåùè òðÿáâà äà ñå ïðåòåãëÿò êîëêîòî å
âúçìîæíî íàé-áëèçêî äî òî÷êàòà çà êà÷âàíå íà áîðäà íà ñàìîëåòà, êàòî
ñúîòâåòíàòà êàòåãîðèÿ çà ïúòíèöè (ìúæ/æåíà/äåòå) òðÿáâà äà ñå çàïèñâà.
      5. Àíàëèç íà ðåçóëòàòè îò èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíå.
     5.1. Äàííèòå îò èçñëåäâàíåòî íà ïðåòåãëÿíåòî òðÿáâà äà áúäàò
àíàëèçèðàíè, êàêòî å îáÿñíåíî â IEM OPS 1.620(g). Çà äà ñå ïîëó÷è âÿðíà
ïðåäñòàâà çà âàðèðàíèÿòà çà ïîëåò, çà ìàðøðóò è ò.í., òîçè àíàëèç òðÿáâà äà
ñå èçâúðøè íà íÿêîëêî åòàïà, ò.å. ïî âðåìå íà ïîëåò, ïî ìàðøðóò, ïî çîíè,
ïðèñòèãàùè/çàìèíàâàùè è ò.í. Çíà÷èòåëíè îòêëîíåíèÿ îò ïëàíà çà èçñëåäâàíå íà
ïðåòåãëÿíåòî òðÿáâà äà ñå îáÿñíÿâàò, à ñúùî è âúçìîæíîòî èì âëèÿíèå âúðõó
ðåçóëòàòèòå.
      6. Ðåçóëòàòè îò èçñëåäâàíåòî íà ïðåòåãëÿíåòî
     6.1. Ðåçóëòàòèòå îò èçñëåäâàíåòî íà ïðåòåãëÿíåòî òðÿáâà äà áúäàò
îáîáùåíè. Èçâîäèòå è âñÿêàêâè ïðåäëîæåíè îòêëîíåíèÿ îò ïóáëèêóâàíèòå
ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíàòà ìàñà òðÿáâà äà áúäàò àðãóìåíòèðàíè. Òåçè ðåçóëòàòè
îò èçñëåäâàíå çà ïðåòåãëÿíå íà ïúòíèöè ñà ñðåäíèòå ìàñè çà ïúòíèöèòå,
âêëþ÷èòåëíî ðú÷åí áàãàæ, êîèòî ìîãàò äà äîâåäàò äî ïðåäëîæåíèÿ çà êîðèãèðàíå
íà ñòîéíîñòèòå íà ñòàíäàðòíèòå ìàñè, äàäåíè â JAR-OPS 1.620 Òàáëèöè 1 è 2.
Êàêòî å ïîñî÷åíî â ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g), ïîäïàðàãðàô (c), òåçè
ñðåäíè ñòîéíîñòè, çàêðúãëåíè äî íàé-áëèçêîòî öÿëî ÷èñëî, ìîãàò ïî ïðèíöèï äà
áúäàò èçïîëçâàíè êàòî ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíà ìàñà çà ìúæå è æåíè íà ñàìîëåòè
ñ 20 è ïîâå÷å ïúòíè÷åñêè ìåñòà. Ïîðàäè âàðèðàíå íà äåéñòâèòåëíèòå ìàñè íà
ïúòíèöèòå îáùèÿò òîâàð íà ïúòíèöèòå ñúùî âàðèðà è ñòàòèñòè÷åñêèÿò àíàëèç
ïîêàçâà, ÷å ðèñêúò îò çíà÷èòåëíî ïðåòîâàðâàíå ñòàâà íåïðèåìëèâ çà ñàìîëåòè ñ
ïî-ìàëêî îò 20 ìåñòà. Òîâà å ïðè÷èíàòà çà óâåëè÷àâàíå íà ìàñàòà íà ïúòíèöèòå
çà ìàëêè ñàìîëåòè.
     6.2. Ñðåäíèòå ìàñè çà ìúæå è æåíè ñå ðàçëè÷àâàò ñ îêîëî 15 kg èëè ïîâå÷å
è ïîðàäè íåñèãóðíî ñúîòíîøåíèå ìúæå/æåíè âàðèðàíåòî íà îáùèÿ ïúòíè÷åñêè òîâàð
å ïî-ãîëÿìî, àêî ñå èçïîëçâàò ñòàíäàðòíèòå ìàñè çà âñè÷êè âúçðàñòíè,
îòêîëêîòî, êîãàòî ñå èçïîëçâàò ñòàíäàðòíè ìàñè îòäåëíî çà ìúæå è æåíè.
Ñòàòèñòè÷åñêèÿò àíàëèç ïîêàçâà, ÷å èçïîëçâàíåòî íà ñòîéíîñòèòå çà ñòàíäàðòíè
ìàñè çà âñè÷êè âúçðàñòíè òðÿáâà äà ñå îãðàíè÷è äî ñàìîëåòè ñ 30 èëè ïîâå÷å
ïúòíè÷åñêè ìåñòà.
     6.3. Êàêòî ñå ïîñî÷âà â ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.620(g), ñòîéíîñòèòå
çà ñòàíäàðòíè ìàñè çà âñè÷êè âúçðàñòíè òðÿáâà äà ñå áàçèðàò íà ñðåäíèòå çà
ìúæå è æåíè, êîèòî ñå îòêðèâàò â èçâàäêàòà, êàòî ñå îò÷èòà ñúîòíîøåíèå
ìúæå/æåíè îò 80/20 çà âñè÷êè ïîëåòè ñ èçêëþ÷åíèå íà ÷àðòúðíèòå ïîëåòè çà
ïî÷èâêà, êúäåòî ñå ïðèëàãà ñúîòíîøåíèåòî 50/50. Îïåðàòîðúò, íà áàçàòà íà
äàííè îò íåãîâàòà ïðîãðàìà çà ïðåòåãëÿíå èëè ÷ðåç äîêàçâàíå íà ðàçëè÷íî
ñúîòíîøåíèå ìúæå/æåíè, ìîæå äà êàíäèäàòñòâà çà îäîáðåíèå íà ðàçëè÷íî
ñúîòíîøåíèå çà êîíêðåòíè ìàðøðóòè èëè ïîëåòè.
      7. Äîêëàä çà èçñëåäâàíå íå ïðåòåãëÿíåòî
     7.1. Äîêëàäúò çà èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíåòî, îòðàçÿâàù ñúäúðæàíèåòî íà
ïàðàãðàôè 1-6 ïî-ãîðå, òðÿáâà äà ñå èçðàáîòè â ñòàíäàðòíà ôîðìà êàêòî ñëåäâà.
     ÄÎÊËÀÄ ÇÀ ÈÇÑËÅÄÂÀÍÅ ÍÀ ÏÐÅÒÅÃËßÍÅÒÎ
      1. Âúâåäåíèå
     - Öåë è êðàòêî îïèñàíèå íà èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíåòî
      2. Ïëàí çà èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíåòî
     - Îáñúæäàíå íà èçáðàíèÿ íîìåð íà ïîëåòà, ëåòèùà, äàòè è ò.í.
     - Îïðåäåëÿíå íà ìèíèìàëíèÿ áðîé ïúòíèöè, êîèòî äà áúäàò ïðåòåãëÿíè.
     - Ïëàí íà èçñëåäâàíåòî.
      3. Àíàëèç è îáñúæäàíå íà ðåçóëòàòèòå îò èçñëåäâàíå íà ïðåòåãëÿíåòî
     - Çíà÷èòåëíè îòêëîíåíèÿ îò ïëàíà íà èçñëåäâàíåòî (àêî èìà òàêèâà).
     - Âàðèðàíå â ñðåäíèòå ñòîéíîñòè è ñòàíäàðòíèòå îòêëîíåíèÿ â ìðåæàòà.
     - Îáñúæäàíå íà (îáîáùåíèå) ðåçóëòàòèòå.
      4. Îáîáùåíèå íà ðåçóëòàòèòå è çàêëþ÷åíèÿ
     - Îñíîâíè ðåçóëòàòè è èçâîäè.
     - Ïðåäëîæåíè îòêëîíåíèÿ îò ïóáëèêóâàíèòå ñòîéíîñòè çà ñòàíäàðòíàòà ìàñà.
     Ïðèëîæåíèå 1
     Ïðèëîæèìè ëåòíè è/èëè çèìíè ðàçïèñàíèÿ è ïðîãðàìè çà ïîëåòèòå.
     Ïðèëîæåíèå 2
     Ðåçóëòàòè îò ïðåòåãëÿíåòî çà ïîëåò (ïîêàçâàùè ìàñèòå çà îòäåëíè ïúòíèöè
è ïî ïîë); ñðåäíè ñòîéíîñòè è ñòàíäàðòíè îòêëîíåíèÿ çà ïîëåò, çà ìàðøðóò, çà
çîíà è çà öÿëàòà ìðåæà.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.625
     Äîêóìåíòàöèÿ çà ìàñà è öåíòðîâêà
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.625
     Çà ñàìîëåòè åêñïëîàòàöèîíåí êëàñ B, ìÿñòîòî íà CG íå òðÿáâà äà ñå
ñïîìåíàâà â äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàñà è öåíòðîâêà, àêî íàïðèìåð ðàçïðåäåëåíèåòî
íà òîâàðà å â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðåäâàðèòåëíî èç÷èñëåíàòà òàáëèöà çà öåíòðîâêà,
èëè àêî ìîæå äà ñå ïîêàæå, ÷å çà ïëàíèðàíèòå îïåðàöèè ìîæå äà ñå îñèãóðè
ïðàâèëíà öåíòðîâêà, íåçàâèñèìî îò äåéñòâèòåëíèÿ òîâàð.
     ACJ/AMC/IEM Ê - ÏÐÈÁÎÐÈ È ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ
     IEM OPS 1.630. Ïðèáîðè è îáîðóäâàíå - îäîáðåíèå è èíñòàëèðàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.630
      1. Çà ïðèáîðè è îáîðóäâàíå, èçèñêâàíî îò "îäîáðåí" îçíà÷àâà, ÷å å áèëî
äåìîíñòðèðàíî ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíèÿ çà ïðîåêòèðàíåòî íà JTSO
è åêñïëîàòàöèîííè ñïåöèôèêàöèè èëè åêâèâàëåíòíè, êîèòî ñà áèëè â ñèëà ïî
âðåìå íà ïîäàâàíå íà çàÿâëåíèå çà îäîáðÿâàíå íà îáîðóäâàíåòî. Êúäåòî íå
ñúùåñòâóâà JTSO ñå ïðèëàãàò ïðèëîæèìèòå ñòàíäàðòè çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò, îñâåí
àêî å ïðåäïèñàíî íåùî äðóãî JAR-OPS 1 èëè JAR-26.
     2. "Èíñòàëèðàíî" îçíà÷àâà, ÷å èíñòàëàöèÿòà íà ïðèáîðèòå è îáîðóäâàíåòî å
áèëà äåìîíñòðèðàíà, ÷å ñúîòâåòñòâà íà ïðèëîæèìèòå èçèñêâàíèÿ JAR-23/JAR-25 çà
ëåòàòåëíà ãîäíîñò èëè ñúîòâåòíèòå ðåãëàìåíòè, èçïîëçâàíè çà òèïîâà
ñåðòèôèêàöèÿ è âñÿêàêâè ïðèëîæèìè èçèñêâàíèÿ, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.
      3. Ïðèáîðè è îáîðóäâàíå, îäîáðåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà çà
ïðîåêòèðàíå è åêñïëîàòàöèîííèòå ñïåöèôèêàöèè, ðàçëè÷íè îò òåçè â JTSOs, ïðåäè
äàòèòå çà ïðèëàãàíå, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.001(b), ñà ïðèåìëèâè çà
èçïîëçâàíå èëè èíñòàëèðàíå íà ñàìîëåòè, åêñïëîàòèðàíè çà öåëèòå íà òúðãîâñêèÿ
âúçäóøåí òðàíñïîðò, ïðè óñëîâèå ÷å ñå ñïàçâà âñÿêî ñúîòâåòíî èçèñêâàíå íà
JAR-OPS.
      4. Êîãàòî íîâà âåðñèÿ íà JTSO (èëè íà ñïåöèôèêàöèÿ, ðàçëè÷íà îò òàçè â
JTSO) ñå èçäàâà, ïðèáîðè è îáîðóäâàíå, îäîáðåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ ïî-ðàííè
èçèñêâàíèÿ, ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò èëè èíñòàëèðàò íà ñàìîëåòè, åêñïëîàòèðàíè
çà öåëèòå íà òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí òðàíñïîðò, ïðè óñëîâèå ÷å òàêèâà ïðèáîðè è
îáîðóäâàíå ìîãàò äà ñå åêñïëîàòèðàò, îñâåí àêî ïðåìàõâàíå îò ðàáîòà ñå
èçèñêâà ïî ñèëàòà íà èçìåíåíèå êúì JAROPS1 èëè JAR-26.
     [Ãë. 1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.650/1.652
     Ëåòàòåëíè è íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñâúðçàíî ñ òÿõ îáîðóäâàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.650/1.652
      1. Îòäåëíè èçèñêâàíèÿ çà òåçè ïàðàãðàôè ìîãàò äà ñå èçïúëíÿò ÷ðåç
êîìáèíàöèÿ îò ïðèáîðè èëè ÷ðåç èíòåãðèðàíè ïîëåòíè ñèñòåìè, èëè ÷ðåç
êîìáèíàöèÿ îò ïàðàìåòðèòå íà åëåêòðîííè äèñïëåè, ïðè óñëîâèå ÷å òàêà
äîñòúïíàòà èíôîðìàöèÿ çà âñåêè èçèñêâàí ïèëîò íå å ïî-ìàëêî îò òàçè, êîÿòî ñå
îñèãóðÿâà îò ïðèáîðèòå è ñâúðçàíîòî ñ òÿõ îáîðóäâàíå, êàêòî å ïîñî÷åíî
êîíêðåòíî â òîçè ïîäðàçäåë.
2. Èçèñêâàíèÿòà çà îáîðóäâàíåòî íà òåçè ïàðàãðàôè ìîãàò äà ñå èçïúëíÿò
÷ðåç àëòåðíàòèâíè ñðåäñòâà çà ïîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèÿ è å, êîãàòî å áèëà
ïîêàçàíà åêâèâàëåíòíà áåçîïàñíîñò íà èíñòàëàöèÿòà ïî âðåìå íà îäîáðåíèå çà
òèïîâ ñåðòèôèêàò íà ñàìîëåòà.
IEM OPS 1.650/1.652
Ëåòàòåëíè è íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñâúðçàíî ñ òÿõ îáîðóäâàíå
Âèæ JAR-OPS 1.650/1.652
	
      ÁÅËÅÆÊÈ
     (1) Çà ìåñòíè ïîëåòè (À äî À, â ðàäèóñ 50 ìîðñêè ìèëè, íå ïîâå÷å îò 60
ìèí ïðîäúëæåíèå) ïðèáîðèòå îò ñåðèÿ 9(b) 10(b) 11(b) ìîãàò äà ñå çàìåíÿò èëè
ñ èíäèêàòîð çà çàâîé è ïëúçãàíå, èëè ñ êîîðäèíàòîð íà çàâîÿ, èëè ñ äâåòå -
èíäèêàòîð çà âèñî÷èíàòà è èíäèêàòîð çà ïëúçãàíå.
     (2) Ïðèáîðèòå çà çàìÿíà, ïîçâîëåíè îò áåëåæêà (1), òðÿáâà äà ñå îñèãóðÿò
çà âñÿêî ïèëîòñêî ðàáîòíî ìÿñòî.
     (3) Ñåðèÿ 13 - èíäèêàòîð çà ÷èñëî M ñå èçèñêâà çà âñåêè ïèëîò, êîãàòî
îãðàíè÷åíèÿòà çà êîìïðåñèðàíå íå ñà ïîñî÷åíè ïî äðóã íà÷èí îò èíäèêàòîðèòå çà
ñêîðîñòòà âúâ âúçäóõà.
     (4) Çà IFR èëè ïðåç íîùòà ñå èçèñêâà èíäèêàòîð çà çàâîé è ïëúçãàíå, èëè
èíäèêàòîð çà ïëúçãàíå è òðåòè (ðåçåðâåí) èíäèêàòîð çà âèñî÷èíàòà,
ñåðòèôèöèðàí â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR25.1303(b)(4) èëè åêâèâàëåíòåí.
     (5) Òîâà èçèñêâàíå íå ñå óäîâëåòâîðÿâà íèòî îò âèñîòîìåð ñ òðè ñòðåëêè,
íèòî îò âèñîòîìåð ñ áàðàáàí.
     AMC OPS 1.650(i) & 1.652(i)
     Ëåòàòåëíè è íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñâúðçàíî ñ òÿõ îáîðóäâàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.650(i) & 1.652(i)
     Ñðåäñòâî çà ïîêàçâàíå íà âúíøíàòà òåìïåðàòóðà íà âúçäóõà ìîæå äà áúäå
òåðìîìåòúð çà âúçäóõà, êîéòî ïîêàçâà ñ èíäèêàöèè, êîèòî ìîãàò äà ñå
êîíâåðòèðàò âúâ âúíøíà òåìïåðàòóðà íà âúçäóõà.
     IEM OPS 1.650(p)/1.652(s)
     Êîìïëåêò ñëóøàëêè ñúñ ñòúð÷àù ìèêðîôîí è ñâúðçàíîòî îáîðóäâàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.650(p)/1.652(s)
     Êîìïëåêò ñëóøàëêè, êàêòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.650(p) è JAROPS
1.652(s), ñå ñúñòîè îò êîìóíèêàöèîííî óñòðîéñòâî, êîåòî âêëþ÷âà ñëóøàëêè çà
ïðèåìàíå è ìèêðîôîí çà ïðåäàâàíå íà àóäèîñèãíàëè íà êîìóíèêàöèîííàòà ñèñòåìà
íà ñàìîëåòà. Çà äà ñå îòãîâîðè íà ìèíèìàëíèòå åêñïëîàòàöèîííè èçèñêâàíèÿ,
ñëóøàëêèòå è ìèêðîôîíúò òðÿáâà äà ñúîòâåòñòâàò íà õàðàêòåðèñòèêèòå íà
êîìóíèêàöèîííàòà ñèñòåìà è íà îáîðóäâàíåòî íà ïèëîòñêàòà êàáèíà. Êîìïëåêòúò
ñëóøàëêè òðÿáâà äà ìîæå äà ñå íàãëàñÿâà àäåêâàòíî íà ãëàâàòà íà ïèëîòà.
Ñòúð÷àùèòå ìèêðîôîíè íà êîìïëåêòà òðÿáâà äà ñà òàêèâà, êîèòî äà ïðåìàõâàò
øóìà.
     [Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 3, 01.12.01]
     AMC OPS 1.652(d) & (k)(2)
     Ëåòàòåëíè è íàâèãàöèîííè ïðèáîðè è ñâúðçàíî ñ òÿõ îáîðóäâàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.652(d) & (k)(2)
     Êîìáèíèðàí ïðåäóïðåæäàâàù èíäèêàòîð ñ íàãðåâàåìà òðúáà íà Ïèòî å
ïðèåìëèâ ïðè óñëîâèå, ÷å ñúùåñòâóâà ñðåäñòâî, êîåòî äà ïîêàçâà ïîâðåäà íà
íàãðåâàòåëÿ â ñèñòåìè ñ äâà èëè ïîâå÷å ñåíçîðà.
     IEM OPS 1.668
     Áîðäîâà ñèñòåìà çà èçáÿãâàíå ñáëúñúê
     Âèæ JAR-OPS 1.668
     Ìèíèìàëíîòî åêñïëîàòàöèîííî ðàâíèùå çà ACAS II ñå ñúäúðæà â ÈÊÀÎ Aíåêñ
10, Òîì IV, Ãëàâà 4.
     [Ãë. 1, 1.03.98]
     ACJ OPS 1.680(a)(2)
     Èçâàäêà çà ðàäèàöèÿ íà òðèìåñå÷èå
  Âèæ JAR-OPS 1.680(a)(2)
      1. Ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS 1.680(a)(2) ìîæå äà ïîêàæå,
êàòî ñå ïðàâè èçâàäêà çà ðàäèàöèÿ íà òðèìåñå÷èå ïî âðåìå íà åêñïëîàòàöèÿ íà
ñàìîëåòà, êàòî ñå èçïîëçâàò ñëåäíèòå êðèòåðèè:
     a. èçâàäêàòà òðÿáâà äà ñå ïðàâè çàåäíî ñ ðàäèîëîãè÷íà àãåíöèÿ èëè
ïîäîáíà îðãàíèçàöèÿ, ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíà àäìèíèñòðàöèÿ;
     b. Òðÿáâà äà ñå âçåìà èçâàäêà íà âñåêè 3 ìåñåöà îò 16 ìàðøðóòíè ñåêòîðà,
êîèòî âêëþ÷âàò ïîëåò íàä 49 000 ôóòà. Êîãàòî ñà âçåòè èçâàäêè îò ïî-ìàëêî îò
16 ìàðøðóòíè ñåêòîðà, êîèòî âêëþ÷âàò ïîëåò íàä 49 000 ôóòà çà âñÿêî
òðèìåñå÷èå, òîãàâà îò âñè÷êè ñåêòîðè íàä 49 000 ôóòà ñå âçåìàò èçâàäêè.
     c. Çàïèñàíàòà êîñìè÷åñêà ðàäèàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà êàêòî íåóòðîííèòå
òàêà è íåíåóòðîííèòå êîìïîíåíòè íà ðàäèàöèîííîòî ïîëå.
      2. Ðåçóëòàòúò îò èçâàäêèòå, âêëþ÷âàù îáùî ñóìèðàíå ïî òðèìåñå÷èÿ, òðÿáâà
äà ñå äîêëàäâà íà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïî ðåä, ïðèåìëèâ çà
âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     [Êîð. 3, 1.12.01]
     AMC OPS 1.690(b)(6)
     Ñèñòåìà çà âúòðåøíà âðúçêà íà åêèïàæà
  Âèæ JAR-OPS 1.690(b)(6)
1. Ñðåäñòâàòà çà îïðåäåëÿíå äàëè äàäåíî ïîâèêâàíå ïî ñèñòåìàòà çà
âúòðåøíà âðúçêà íà åêèïàæà å íîðìàëíî, èëè ñïåøíî îáàæäàíå, ìîæå äà áúäå åäíî
èëè êîìáèíàöèÿ îò ñëåäíèòå:
i. Ñâåòëèíè ñ ðàçëè÷åí öâÿò;
ii. Êîäîâå, îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà (íàïðèìåð íà ðàçëè÷åí áðîé
ïîçâúíÿâàíèÿ çà íîðìàëíè è ñïåøíè ïîâèêâàíèÿ);
iii. Âñåêè äðóã èíäèêàöèîíåí ñèãíàë, ïðèåìëèâ çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
IEM OPS 1.690(b)(7)
Ñèñòåìà çà âúòðåøíà âðúçêà íà åêèïàæà
Âèæ JAR-OPS 1.690(b)(7)
Íàé-ìàëêî åäíà ñòàíöèÿ íà ñèñòåìàòà çà âúòðåøíà âðúçêà íà åêèïàæà çà
èçïîëçâàíå îò íàçåìíèÿ ïåðñîíàë òðÿáâà, êúäå å ïðàêòè÷íî äà áúäå ðàçïîëîæåíà,
òàêà ÷å ïåðñîíàëúò, êîéòî èçïîëçâà ñèñòåìàòà, äà íå ìîæå äà ñå âèæäà îò
âúòðåøíîñòòà íà ñàìîëåòà.
ACJ OPS 1.700
Ãëàñîâè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà
Âèæ JAR-OPS 1.700
Òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä èçèñêâàíèÿòà çà åêñïëîàòàöèîííèòå
õàðàêòåðèñòèêè çà ãëàñîâèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà, êàêòî ñà
èçëîæåíè â EUROCAE, äîêóìåíòè ED56 èëè ED56A (ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ çà
åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ãëàñîâèòå çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â
êàáèíàòà) îò ìåñåö ôåâðóàðè 1988 è äåêåìâðè 1993 ñúîòâåòíî.
[Êîð. 4, 0.07.02]
ACJ OPS 1.700, 1.705 and 1.710
Ãëàñîâè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà â êàáèíàòà
Âèæ JAR-OPS 1.705 è 1.710
Îáîáùàâàùà òàáëèöà çà ïðèëàãàíèòå èçèñêâàíèÿ

[Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 4, 1.07.02]
ACJ OPS 1.715 Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà çà ïàðàìåòðèòå íà ïîëåòà	
  Âèæ JAR-OPS 1.715
      1. Èçèñêâàíèÿòà çà åêñïëîàòàöèîííèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ïîëåòíè çàïèñâàùè
óñòðîéñòâà òðÿáâà äà ñà îíåçè, êîèòî ñà èçëîæåíè â EUROCAE äîêóìåíò ED55
(ñïåöèôèêàöèÿ çà ìèíèìàëíè åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè çà ñèñòåìè íà
ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà), ìåñåö ìàé 1990 ã.
      2. Ïàðàìåòðèòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå çàïèñâàò, òðÿáâà äà îòãîâàðÿò,
äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, íà åêñïëîàòàöèîííèòå ñïåöèôèêàöèè (îïðåäåëåíè îáõâàòè,
èíòåðâàëè çà èçâàäêà, îãðàíè÷åíèå â òî÷íîñòòà è ìèíèìàëíà ðåçîëþöèÿ ïðè
èç÷èòàíå), îïðåäåëåíè â ñúîòâåòíèòå òàáëèöè íà EUROCAE äîêóìåíò ED55
(ñïåöèôèêàöèÿ çà ìèíèìàëíè åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè çà ñèñòåìè çà
ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà), ìåñåö ìàé 1990 ã. Êîëîíèòå ñ áåëåæêèòå íà òåçè
òàáëèöè ñà ïðèåìëèâè ñðåäñòâà çà ïîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèå ñ ïàðàìåòðèòå íà
ñïåöèôèêàöèèòå.
      3. Çà ñàìîëåòè ñ íîâ èëè óíèêàëåí äèçàéí èëè åêïëîàòàöèîííè
õàðàêòåðèñòèêè äîïúëíèòåëíèòå ïàðàìåòðè òðÿáâà äà ñà îíåçè, êîèòî ñå èçèñêâàò
â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR 25.1459(e) ïî âðåìå íà îñíîâíà èëè äîïúëíèòåëíà òèïîâà
ñåðòèôèêàöèÿ èëè âàëèäèçèðàíå.
      4. Àêî ñúùåñòâóâà âúçìîæíîñò çà çàïèñâàíå, òðÿáâà äà ñå çàïèñâàò êîëêîòî
å âúçìîæíî ïîâå÷å äîïúëíèòåëíè ïàðàìåòðè, ïîñî÷åíè êîíêðåòíî â òàáëèöà A1.5
íà äîêóìåíò ED55 îò ìàé ìåñåö 1990 ã.
     ACJ OPS 1.715(g)
     Ðàçøèðåíè ìîäèôèêàöèè íà ñàìîëåòíè ñèñòåìè
     Âèæ JAR-OPS 1.715(g)
     Ïîëèòèêàòà çà îáëåê÷àâàíå, âêëþ÷åíà â JAR-OPS 1.715(g), çàñÿãà ìàëúê
áðîé ñàìîëåòè, íà êîèòî çà ïúðâè ïúò å èçäàäåí ñåðòèôèêàò çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò íà èëè ñëåä ïúðâè àïðèë 1998 ã., êîèòî ñà áèëè èëè ïîñòðîåíè ïðåäè
òàçè äàòà, èëè ñïîðåä ñïåöèôèêàöèÿ â ñèëà íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè òàçè äàòà.
Òåçè ñàìîëåòè ìîãàò äà íå ñúîòâåòñòâàò íàïúëíî ñ èçèñêâàíèÿòà íà JAR-OPS
1.715, íî ìîãàò äà áúäàò íà òåçè íà JAR-OPS 1.720. Ïðè äàâàíå íà òaêîâà
îáëåê÷åíèå Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ òðÿáâà äà ïîòâúðäè, ÷å ãîðíèòå
óñëîâèÿ ñà áèëè èçïúëíåíè è ÷å ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.715 áè òðÿáâàëî äà
îçíà÷àâà çíà÷èòåëíè ìîäèôèêàöèè íà ñàìîëåòà ñ ìíîãî ñòðîãè ïðîöåäóðè çà
ïîâòîðíà ñåðòèôèêàöèÿ.
[Êîð. 4, 1.07.02]
     ACJ OPS 1.720/1.725
     Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà
     Âèæ JAR-OPS 1.720/1.725
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì ACJ OPS 1.720/1.725
      1. Ïàðàìåòðèòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå çàïèñâàò, òðÿáâà äà îòãîâàðÿò,
äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, íà åêñïëîàòàöèîííèòå ñïåöèôèêàöèè (îïðåäåëåíè îáõâàòè,
èíòåðâàëè çà èçâàäêà, îãðàíè÷åíèå â òî÷íîñòòà è ìèíèìàëíà ðåçîëþöèÿ ïðè
èç÷èòàíå), îïðåäåëåíè â òàáëèöà 1 íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì ACJ OPS 1.720/1.725.
      2. Ñèñòåìè íà Ïîëåòíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, çà êîèòî çàïèñàíèòå
ïàðàìåòðè íå ñúîòâåòñòâàò íà åêñïëîàòàöèîííèòå ñïåöèôèêàöèè íà òàáëèöà 1 íà
Ïðèëîæåíèå 1 êúì ACJ OPS 1.720/1.725 (îïðåäåëåíè îáõâàòè, èíòåðâàëè çà
èçâàäêà, îãðàíè÷åíèå â òî÷íîñòòà è ìèíèìàëíà ðåçîëþöèÿ ïðè èç÷èòàíå), ìîãàò
äà ñà ïðèåìëèâè çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      3. Çà âñè÷êè ñàìîëåòè, äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, êîãàòî å íà ðàçïîëîæåíèå
äîïúëíèòåëåí êàïàöèòåò çà çàïèñâàíå, òðÿáâà äà ñå îáìèñëÿ çàïèñâàíå íà
ñëåäíèòå äîïúëíèòåëíè ïàðàìåòðè:
     a. Îñòàâàùèòå ïàðàìåòðè â òàáëèöà B íà Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.720
èëè JAR-OPS 1.725 ñïîðåä ïðèëîæèìîòî.
     b. Âñåêè îïðåäåëåí ïàðàìåòúð, îòíàñÿù ñå äî íîâ èëè óíèêàëåí äèçàéí èëè
åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè íà ñàìîëåòà.
     c. Åêñïëîàòàöèîííà èíôîðìàöèÿ îò ñèñòåìè ñ åëåêòðîííè äèñïëåè, òàêèâà
êàòî EFIS, ECAM èëè EICAS, ñúñ ñëåäíèÿ
ðåä íà ïðèîðèòåò:
     i) ïàðàìåòðè, èçáðàíè îò ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, ñâúðçàíè ñ æåëàíàòà
òðàåêòîðèÿ íà ïîëåòà, íàïðèìåð íàñòðîéêà íà áàðîìåòðè÷íîòî íàëÿãàíå,
èçáðàíà âèñî÷èíà, èçáðàíà âúçäóøíà ñêîðîñò, âèñî÷èíà çà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ,
ñèñòåìàòà çà àâòîïèëîò è èíäèêàöèè çà ðåæèìà íà ïîëåò, àêî íå ñà çàïèñàíè îò
äðóãè èçòî÷íèöè;
     ii) èçáîð íà ñèñòåìà íà äèñïëåé/ñòàòóñ, íàïðèìåð SECTOR, PLAN, ROSE,
NAV, WXR, COMPOSITE, COPY, è ò.í.;
     iii) ïðåäóïðåæäåíèå è ñèãíàëè çà òðåâîãà;
     iv) èäåíòè÷íîñòòà íà ïîêàçâàíèòå íà äèñïëåÿ ñòðàíèöè îò àâàðèéíè
ïðîöåäóðè è ñïèñúöè çà ïðîâåðêà;
     d. Èíôîðìàöèÿ çà çàáàâÿíå, âêëþ÷èòåëíî ïðèëàãàíå íà ñïèðà÷êè çà
èçïîëçâàíå ïðè ðàçñëåäâàíå íà èçëèçàíå îò ïèñòàòà ïðè êàöàíå èëè ïðåêúñíàòè
èçëèòàíèÿ;
     å. Äîïúëíèòåëíè ïàðàìåòðè çà äâèãàòåëèòå (EPR, N1, IGT, ïîäàâàíå
íà ãîðèâî è ò.í.).
      4. Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.720(d), 1.720(e) è 1.725(c)(2) îáëåê÷åíèÿòà
òðÿáâà äà ña ïðèåìëèâè ñàìî êîãàòî çàïèñâàíåòî íà ëèïñâàùè ïàðàìåòðè êúì
ñúùåñòâóâàùàòà ñèñòåìà çà çàïèñâàíå íà ïîëåòíè äàííè áè èçèñêâàëà îñíîâíà
àêòóàëèçàöèÿ íà ñàìàòà ñèñòåìà. Òðÿáâà äà ñå îò÷èòà ñëåäíîòî:
     à. îáõâàòúò íà èçèñêàíàòà ìîäèôèêàöèÿ;
     á. íàìàëÿâàù ïåðèîä îò âðåìå; è
     c. ðàçðàáîòêà íà ñîôòóåð çà îáîðóäâàíåòî.
      5. Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.720(d), 1.720(e), 1.725(c)(2) è 1.725(c)(3)
"ðàçïîëàãàåì êàïàöèòåò" ñå îòíàñÿ äî ìÿñòîòî êàêòî íà óñòðîéñòâîòî çà
ñúáèðàíå íà ïîëåòíèòå äàííè, òàêà è íà ñðåäñòâîòî çà çàïèñâàíå íà ïîëåòíèòå
äàííè, êîåòî íå å îïðåäåëåíî çà çàïèñâàíå íà èçèñêâàíèòå ïàðàìåòðè èëè
ïàðàìåòðèòå, çàïèñàíè çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.037 (ïðîãðàìà çà ïðåäïàçâàíå îò
çëîïîëóêè è áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå), êàêòî å ïðèåìëèâî çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
6. Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.720(d)(1), 1.720(e)(1), 1.725(c)(2)(i) è
1.725(c)(3) ñåíçîð ñå ñìÿòà çà (íåïîñðåäñòâåíî íà ðàçïîëîæåíèå), êîãàòî òîé
âå÷å å íà ðàçïîëîæåíèå èëè ìîæå ëåñíî äà ñå âêëþ÷è â ñèñòåìàòà.
	
       ACJ OPS 1.727
     Êîìáèíèðàíî çàïèñâàùî óñòðîéñòâî
     Âèæ JAR-OPS 1.727
     Êîãàòî ñà èíñòàëèðàíè 2 êîìáèíèðàíè çàïèñâàùè óñòðîéñòâà, åäíîòî òðÿáâà
äà áúäå ïîñòàâÿíî â áëèçîñò äî ïèëîòñêàòà êàáèíà, çà äà ñå ñâåäå äî ìèíèìóì
ðèñêúò îò çàãóáà íà äàííè ïîðàäè ïîâðåäà â ïðîâîäíèöèòå, êîèòî ñúáèðàò äàííè
êúì çàïèñâàùîòî óñòðîéñòâî. Äðóãîòî òðÿáâà äà áúäå ðàçïîëîæåíî îòçàä â
ñàìîëåòà, çà äà ñå ñâåäå äî ìèíèìóì çàãóáà íà äàííè ïîðàäè ïîâðåäà íà
çàïèñâàùîòî óñòðîéñòâî â ñëó÷àé íà êàòàñòðîôà.
[Êîð. 4, 1.07.02]
     [ACJ OPS 1.730(a)(3)
  Êðåñëà, ïðåäïàçíè êîëàíè, äîïúëíèòåëíè ïðåäïàçíè êîëàíè è äðóãè îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà
 (Âèæ JAR-OPS 1.730(a)(3))
      1. Îáùî ïîëîæåíèå
     Îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà äåöà (CRD) ñå ñìÿòà çà ïðèåìëèâî, àêî:
     a) Òî ïðåäñòàâëÿâà (äîïúëíèòåëåí îáõâàùàù òÿëîòî êîëàí), ïðîèçâåäåí ñúñ
ñúùàòà ìåòîäèêà è îò ñúùèÿ ìàòåðèàë êàòî íà îäîáðåíèòå ïðåäïàçíè êîëàíè; èëè
     b) îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ïàðàãðàô 2.
      2. Ïðèåìëèâè îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà Ïðè óñëîâèå ÷å
îãðàíè÷èòåëíîòî ñðåäñòâî çà äåöà ìîæå äà áúäå èíñòàëèðàíî ïðàâèëíî íà
ñúîòâåòíàòà ñåäàëêà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî, ñå ñìÿòàò çà "ïðèåìëèâè"
ñëåäíèòå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà:
     2.1 Òèïîâå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà
     a) Òèïîâå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà, îäîáðåíè çà èçïîëçâàíå âúâ
âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ñàìî îò àäìèíèñòðàöèÿòà íà JAA, FAA è
ìèíèñòåðñòâîòî íà òðàíñïîðòà íà Êàíàäà (íà áàçàòà íà íàöèîíàëåí òåõíè÷åñêè
ñòàíäàðò) è ìàðêèðàíè ïî ñúîòâåòíèÿ íà÷èí.
     b) Òèïîâå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà, îäîáðåíè çà èçïîëçâàíå â
ìîòîðíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà â ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñòàíäàðòà íà ÎÎÍ è ñòàíäàðòà ECE
R 44, -03 èëè ïî-êúñíà ñåðèÿ îò èçìåíåíèÿ; èëè
     c) Òèïîâå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà, îäîáðåíè çà èçïîëçâàíå â
ìîòîðíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà è âúçäóõîïëàâàòåëíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà â
ñúîòâåòñòâèå íà êàíàäñêèÿ CMVSS 213/213.1; èëè
     d) Òèïîâå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà, îäîáðåíè çà èçïîëçâàíå â
ìîòîðíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà è âúçäóõîïëàâàòåëíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà â
ñúîòâåòñòâèå íà Àìåðèêàíñêèÿ FMVSS No 213 è ñà ïðîèçâåäåíè ïî òåçè ñòàíäàðòè
íà èëè ñëåä 26 ôåâðóàðè 1985 ã. Îäîáðåíèòå â ÑÀÙ îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà
äåöà, ïðîèçâåäåíè ñëåä òàçè äàòà, òðÿáâà äà èìàò ñëåäíèòå åòèêåòè ñ ÷åðâåíè
áóêâè:
     1) "ÒÀÇÈ ÑÈÑÒÅÌÀ ÇÀ ÎÃÐÀÍÈ×ÀÂÀÍÅ ÍÀ ÄÅÒÅ ÎÒÃÎÂÀÐß ÍÀ ÂÑÈ×ÊÈ ÏÐÈËÎÆÈÌÈ
ÔÅÄÅÐÀËÍÈ ÑÒÀÍÄÀÐÒÈ ÇÀ ÁÅÇÎÏÀÑÍÎÑÒ Â ÌÎÒÎÐÍÈ ÏÐÅÂÎÇÍÈ ÑÐÅÄÑÒÂÀ" è
     2) "ÒÎÂÀ ÎÃÐÀÍÈ×ÈÒÅËÍÎ ÑÐÅÄÑÒÂÎ Å ÑÅÐÒÈÔÈÖÈÐÀÍÎ ÇÀ ÈÇÏÎËÇÂÀÍÅ Â ÌÎÒÎÐÍÈ
ÏÐÅÂÎÇÍÈ ÑÐÅÄÑÒÂÀ È ÂÚÇÄÓÕÎÏËÀÂÀÒÅËÍÈ ÑÐÅÄÑÒÂÀ".
     e) Îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà, êâàëèôèöèðàíè çà èçïîëçâàíå âúâ
âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ñïîðåä íåìñêèÿ "Êâàëèôèêàöèîííè ïðîöåäóðè çà
ñèñòåìè çà îãðàíè÷àâàíå íà äåöà çà èçïîëçâàíå âúâ âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà"
(TUV Doc.: TUV/958-01/2001).
     2.2. Ñðåäñòâà, îäîáðåíè çà èçïîëçâàíå â ëåêè êîëè, ïðîèçâåäåíè è
òåñòâàíè ïî ñòàíäàðòè, åêâèâàëåíòíè íà îíåçè, èçáðîåíè â 2.1. (à) äî (å)
âêëþ÷èòåëíî, êîèòî ñà ïðèåìëèâè çà Íàöèîíàëíàòà àâèàöèîííà àäìèíèñòðàöèÿ.
Óñòðîéñòâîòî òðÿáâà äà áúäå ìàðêèðàíî ñúñ ñúîòâåòíèÿ êâàëèôèêàöèîíåí çíàê,
êîéòî ïîêàçâà èìåòî íà êâàëèôèöèðàùàòà îðãàíèçàöèÿ, è ñïåöèôè÷åí
èäåíòèôèêàöèîíåí íîìåð, ñâúðçàí ñúñ ñúîòâåòíèÿ êâàëèôèêàöèîíåí ïðîåêò.
     2.3. Êâàëèôèöèðàùàòà îðãàíèçàöèÿ òðÿáâà äà áúäå êîìïåòåíòíà è
íåçàâèñèìà îðãàíèçàöèÿ, êîÿòî äà å ïðèåìëèâà çà âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
      3. Ðàçïîëàãàíå
     3.1. Ãëåäàùè íàïðåä îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà ìîãàò äà ñå
èíñòàëèðàò íà ïúòíè÷åñêè ìåñòà, îáúðíàòè íàïðåä èëè íàçàä, íî ñàìî
êîãàòî ñà ìîíòèðàíè â ñúùàòà ïîñîêà, êàêòî ìåñòîòî çà ïúòíèêà, íà êîåòî ñå
ðàçïîëàãà. Îáúðíàòè íàçàä îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà ìîãàò äà ñå
èíñòàëèðàò ñàìî íà îáúðíàòè íàïðåä ìåñòà çà ïúòíèöè. Åäíî îãðàíè÷èòåëíî
ñðåäñòâî çà äåöà íå òðÿáâà äà ñå èíñòàëèðà â ðàäèóñ íà äåéñòâèåòî íà
âúçäóøíàòà âúçãëàâíèöà, îñâåí àêî íå å î÷åâèäíî, ÷å âúçäóøíàòà âúçãëàâíèöà å
äåàêòèâèðàíà èëè ìîæå äà ñå ïîêàæå, ÷å íÿìà íèêàêâî îòðèöàòåëíî âúçäåéñòâèå
îò âúçäóøíàòà âúçãëàâíèöà.
     3.2. Äåòå â óñòðîéñòâî çà îãðàíè÷àâàíå òðÿáâà äà áúäå ïîñòàâåíî êîëêîòî
å âúçìîæíî ïî-áëèçêî äî ðàâíèùåòî íà ïîäà íà èçõîäà.
     3.3. Äåòå â óñòðîéñòâî çà îãðàíè÷àâàíå òðÿáâà äà áúäå íàñòàíåíî â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.280 è IEM OPS1.280, "Íàñòàíÿâàíå íà ïúòíèöèòå" òàêà,
÷å äà íå ïðå÷è íà åâàêóèðàíåòî íà íèêîé ïúòíèê.
     3.4. Äåòå â óñòðîéñòâî çà îãðàíè÷àâàíå íå òðÿáâà äà áúäå íàñòàíÿâàíî
íèòî íà ðåä, âîäåù êúì àâàðèåí èçõîä, íèòî íà ðåä íåïîñðåäñòâåíî ïðåä èëè
ñëåä àâàðèåí èçõîä.  Ïúòíè÷åñêî ìÿñòî äî ïðîçîðåöà å ïðåäïî÷èòàíîòî ìÿñòî.
Íå ñå ïðåïîðú÷âà ïðîõîäúò ìåæäó ïúòíè÷åñêèòå êðåñëà èëè ïðåñè÷àùè ñå ïðîõîäè
ìåæäó êðåñëàòà.  Äðóãè ìåñòà ìîãàò äà ñà ïðèåìëèâè, ïðè óñëîâèå ÷å äîñòúïúò
íà ñúñåäíèòå ïúòíèöè äî íàé-áëèçêèÿ ïðîõîä ìåæäó êðåñëàòà íå ñå ïðåïðå÷âà îò
óñòðîéñòâîòî çà îãðàíè÷àâàíå íà äåöà.
     3.5. Îáùî ñå ïðåïîðú÷âà ñàìî åäíî óñòðîéñòâî çà îãðàíè÷àâàíå íà äåöà íà
âñåêè ñåãìåíò îò ðåäîâå. Ïîçâîëÿâà ñå ïîâå÷å îò åäíî óñòðîéñòâî çà
îãðàíè÷àâàíå íà äåöà íà ñåãìåíò îò ðåäîâå, àêî äåöàòà ñà îò åäíî ñåìåéñòâî
èëè åäíà ïúòóâàùà ãðóïà, ïðè óñëîâèå ÷å äåöàòà ñå ïðèäðóæàâàò îò îòãîâîðíî
ëèöå, êîåòî ñåäè äî òÿõ.
     3.6. Ñåãìåíò îò ðåäîâå ïðåäñòàâëÿâà ÷àñò îò ðåä, îòäåëåíà îò äâà
ïðîõîäà èëè îò åäèí ïðîõîä è êîðïóñà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî.
      4. Èíñòàëèðàíå
     4.1. Îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà äåöà òðÿáâà äà ñå èíñòàëèðàò ñàìî íà
ïîäõîäÿùî ìÿñòî íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî ñ òèï ñúåäèíÿâàùî óñòðîéñòâî,
ñ êîåòî ñà îäîáðåíè èëè êâàëèôèöèðàíè .  Íàïðèìåð îãðàíè÷èòåëíèòå ñðåäñòâà çà
äåöà, ñâúðçàíè ñàìî ñ äîïúëíèòåëíè ïðåäïàçíè êîëàíè ñ òðè òî÷êè çà çàêðåïâàíå
(ïîâå÷åòî îò ñåãà íàëè÷íèòå îáúðíàòè íàçàä îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà çà áåáåòà),
íå òðÿáâà äà ñå ïðèêðåïÿò êúì ìÿñòî íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî ñàìî ñ
êîëàí çà ïðåõâúðëÿíå, îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà äåöà, ïðîåêòèðàíî çà
ïðèêðåïÿíå êúì ñåäàëêà â ìîòîðíî ïðåâîçíî ñðåäñòâî ñàìî ñ òâúðäà âðúçêà â
äîëíèÿ êðàé (ISOFIX èëè åêâèâàëåíòíî â ÑÀÙ), òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ñàìî íà
ñåäàëêè íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî, êîèòî ñà îáîðóäâàíè ñ òàêèâà
óñòðîéñòâà çà ïðèêðåïÿíå, è íå òðÿáâà äà ñå ïðèêðåïÿò ñ ïðåõâúðëÿùèÿ êîëàí íà
ñåäàëêàòà âúâ âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî.  Ìåòîäúò çà ïðèêðåïâàíå òðÿáâà äà
ñå ïîêàçâà ÿñíî â èíñòðóêöèèòå íà ïðîèçâîäèòåëÿ, ïðåäîñòàâÿíè çàåäíî ñ
îãðàíè÷èòåëíèòå ñðåäñòâà çà äåöà.
     4.2. Âñè÷êè èíñòðóêöèè çà áåçîïàñíîñò è èíñòàëèðàíå òðÿáâà äà ñå
ñïàçâàò âíèìàòåëíî îò îòãîâîðíîòî ëèöå, ïðèäðóæàâàùî äåòåòî.  Êàáèííèÿò
åêèïàæ òðÿáâà äà çàáðàíÿâà èçïîëçâàíåòî íà íåïðàâèëíî èíñòàëèðàíî
îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà äåöà èëè íà íåêâàëèôèöèðàíî ìÿñòî.
     4.3. Àêî îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà äåöà, îáúðíàòî íàïðåä è ñ òâúðäà
îáëåãàëêà, òðÿáâà äà ñå çàòÿãà ñ ïðåõâúðëÿù êîëàí, îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà
äåöà òðÿáâà äà ñå çàòÿãà, êîãàòî îáëåãàëêàòà íà ïúòíè÷åñêîòî ìÿñòî, íà êîåòî
å èíñòàëèðàíî, å â íàêëîíåíî íàçàä ïîëîæåíèå.
     Ñëåä òîâà îáëåãàëêàòà òðÿáâà äà å â èçïðàâåíî ïîëîæåíèå.  Òàçè
ïðîöåäóðà îñèãóðÿâà ïî-äîáðî çàòÿãàíå íà îãðàíè÷èòåëíîòî ñðåäñòâî çà äåöà çà
ñåäàëêàòà íà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî, àêî ñåäàëêàòà ìîæå äà ñå íàêëàíÿ.
     4.4. Êàòàðàìàòà íà ïðåäïàçíèÿ êîëàí çà âúçðàñòíè òðÿáâà äà ìîæå ëåñíî äà
ñå äîñòèãà ïðè îòâàðÿíå è ïðè çàòâàðÿíå è òðÿáâà äà å â åäíà ëèíèÿ ñ
ïîëîâèíêèòå íà êîëàíà (íå îáúðíàòà) ñëåä çàòÿãàíå.
     4.5. Îáúðíàòè íàïðåä îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà ñ èíòåãðèðàí ïðåäïàçåí
êîëàí íå òðÿáâà äà ñå èíñòàëèðàò òàêà, ÷å ïðåäïàçíèÿò êîëàí çà âúçðàñòíè äà
ñå ïðåõâúðëÿ ïðåç äåòåòî.
      5. Åêñïëîàòàöèÿ
     5.1. Âñÿêî îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà äåöà òðÿáâà äà îñòàâà äîáðå
ïðèêðåïåíî êúì ïúòíè÷åñêàòà ñåäàëêà ïðåç âñè÷êè ôàçè íà ïîëåòà, îñâåí àêî íå
å ïðèáðàíî ïîäîáàâàùî, êîãàòî íå ñå èçïîëçâà.
     5.2. Êîãàòî ìîæå äà ñå íàãëàñÿâà íàêëîíúò íà îãðàíè÷èòåëíî ñðåäñòâî çà
äåöà, òî òðÿáâà äà å â èçïðàâåíî ïîëîæåíèå çà âñè÷êè ñëó÷àè, êîãàòî çà
ïúòíè÷åñêèòå îãðàíè÷èòåëíè ñðåäñòâà ñå èçèñêâà äà ñå èçïîëçâàò â ñúîòâåòñòâèå
ñ JAR-OPS 1.320(b)(1).]
[Êîð. 9, 1.09.05]
     AMC OPS 1.745
     Êîìïëåêòè çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù
     Âèæ JAR-OPS 1.745
     Êîìïëåêòúò çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     Áèíòîâå (íåïîñî÷åíî êîíêðåòíî)
     Ìàðëè çà èçãàðÿíå (íåïîñî÷åíî êîíêðåòíî)
     Ìàðëè çà ðàíè, ìàëêè è ãîëåìè
     Ëåéêîïëàñò, áåçîïàñíè èãëè è íîæèöà
     Ìàëêè çàëåïâàùè ìàðëè
     Àíòèñåïòè÷íî âåùåñòâî çà ïî÷èñòâàíå íà ðàíè
     Ëåïåíêè çà çàòâàðÿíå íà ðàíè
     Çàëåïâàùà ëåíòà
     Ñðåäñòâî çà åäíîêðàòíî ïîëçâàíå çà ñúæèâÿâàíå
     Îáèêíîâåí àíàëãåòèê, íàïðèìåð ïàðàöåòàìîë
     Àíòèåìåòèê, íàïðèìåð ñèíàðçèí
     Êàïêè çà íîñ
     Óïúòâàíå çà èçïîëçâàíå íà êîìïëåêòà çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù
     Ñðåäñòâî ïðîòèâ êèñåëèíè â ñòîìàõà è ÷åðâàòà +
     Ëåêàðñòâî ïðîòèâ äèàðèÿ, íàïðèìåð ëîïåðàìèä +
     Âèçóàëåí ñèãíàëåí êîä çåìÿ/âúçäóõ çà èçïîëçâàíå îò îöåëåëè ïúòíèöè
     Ðúêàâèöè çà åäíîêðàòíà óïîòðåáà
     Ñïèñúê íà ñúäúðæàíèåòî íà íàé-ìàëêî äâà åçèêà (àíãëèéñêè è åäèí äðóã).
Òóê äà ñå âêëþ÷è è èíôîðìàöèÿ çà åôåêòà è ñòðàíè÷íèòå åôåêòè íà
ìåäèêàìåíòèòå.
     ÁÅËÅÆÊÀ: Äðàçíåùî î÷èòå ñðåäñòâî, êîåòî íå ñå èçèñêâà äà ñå íîñè â
êîìïëåêòè çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù, êúäåòî å âúçìîæíî, äà å íà ðàçïîëîæåíèå
çà èçïîëçâàíå íà çåìÿòà.
     + Çà ñàìîëåòè ñ ìîíòèðàíè ïîâå÷å îò 9 ïúòíè÷åñêè ìåñòà.
[Êîð. 7, 1.09.04]
     AMC OPS 1.755
     Àâàðèéíè ìåäèöèíñêè êîìïëåêòè
     Âèæ JAR-OPS 1.755
     Àâàðèéíèÿò ìåäèöèíñêè êîìïëåêò â ñàìîëåòà òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíîòî:
     Sphygmomanometer - áåç æèâàê
     Stethoscope
     Ñïðèíöîâêè è èãëè
     Oropharyngeal airways (2 sizes)
     Òóðíèêåò
     Êîðîíàðåí âàçîäèëàòîð, íàïðèìåð íèòðîãëèöåðèí
     Àíòèñïàçìàëãîííî ñðåäñòâî, íàïðèìåð hyoscine
     Åïèíåôðèí 1:1000
     Àäðåíîêîðòèêàëåí ñòåðîèä, íàïðèìåð õèäðîêîðòèçîí
     Îñíîâåí àíàëãåòèê, íàïðèìåð íàëáóôèí
     Äèóðåòèê, íàïðèìåð furosemide
     Àíòèõèñòàìèí, íàïðèìåð diphenhydramine hydrochloride
     Ñåäàòèâ /àíòèêîíâóëñàíò, íàïðèìåð diazepam
     Ëåêàðñòâî çà õèïîãëèêåìèÿ - õèïåðòîíè÷íà ãëþêîçà è/èëè ãëóêàãîí
     Àíòèåìåòèê, íàïðèìåð metoclopramide
     Àòðîïèí
     Äèãîêñèí
     Ðúêàâèöè çà åäíîêðàòíà óïîòðåáà
     Áðîíõèàëåí äèëàòîð - çà èíæåêòèðàíå è âäèøâàíå
     Êóòèÿ çà èãëèòå - åäíîêðàòíà óïîòðåáà
     Êàòåòúð
     Ñïèñúê íà ñúäúðæàíèåòî íà íàé-ìàëêî äâà åçèêà (àíãëèéñêè è åäèí äðóã).
Òóê äà ñå âêëþ÷è è èíôîðìàöèÿ çà åôåêòà è ñòðàíè÷íèòå åôåêòè íà ïðåíàñÿíèòå
ìåäèêàìåíòè.
[Êîð. 7, 1.09.04]
     IEM OPS 1.760 Êèñëîðîä çà ïúðâà ïîìîù Âèæ JAR-OPS 1.760
      1. Êèñëîðîäúò çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù å ïðåäíàçíà÷åí çà îíåçè
ïúòíèöè, êîèòî, ñëåä êàòî ñà áèëè îñèãóðåíè ñ äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä, èçèñêâàí
îò JAR-OPS 1.770, âñå îùå ñå íóæäàÿò äà äèøàò íåðàçðåäåí êèñëîðîä, êîãàòî ñà
èç÷åðïàíè êîëè÷åñòâàòà äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä.
      2. Êîãàòî ñå èç÷èñëÿâàò êîëè÷åñòâàòà êèñëîðîä çà îêàçâàíå íà ïúðâà
ïîìîù, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âçåìå ïðåäâèä ôàêòà, ÷å ñëåä ðàçõåðìåòèçèðàíå íà
êàáèíàòà äîïúëíèòåëíèÿò êèñëîðîä, èç÷èñëåí â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 1 êúì
JAR-OPS 1.770, òðÿáâà äà å äîñòàòú÷åí çà ðåøàâàíå íà ïðîáëåìèòå ñ õèïîêñèÿ çà:
     a. âñè÷êè ïúòíèöè, êîãàòî êàáèíàòà å íà âèñî÷èíà íàä 15 000 ft; è
     b. ÷àñò îò ïúòíèöèòå íà áîðäà, êîãàòî êàáèíàòà å íà âèñî÷èíà ìåæäó
10 000 ft è 15 000 ft.
      3. Ïîðàäè âñè÷êè ïî-ãîðíè ïðè÷èíè êîëè÷åñòâîòî íà êèñëîðîäà çà ïúðâà
ïîìîù òðÿáâà äà ñå èç÷èñëÿâà çà ÷àñò îò ïîëåòà ñëåä ðàçõåðìåòèçèðàíå íà
êàáèíàòà, ïðåç êîÿòî êàáèíàòà å íà âèñî÷èíà ìåæäó 8000 ft è 15 000 ft, êîãàòî
äîïúëíèòåëíèÿò êèñëîðîä âå÷å å ñâúðøèë.
      4. Îñâåí òîâà ñëåä ðàçõåðìåòèçèðàíå íà êàáèíàòà òðÿáâà äà ñå íàïðàâè
àâàðèéíî ñïóñêàíå äî íàé-íèñêàòà âèñî÷èíà, îòãîâàðÿùà íà áåçîïàñíîñòòà íà
ïîëåòà. Â äîïúëíåíèå, ïðè òåçè îáñòîÿòåëñòâà ñàìîëåòúò òðÿáâà äà êàöíå íà
ïúðâîòî ëåòèùå íà ðàçïîëîæåíèå êîëêîòî å âúçìîæíî ïî-ñêîðî.
      5. Ãîðíèòå óñëîâèÿ òðÿáâà äà íàìàëÿò ïåðèîäà îò âðåìå, ïðåç êîéòî ìîæå
äà å íóæåí êèñëîðîä çà ïúðâà ïîìîù, è êàòî ñëåäñòâèå äà ñå íàìàëè
êîëè÷åñòâîòî íà êèñëîðîä çà ïúðâà ïîìîù íà áîðäà íà ñàìîëåòà.
[Êîð. 3, 1.12.01]
     IEM OPS 1.770
     Äîïúëíèòåëåí êèñëîðîä çà õåðìåòèçèðàíè ñàìîëåòè
  Âèæ JAR-OPS 1.770
      1. Ìàñêà, êîÿòî ñå ïîñòàâÿ áúðçî, å ìàñêà îò òèïà, êîéòî;
     a. ìîæå äà ñå ïîñòàâè íà ëèöåòî âåäíàãà îò òîâà ïîëîæåíèå, äà ñå
çàêðåïè ïðàâèëíî, äà ñå õåðìåòèçèðà è äà äîñòàâÿ êèñëîðîä ïðè íóæäà, ñ åäíà
ðúêà â ðàìêèòå íà 5 ñåêóíäè è ñëåä òîâà äà îñòàâà â ïîëîæåíèå, êàòî äâåòå
ðúöå îñòàâàò ñâîáîäíè.
     b. ìîæå äà ñå ïîñòàâÿ, áåç äà ïðå÷è íà î÷èëàòà è äà íå ïðå÷è íà ÷ëåíà
íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà ïðîäúëæàâà äà èçïúëíÿâà âúçëîæåíèòå ìó çàäà÷è ïðè
àâàðèÿ.
     c. ñëåä êàòî ñå ïîñòàâè, äà íå ïðå÷è íà íåïîñðåäñòâåíîòî îáùóâàíå
ìåæäó ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è äðóãèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà ïî
âúòðåøíàòà êîìóíèêàöèîííà ñèñòåìà â ñàìîëåòà; d. äà íå ïðå÷è íà
ðàäèîêîìóíèêàöèèòå.
     2. ïðè îïðåäåëÿíå íà äîïúëíèòåëíèÿ êèñëîðîä çà ìàðøðóòèòå, ïî êîèòî ùå
ñå ëåòè, ñå ïðåäïîëàãà, ÷å ñàìîëåòúò ùå ñå ñíèæè â ñúîòâåòñòâèå ñ àâàðèéíèòå
ïðîöåäóðè, ïîñî÷åíè êîíêðåòíî â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, áåç äà
íàäõâúðëÿ íåãîâèòå åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ, íà âèñî÷èíà íà ïîëåòà, êîÿòî
ùå ïîçâîëè íà ïîëåòà äà áúäå çàâúðøåí áåçîïàñíî (ò.å. ïîëåòíè âèñî÷èíè,
îñèãóðÿâàùè àäåêâàòíî ïðåëèòàíå íàä òåðåíà, íàâèãàöèîííà òî÷íîñò, èçáÿãâàíå
íà ðèñêîâè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ è ò.í.). ACJ OPS 1.770(b)(2)(v) Äîïúëíèòåëåí
êèñëîðîä - õåðìåòèçèðàíè ñàìîëåòè (áåç ñåðòèôèêàöèÿ äà ëåòÿò íàä 25 000 ft)
  Âèæ JAR-OPS 1.770 (b)(2)(v)
      1. Ïî îòíîøåíèå íà JAR-OPS 1.770(b)(2)(v) ìàêñèìàëíàòà âèñî÷èíà, äî
êîÿòî ñàìîëåòúò ìîæå äà ëåòè áåç èíñòàëèðàíà ñèñòåìà ñ êèñëîðîä çà
ïúòíèöèòå, êîÿòî äà ìîæå äà îñèãóðÿâà êèñëîðîä çà âñåêè â êàáèíàòà,
òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿ, êàòî ñå èçïîëçâà ïðîôèëúò çà àâàðèéíî ñíèæàâàíå, êîéòî
îò÷èòà ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
     a. 17 (ñåäåìíàäåñåò) ñåêóíäè çàêúñíåíèå íà ïèëîòà äà ðàçïîçíàå è
ðåàãèðà, âêëþ÷èòåëíî ïîñòàâÿíå íà ìàñêàòà, çà ðåøàâàíå íà âúçíèêíàëèÿ ïðîáëåì
è êîíôèãóðèðàíå íà ñàìîëåòà çà àâàðèéíî ñíèæàâàíå;
     b. ìàêñèìàëíà åêñïëîàòàöèîííà ñêîðîñò (VMO) èëè âúçäóøíàòà ñêîðîñò,
îäîáðåíà â ÐËÅ íà ñàìîëåòà çà àâàðèéíî ñíèæàâàíå, êîåòî å ïî-ìàëêîòî;
     c. ðàáîòÿò âñè÷êè äâèãàòåëè;
     d. èç÷èñëåíàòà ìàñà íà ñàìîëåòà ïðè êðàéíèÿ åòàï íà íàáèðàíå íà
âèñî÷èíà.
     1.1. Àâàðèéíè äàííè (êàðòè) çà ñíèæàâàíåòî, óñòàíîâåíè îò
ïðîèçâîäèòåëÿ íà ñàìîëåòà è ïóáëèêóâàíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ íà
ñàìîëåòà è/èëè ïîëåòíîòî ðúêîâîäñòâî íà ñàìîëåòà, òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò çà
îñèãóðÿâàíå íà ðàâíîìåðíî ïðèëàãàíå íà ïðàâèëîòî.
      2. Ïî ìàðøðóòè, êúäåòî êèñëîðîä å íåîáõîäèì äà ñå ïðåâîçâà çà 10% îò
ïúòíèöèòå ïðåç öÿëîòî âðåìå íà ïîëåòà ìåæäó 10 000 ft è 13 000 ft, êèñëîðîäúò
ìîæå äà ñå îñèãóðè ïî åäèí îò äâàòà íà÷èíà:
     a. îò ñèñòåìè çà êèñëîðîä, êîèòî ñå âêëþ÷âàò èëè ïàäàò ñ äîñòàòú÷íî
äîçàòîðíè óñòðîéñòâà è ùóöåðè, ðàâíîìåðíî ðàçïðåäåëåíè èç êàáèíàòà, çà äà
îñèãóðÿâàò êèñëîðîä çà âñåêè ïúòíèê ïî íåãîâî ñîáñòâåííî æåëàíèå, êîãàòî å
íàñòàíåí íà îïðåäåëåíîòî ìó ìÿñòî; èëè
     b. ÷ðåç ïðåíîñèìè áóòèëêè, êîãàòî íàïúëíî îáó÷åí êàáèíåí åêèïàæ ñå íàìèðà íà áîðäà íà
ñàìîëåòà ïðè âñåêè òàêúâ ïîëåò. [Êîð. 3, 1.12.01]
     AMC OPS 1.790
     Ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëè
  Âèæ JAR-OPS 1.790
      1. Áðîÿò è ìåñòîïîëîæåíèåòî íà ïðåíîñèìèòå ïîæàðîãàñèòåëè òðÿáâà äà å
òàêîâà, ÷å äà îñèãóðÿâà äà ñà íà óäîáíî çà óïîòðåáà ðàçïîëîæåíèå, êàòî ñå
îò÷èòà áðîÿò è ðàçìåðèòå íà îòäåëåíèÿòà çà ïúòíèöè, íåîáõîäèìîñòòà äà ñå
ñâåäå äî ìèíèìóì îïàñíîñòòà îò êîíöåíòðàöèèòå íà òîêñè÷åí ãàç è
ðàçïîëîæåíèåòî íà òîàëåòíèòå, áîðäîâàòà êóõíÿ è ò.í. Ñúîáðàçÿâàíåòî ñ òåçè
íåùà ìîæå äà äîâåäå äî ïî-ãîëÿì áðîé ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëè, îòêîëêîòî å
ìèíèìàëíèÿò ïðåäïèñàí.
      2. Òðÿáâà äà èìà ïîíå åäèí ïîæàðîãàñèòåë, êîéòî äà å ïîäõîäÿù êàêòî çà
ïîæàðè ñúñ çàïàëèìè òå÷íîñòè, òàêà è çà òàêèâà îò åëåêòðè÷åñêî îáîðóäâàíå,
èíñòàëèðàíî â ïèëîòñêàòà êàáèíà. Äîïúëíèòåëíè ïîæàðîãàñèòåëè ìîãàò äà ñà
íåîáõîäèìè çà çàùèòàâàíå íà äðóãèòå îòäåëåíèÿ, äîñòúïíè çà åêèïàæà ïî âðåìå
íà ïîëåò. Â ïèëîòñêàòà êàáèíà íå òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ïîæàðîãàñèòåëè ñúñ
ñóõè õèìèêàëè, à ñúùî è âúâ âñÿêî îòäåëåíèå, êîåòî íå å îòäåëåíî ïîäîáàâàùî
îò ïèëîòñêàòà êàáèíà, ïîðàäè ëîøîòî âúçäåéñòâèå âúðõó âèäèìîñòòà ïðè
ïðèëàãàíå, è íà õèìè÷åñêèòå îñòàòúöè ïî åëåêòðè÷åñêèòå êîíòàêòè.
      3. Êîãàòî ñå èçèñêâà ñàìî åäèí ïðåíîñèì ïîæàðîãàñèòåë â ïúòíè÷åñêèòå
îòäåëåíèÿ, òîé òðÿáâà äà ñå ðàçïîëàãà â áëèçîñò äî ðàáîòíîòî ìÿñòî íà ÷ëåí íà
êàáèííèÿ åêèïàæ, êúäåòî è îñèãóðåíî òàêîâà.
      4. Êúäåòî ñå èçèñêâàò äâà èëè ïîâå÷å ïðåíîñèìè ïîæàðîãàñèòåëÿ â
îòäåëåíèÿòà çà ïúòíèöè è òÿõíîòî ðàçïîëàãàíå íå ñå äèêòóâà ðàçëè÷íî îò
ñúîáðàæåíèÿòà â ïàðàãðàô 1 ïî-ãîðå, ïîæàðîãàñèòåëÿò òðÿáâà äà ñå ðàçïîëàãà â
áëèçîñò äî âñåêè êðàé íà êàáèíàòà, êàòî îñòàíàëèòå ñå ðàçïðåäåëÿò êîëêîòî å
âúçìîæíî íàé-ðàâíîìåðíî è ïðàêòè÷íî èç êàáèíàòà.
      5. Îñâåí àêî ïîæàðîãàñèòåëÿò íå ñå âèæäà ÿñíî, íåãîâîòî ìÿñòî òðÿáâà äà
ñå îòáåëÿçâà ñ òàáåëà èëè çíàê. Ïîäõîäÿùè ñèìâîëè ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò çà
äîïúëâàíå íà òàêèâà òàáåëè èëè çíàöè.
     AMC OPS 1.810
     Ìåãàôîíè
     (Âèæ JAR-OPS 1.810)
     Òàì, êúäåòî ñå èçèñêâà åäèí ìåãàôîí, äîñòúïúò äî íåãî òðÿáâà äà å ëåñåí
îò îïðåäåëåíî ìÿñòî íà ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ. Êúäåòî ñå èçèñêâàò äâà èëè
ïîâå÷å ìåãàôîíà, òðÿáâà äà ñà ïîäõîäÿùî ðàçïðåäåëåíè â ïúòíè÷åñêàòà
êàáèíà/êàáèíè è äà ñà ëåñíîäîñòúïíè çà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, îïðåäåëåíè äà
ðúêîâîäÿò àâàðèéíè åâàêóàöèè. Òîâà íå èçèñêâà íåïðåìåííî ìåãàôîíèòå äà ñà
ðàçïîëîæåíè ïî òàêúâ íà÷èí, ÷å äà ìîãàò äà ñå äîñòèãàò îò ÷ëåí íà åêèïàæà,
êîãàòî å ñúñ ñëîæåíè êîëàíè íà ìÿñòîòî çà êàáèíåí ñúñòàâ.
[ ]
[Êîð. 9, 1.09.05]
     [ACJ OPS 1.820. Àâòîìàòè÷åí àâàðèåí ïðåäàâàòåë (ELT)
  Âèæ JAR-OPS 1.820, JAR-OPS 1.830(c) è JAR-OPS 1.835(b)
      1. Àâòîìàòè÷åí àâàðèåí ïðåäàâàòåë (ELT) å îáù òåðìèí çà îïèñàíèå íà
îáîðóäâàíå, êîåòî èçëú÷âà îïðåäåëåíè ñèãíàëè íà îïðåäåëåíè ÷åñòîòè è â
çàâèñèìîñò îò ïðèëîæåíèåòî ìîæå äà áúäå àêòèâèðàí ïîä âúçäåéñòâèå èëè ðú÷íî.
ELT å åäíî îò ñëåäíèòå:
     a. àâòîìàòè÷åí ôèêñèðàí (ELT(AF)). Àâòîìàòè÷íî àêòèâèðàí ELT, êîéòî
ïîñòîÿííî å ïðèêðåïåí êúì ñàìîëåòà;
     b. àâòîìàòè÷åí ïðåíîñèì (ELT(AP)). Àâòîìàòè÷íî àêòèâèðàí ELT, êîéòî
çäðàâî å ïðèêðåïåí êúì ñàìîëåò, íî ëåñíî ñå ñâàëÿ îò ñàìîëåòà;
     c. àâòîìàòè÷íî çàäåéñòâàù ñå (ELT(AD)). Àâòîìàòè÷íî àêòèâèðàí ELT, êîéòî
çäðàâî å ïðèêðåïåí êúì ñàìîëåò è êîéòî àâòîìàòè÷íî ñå ïóñêà è çàäåéñòâà ïîä
âúçäåéñòâèå è, â íÿêîè ñëó÷àè, ñúùî ÷ðåç õèäðîñòàòè÷íè ñåíçîðè. Îñèãóðåíî å
ñúùî òàêà è ðú÷íî ïóñêàíå;
     d. ñïàñèòåëåí ELT (ELT(S)). ELT, êîéòî ìîæå äà ñå ìàõà îò ñàìîëåòà è ñå
ïðèáèðà òàêà, ÷å äà íå ñå çàòðóäíÿâà èçïîëçâàíåòî ìó â àâàðèéíà ñèòóàöèÿ è
ðú÷íî äà ñå àêòèâèðà îò îöåëåëè.
     2. àâòîìàòè÷åí ïðåíîñèì ELT, (ELT(AP)), èíñòàëèðàí â â ñúîòâåòñòâèå ñ h
JAR-OPS 1.820, ìîæå äà ñå èçïîëçâà äà çàìåñòè åäèí ELT(S,ïðè óñëîâèå ÷å
îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà ELT(S) . Àêòèâèðàí îò âîäàòà ELT(S) íå å ELT(AP).]
[Êîð. 9, 1.09.05]
     IEM OPS 1.825
     Ñïàñèòåëíè æèëåòêè
     Âèæ JAR-OPS 1.825
     Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.825, âúçãëàâíèöèòå îò ñåäàëêèòå íà ìåñòàòà íå ñå
ñìÿòàò çà óñòðîéñòâà çà ïëóâàíå.
     AMC OPS 1.830(b)(2)
     Ñïàñèòåëíè ëîäêè/ïëîòîâå ELT çà îöåëÿâàíå ïðè
     ïðîäúëæèòåëíè ïîëåòè íàä âîäíî ïðîñòðàíñòâî
  Âèæ JAR-OPS 1.830(b)(2)
      1. Ñëåäíîòî òðÿáâà äà å ëåñíî íà ðàçïîëîæåíèå ñ âñÿêà ñïàñèòåëíà ëîäêà:
     a. ñðåäñòâà çà ïîääúðæàíå íà ñïîñîáíîñòòà çà çàäúðæàíå íà ïîâúðõíîñòòà;
     b. ìîðñêà êîòâà:
     c. ñïàñèòåëíè âúæåòà è ñðåäñòâà çà ïðèêðåïâàíå íà åäíà ñïàñèòåëíà ëîäêà
êúì äðóãà;
     d. ãðåáëà çà ñïàñèòåëíèòå ëîäêè ñ êàïàöèòåò 6 èëè ïî-ìàëêî;
     e. ñðåäñòâà çà çàùèòà íà õîðàòà â ñïàñèòåëíàòà ëîäêà îò ïðèðîäíèòå
ñòèõèè;
     f. âîäîóñòîé÷èâî ôåíåð÷å;
     g. ñèãíàëíî îáîðóäâàíå çà ïîäàâàíå íà ïèðîòåõíè÷åñêèòå ñèãíàëè, îïèñàíè
â ÈÊÀÎ Aíåêñ 2;
     h. 100 g ãëèêîçà íà òàáëåòêè çà âñåêè 4, èëè ÷àñò îò 4 ëèöà, çà êîèòî
ñïàñèòåëíàòà ëîäêà å ïðîåêòèðàíà äà ïðåíàñÿ:
     i. íàé-ìàëêî 2 ëèòðà ïèòåéíà âîäà â óñòîé÷èâè êîíòåéíåðè èëè
     ñðåäñòâà çà ïðåâðúùàíå íà ìîðñêàòà âîäà â ïèòåéíà èëè êîìáèíàöèÿ îò
äâåòå; è
     j. Àïòå÷êà çà ïúðâà ïîìîù.
      2. Äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, åëåìåíòèòå, èçáðîåíè ïî-ãîðå, òðÿáâà äà ñå
ñúäúðæàò â ïàêåò. [Êîð. 3, 1.12.01]
[ ]
[Êîð. 9, 1.09.05]
     IEM OPS 1.835
     Ñðåäñòâà çà îöåëÿâàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.835
      1. Èçðàçúò "Çîíè, â êîèòî èçäèðâàíåòî è ñïàñÿâàíåòî áè áèëî îñîáåíî
òðóäíî" òðÿáâà äà ñå ðàçáèðà â êîíòåêñòà íà òîçè JAR êàòî îçíà÷àâàù:
     a. çîíè, îïðåäåëåíè êàòî òàêèâà îò äúðæàâàòà, êîÿòî îòãîâàðÿ çà
ðúêîâîäñòâîòî íà èçäèðâàíåòî è ñïàñÿâàíåòî; èëè
     b. çîíè, êîèòî ñà ñëàáî íàñåëåíè è êúäåòî:
     i. äúðæàâàòà, êîÿòî îòãîâàðÿ çà ðúêîâîäñòâîòî íà òúðñåíåòî è
ñïàñÿâàíåòî, íå å ïóáëèêóâàëà íèêàêâà èíôîðìàöèÿ, çà äà ïîòâúðäè, ÷å
òúðñåíåòî è ñïàñÿâàíåòî íå áè áèëî îñîáåíî òðóäíî; è
     ii. äúðæàâàòà, ñïîìåíàòà â (a) ïî-ãîðå, êàòî ïîëèòèêà íå îïðåäåëÿ çîíè,
êîèòî ñà îñîáåíî òðóäíè çà òúðñåíå è ñïàñÿâàíå.
     AMC OPS 1.835(c)
     Ñðåäñòâà çà îöåëÿâàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.835(c)
      1. Íàé-ìàëêî ñëåäíîòî îáîðóäâàíå çà îöåëÿâàíå òðÿáâà äà ñå ïðåíàñÿ íà
áîðäà íà ñàìîëåòà , êîãàòî ñå èçèñêâà:
     a. 2 ëèòðà ïèòåéíà âîäà çà âñåêè 50 èëè ÷àñò îò 50 ëèöà íà áîðäà,
íàëÿòà â èçäðúæëèâè êîíòåéíåðè;
     b. Åäèí íîæ;
     c. Åäèí êîìïëåêò êîäîâå âúçäóõ/çåìÿ;
     Â äîïúëíåíèå, êîãàòî ñå î÷àêâàò ïîëÿðíè óñëîâèÿ, íà áîðäà òðÿáâà äà
ñå ïðåíàñÿ ñëåäíîòî:
     d. ñðåäñòâî çà òîïåíå íà ñíÿã;
     e. ñïàëíè ÷óâàëè çà èçïîëçâàíå îò åäíà òðåòà îò âñè÷êè ëèöà íà áîðäà è
îäåÿëà çà îñòàíàëèòå èëè îäåÿëà çà âñè÷êè ïúòíèöè íà áîðäà;
     f. 1 àðêòè÷åñêè/ïîëÿðåí êîñòþì çà âñåêè ÷ëåí íà åêèïàæà íà áîðäà.
2. Àêî íÿêîé åëåìåíò îò îáîðóäâàíåòî, ñúäúðæàùî ñå â ãîðíèÿ ñïèñúê, âå÷å
ñå ïðåíàñÿ íà áîðäà íà ñàìîëåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ äðóãî èçèñêâàíå, íå å
íåîáõîäèìî òîâà îáîðóäâàíå äà ñå äóáëèðà. [Êîð. 3, 1.12.01]
	
       ACJ/AMC/IEM L - ÊÎÌÓÍÈÊÀÖÈÎÍÍÎ È ÍÀÂÈÃÀÖÈÎÍÍÎ ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ
     IEM OPS 1.845. Êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå îäîáðåíèå è
     èíñòàëèðàíå
  Âèæ JAR-OPS 1.845
      1. Çà êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, èçèñêâàíî îò JAR-OPS 1
Ïîäðàçäåë L, "îäîáðåíî"
     Îçíà÷àâà, ÷å å áèëî äåìîíñòðèðàíî ñúîòâåòñòâèå ñ èçèñêâàíèÿòà çà
ïðîåêòèðàíå è åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè íà JTSO èëè åêâèâàëåíòíè, êîèòî
ñà áèëè â ñèëà ïî âðåìåòî íà êàíäèäàòñòâàíå çà îäîáðåíèå íà îáîðóäâàíåòî.
Êúäåòî íå ñúùåñòâóâà JTSO, ñå ïðèëàãàò ïðèëîæèìèòå ñòàíäàðòè çà ëåòàòåëíà
ãîäíîñò èëè åêâèâàëåíòíè, îñâåí àêî å ïðåäïèñàíî íåùî ðàçëè÷íî â JAR-OPS 1
èëè JAR-26.
     2. "Èíñòàëèðàí" îçíà÷àâà, ÷å èíñòàëàöèÿòà çà êîìóíèêàöèîííî è
íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå å äåìîíñòðèðàíî, ÷å ñúîòâåòñòâà íà ïðèëîæèìèòå
èçèñêâàíèÿ çà ëåòàòåëíà ãîäíîñò íà JAR-23/JAR-25, èëè íà ðåëåâàíòíèÿ êîäåêñ,
èçïîëçâàí çà òèïîâà ñåðòèôèêàöèÿ, è íà âñè÷êè ïðèëîæèìè èçèñêâàíèÿ,
ïðåäïèñàíè â JAR-OPS 1.
      3. Êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, îäîáðåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ
èçèñêâàíèÿòà çà ïðîåêòèðàíå è åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, ðàçëè÷íè îò
òåçè íà JTSO, ïðåäè äàòèòå çà ïðèëîæåíèå, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS.
     1. 001(b) ñà ïðèåìëèâè çà èçïîëçâàíå èëè èíñòàëèðàíå íà ñàìîëåòè,
åêñïëîàòèðàíè çà öåëèòå íà òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí òðàíñïîðò ïðè óñëîâèå, ÷å ñå
ñïàçâà âñÿêî ñúîòâåòíî èçèñêâàíå íà JAR-OPS.
      4. Êîãàòî ñå èçäàâà íîâà âåðñèÿ íà JTSO (èëè ñïåöèôèêàöèÿ, ðàçëè÷íà îò
JTSO), êîìóíèêàöèîííî è íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå, îäîáðåíî â ñúîòâåòñòâèå ñ
ïî-ðàííè èçèñêâàíèÿ, ìîæå äà ñå èçïîëçâà èëè èíñòàëèðà íà ñàìîëåòè,
åêñïëîàòèðàíè çà öåëèòå íà òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí òðàíñïîðò ïðè óñëîâèå, ÷å
êîìóíèêàöèîííîòî è íàâèãàöèîííîòî îáîðóäâàíå ðàáîòè, îñâåí àêî íå ñå èçèñêâà
èçâàæäàíå îò óïîòðåáà èëè ïðåìàõâàíå ïîñðåäñòâîì èçìåíåíèå íà JAR-OPS 1 èëè
JAR-26. [Ãë. 1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.865 Êîìáèíàöèè îò ïðèáîðè è èíòåãðèðàíè ïîëåòíè ñèñòåìè
     Âèæ JAR-OPS 1.865
     Îòäåëíèòå èçèñêâàíèÿ íà JAR-OPS 1.865 ìîãàò äà ñå èçïúëíÿò ÷ðåç
êîìáèíàöèè îò ïðèáîðè è èíòåãðèðàíè ïîëåòíè ñèñòåìè èëè ÷ðåç êîìáèíàöèè îò
ïàðàìåòðè íà åëåêòðîííè äèñïëåè, ïðè óñëîâèå ÷å òàêà ïîëó÷åíàòà èíôîðìàöèÿ çà
âñåêè èçèñêâàí ïèëîò íå å ïî-ìàëêà îò òàçè, êî ÿòî ñå îñèãóðÿâà îò ïðèáîðèòå
è ñâúðçàíî îáîðóäâàíå, êîåòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî.
     [ACJ OPS 1.865(c)(1)(i)
IFR åêñïëîàòàöèè áåç ñèñòåìà ADF Âèæ JAR-OPS 1.865(c)(1)(i)
      1. Çà äà ñå ïðîâåæäàò IFR îïåðàöèè áåç èíñòàëèðàíà ñèñòåìà ADF,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñå ñúîáðàçè ñúñ ñëåäíèòå èíñòðóêöèè çà ïðåíàñÿíîòî
îáîðóäâàíå, åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è êðèòåðèè çà îáó÷åíèå.
      2. Ïðåìàõâàíåòî/íåèíñòàëèðàíåòî íà ADF îáîðóäâàíå îò ñàìîëåòà ìîæå äà
ñòàíå ñàìî òàì, êúäåòî íå å îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå çà íàâèãàöèÿòà, ïðè
óñëîâèå ÷å èìà íà áîðäà àëòåðíàòèâíî îáîðóäâàíå, êîåòî äàâà åêâèâàëåíòíè èëè
ïîäîáðåíè íàâèãàöèîííè âúçìîæíîñòè. Òîâà ìîæå äà ñòàíå ñ ïðåíàñÿíå íà áîðäà
íà ñàìîëåòà íà äîïúëíèòåëåí ïðèåìíèê VOR èëè ïðèåìíèê GNSS, îäîáðåíè çà IFR
îïåðàöèè .
      3. Çà IFR îïåðàöèè áåç ADF, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     a. äà íå ñå ëåòè ïî ñåãìåíòè ïî ìàðøðóòà, êîèòî ðàç÷èòàò ñàìî íà ADF çà
íàâèãàöèÿ;
     b. òâúðäî ðåøåíèå ñå âçåìà äa íå ñå ëåòè ïî ïðîöåäóðè ADF/ NDB;
     c. äà ñå ïðîìåíè MEL, çà äà ñå îò÷åòå ëèïñàòà íà áîðäà íà ADF;
     d. Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà íå ïîñî÷âà ïðîöåäóðè, áàçèðàíè íà
ñèãíàëè NDB çà âúïðîñíèòå ñàìîëåòè;
     e.  ïðîöåäóðèòå çà ïëàíèðàíåòî íà ïîëåòà è äèñïå÷åðñêîòî îáñëóæâàíå
äà ñúîòâåòñòâàò íà ãîðåñïîìåíàòèòå êðèòåðèè.]
    [4 Ïðåìàõâàíåòî íà ADF òðÿáâà äà ñå âçåìå ïðåäâèä îò îïåðàòîðà ïðè
ïúðâîíà÷àëíîòî è ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå
íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.]
[Êîð. 1.09.04]
ACJ OPS 1.865(e)
Ñòàíäàðòè çà íåïðèêîñíîâåíîñò íà FM îáîðóäâàíåòî
Âèæ JAR-OPS 1.865(e)
      1. Åêñïëîàòàöèîííèòå ñòàíäàðòè çà FM íåïðèêîñíîâåíîñò çà ILS ëîêàëàéçåð,
VOR ïðèåìíèöè è êîìóíèêàöèîííè ïðèåìíèöè VHF ñà âêëþ÷åíè â ICAO Annex 10,
Volume I - Ðàäèîíàâèãàöèîííè ñðåäñòâà, ïåòî èçäàíèå îò ì. þëè 1996 ã.,
ãëàâà 3, ïàðàãðàôè 3.1.4, 3.3.8 è òîì III, ÷àñò II - Ãëàñîâè êîìóíèêàöèîííè
ñèñòåìè, ïàðàãðàô 2.3.3.
      2. Ïðèåìëèâèòå ñòàíäàðòè çà îáîðóäâàíåòî, ñúîòâåòñòâàùî íà ICAO Annex
10, ñå ñúäúðæàò â EUROCAE.
     Ñïåöèôèêàöèè çà ìèíèìàëíè åêñïëîàòàöèîííè õàðàêòåðèñòèêè, äîêóìåíòè
ED-22B çà VOR ïðèåìíèöè, ED-23B çà VHF Êîìóíèêàöèîííè ïðèåìíèöè è ED-46B çà
LOC ïðèåìíèöè è ñúîòâåòíèòå RTCA äîêóìåíòè DO-186, DO-195 è DO-196.
[Êîð. 3, 1.12.01]
     [ACJ] OPS 1.870 Äîïúëíèòåëíî íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå çà îïåðàöèè
     â MNPS âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî
     Âèæ JAR-OPS 1.870
      1. Íàâèãàöèîííà ñèñòåìà ñ øèðîê îáõâàò ìîæå äà áúäå åäíà îò ñëåäíèòå
ñèñòåìè:
     a. åäíà èíåðöèîííà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà (INS).
     b. åäíà [ãëîáàëíà ñàòåëèòíà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà (GNSS)].
     c. åäíà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà, èçïîëçâàùà âõîäÿùè äàííè îò åäíà èëè
ïîâå÷å èíåðöèîííî îðèåíòèðàùè ñèñòåìè (IRS), [ ] èëè âñÿêà äðóãà MNPS
îäîáðåíà ñåíçîðíà ñèñòåìà.
     2. [Çà äà îòãîâàðÿò íà ñïåöèôèêàöèÿòà çà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà ñ øèðîê
îáõâàò, ãëîáàëíà ñàòåëèòíà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà (GNSS) è íåéíîòî
åêñïëîàòàöèîííî èçïîëçâàíå òðÿáâà äà ñà îäîáðåíè â ñúîòâåòñòâèå ñúñ
ñúîòâåòíèòå èçèñêâàíèÿ çà MNPS âúçäóøíî ïðîñòðàíñòâî .]
     [3] Èíòåãðèðàíà íàâèãàöèîííà ñèñòåìà, êîÿòî ïðåäëàãà åêâèâàëåíòíà
ôóíêöèîíàëíà äîñòúïíîñò, öÿëîñòíîñò è ðåäóíäàíòíîñò, êîãàòî å îäîáðåíà, ìîæå,
çà öåëèòå íà íàñòîÿùîòî èçèñêâàíå äà ñå ñìÿòà çà äâå íàâèãàöèîííè ñèñòåìè ñ
øèðîê îáõâàò.
[Êîð. 7, 1.09.04]
     [ÈÇÒÅÃËÅÍ-ACJ/AMC/IEM M ÒÅÕÍÈ×ÅÑÊÎ ÎÁÑËÓÆÂÀÍÅ ÍÀ ÑÀÌÎËÅÒÀ]
     Òîçè ïîäðàçäåë áå èçòåãëåí ïîðàäè âúâåæäàíå íà Ðåãëàìåíò íà Êîìèñèÿòà(EC) No 2042/2003, Part-Ì.
     [Êîð. 12, 1.12.06]
     ACJ/AMC/IEM N - ËÅÒÀÒÅËÅÍ ÅÊÈÏÀÆ
     AMC OPS 1.940(a)(4) Ïðèåìàíå íà ÷ëåíîâå ñ ìàëúê îïèò â ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ
íà åêèïàæà Âèæ JAR-OPS 1.940(a)(4)
      1. Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà âçåìå ïðåäâèä, ÷å ÷ëåí íà ëåòàòåëåí
åêèïàæ e ñ ìàëúê îïèò, êîãàòî ñëåä çàâúðøâàíå íà êâàëèôèêàöèîíåí êóðñ çà òèïà
ñàìîëåò èëè êîìàíäèðñêè êóðñ äî çàâúðøâàíå íà ëèíåéíèòå ïîëåòè ïîä êîíòðîë íà
èíñòðóêòîð ëèíåéíàòà ìó ïîäãîòîâêà íà ñúîòâåòíèÿ òèï íå äîñòèãíå åäíî îò
äâåòå óñëîâèÿ:
     a. 100 ëåòàòåëíè ÷àñà è ïðåëåòåíè 10 ñåêòîðà â ïåðèîä îò 120
ïîñëåäîâàòåëíè äíè; èëè
     b. 150 ëåòàòåëíè ÷àñà è ïðåëåòåíè 20 ñåêòîðà (áåç îãðàíè÷åíèå âúâ
âðåìåòî).
      2. Ïî-ìàëúê áðîé ëåòàòåëíè ÷àñîâå èëè ñåêòîðè ìîãàò äà ñå íàëîæàò ñïîðåä
óñëîâèÿòà, êîèòî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ìîæå äà èçèñêâà è ìîãàò äà
áúäàò îäîáðåíè îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîãàòî:
     a. Íîâ àâèàöèîíåí îïåðàòîð çàïî÷âà åêñïëîàòàöèè; èëè
     b. Îïåðàòîðúò âúâåæäà íîâ òèï ñàìîëåò; èëè
     c. ×ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ ïðåäè òîâà ñà çàâúðøèëè
ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ çà òèïà ñàìîëåò ïðè ñúùèÿ îïåðàòîð; èëè
     d. Ñàìîëåòúò èìà ìàêñèìàëíî äîïóñòèìàòà èçëåòíà ìàñà ïîä 10 òîíà èëè
êîíôèãóðàöèÿ ñ ìàêñèìàëíî îäîáðåí áðîé ïúòíè÷åñêè ñåäàëêè, íå ïîâå÷å îò 20.
[Ãë. 1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.945
     Ó÷åáíà ïðîãðàìà çà ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ
     Âèæ JAR-OPS 1.945 è Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.945
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     1.1. Êîãàòî ñå èçèñêâà êâàëèôèêàöèîííà ïîäãîòîâêà, òÿ ìîæå äà ñå
ïðîâåäå îòäåëíî èëè êàòî ÷àñò îò êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ. Êîãàòî
ñå ïðîâåæäà êóðñ çà êâàëèôèêàöèîííà ïîäãîòîâêà êàòî ÷àñò îò îáó÷åíèåòî çà
ïðåêâàëèôèêàöèÿ, ïðîãðàìàòà íà êóðñà çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà
âñè÷êè èçèñêâàíèÿ íà JAR-FCL.
      2. Íàçåìíî îáó÷åíèå
     2.1. Íàçåìíîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà äîáðå îðãàíèçèðàíà ïðîãðàìà
çà íàçåìíà ïîäãîòîâêà îò èíñòðóêòîðè ñúñ ñúîòâåòíèòå ñðåäñòâà çà îáó÷åíèå,
âêëþ÷èòåëíî âñÿêàêâè íåîáõîäèìè àóäèî-, ìåõàíè÷íè è âè çóàëíè ñðåäñòâà.  Íî
àêî âúïðîñíèÿò ñàìîëåò å îòíîñèòåëíî îáèêíîâåí, ìîæå äà èìà ñàìîñòîÿòåëíî
îáó÷åíèå, êîåòî äà å ïîäõîäÿùî, àêî îïåðàòîðúò îñèãóðÿâà ïîäõîäÿùî
ðúêîâîäñòâî è/èëè ó÷åáíè áåëåæêè.
     2.2. Íàçåìíèÿò êóðñ çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà ôîðìàëíî èçïèòâàíå ïî
òàêèâà âúïðîñè êàòî ñèñòåìèòå íà ñàìîëåòà, åêñïëîàòàöèÿ è ïëàíèðàíå íà
ïîëåòà, ñïîðåä ïðèëîæèìîòî.
      3. Îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíå è ïðîâåðêà íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå.
     3.1. Íà ïúðâîíà÷àëíèÿ ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ è â ñëåäâàùèòå
ïðåêâàëèôèêàöèîííè êóðñîâå, ñïîðåä ïðèëîæèìîòî, òðÿáâà äà ñå ðàçãëåäà
ñëåäíîòî:
     a. Îáó÷åíèå çà îêàçâàíå íà ïúðâà ïîìîù îáùî (ñàìî çà ïúðâîíà÷àëåí
ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ); îáó÷åíèå çà ïúðâà ïîìîù ñïîðåä òèïà íà ñàìîëåòà, íà
êîéòî ñå ëåòè, è äîïúëíåíèå çà åêèïàæà, âêëþ÷èòåëíî, êúäåòî íå ñå èçèñêâà
êàáèíåí ñúñòàâ íà áîðäà íà ñàìîëåòà (ïúðâîíà÷àëíî è ïîñëåäâàùî îáó÷åíèå);
     b. Âúçäóøíî ìåäèöèíñêè òåìè, âêëþ÷âàùè:
     i. Õèïîêñèÿ;
     ii. Õèïåðâåíòèëàöèÿ;
     iii. Çàìúðñÿâàíå íà êîæàòà/î÷èòå îò àâèàöèîííî ãîðèâî èëè õèäðàâëè÷íè
èëè äðóãè òå÷íîñòè;
     iv. Õèãèåíà è õðàíèòåëíî îòðàâÿíå; è
     v. Ìàëàðèÿ;
     c. Åôåêòúò íà ïóøåêà â çàòâîðåíîòî ïðîñòðàíñòâî è äåéñòâèòåëíîòî ïúëíî
èçïîëçâàíå íà ñúîòâåòíîòî îáîðóäâàíå â èìèòèðàíà çàäèìåíà ñðåäà;
     d. Åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè çà ñëóæáèòå ïî ñèãóðíîñòòà, ñïàñÿâàíå è
àâàðèéíè äåéñòâèÿ; e.  Ïîäõîäÿùà èíôîðìàöèÿ çà îöåëÿâàíå â òåõíèòå ðàéîíè íà
åêñïëîàòàöèÿ (íàïðèìåð íà ïîëþñèòå, ïóñòèíÿòà, äæóíãëàòà èëè â ìîðåòî) è
îáó÷åíèå çà èçïîëçâàíå íà îáîðóäâàíåòî çà îöåëÿâàíå, êîåòî ñå íîñè íà áîðäà
íà ñàìîëåòà;
     f. Äà ñå ïðàâÿò ïîäðîáíè óïðàæíåíèÿ, êîèòî äà ïîêðèâàò ïðîöåäóðè ïðè
ïðèâîäíÿâàíå, êúäåòî ïëàâàòåëíî îáîðóäâàíå ñå íîñè íà áîðäà íà ñàìîëåòà.
Òîâà òðÿáâà äà âêëþ÷âà óïðàæíÿâàíå íà äåéñòâèòåëíî ïîñòàâÿíå è íàäóâàíå íà
ñïàñèòåëíàòà æèëåòêà çàåäíî ñ äåìîíñòðèðàíå èëè ïîêàçâàíå íà ôèëì çà íàäóâàíå
íà ñïàñèòåëíèòå ñàëîâå è/èëè ïëúçãàùèòå ñå ñàëîâå è ñúîòâåòíîòî îáîðóäâàíå.Ïî
âðåìå íà ïúðâîíà÷àëåí ïðåêâàëèôèêàöèîíåí êóðñ òàçè ïðàêòèêà òðÿáâà äà ñå
ïðîâåæäà ñ èçïîëçâàíå íà îáîðóäâàíå âúâ âîäà, âúïðåêè ÷å ïðåäèøíîòî
ñåðòèôèöèðàíî îáó÷åíèå ñ äðóã îïåðàòîð èëè èçïîëçâàíåòî íà ïîäîáíî îáîðóäâàíå
ùå ñå ïðèçíàâà âúâ âðúçêà ñ ïî-íàòàòúøíî îáó÷åíèå âúâ âîäà;
     g. Îáó÷åíèå çà ìåñòîïîëîæåíèåòî íà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå,
ïðàâèëíîòî èçïîëçâàíå íà âñè÷êè ïîäõîäÿùè óïðàæíåíèÿ è ïðîöåäóðè, êîèòî ìîãàò
äà ñå èçèñêâàò îò ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ â ðàçëè÷íè àâàðèéíè ñèòóàöèè. Àâàðèéíî
íàïóñêàíå íà ñàìîëåò (èëè íà ïðåäíàçíà÷åíîòî çà îáó÷åíèå óñòðîéñòâî) ñ
èçïîëçâàíå íà ïúðçàëêà, êúäåòî å íàëè÷íà, òðÿáâà äà ñå âêëþ÷âà, êîãàòî
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ èçèñêâà ïðîöåäóðàòà çà ðàííà åâàêóàöèÿ íà
ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ, çà äà ïîìàãà íà çåìÿòà.
      4. Ñàìîëåò/ñòàíäàðòíî îáó÷åíèå
     4.1. Ïîëåòíîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäå ñòðóêòóðèðàíî è äîñòàòú÷íî
ïîäðîáíî, çà äà çàïîçíàå ÷ëåíà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ îáñòîéíî ñ âñè÷êè àñïåêòè
íà îãðàíè÷åíèÿòà è íîðìàëíè/íåíîðìàëíè è àâàðèéíè ïðîöåäóðè, ñâúðçàíè ñúñ
ñàìîëåòà, è òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè èíñòðóêòîðè çà
òèïà ñàìîëåò è/èëè èçïèòâàùè çà êâàëèôèêàöèîííà îòìåòêà çà òèïà.  Çà
ñïåöèàëèçèðàíè åêñïëîàòàöèè êàòî ñòðúìíè ïîäõîäè, ETOPS ïîëåòè, [ ]
åêñïëîàòàöèè ïðè âñÿêàêâè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ èëè [QFE åêñïëîàòàöèè]
òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå.
     4.2. Ïðè ïëàíèðàíî ñòàíäàðòíî îáó÷åíèå íà ñàìîëåòè ñ ëåòàòåëåí åêèïàæ
îò äâå èëè ïîâå÷å ëèöà îñîáåíî äà ñå íàáëåãíå íà ïðàêòèêóâàíåòî íà
îðèåíòàöèÿòà ïðè èçïúëíåíèå íà ëèíåéíè ïîëåòè (LOFT) ñ íàáëÿãàíå âúðõó
èíñòðóêöèèòå çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà (CRM).
     4.3. Îáèêíîâåíî åäíî è ñúùî îáó÷åíèå è ïðàêòèêà ïî óïðàâëåíèå íà
ñàìîëåòà òðÿáâà äà ñå ïðåäîñòàâè êàêòî íà âòîðèòå ïèëîòè, òàêà è íà
êîìàíäèðèòå.  Ðàçäåëèòå "Îáñëóæâàíå íà ïîëåòè" îò ó÷åáíàòà ïðîãðàìà çà
êîìàíäèðè è âòîðè ïèëîòè òðÿáâà äà âêëþ÷âàò âñè÷êè èçèñêâàíèÿ íà îïåðàòîðà çà
ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà, êîèòî ñå èçèñêâàò îò JAR-OPS 1.965.
     4.4. Îñâåí àêî ó÷åáíàòà ïðîãðàìà çà òèï ñàìîëåò å áèëà ïðåìèíàòà â
ëåòàòåëåí òðåíàæîð, èçïîëçâàí çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ áåç ëåòàòåëíè òðåíèðîâêè
(ZFT), îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà 3 èçëèòàíèÿ è êàöàíèÿ ñúñ ñàìîëåòà.
      5. Ëèíåéíè ïîëåòè ñ íàáëþäàâàù
     5.1. Ñëåä çàâúðøâàíå íà ñòàíäàðòíîòî îáó÷åíèå çà ñàìîëåò è ïðîâåðêàòà
êàòî ÷àñò îò êóðñà íà îïåðàòîðà çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ âñåêè ÷ëåí íà ëåòàòåëåí
åêèïàæ òðÿáâà äà ïðîëåòè ìèíèìàëåí áðîé ñåêòîðè è/èëè ëåòàòåëíè ÷àñîâå ïîä
íàáëþäåíèå íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, îïðåäåëåí îò îïåðàòîðà è äîïóñíàò îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     5.2. Ìèíèìàëíèÿò áðîé ñåêòîðè/÷àñîâå òðÿáâà äà ñå ïîñî÷è êîíêðåòíî â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿ îò
ñëåäíîòî:
     a. Ïðåäèøåí îïèò íà ÷ëåíà íà ëåòàòåëåí åêèïàæ;
     b. Ñëîæíîñòòà íà ñàìîëåòà; è
     c. Òèïà è ðàéîíà íà åêñïëîàòàöèÿ.
     5.3. Ëèíåéíà ïðîâåðêà â ñúîòâåòñòâèå JAR-OPS 1.945(a)(8) òðÿáâà äà ñå
èçâúðøâà ïðè çàâúðøâàíå íà ëèíåéíèòå ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèå.
      6. Îïåðàòîð íà ñèñòåìèòå çà ðàáîòà íà ñàìîëåòà
     6.1. Ïðåêâàëèôèêàöèîííîòî îáó÷åíèå çà îïåðàòîð íà ñèñòåìèòå çà ðàáîòà
íà ñàìîëåòà òðÿáâà äà å ïðèáëèçèòåëíî êàòî òîâà çà ïèëîòèòå.
     6.2. Àêî ëåòàòåëíèÿò åêèïàæ âêëþ÷âà ïèëîò ñúñ çàäúëæåíèÿ íà îïåðàòîð íà
ñèñòåìèòå çà ðàáîòà íà ñàìîëåòà, òîé òðÿáâà, ñëåä îáó÷åíèå è ïúðâîíà÷àëíà
ïðîâåðêà çà òåçè çàäúëæåíèÿ äà åêñïëîàòèðà ìèíèìàëåí áðîé ñåêòîðè ïîä
íàáëþäåíèå íà îïðåäåëåí äîïúëíèòåëåí ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ. Ìèíèìàëíèòå
öèôðè òðÿáâà äà ñå ïîñî÷àò êîíêðåòíî â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ è òðÿáâà
äà áúäàò èçáðàíè, ñëåä êàòî ñå îò÷åòå ñúîòâåòíî ñëîæíîñòòà íà ñàìîëåòà è
ïðîôåñèîíàëíèÿò îïèò íà ÷ëåíà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
[Kîð. 3. 1.12.01; Êîð. 7, 1.09.04]
     IEM OPS 1.945
     Ëèíåéíè ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèå
     Âèæ JAR-OPS 1.945
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Ëèíåéíèòå ïîëåòè ïîä íàáëþäåíèå îñèãóðÿâàò âúçìîæíîñòòà çà ÷ëåíà
íà åêèïàæà äà èçâúðøè íà ïðàêòèêà ïðîöåäóðèòå è ìåòîäèêèòå, ñ êîèòî å áèë
çàïîçíàò ïî âðåìå íà íàçåìíîòî è ëåòàòåëíîòî îáó÷åíèå â êóðñà çà
ïðåêâàëèôèêàöèÿ.  Òîâà ñå èçâúðøâà ïîä íàáëþäåíèåòî íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ, ñïåöèàëíî îïðåäåëåí è îáó÷åí çà öåëòà.  Â êðàÿ íà ëèíåéíèòå ïîëåòè
ïîä íàáëþäåíèå ñúîòâåòíèÿò ÷ëåí íà åêèïàæà òðÿáâà äà ìîæå äà èçïúëíÿâà
áåçîïàñåí è åôèêàñåí ïîëåò, èçïúëíÿâàí â ðàìêèòå íà çàäà÷èòå íà íåãîâîòî
ðàáîòíî ìÿñòî êàòî ÷ëåí íà åêèïàæà.
     1.2. Ñëåäíèòå ìèíèìàëíè öèôðè çà ïîëåòà ïîä íàáëþäåíèå ïîäðîáíî ñëóæàò
çà èíñòðóêöèÿ íà îïåðàòîðèòå, çà äà ãè èçïîëçâàò, êîãàòî îïðåäåëÿò òåõíèòå
èíäèâèäóàëíè èçèñêâàíèÿ.
      2. Ðåàêòèâíè âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà
     a. Âòîðè ïèëîò ïðåìèíàâà ïðúâ êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ:
     i. Îáùî ñúáðàíèòå 100 ëåòàòåëíè ÷àñà èëè ìèíèìóì 40 ñåêòîðà;
     b. Âòîðè ïèëîò ïðè ïîâèøàâàíå â êîìàíäèð:
     i. Íàé-ìàëêî 20 ñåêòîðà ïðè ïðåìèíàâàíå êúì íîâ òèï;
     ii. Íàé-ìàëêî 10 ñåêòîðà, êîãàòî âå÷å å ïðåêâàëèôèöèðàí íà òèïà ñàìîëåò.
     [ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e)
     Óïðàâëåíèå ðåñóðñèòå íà åêèïàæà (CRM)
     Âèæ JAR-OPS 1.943/1.945(a)(9) /1.955(b)(6)/1.965(e)/1.965(a)(3)(iv)
     Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e)
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     1.1. Èíñòðóêöèèòå çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà (CRM) å åôåêòèâíîòî
èçïîëçâàíå íà âñè÷êè íàëè÷íè ðåñóðñè (íàïðèìåð ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, ñèñòåìè íà
ñàìîëåòà, ïîìîùíè ñúîðúæåíèÿ è ëèöà) çà îñúùåñòâÿâàíå íà áåçîïàñíà è åôèêàñíà
åêñïëîàòàöèÿ.
      1.2. Öåëòà íà CRM å äà çàñèëè êîìóíèêàöèîííèòå è óïðàâëåíñêè óìåíèÿ íà
äàäåíèÿ ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.  Óäàðåíèåòî ñå ñëàãà âúðõó íåòåõíè÷åñêèòå
àñïåêòè íà ðàáîòàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
      2. Ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå CRM
     2.1. Ó÷åáíèòå ïðîãðàìè çà ïúðâîíà÷àëíîòî îáó÷åíèå CRM ñà ïðåäíàçíà÷åíè
äà îñèãóðÿò çíàíèÿ è çàïîçíàâàíå ñ ÷îâåøêèòå ôàêòîðè, ñâúðçàíè ñ ïîëåòíèòå
åêñïëîàòàöèè.  Ïðîäúëæèòåëíîñòòà òðÿáâà äà å ìèíèìóì åäèí äåí çà åêñïëîàòàöèè
íà åäíîïèëîòíè ñàìîëåòè è äâà äíè çà âñè÷êèòå äðóãè òèïîâå ñàìîëåòè.  Òîé
òðÿáâà äà ïîêðèâà âñè÷êè åëåìåíòè â òàáëèöà 1, êîëîíà à.  äî ðàâíèùåòî,
èçèñêâàíî îò êîëîíà á. (ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå CRM).
     2.2.
     a. Èíñòðóêòîðúò ïî CRM òðÿáâà äà ïðèòåæàâà óìåíèÿ çà ïîäïîìàãàíå íà
ãðóïà è òðÿáâà íàé-ìàëêî:
     i. Äà èìà àêòóàëåí îïèò ñ òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí òðàíñïîðò êàòî ÷ëåí íà
ëåòàòåëåí åêèïàæ; è äà èìà åäíî îò äâåòå:
     (A) Óñïåøíî äà å ïðåìèíàë èçïèòà ïî ÷îâåøêè äåéñòâèÿ ïî âðåìå íà ðàáîòà
è îãðàíè÷åíèÿ (HPL), êàòî íåîòäàâíà äà å ïîëó÷èë ATPL (âèæ èçèñêâàíèÿòà,
ïðèëàãàíè çà èçäàâàíå íà ëèöåíçè çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ); èëè
     (B) Àêî ïðèòåæàâà ëèöåíç çà ëåòàòåëåí åêèïàæ, ïðèåìëèâ ïî ñìèñúëà íà
JAR-OPS 1.940(a)(3) ïðåäè âúâåæäàíå íà HPL â ó÷åáíàòà ïðîãðàìà çà ATPL,
ïîñëåäâàí îò òåîðåòè÷åí êóðñ HPL, ïîêðèâàù öÿëàòà ó÷åáíà ïðîãðàìà çà èçïèòà
ïî HPL.
     ii. Äà å çàâúðøèë ïúðâîíà÷àëåí êóðñ íà îáó÷åíèå CRM; è
     iii. Äà áúäå íàáëþäàâàí îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïðåïîäàâàòåë ïî CRM,
êîãàòî ïðåìèíàâàò ïúðâèòå ñè óðîöè íà ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå ïî CRM; è
     iv. Äà ñà ïîëó÷èëè äîïúëíèòåëíî îáðàçîâàíèå â îáëàñòòà íà ãðóïàòà,
ãðóïîâà äèíàìèêà è ëè÷íî îòíîøåíèå.
     b. Íåçàâèñèìî îò ïîñî÷åíîòî â ïàðàãðàô (à) ïî-ãîðå è êîãàòî å
ïðèåìëèâî çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ:
     i. ×ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ, êîéòî ïðèòåæàâà êâàëèôèêàöèÿ êàòî
èíñòðóêòîð ïî CRM, ìîæå äà ïðîäúëæè äà áúäå èíñòðóêòîð ïî CRM äîðè ñëåä
ïðåêðàòÿâàíå íà àêòèâíèòå ìó ïîëåòíè çàäúëæåíèÿ;
     ii. Îïèòåí èíñòðóêòîð ïî CRM, êîéòî íå å ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, íî
ïðèòåæàâà çíàíèÿ ïî HPL, ñúùî ìîæå äà ïðîäúëæè äà áúäå èíñòðóêòîð ïî CRM;
     iii. Áèâø ÷ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ ñúñ çíàíèÿ ïî HPL ìîæå äà ñòàíå
èíñòðóêòîð ïî CRM, àêî ïîääúðæà àäåêâàòíè ïîçíàíèÿ çà åêñïëîàòàöèÿòà è òèïà
ñàìîëåò è àêî îòãîâàðÿ íà óñëîâèÿòà íà ïàðàãðàôè 2, 2a ii, iii è iv.
     2.3. Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îñèãóðè ïúðâîíà÷àëíîòî îáó÷åíèå ïî
CRM äà ðàçãëåäà åñòåñòâîòî íà åêñïëîàòàöèèòå íà äàäåíàòà êîìïàíèÿ, à ñúùî è
ñâúðçàíèòå ïðîöåäóðè è êóëòóðà íà êîìïàíèÿòà.  Òîâà ùå âêëþ÷âà ñôåðè íà
åêñïëîàòàöèÿòà, êîèòî ñúñòàâëÿâàò îñîáåíà òðóäíîñò èëè ëîøè êëèìàòè÷íè
óñëîâèÿ è âñÿêàêâè íåîáèêíîâåíè ðèñêîâå.
     2.4. Àêî îïåðàòîðúò íÿìà äîñòàòú÷íî ñðåäñòâà äà îðãàíèçèðà ïúðâîíà÷àëíî
îáó÷åíèå ïî CRM, ìîæå äà ñå èçïîëçâà êóðñ, îñèãóðÿâàí
îò äðóã îïåðàòîð èëè îò òðåòà ñòðàíà, èëè ó÷åáíà îðãàíèçàöèÿ, ïðèåìëèâè çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Â òîçè ñëó÷àé îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè
ñúäúðæàíèåòî íà êóðñà äà îòãîâàðÿ íà íåãîâèòå åêñïëîàòàöèîííè èçèñêâàíèÿ.
Êîãàòî ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà îò íÿêîëêî êîìïàíèè ñå îáó÷àâàò ïî åäèí è ñúù
êóðñ, îñíîâíèòå åëåìåíòè ïî CRM òðÿáâà äà ñà ñïåöèôè÷íè íà åñòåñòâîòî íà
åêñïëîàòàöèèòå íà êîìïàíèèòå è íà âúïðîñíèòå êóðñèñòè.
     2.5. Óìåíèÿòà íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïî CRM íå òðÿáâà äà ñå
îöåíÿâàò ïî âðåìå íà ïúðâîíà÷àëíî îáó÷åíèå ïî CRM.
      3. Êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ â îáó÷åíèåòî ïî CRM.
     3.1. Àêî ÷ëåí íà ëåòàòåëåí åêèïàæ ïðåìèíàâà êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ ñ
ïðîìÿíà íà òèïà ñàìîëåò, âñè÷êè åëåìåíòè â òàáëèöà 1, êîëîíà (à) òðÿáâà äà ñå
èíòåãðèðàò âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà êóðñà çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ íà îïåðàòîðà
è äà ñå ïðåîáðàçóâàò êúì ðàâíèùåòî, êîåòî ñå èçèñêâà îò êîëîíà (c) (êóðñ çà
ïðåêâàëèôèêàöèÿ, êîãàòî ñå ïðîìåíÿ òèïúò ñàìîëåò), îñâåí àêî äâàìàòà
îïåðàòîðè íå èçïîëçâàò åäèí è ñúù äîñòàâ÷èê íà îáó÷åíèåòî ïî CRM.
     3.2. Àêî ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ ïðåìèíàâà êóðñ çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ ñ
ïðîìÿíà íà îïåðàòîðà, âñè÷êè åëåìåíòè â òàáëèöà 1, êîëîíà (à) òðÿáâà äà ñå
èíòåãðèðàò âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà êóðñà çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ íà
îïåðàòîðà, ïîêðèâàíè îò ðàâíèùåòî, èçèñêâàíî îò êîëîíà (d) (êîãàòî ñå ñìåíÿ
îïåðàòîð).
     3.3. ×ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íå òðÿáâà äà ñå îöåíÿâà, êîãàòî èçâúðøâà
åëåìåíòè íà îáó÷åíèåòî ïî CRM, êîèòî ñà ÷àñò îò êóðñà çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ íà
îïåðàòîðà.
      4. Êóðñ çà êîìàíäèðè â îáó÷åíèåòî ïî CRM
     4.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè åëåìåíòè â òàáëèöà 1, â êîëîíà
     (a) äà áúäàò èíòåãðèðàíè â êóðñà çà êîìàíäèðè è ïîêðèòè äî íèâîòî,
èçèñêâàíî îò êîëîíà (å) (êóðñ çà êîìàíäèðè).
     4.2. ×ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íå òðÿáâà äà ñå îöåíÿâà, êîãàòî èçâúðøâà
åëåìåíòè íà îáó÷åíèåòî ïî CRM, êîèòî ñà ÷àñò îò êóðñ çà êîìàíäèðè, âúïðåêè ÷å
òðÿáâà äà èìà îáðàòíà âðúçêà.
      5. Îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå ïî CRM
     5.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè:
     a. Åëåìåíòè îò îáó÷åíèåòî ïî CRM äà áúäàò èíòåãðèðàíè âúâ âñè÷êè
ïîäõîäÿùè ôàçè íà îïðåñíèòåëíîòî îáó÷åíèå âñÿêà ãîäèíà; âñè÷êè åëåìåíòè â
òàáëèöà 1, êîëîíà (à) äà áúäàò ïîêðèòè äî íèâî, èçèñêàíî îò êîëîíà (f)
(îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå); è ìîäóëíîòî îáó÷åíèå ïî CRM äà ïîêðèâà ñúùèòå
îáëàñòè ïðåç åäèí ìàêñèìàëåí ïåðèîä îò 3 ãîäèíè.
     b. Ïîäõîäÿùîòî ìîäóëíî îáó÷åíèå ïî CRM äà ñå èçâúðøâà îò èíñòðóêòîðè ïî
CRM, êâàëèôèöèðàíè â ñúîòâåòñòâèå ñ ïàðàãðàô 2.2.
     5.2. ×ëåí íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ íå òðÿáâà äà ñå îöåíÿâà, êîãàòî èçâúðøâà
åëåìåíòè íà îáó÷åíèåòî ïî CRM, êîèòî ñà ÷àñò îò îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå.
6. Âúâåæäàíå íà CRM
6.1. Ñëåäíàòà òàáëèöà ïîñî÷âà êîè åëåìåíòè íà CRM òðÿáâà äà ñå âêëþ÷âàò
âúâ âñåêè âèä îáó÷åíèå :
	
         7. Êîîðäèíàöèÿ ìåæäó îáó÷åíèå íà ëåòàòåëåí åêèïàæ è íà êàáèíåí ñúñòàâ.
     7.1. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà, äîêîëêîòî å ïðàêòè÷íî, äà îñèãóðÿâàò
êîìáèíèðàíî îáó÷åíèå çà ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëåí åêèïàæ è êàáèíåí ñúñòàâ,
âêëþ÷èòåëíî èíñòðóêòàæ è ðàçáîð.
     7.2. Òðÿáâà äà èìà åôåêòèâíà âðúçêà ìåæäó îòäåëèòå çà îáó÷åíèå íà
ëåòàòåëåí åêèïàæ è êàáèíåí ñúñòàâ.  Òðÿáâà äà ñå îñèãóðè âúçìîæíîñò
èíñòðóêòîðèòå çà ëåòàòåëíèÿ è êàáèííèÿ ñúñòàâ äà êîìåíòèðàò ïîìåæäó ñè
ïðîöåñà íà îáó÷åíèåòî.
      8. Îöåíÿâàíå íà óìåíèÿ ïî CRM (Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)
(9)/1.955(b)(6)/1.965(e), ïàðàãðàô 4.)
     8.1. Îöåíÿâàíåòî íà óìåíèÿòà ïî CRM:
     a. Äà îñèãóðÿâà îáðàòíà âðúçêà äî åêèïàæà è èíäèâèäóàëíî, è äà ñëóæè çà
îïðåäåëÿíå íà íóæäàòà îò ïîâòîðíî îáó÷åíèå, êúäåòî å íåîáõîäèìî;
     b. Äà ñå èçïîëçâà çà ïîäîáðÿâàíå íà îáó÷åíèåòî ïî CRM.
     8.2. Ïðåäè âúâåæäàíå íà îöåíÿâàíå íà óìåíèÿòà ïî CRM ïîäðîáíî îïèñàíèå
íà ìåòîäîëîãèÿòà íà CRM, âêëþ÷èòåëíî èçïîëçâàíàòà òåðìèíîëîãèÿ, ïðèåìëèâî çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, òðÿáâà äà ñå ïóáëèêóâà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.
     8.3. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà óñòàíîâÿò ïðîöåäóðè, âêëþ÷èòåëíî çà ïîâòîðíî
îáó÷åíèå, êîèòî òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò â ñëó÷àé ÷å ëèöåòî íå ïîñòèãíå èëè íå
ïîääúðæà èçèñêâàíèòå ñòàíäàðòè (âèæ ïðèëîæåíèå 1 êúì 10.45, ðàçäåë D ïàðàãðàô
3.2).
     8.4. Àêî ïðîâåðêàòà íà óìåíèÿòà íà îïåðàòîðà ñå êîìáèíèðà ñ ïðîâåðêà
ïðè óäîñòîâåðÿâàíå/ïîäíîâÿâàíå íà òèïîâà êâàëèôèêàöèÿ, îöåíêàòà íà óìåíèÿòà
ïî CRM ùå çàäîâîëÿò èçèñêâàíèÿòà çà ñúâìåñòíà åêñïëîàòàöèÿ íà ìíîãî÷ëåíåí
åêèïàæ çà óäîñòîâåðÿâàíå/ïîäíîâÿâàíå íà êâàëèôèêàöèÿòà çà òèïà ñàìîëåò.  Òàçè
îöåíêà íÿìà äà ïîâëèÿå íà âàëèäíîñòòà íà òèïîâàòà êâàëèôèêàöèÿ.
[Êîð. 3. 1.12.01; Êîð. 11, 1.08.06]
     [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e)
     Èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà (CRM) Âèæ JAR-OPS
     1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6) /1.965(e)
     Âèæ [ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.943/1.945(a)(9)/1.955(b)(6)/1.965(e)
      1. Îáó÷åíèåòî ïî CRM òðÿáâà äà îòðàçÿâà êóëòóðàòà íà îïåðàòîðà è òðÿáâà
äà ñå èçâúðøâà ñ ïîìîùòà êàêòî íà ïðåïîäàâàíå â êëàñíàòà ñòàÿ, òàêà è îò
ïðàêòè÷åñêè óïðàæíåíèÿ, âêëþ÷èòåëíî ãðóïîâè äèñêóñèè è ðàçãëåæäàíå íà
çëîïîëóêè è ñåðèîçíè èíöèäåíòè çà àíàëèçèðàíå íà êîìóíèêàöèîííèòå ïðîáëåìè è
ñëó÷àè èëè ïðèìåðè çà ëèïñà íà èíôîðìàöèÿ èëè íà óïðàâëåíèå íà åêèïàæà.
      2. Êîãàòî å ïðàêòè÷íî äà ñå íàïðàâè, òðÿáâà äà ñå îáìèñëè ïðîâåæäàíå íà
ïîäõîäÿùè ÷àñòè îò îáó÷åíèåòî ïî CRM â ó÷åáíè òðåíàæîðè, êîèòî âúçïðîèçâåæäàò
ïî ïðèåìëèâ íà÷èí ðåàëèñòè÷íà åêñïëîàòàöèîííà ñðåäà è ïîçâîëÿâàò
âçàèìîäåéñòâèå. Òîâà âêëþ÷âà, íî íå ñå îãðàíè÷àâà äî òðåíàæîðè ñ ïîäõîäÿùè
ñöåíàðèè LOFT.
      3. Ïðåïîðú÷âà ñå, êîãàòî å âúçìîæíî, ïúðâîíà÷àëíîòî îáó÷åíèå ïî
CRM äà ñå ïðîâåæäà â ãðóïîâè ñåñèè èçâúí ñãðàäèòå íà êîìïàíèÿòà, òàêà ÷å
äà ñå îñèãóðè âúçìîæíîñò íà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà âçàèìîäåéñòâàò
è îáùóâàò íå ïîä âúçäåéñòâèåòî íà òÿõíàòà ðàáîòíà ñðåäà.
      4. Îöåíÿâàíå íà óìåíèÿòà ïî CRM
     4.1. Îöåíÿâàíå íà óìåíèÿòà ïî CRM å ïðîöåñúò íà íàáëþäàâàíå, çàïèñâàíå,
èíòåðïðåòèðàíå è îáñúæäàíå íà ðàáîòàòà è çíàíèÿòà íà åêèïàæèòå è òåõíèòå
÷ëåíîâå ñ èçïîëçâàíå íà ïðèåìëèâà ìåòîäîëîãèÿ â êîíòåêñòà íà îáùàòà ðàáîòà.
Òî âêëþ÷âà êîíöåïöèÿòà çà ñàìîêðèòè÷íîñò è îáðàòíà âðúçêà, êîÿòî ìîæå äà ñå
îñúùåñòâÿâà ïîñòîÿííî ïî âðåìå íà îáó÷åíèåòî èëè â îáîáùåíèå ñëåä ïðîâåðêà.
Çà äà ñå ïîäîáðè åôåêòèâíîñòòà íà ïðîãðàìàòà, òàçè ìåòîäîëîãèÿ òðÿáâà, êúäåòî
å âúçìîæíî, äà ñå äîãîâîðè ñ ïðåäñòàâèòåëè íà ëåòàòåëíèÿ ñúñòàâ.
     4.2. [ ] [NOTECHS èëè äðóãè ïðèåìëèâè ìåòîäè íà îöåíêà òðÿáâà äà ñå
èçïîëçâàò.] Èçáîðúò íà êðèòåðèè è èçèñêâàíèÿòà íà îöåíÿâàùèòå è òåõíèòå
ïîäõîäÿùè êâàëèôèêàöèè, çíàíèÿ è óìåíèÿ òðÿáâà äà ñå äîêàçâàò.
     4.3. [ ] [Ìåòîäîëîãèÿ çà îöåíÿâàíå íà óìåíèÿòà ïî CRM]:
     a. Àâèàöèîííèÿò îïåðàòîð òðÿáâà äà îïðåäåëè ó÷åáíà ïðîãðàìà ïî CRM,
âêëþ÷èòåëíî è äîãîâîðåíà òåðìèíîëîãèÿ.  Òÿ òðÿáâà äà ñå îöåíÿâà ïî îòíîøåíèå
íà ìåòîäè, ïðîäúëæèòåëíîñò íà îáó÷åíèå, äúëáî÷èíà íà ïðåïîäàâàíèòå ïðåäìåòè è
åôåêòèâíîñò.
     b. Òðÿáâà äà ñå îïðåäåëè ó÷åáíà è ñòàíäàðòèçàöèîííà ïðîãðàìà çà
îáó÷åíèå íà ïåðñîíàëà.
     c. [ ] [Îöåíÿâàíåòî òðÿáâà äà ñå áàçèðà íà ñëåäíèòå ïðèíöèïè:
     i. äà ñå îöåíÿâàò ñàìî íàáëþäàåìè, ïîâòàðÿùè ñå ïîâåäåíèÿ,
     ii. îöåíêàòà òðÿáâà äà îòðàçÿâà ïîëîæèòåëíî âñè÷êè óìåíèÿ ïî CRM, êîèòî
âîäÿò äî ïîäîáðÿâàíå íà áåçîïàñíîñòòà,
     iii. îöåíêèòå òðÿáâà äà âêëþ÷âàò ïîâåäåíèå, êîåòî äîïðèíàñÿ çà
òåõíè÷åñêà ïîâðåäà, êîÿòî ïðåäñòàâëÿâà ãðåøêè, âîäåùè äî ñúáèòèå, êîåòî
èçèñêâà ðàçáîð îò íàáëþäàâàùèÿ, èçâúðøâàù ëèíåéíàòà ïðîâåðêà,
     iv. Åêèïàæúò è, êúäåòî å íåîáõîäèìî, èíäèâèäúò ó÷àñòâàò â óñòíèÿ ðàçáîð
ñëåä ïðîâåðêàòà.
     4.4. Ïîâòîðíî èäåíòèôèöèðàíè îáîáùåíèÿ íà îöåíêèòå ïî CRM îò îïåðàòîðà
òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò çà îñèãóðÿâàíå íà îáðàòíà âðúçêà ñ öåë àêòóàëèçèðàíå è
ïîäîáðÿâàíå íà îáó÷åíèåòî íà îïåðàòîðà ïî CRM.]
      5. Ðàâíèùà íà îáó÷åíèÿ.
     a. Îáùî îáó÷åíèå. Êîãàòî ñå èçèñêâà îáùî îáó÷åíèå, îáèêíîâåíî òî å
èíñòðóêöèîííî ïî ñòèë. Òàêîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà îïðåñíè çíàíèÿòà, ïðèäîáèòè
â ïðåäèøíîòî îáó÷åíèå.
     b. Çàäúëáî÷åíî îáó÷åíèå. Êîãàòî ñå èçèñêâà çàäúëáî÷åíî îáó÷åíèå,
îáèêíîâåíî òî å âçàèìîäåéñòâèå ïî ñòèë è òðÿáâà äà âêëþ÷âà, àêî å ïîäõîäÿùî,
èçó÷àâàíå íà îòäåëíè ñëó÷àè, ãðóïîâè äèñêóñèè, èçïúëíåíèå íà ðîëè è
çàçäðàâÿâàíå íà ïîçíàíèÿòà è óìåíèÿòà.  Îñíîâíèòå åëåìåíòè òðÿáâà äà ñå
ïðèãîäÿò êúì ñïåöèôè÷íèòå íóæäè íà ôàçàòà íà îáó÷åíèå, êîÿòî ñå ïðîâåæäà.
[Êîð. 3. 1.12.01; Êîð. 11, 1.08.06]
     AMC OPS 1.945(a)(9)
     Èíñòðóêöèè çà âçàèìîäåéñòâèå íà åêèïàæà - èçïîëçâàíå íà àâòîìàòèçàöèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.945(a)(9)
      1. Êóðñúò çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà îáó÷åíèå ïî èçïîëçâàíå íà
ïîçíàíèÿ çà àâòîìàòèçàöèÿ è çà ðàçïîçíàâàíå íà îãðàíè÷åíèå íà ñèñòåìàòà è
÷îâåêà, ñâúðçàíè ñ èçïîëçâàíå íà àâòîìàòèçàöèÿ. Åòî çàùî îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îñèãóðè ÷ëåíúò íà åêèïàæà äà ïîëó÷è îáó÷åíèå:
     a. Ïðèëàãàíåòî íà åêñïëîàòàöèîííà ïîëèòèêà, ñâúðçàíà ñ èçïîëçâàíå íà
àâòîìàòèçàöèÿ, êàêòî å ïîñî÷åíî â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ; è
     b. Îãðàíè÷åíèå íà ñèñòåìàòà è íà ÷îâåêà, ñâúðçàíè ñ èçïîëçâàíå íà
àâòîìàòèçàöèÿòà.
      2. Öåëòà íà òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà áúäå îñèãóðÿâàíå íà ïîäõîäÿùè
çíàíèÿ, óìåíèÿ è ïîâåäåíñêè ìîäåëè çà óïðàâëåíèå è ðàáîòà ñ àâòîìàòè÷íè
ñèñòåìè. Ñïåöèàëíî âíèìàíèå òðÿáâà äà ñå îáúðíå íà òîâà êàê àâòîìàòèçàöèÿòà
óâåëè÷àâà íåîáõîäèìîñòòà îò òîâà åêèïàæèòå äà èìàò îáùî ðàçáèðàíå çà íà÷èíà,
ïî êîéòî ðàáîòè ñèñòåìàòà, è íà âñÿêàêâè õàðàêòåðèñòèêè íà àâòîìàòèçàöèÿòà,
êîèòî ïðàâÿò òîâà ðàçáèðàíå òðóäíî.
[Êîð. 3. 1.12.01]
     AMC OPS
     1.965(c) Ëèíåéíè ïðîâåðêè
     Âèæ JAR-OPS 1.965(c)
      1. Êîãàòî îò ïèëîòà ñå èçèñêâà äà ðàáîòè êàòî ïèëîòèðàù è íåïèëîòèðàù,
òîé òðÿáâà äà áúäå ïðîâåðåí íà åäèí ñåêòîð êàòî ïèëîòèðàù ïèëîò è íà äðóã
ñåêòîð - êàòî íåïèëîòèðàù ïèëîò.
      2. Íî êúäåòî ïðîöåäóðèòå íà îïåðàòîðà èçèñêâàò öÿëîñòíà ïîëåòíà
ïîäãîòîâêà, ïúðâîíà÷àëíî öÿëîñòíî çàïîçíàâàíå ñ ïèëîòñêàòà êàáèíà è âñåêè
ïèëîò äà èçïúëíÿâà êàêòî çàäúëæåíèÿ â ïîëåò, òàêà è íåëåòàòåëíè çàäúëæåíèÿ â
ñúùèÿ ñåêòîð, òîãàâà ëèíåéíàòà ïðîâåðêà ìîæå äà ñå èçâúðøè íà îòäåëåí ñåêòîð.
[Êîð. 3. 1.12.01]
     AMC OPS 1.965(d)
     Îáó÷åíèå çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå
     Âèæ JAR-OPS 1.965(d)
      1. Óïåøíîòî ðåøàâàíå íà àâàðèéíèòå ñèòóàöèè íà ñàìîëåòà èçèñêâà
âçàèìîäåéñòâèå ìåæäó ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è êàáèííèÿ ñúñòàâ, êàòî óäàðåíèåòî
òðÿáâà äà ïàäíå âúðõó âàæíîñòòà îò åôèêàñíàòà êîîðäèíàöèÿ íà äâóïîñî÷íàòà
êîìóíèêàöèÿ ìåæäó âñè÷êè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà â ðàçëè÷íè àâàðèéíè ñèòóàöèè.
      2. Îáó÷åíèåòî çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå òðÿáâà äà âêëþ÷âà îáùà
ïðàêòèêà ïî åâàêóàöèÿ íà ñàìîëåòà, òàêà ÷å âñè÷êè, êîèòî ñà çàìåñåíè, äà
îñúçíàâàò çàäúëæåíèÿòà, êîèòî äðóãèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà òðÿáâà äà èçâúðøâàò.
Êîãàòî òàêàâà ïðàêòèêà íå å âúçìîæíà, êîìáèíèðàíîòî îáó÷åíèå íà ëåòàòåëåí
åêèïàæ è êàáèíåí ñúñòàâ òðÿáâà äà âêëþ÷âà îáùè ðàçãîâîðè çà àâàðèéíè
ñèòóàöèè.
      3. Îáó÷åíèåòî çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíîòî îáîðóäâàíå òðÿáâà, äîêîëêîòî å
ïðàêòè÷íî, äà ñå ïðîâåæäà âúâ âðúçêà ñ êàáèíåí ñúñòàâ, ïðåìèíàâàù ïîäîáíî
îáó÷åíèå ñ íàáëÿãàíå âúðõó êîîðäèíèðàíè ïðîöåäóðè è äâóïîñî÷íà êîìóíèêàöèÿ
ìåæäó ïèëîòñêàòà êàáèíà è ïúòíè÷åñêèÿ ñàëîí.
[Êîð. 3. 1.12.01]
     IEM OPS 1.965
     Îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà è ïðîâåðêà
     Âèæ JAR-OPS 1.965
      1. Ëèíåéíè ïðîâåðêè, èçèñêâàíèÿ çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò è
èçèñêâàíèÿ çà íåîòäàâíàøåí îïèò ñà íàñî÷åíè êúì îñèãóðÿâàíå íà âúçìîæíîñòòà
÷ëåíúò íà åêèïàæà äà ðàáîòè åôèêàñíî ïðè íîðìàëíè óñëîâèÿ, äîêàòî äðóãè
ïðîâåðêè è îáó÷åíèå çà àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå öåëÿò îñíîâíî äà
ïîäãîòâÿò ÷ëåíà íà åêèïàæà çà íåíîðìàëíè/ àâàðèéíè ïðîöåäóðè.
      2. Ëèíåéíàòà ïðîâåðêà ñå èçâúðøâà â ñàìîëåòà. Öÿëîòî äðóãî îáó÷åíèå è
ïðîâåðêè òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò â ñàìîëåòà îò ñúùèÿ òèï èëè íà ñòàíäàðòåí,
îäîáðåí ëåòàòåëåí òðåíàæîð, èëè, â ñëó÷àÿ ñ îáó÷åíèå â àâàðèéíî-ñïàñèòåëíî
îáîðóäâàíå, â ïðåäñòàâèòåëíî óñòðîéñòâî çà îáó÷åíèå. Òèïúò íà îáóðóäâàíåòî
èçïîëçâàí çà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà, òðÿáâà äà áúäå òèïè÷íî çà ïðèáîðèòå,
îáîðóäâàíåòî, è ðàçïîëîæåíèåòî èì â òèïà ñàìîëåò, åêñïëîàòèðàí îò ÷ëåíà íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
      3. Ëèíåéíè ïðîâåðêè
     3.1. Ëèíåéíàòà ïðîâåðêà ñå ñìÿòà çà îñîáåíî âàæåí ôàêòîð â ðàçâèòèåòî,
ïîääúðæàíåòî è ïîäîáðÿâàíåòî íà âèñîêè åêñïëîàòàöèîííè ñòàíäàðòè è ìîæå äà
îñèãóðè íà îïåðàòîðà ñúùåñòâåí ïîêàçàòåë çà ïîëåçíîñòòà íà íåãîâàòà ïîëèòèêà
è ìåòîäè çà îáó÷åíèå.  Ëèíåéíèòå ïðîâåðêè ñà òåñò çà ñïîñîáíîñòòà íà
÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà èçïúëíÿâàò çàäîâî ëèòåëíî ëèíåéíà
åêñïëîàòàöèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïðåäïîëåòíè è ñëåäïîëåòíè ïðîöåäóðè, è äà èçïîëçâàò
íàëè÷íîòî îáîðóäâàíå, à ñúùî òàêà è âúçìîæíîñò çà îáùà îöåíêà íà íåãîâèòå
ñïîñîáíîñòè äà èçïúëíÿâà çàäúëæåíèÿòà, ïîñî÷åíè â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.  Èçáðàíèÿò ìàðøðóò òðÿáâà äà áúäå òàêúâ, ÷å äà äàâà àäåêâàòíî
ïðåäñòàâÿíå íà îáõâàòà íà íîðìàëíèòå ïèëîòñêè äåéíîñòè.  Êîãàòî àòìîñôåðíèòå
óñëîâèÿ âúçïðåïÿòñòâàò ðú÷íîòî êàöàíå, å ïðèåìëèâî è àâòîìàòè÷íî êàöàíå.
Ëèíåéíàòà ïðîâåðêà íå å íàñî÷åíà êúì îïðåäåëÿíå íà êîìïåòåíòíîñòòà ïî êîéòî è
äà å êîíêðåòåí ìàðøðóò.  Êîìàíäèðúò èëè íÿêîé îò ïèëîòèòå, êîéòî ìîæå äà
çàìåñòâà êîìàíäèðà, ñúùî òðÿáâà äà ïîêàæå ñâîÿòà ñïîñîáíîñò äà óïðàâëÿâà
åêñïëîàòàöèÿòà è äà âçåìà ïðàâèëíè êîìàíäèðñêè ðåøåíèÿ.
      4. Îáó÷åíèå è ïðîâåðêà íà ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ
     4.1. Êîãàòî ñòàíäàðòíî èçïîëçâàíå òðÿáâà äà ñå ïîëçâà, êúäåòî å
âúçìîæíî, ëèíåéíî îðèåíòèðàíî ëåòàòåëíî îáó÷åíèå (LOFT).
     4.2. Îáó÷åíèå è ïðîâåðêà çà ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ íà îïåðàòîðè íà
òàáëàòà íà ñèñòåìèòå çà ðàáîòà íà ñàìîëåòà òðÿáâà, êúäåòî å ïðàêòè÷íî, äà ñå
ïðîâåæäàò ïî ñúùîòî âðåìå, êîãàòî ïèëîòúò ïðåìèíàâà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà çà
ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ.
[Êîð. 3. 1.12.01]
     AMC êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965
     Îáó÷åíèå çà äåéñòâèå ïðè íåàäåêâàòî ñúñòîÿíèå íà ïèëîò
     Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.965, ïàðàãðàô (a)(1)
      1. Tðÿáâà äà ñå ñúçäàäàò ïðîöåäóðè çà îáó÷åíèå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà
ðàçïîçíàâà è äà ñå ñïðàâÿ ñúñ ñèòóàöèè íà íåàäåêâàòíî ñúñòîÿíèå íà ïèëîò.
Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà âñÿêà ãîäèíà è ìîæå äà ñòàíå ÷àñò îò
äðóãî îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå. Òî òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà êàòî óðîöè â êëàñíà
ñòàÿ, äèñêóñèè èëè ÷ðåç âèäåî, èëè äðóãè ïîäîáíè ñðåäñòâà.
      2. Àêî å íà ðàçïîëîæåíèå ëåòàòåëåí òðåíàæîð íà åêñïëîàòèðàíèÿ ñàìîëåò,
ïðàêòè÷åñêîòî îáó÷åíèå ïðè íåàäåêâàòíî ñúñòîÿíèå íà ïèëîò òðÿáâà äà ñå
ïðîâåæäà íà èíòåðâàëè íå ïîâå÷å îò 3 ãîäèíè.
[Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 3.1.12.01]
     AMC OPS 1.970
     Íåîòäàâíàøåí ïðîôåñèîíàëåí îïèò
     Âèæ JAR-OPS 1.970
     Êîãàòî ñå èçïîëçâà ëåòàòåëåí òðåíàæîð çà èçïúëíåíèÿ íà èçèñêâàíèÿòà çà
êàöàíå JAR-OPS 1.970 (a)(1) è (a)(2), òðÿáâà äà ñå èçïúëíÿò öÿëîñòíè âèçóàëíè
ïîäõîäè èëè öÿëîñòíè çàõîäè ïî ïðîöåäóðè íà ÏÏÏ, çàïî÷âàéêè îò êîíòðîëíàòà
òî÷êà çà íà÷àëî íà çàõîäà.
[Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 3. 1.12.01]
     IEM OPS 1.970(a)(2)
     Ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ íà âòîðèÿ ïèëîò
     Âèæ JAR-OPS 1.970(a)(2)
     Âòîðè ïèëîò, îáñëóæâàù óïðàâëåíèåòî, îçíà÷àâà, ÷å òîçè ïèëîò å èëè
ïèëîòèðàù, èëè íåïèëîòèðàù. Åäèíñòâåíî, èçèñêâàíåòî çà èçëèòàíå è êàöàíå íà
âòîðè ïèëîò ñà ïðîôåñèîíàëíèòå ïðîâåðêè íà óìåíèÿòà çà òèïà ñàìîëåò íà
îïåðàòîðà è ïî JAR-FCL.
     [Ãë. 1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.975
     Êâàëèôèêàöèÿ çà ìàðøðóòíà è ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò
     Âèæ JAR-OPS 1.975
      1. Ìàðøðóòíà êîìïåòåíòíîñò
     1.1. Îáó÷åíèåòî ïî ìàðøðóòíà êîìïåòåíòíîñò òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïîçíàíèÿ
ïî:
     a. òåðåíà è ìèíèìàëíî áåçîïàñíèòå âèñî÷èíè;
     b. ñåçîííèòå ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ;
     c. ìåòåîðîëîãè÷íè, êîìóíèêàöèîííè è âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà, óñëóãè
è ïðîöåäóðè;
     d. ïðîöåäóðè ïî èçäèðâàíå è ñïàñÿâàíå; è
     e. íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà, ñâúðçàíè ñ ìàðøðóòà, ïî êîéòî ùå ñå
èçâúðøâà ïîëåòúò.
     1.2. Â çàâèñèìîñò îò ñëîæíîñòòà íà ìàðøðóòà, ïî ïðåöåíêà íà îïåðàòîðà,
òðÿáâà äà ñå èçïîëçâàò ñëåäíèòå ìåòîäè çà çàïîçíàâàíå:
     a. Çà ïî-ìàëêî ñëîæíèòå ìàðøðóòè, çàïîçíàâàíå ÷ðåç ñàìîèíñòðóêöèè è
çàïîçíàâàíå ñ äîêóìåíòàöèÿòà çà ìàðøðóòà èëè ïîñðåäñòâîì ïðîãðàìèðàíî
èíñòðóêòèðàíå; è
     b. Çà ïî-ñëîæíèòå ìàðøðóòè â äîïúëíåíèå êúì ïîäïàðàãðàô 1.2. ïî-ãîðå
çàïîçíàâàíå ïî âðåìå íà ïîëåò êàòî êîìàíäèð, âòîðè ïèëîò èëè íàáëþäàòåëè ïîä
ðúêîâîäñòâî èëè çàïîçíàâàíå â èçêóñòâåíî óñòðîéñòâî çà òðåíèðîâêà ñ
èçïîëçâàíå íà áàçà äàííè, ïîäõîäÿùè çà âúïðîñíèÿ ìàðøðóò.
      2. Ëåòèùíà êîìïåòåíòíîñò
     2.1. Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ïîñî÷âà êîíêðåòíî ìåòîä çà
êàòåãîðèçàöèÿ íà ëåòèùàòà è äà êîíêðåòèçèðà íåîáõîäèìèòå èçèñêâàíèÿ çà âñÿêà
îò òåçè êàòåãîðèè.  Àêî íàé-ìàëêî ïðåòåíöèîçíîòî ëåòèùå å îò êàòåãîðèÿ À,
êàòåãîðèÿ Â è Ñ ùå ñå ïðèëàãàò ïðîãðåñèâíî çà ïîâå÷å èçèñêâàùèòå ëåòèùà.
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ïîñî÷âà êîíêðåòíî ïàðàìåòðèòå, êîèòî
êâàëèôèöèðàò åäíî ëåòèùå êàòî êàòåãîðèÿ À, è ñëåä òîâà äà äàâà ñïèñúê íà
îíåçè ëåòèùà, êîèòî ñà êàòåãîðèçèðàíè êàòî Â èëè Ñ.
     2.2. Âñè÷êè ëåòèùà, äî êîèòî èçâúðøâà åêñïëîàòàöèè äàäåí îïåðàòîð,
òðÿáâà äà áúäàò êàòåãîðèçèðàíè êàòî åäíà îò òåçè 3 êàòåãîðèè.
Êàòåãîðèçàöèÿòà íà îïåðàòîðà òðÿáâà äà áúäå ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ.
      3. Êàòåãîðèÿ À. Ëåòèùå, êîåòî óäîâëåòâîðÿâà âñè÷êèòå îò ñëåäíèòå
èçèñêâàíèÿ:
     a. Îäîáðåíà ïðîöåäóðà çà ïîäõîä ïî ïðèáîðè;
     b. Íàé-ìàëêî åäíà ïèñòà áåç åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ íà ïðîöåäóðàòà
ïî èçëèòàíå è/èëè êàöàíå;
     c. Ïóáëèêóâàíè ìèíèìóìè çà ïîëåò ïî êðúãà, íå ïî-âèñîêî îò 1000 ôóòà
íàä ïðåâèøåíèåòî íà ëåòèùåòî.
     d. Âúçìîæíîñò çà íîùíè åêñïëîàòàöèè.
      4. Êàòåãîðèÿ Â. Ëåòèùå, êîåòî íå óäîâëåòâîðÿâà èçèñêâàíèÿòà íà êàòåãîðèÿ
À èëè êîåòî èçèñêâà äîïúëíèòåëíî äà ñå âçåìå ïîä âíèìàíèå:
     a. Íåñòàíäàðòíè íàâèãàöèîííè ñðåäñòâà íà ïîäõîäà è/èëè çîíè íà ïîäõîä;
è
     b. Íåîáèêíîâåíè ìåñòíè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ; èëè
     c. Íåîáèêíîâåíè õàðàêòåðèñòèêè èëè åêñïëîàòàöèîííè îãðàíè÷åíèÿ; èëè
     d. Íÿêàêâî äðóãî âàæíî ñúîáðàæåíèå, âêëþ÷èòåëíî ïðåïÿòñòâèÿ, ôèçè÷åñêî
ðàçïîëîæåíèå, îñâåòëåíèå è ò.í.
     4.1. Ïðåäè äà ñå èçâúðøâàò åêñïëîàòàöèè äî ëåòèùå êàòåãîðèÿ Â,
êîìàíäèðúò òðÿáâà äà áúäå èíñòðóêòèðàí èëè äà ñå èíñòðóêòèðà ÷ðåç ïðîãðàìíè
èíñòðóêöèè çà âúïðîñíèòå ëåòèùå/ëåòèùà è òðÿáâà äà óäîñòîâåðè, ÷å òîé å
èçâúðøèë òåçè èíñòðóêöèè.
      5. Êàòåãîðèÿ C. Ëåòèùå, êîåòî èçèñêâà äîïúëíèòåëíè ñúîáðàæåíèÿ êúì òåçè
íà ëåòèùå êàòåãîðèÿ Â.
     5.1. Ïðåäè äà ñå èçâúðøâàò åêñïëîàòàöèè äî ëåòèùå êàòåãîðèÿ Ñ,
êîìàíäèðúò òðÿáâà äà áúäå èíñòðóêòèðàí è äà ïîñåòè ëåòèùåòî êàòî
íàáëþäàòåë è/èëè äà áúäå îáó÷åí â ëåòàòåëåí òðåíàæîð. Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà
áúäå ñåðòèôèöèðàíî îò îïåðàòîðà.
[Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 3, 1.12.01]
     [ACJ OPS 1.978
     Òåðìèíîëîãèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.978 è Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978
      1. Òåðìèíîëîãèÿ
     1.1. Ëèíåéíî íàñî÷åíà îöåíêà (LOE) .LOE å ìåòîäîëîãèÿ çà îöåíÿâàíå,
êîÿòî ñå èçïîëçâà â ATQP çà îöåíÿâàíå íà ïîêàçàíîòî îò êóðñèñòà è
äà ñå äîêàæàò óìåíèÿòà ìó. Îöåíêèòå LOE ñå ñúñòîÿò îò âàðèàíòè íà ëåòàòåëåí
òðåíàæîð, êîèòî ñà ðàçðàáîòåíè îò îïåðàòîðà â ñúîòâåòñòâèå ñ ìåòîäîëîãèÿ,
îäîáðåíà êàòî ÷àñò íà ATQP. LOE òðÿáâà äà å ðåàëèñòè÷íà è äà âêëþ÷âà
ïîäõîäÿùè âàðèàíòè çà àòìîñôåðíèòå óñëîâèÿ è â äîïúëíåíèå äà ïîïàäà â
äîïóñòèìèòå ðàìêè íà òðóäíîñò.  LOE òðÿáâà äà âêëþ÷âà èçïîëçâàíåòî íà
êîìïëåêòè îò óòâúðäåíè ñúáèòèÿ, çà äà îñèãóðè áàçà çà îöåíêà íà áàçàòà íà
ñúáèòèå.  Âèæ ïàðàãðàô 1.4. ïî-äîëó.
     1.2. Ëèíåéíî íàñî÷åíà îöåíêà íà êà÷åñòâîòî (LOQE). LOQE å åäíî îò
ñðåäñòâàòà, èçïîëçâàíî äà ïîìîãíå ïðè îöåíÿâàíå íà îáùîòî èçïúëíåíèå íà
äàäåíà îïåðàöèÿ. LOQE ñå ñúñòîè îò ëèíåéíè ïîëåòè, êîèòî ñå íàáëþäàâàò îò
ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí ïåðñîíàë íà îïåðàòîðà, çà äà ñå îñèãóðè îáðàòíà âðúçêà
çà äîêàçâàíå íà ATQP. LOQE òðÿáâà äà áúäå íàñî÷åíà êúì ðàçãëåæäàíå íà òåçè
åëåìåíòè îò îïåðàöèÿòà, êîèòî íå å âúçìîæíî äà áúäàò êîíòðîëèðàíè îò FDM èëè
FDM ïðîãðàìè çà íàïðåäíàëè.
     1.3. Îáó÷åíèå, áàçèðàíî íà óìåíèÿ. Îáó÷åíèåòî, áàçèðàíî íà óìåíèÿ
èçèñêâà èäåíòèôèêàöèÿòà íà ñïåöèôè÷íè çíàíèÿ è óìåíèÿ.  Èçèñêâàíèòå çíàíèÿ è
óìåíèÿ ñå èäåíòèôèöèðàò â ðàìêèòå íà ATQP êàòî ÷àñò îò àíàëèç íà çàäà÷àòà è
ñå èçïîëçâàò çà îñèãóðÿâàíå íà îáó÷åíèå ñ êîíêðåòíà öåë.
     1.4. Îöåíêà, áàçèðàíà íà ñúáèòèå. Òîâà å îöåíêàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ,
êîÿòî äà îñèãóðè óâåðåíîñò, ÷å èçèñêâàíèòå çíàíèÿ è óìåíèÿ ñà áèëè ïðèäîáèòè.
Òÿ ñå îñúùåñòâÿâà â ðàìêèòå íà LOE.  Îáðàòíàòà âðúçêà êúì ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ å
íåîòäåëèìà ÷àñò îò îöåíêàòà, áàçèðàíà íà ñúáèòèå.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b) (1)
     Èçèñêâàíèÿ, îáõâàò è äîêóìåíòàöèÿ íà ïðîãðàìàòà
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b) (1)
      1. Äîêóìåíòàöèÿòà òðÿáâà äà ïîêàæå êàê îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îïðåäåëè
îáõâàòà è èçèñêâàíèÿòà çà ïðîãðàìàòà. Äîêóìåíòàöèÿòà òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     1.1. Êàê ATQP òðÿáâà äà äàäå âúçìîæíîñò íà îïåðàòîðà äà óñòàíîâè
àëòåðíàòèâíà ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå, êîÿòî çàìåíÿ èçèñêâàíèÿòà, èçáðîåíè â
JAR-OPS 1 E è N.  Ïðîãðàìàòà òðÿáâà äà äåìîíñòðèðà, ÷å îïåðàòîðúò ìîæå äà
ïîäîáðè ñòàíäàðòèòå çà îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äî íèâî,
êîåòî íàäõâúðëÿ ñòàíäàðòà, îïèñàí â JAR-OPS 1.
     1.2. Íóæäèòå íà îáó÷åíèåòî íà îïåðàòîðà è óñòàíîâåíèòå åêñïëîàòàöèîííè
öåëè è öåëè çà îáó÷åíèå.
     1.3. Êàê îïåðàòîðúò îïðåäåëÿ ïðîöåñà çà èçðàáîòâàíå è ïîëó÷àâàíå íà
îäîáðåíèå çà êâàëèôèêàöèîííèòå ïðîãðàìè íà îïåðàòîðà çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
Òóê òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò êîëè÷åñòâåíî èçðàçåíè åêñïëîàòàöèîííè öåëè è öåëè çà
îáó÷åíèå, îïðåäåëåíè îò âúòðåøíèòå ïðîãðàìè çà íàáëþäåíèå íà îïåðàòîðà.
Âúíøíè èçòî÷íèöè ñúùî ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò.
     1.4. Êàê ïðîãðàìàòà ùå:
     a. Ïîâèøè áåçîïàñíîñòòà;
     b. Ïîäîáðè ñòàíäàðòèòå íà îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     c. Óñòàíîâè äîñòèæèìè öåëè íà îáó÷åíèå;
     d. Îáåäèíè CRM âúâ âñè÷êè àñïåêòè íà îáó÷åíèåòî;
     e. Ðàçðàáîòè ïîìîùåí ïðîöåñ è ïðîöåñ çà îáðàòíà âðúçêà, çà äà ñå
ôîðìèðà åäíà ñàìîêîðèãèðàùà ñå ñèñòåìà çà îáó÷åíèå;
     f. Ó÷ðåäè ñèñòåìà çà ïðîãðåñèâíî îöåíÿâàíå íà öÿëîòî îáó÷åíèå, çà
äà äàäå âúçìîæíîñò çà öÿëîñòíî è ïîñëåäîâàòåëíî êîíòðîëèðàíå íà îáó÷åíèåòî,
ïðåäïðèåìàíî îò ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     g. Äàäå âúçìîæíîñò íà îïåðàòîðà äà ìîæå äà ðåàãèðà íà íîâèòå òåõíîëîãèè
íà ñàìîëåòèòå è ïðîìåíèòå íà åêñïëîàòàöèîííàòà ñðåäà;
     h. Ïîäêðåïÿ èçïîëçâàíåòî íà íîâàòîðñêè ìåòîäè è òåõíîëîãèè íà îáó÷åíèå
çà ïîäãîòîâêàòà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è îöåíÿâàíå íà ñèñòåìèòå çà îáó÷åíèå.
     i. Èçïîëçâà åôåêòèâíî ðåñóðñèòå çà îáó÷åíèå, îñîáåíî ñðåäñòâàòà çà
îáó÷åíèå äà ñúîòâåòñòâàò íà íóæäèòå îò îáó÷åíèå.]
[Êîð. 10, 01.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(2)
     Àíàëèç íà çàäà÷èòå
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(2)
      1. Çà âñåêè òèï/êëàñ ñàìîëåò, êîéòî äà ñå âêëþ÷è â ðàìêèòå íà ATQP,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ñúçäàäå ñèñòåìàòè÷íè ïðåãëåäè, êîèòî äà îïðåäåëÿò è
äåôèíèðàò ðàçëè÷íèòå çàäà÷è, êîèòî ùå ñå ïðåäïðèåìàò îò ëåòàòåëíèòå åêèïàæè
ïðè èçâúðøâàíå íà ïîëåòè ñúñ ñúîòâåòíèÿ òèï/êëàñ ñàìîëåòè. Äàííè îò äðóãè
òèïîâå/êëàñîâå ìîãàò ñúùî äà ñå èçïîëçâàò. Àíàëèçúò òðÿáâà äà îïðåäåëè è
îïèøå çíàíèÿòà è óìåíèÿòà, êîèòî ñå èçèñêâàò çà èçïúëíåíèå íà ðàçëè÷íèòå
çàäà÷è, ñïåöèôè÷íè çà òèïà/êëàñà ñàìîëåò è/ èëè òèïà íà åêñïëîàòàöèÿòà. Â
äîïúëíåíèå àíàëèçúò òðÿáâà äà îïðåäåëè ïîäõîäÿùèòå áåëåçè íà ïîâåäåíèåòî,
êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîêàæàò. Àíàëèçúò íà çàäà÷àòà òðÿáâà äà áúäå îöåíåí ïî
ïîäõîäÿù íà÷èí â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîãðàìèòå, êîåòî äà ïîçâîëè íà îïåðàòîðà äà
ñúçäàäå ïðîãðàìà çà öåëåâî îáó÷åíèå çàåäíî ñúñ ñâúðçàíèòå öåëè íà îáó÷åíèå,
îïèñàíè â ACJ êúì ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(3) ïàðàãðàô ñ. ïî-äîëó.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(3)
     Ó÷åáíà ïðîãðàìà
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(3)
      1. Ïðîãðàìàòà çà îáó÷åíèå òðÿáâà äà èìà ñëåäíàòà ñòðóêòóðà:
     1.1. Ó÷åáåí ïëàí
     1.2. Äíåâåí ïëàí íà óðîêà
      2. Ó÷åáíèÿò ïëàí òðÿáâà äà ïîñî÷âà êîíêðåòíî ñëåäíèòå åëåìåíòè:
     2.1. Èçèñêâàíèÿ çà äîïóñêàíå íà îáó÷åíèå: ñïèñúê íà òåìèòå è
ñúäúðæàíèåòî, îïèñâàùè êàêâî íèâî íà îáó÷åíèå ñå èçèñêâà ïðåäè çàïî÷âàíå èëè
ïðîäúëæàâàíå íà îáó÷åíèåòî.
     2.2. Òåìè: îïèñàíèå êàêâî ùå ñå ïðåäàâà ïî âðåìå íà óðîêà.
     2.3. Öåëè/çàäà÷è:
     a. Ñïåöèôè÷íà öåë èëè êîìïëåêò îò öåëè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíàò è
èçïúëíÿò, ïðåäè êóðñúò íà îáó÷åíèå äà ïðîäúëæè;
     b. Âñÿêà êîíêðåòíî ïîñî÷åíà öåë òðÿáâà äà å ñâúðçàíà ñ îïðåäåëåíà
çàäà÷à, êîÿòî å îïðåäåëåíà êàêòî îò ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, òàêà è îò
èíñòðóêòîðèòå;
     c. Âñÿêî êâàëèôèêàöèîííî ñúáèòèå, êîåòî ñå èçèñêâà îò ïðîãðàìàòà,
òðÿáâà äà ïîñî÷âà êîíêðåòíî íåîáõîäèìîòî îáó÷åíèå, êîåòî òðÿáâà äà ñå
ïðåìèíå, è èçèñêâàíèÿ ñòàíäàðò, êîéòî òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå.
(Âèæ ïàðàãðàô 1.4. ïî-äîëó.)
      3. Âñåêè óðîê/êóðñ/îáó÷åíèå èëè êâàëèôèêàöèîííî ñúáèòèå òðÿáâà äà èìà
ñúùàòà îñíîâíà ñòðóêòóðà. Òåìèòå, ñâúðçàíè ñ óðîêà, òðÿáâà äà áúäàò èçáðîåíè,
êàòî öåëèòå íà óðîêà íå òðÿáâà äà áúäàò íåðàçáèðàåìè.
      4. Âñåêè óðîê/êóðñ èëè ó÷åáíî ñúáèòèå, íåçàâèñèìî äàëè â êëàñíàòà ñòàÿ,
êîìïþòðèçèðàíî îáó÷åíèå (Computer-based Training - CBT) èëè òðåíàæîð, äà
ïîñî÷âà êîíêðåòíî èçèñêâàíèòå òåìè ñ ïîäõîäÿùèòå öåëè, êîèòî òðÿáâà äà ñå
ïîñòèãíàò.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(4)
     Îáó÷àâàù ïåðñîíàë
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(4)
      1. Ïåðñîíàë, êîéòî èçâúðøâà îáó÷åíèå èëè ïðîâåðêà â ATQP íà îïåðàòîðà,
òðÿáâà äà ïîëó÷è ñëåäíîòî äîïúëíèòåëíî îáó÷åíèå ïî:
     1.1. ATQP ïðèíöèïè è öåëè;
     1.2. Ïîçíàíèÿ/óìåíèÿ/ïîâåäåíèå êàòî íàó÷åíî îò àíàëèçà íà çàäà÷àòà;
     1.3. LOE/LOFT âàðèàíòè çà âêëþ÷âàíå íà òðèãåðè/ïîêàçàòåëè/ãðóïà
ñúáèòèÿ/íàáëþäàâàíî ïîâåäåíèå;
     1.4. Êâàëèôèêàöèîííè ñòàíäàðòè;
     1.5. Õàðìîíèçèðàíå íà ñòàíäàðòè çà îöåíÿâàíå;
     1.6. Ïîâåäåí÷åñêè áåëåçè è ñèñòåìíî îöåíÿâàíå íà CRM;
     1.7. Ãðóïè ñúáèòèÿ è ñúîòâåòíèòå æåëàíè çíàíèÿ/óìåíèÿ è ïîâåäåíèå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ;
     1.8. Ïðîöåñúò, êîéòî îïåðàòîðúò å âúâåë çà óòâúðæäàâàíå íà ñòàíäàðòèòå
çà îáó÷åíèå è êâàëèôèêàöèÿ, è ó÷àñòèåòî íà èíñòðóêòîðèòå â êîíòðîëà íà
êà÷åñòâîòî â ATQP; è.
     1.9. LOQE.] [Êîð. 10, 1.03.06] [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS
1.978(b)(5) Ðàìêà çà îáðàòíà âðúçêà Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(5)
      1. Îáðàòíàòà âðúçêà òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà êàòî ñðåäñòâî çà
ïîòâúðæäàâàíå, ÷å ó÷åáíàòà ïðîãðàìà ñå èçïúëíÿâà, êàêòî å ïîñî÷åíî êîíêðåòíî
îò ATQP; òîâà äàâà âúçìîæíîñò çà äîêàçâàíå íà ó÷åáíàòà ïðîãðàìà è ÷å öåëèòå
çà óìåíèÿ è îáó÷åíèå ñà ïîñòèãíàòè. Ðàìêàòà çà îáðàòíàòà âðúçêà òðÿáâà äà
âêëþ÷âà äàííè îò íàáëþäàâàíåòî íà ëåòàòåëíèòå îïåðàöèè, FDM ïðîãðàìè çà
íàïðåäíàëè è LOE/LOQE ïðîãðàìè. Â äîïúëíåíèå ïðîöåñúò íà îöåíÿâàíå òðÿáâà äà
îïèøå äàëè îáùèòå öåëè/çàäà÷è çà îáó÷åíèå ñå îñúùåñòâÿâàò è òðÿáâà äà
ïðåäïèñâà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåäïðèåìàò.
      2. Óñòàíîâåíèòå ìåõàíèçìè çà êîíòðîë íà êà÷åñòâîòî íà ïðîãðàìèòå òðÿáâà
äà ðàçãëåæäàò ïîíå ñëåäíîòî:
     2.1. Ïðîöåäóðè çà îäîáðÿâàíå íà îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå;
     2.2. ATQP îäîáðåíèå çà îáó÷åíèå íà èíñòðóêòîðè;
     2.3. Îäîáðÿâàíå íà ãðóïà ñúáèòèÿ çà LOE/LOFT;
     2.4. Ïðîöåäóðà çà ïðîâåæäàíå íà LOE è LOQE.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
[ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(6) Îöåíÿâàíå è
èçìåðâàíå íà óìåíèÿòà íà åêèïàæà Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(6)
      1. Ïðîãðàìèòå çà êâàëèôèêàöèÿ è ïðîâåðêà òðÿáâà äà âêëþ÷âàò íàéìàëêî
ñëåäíèòå åëåìåíòè:
     1.1. Êîíêðåòíà ñòðóêòóðà;
     1.2. Åëåìåíòèòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå òåñòâàò/èçïèòâàò;
     1.3. Öåëè è/èëè ñòàíäàðòè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíàò;
     1.4. Êîíêðåòèçèðàíèòå òåõíè÷åñêè è ïðîöåäóðíè ïîçíàíèÿ è óìåíèÿ è áåëåçè
íà ïîâåäåíèå, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîêàæàò.
      2. Ñúáèòèå LOE òðÿáâà äà âêëþ÷âà çàäà÷è è ïîäçàäà÷è, èçïúëíÿâàíè îò
åêèïàæà ïðè ñïåöèàëåí ñáîð îò óñëîâèÿ. Âñÿêî ñúáèòèå èìà åäíà èëè íÿêîëêî
ñïåöèôè÷íè öåëè/çàäà÷è íà îáó÷åíèå, êîèòî èçèñêâàò èçïúëíåíèåòî íà ñïåöèôè÷íà
ìàíåâðà, ïðèëàãàíåòî íà ïðîöåäóðè èëè âúçìîæíîñò çà ïðàêòèêóâàíå íà óìñòâåíè
êîìóíèêàöèîííè èëè äðóãè êîìïëåêñíè óìåíèÿ. Çà âñÿêî ñúáèòèå óìåíèåòî, êîåòî
ñå èçèñêâà äà ñå ïîñòèãíå, òðÿáâà äà ñå îïðåäåëè. Âñÿêî ñúáèòèå òðÿáâà äà
âêëþ÷âà îáõâàò îò îáñòîÿòåëñòâà, ïðè êîèòî ùå ñå èçìåðâà èëè îöåíÿâà
èçïúëíåíèåòî íà åêèïàæèòå. Óñëîâèÿòà, îòíàñÿùè ñå çà âñÿêî ñúáèòèå, ñúùî
òðÿáâà äà ñå îïðåäåëÿò è òå ìîãàò äà âêëþ÷âàò ïðåîáëàäàâàùèòå ìåòåîðîëîãè÷íè
óñëîâèÿ (äîëíà ãðàíèöà íà îáëàöèòå, âèäèìîñò, âÿòúð, òóðáóëåíòíîñò è ò.í.);
åêñïëîàòàöèîííàòà ñðåäà (íåðàáîòåùî íàâèãàöèîííî ñðåäñòâî è ò.í.); è
åêñïëîàòàöèîííèòå íåïðåäâèäèìè ñëó÷àè (íåíîðìàëíà åêñïëîàòàöèÿ è ò.í.).
3. Ïîêàçàòåëèòå, ïîñî÷åíè êîíêðåòíî â ATQP íà îïåðàòîðà, òðÿáâà äà
ôîðìèðàò åäèí îò îñíîâíèòå åëåìåíòè ïðè îïðåäåëÿíå íà èçèñêâàíèÿ
êâàëèôèêàöèîíåí ñòàíäàðò. Òèïè÷åí íàáîð îò ïîêàçàòåëè ñà ïîêàçàíè â äîëíàòà
òàáëèöà.
	
       1. Íàáëþäàâà è äîêëàäâà ïðîìåíèòå â àâòîìàòè÷åí ñòàòóñ íà ñàìîëåòà:
      2. Ïðèëàãà ïðèíöèïà íà çàòâîðåíà âåðèãà âúâ âñè÷êè âàæíè ñèòóàöèè
      3. Èçïîëçâà âñè÷êè êàíàëè çà àêòóàëèçàöèÿ
      4. Ïîçíàâà îñòàíàëèòå òåõíè÷åñêè ðåñóðñè
      4. Òåìèòå/öåëèòå, âêëþ÷åíè â ó÷åáíàòà ïðîãðàìà, òðÿáâà äà ñå èçìåðâàò è
ïðîäúëæàâàíå íà âñÿêî îáó÷åíèå/êóðñ äà ñå ïîçâîëÿâà ñàìî àêî öåëèòå ñà
èçïúëíåíè.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(9)
     Ïðîãðàìà çà ìîíèòîðèíã/àíàëèç íà äàííèòå
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(b)(9)
      1. Ïðîãðàìàòà çà àíàëèç íà äàííè òðÿáâà äà ñå ñúñòîè îò:
     1.1. Ïðîãðàìà çà íàáëþäàâàíå íà ïîëåòíè äàííè (FDM): Òàçè ïðîãðàìà
òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñèñòåìàòè÷íà îöåíêà íà åêñïëîàòàöèîííè äàííè, èçâëå÷åíè îò
îáîðóäâàíåòî, êîåòî ìîæå äà çàïèñâà ïðîôèëà íà ïîëåòà, è âàæíà
åêñïëîàòàöèîííà èíôîðìàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåòèòå, èçâúðøâàíè îò ñàìîëåòà íà
îïåðàòîðà.  Ñúáèðàíåòî íà äàííè òðÿáâà äà äîñòèãíå ìèíèìóì 60% îò âñè÷êè
èçâúðøåíè âàæíè ïîëåòè îò îïåðàòîðà, ïðåäè äà ñå äàäå ðàçðåøåíèå ATQP.  Òîçè
äÿë ìîæå äà ñå óâåëè÷è ïî óñìîòðåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
     1.2. FDM çà íàïðåäíàëè, êîãàòî ñå èçèñêâà ðàçøèðÿâàíå äî ATQP:
ïðîãðàìàòà FDM çà íàïðåäíàëè ñå îïðåäåëÿ îò íèâîòî íà èíòåãðèðàíå ñ äðóãèòå
èíèöèàòèâè çà áåçîïàñíîñò, âúâåäåíè îò îïåðàòîðà, òàêèâà êàòî ñèñòåìà çà
êà÷åñòâîòî íà îïåðàòîðà.  Ïðîãðàìàòà òðÿáâà äà âêëþ÷âà êàêòî ñèñòåìíà îöåíêà
íà äàííèòå îò FDM ïðîãðàìà, òàêà è ïîëåòíè ñúáèòèÿ ïðè îáó÷åíèåòî íà åêèïàæà
çà ñúîòâåòíèòå åêèïàæè.  Ñúáèðàíåòî íà äàííèòå òðÿáâà äà äîñòèãíå ìèíèìóì 80%
îò âñè÷êè âàæíè ïîëåòè è îáó÷åíèå, èçâúðøâàíè îò îïåðàòîðà.  Òîçè äÿë ìîæå äà
âàðèðà ïî óñìîòðåíèå íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      2. Öåëòà êàêòî íà FDM ïðîãðàìàòà, òàêà è íà FDM ïðîãðàìàòà çà íàïðåäíàëè
å äà äàäå âúçìîæíîñò íà îïåðàòîðà äà:
     2.1. Îñèãóðè äàííè çà ïîäïîìàãàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ïðîãðàìàòà è äà
îïðàâäàå âñè÷êè ïðîìåíè íà ATQP;
     2.2. Óñòàíîâè åêñïëîàòàöèîííè öåëè è öåëè çà îáó÷åíèå, áàçèðàíè âúðõó
àíàëèç íà åêñïëîàòàöèîííàòà ñðåäà;
     2.3. Äà íàáëþäàâà åôåêòèâíîñòòà íà îáó÷åíèåòî è êâàëèôèêàöèÿòà íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
      3. Ñúáèðàíå íà äàííè:
     3.1. FDM ïðîãðàìèòå òðÿáâà äà âêëþ÷âàò ñèñòåìà çà óëàâÿíå íà ëåòàòåëíè
ïîëåòíè äàííè, à ñëåä òîâà äà òðàíñôîðìèðàò äàííèòå â
ïîäõîäÿù ôîðìàò çà àíàëèç. Ïðîãðàìàòà òðÿáâà äà ãåíåðèðà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà
ïîìàãà íà ïåðñîíàëà ïî åêñïëîàòàöèîííàòà áåçîïàñíîñò ïðè àíàëèç íà äàííèòå.
Àíàëèçúò òðÿáâà äà ñå äàâà íà ðàçïîëîæåíèå íà ñúîòâåòíèÿ ñëóæèòåë çà ATQP;
     3.2. Ñúáðàíèòå äàííè òðÿáâà:
     a. Äà âêëþ÷âàò âñè÷êè ôëîòèëèè, êîèòî ïëàíèðàò äà èçâúðøâàò
åêñïëîàòàöèè ïî ATQP;
     b. Äà âêëþ÷âàò âñè÷êè åêèïàæè, îáó÷åíè è êâàëèôèöèðàíè ïî ATQP;
     c. Äà áúäàò óñòàíîâåíè ïî âðåìå íà ôàçàòà íà èçïúëíåíèå íà ATQP; è
     d. Äà ïðîäúëæàâàò ïðåç öåëèÿ æèâîò íà ATQP.
      4. Áîðàâåíå ñ äàííèòå:
     4.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà óñòàíîâè ïðîöåñ, êîéòî äà îñèãóðÿâà ñòðèêòíî
ïðèäúðæàíå êúì ïðîòîêîëè çà áîðàâåíå ñ äàííèòå, äîãîâîðåíè ñ ïðåäñòàâèòåëíè
îðãàíè íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, çà äà ñà îñèãóðè êîíôèäåíöèàëíîñòòà íà îòäåëíèòå
÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
     4.2. Ïðîòîêîëúò çà áîðàâåíå ñ äàííèòå òðÿáâà äà äåôèíèðà ìàêñèìàëíèÿ
ïåðèîä îò âðåìå, ïðåç êîéòî äà ñå çàïàçâàò ïîäðîáíè äàííè çà FDM ïðîãðàìè èëè
FDM ïðîãðàìè çà íàïðåäíàëè, âêëþ÷èòåëíî ïðåâèøåíèÿ.  Äàííè çà òåíäåíöèÿòà
ìîãàò äà ñå ñúõðàíÿâàò ïîñòîÿííî.
      5. Îïåðàòîð, êîéòî èìà ïðèåìëèâà ïðîãðàìà çà íàáëþäåíèå íà
åêñïëîàòàöèîííè ïîëåòíè äàííè ïðåäè ïðåäëàãàíîòî âúâåæäàíå íà ATQP, ìîæå ñ
îäîáðåíèåòî íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà èçïîëçâà âàæíè äàííè îò
äðóãè ôëîòèëèè, êîèòî íå ñà ÷àñò îò ïðåäëàãàíîòî ATQP.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     [ACJ êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(c)(1)(i)
     Ñëó÷àé íà áåçîïàñíîñò
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978(c)(1)(i)
      1. Ñëó÷àé íà áåçîïàñíîñò
     1.1. Äîêóìåíòèðàí íàáîð îò äîêàçàòåëñòâà, êîéòî îñèãóðÿâà âàëèäíî è
âúçìîæíî çà äåìîíñòðèðàíå ïîòâúðæäåíèå, ÷å ïðîãðàìàòà (ATQP) å àäåêâàòíî
áåçîïàñíà çà äàäåíèÿ òèï åêñïëîàòàöèÿ.  Áåçîïàñíèÿò ñëó÷àé òðÿáâà äà âêëþ÷âà
âñÿêà ôàçà îò èçïúëíåíèåòî íà ïðîãðàìàòà è äà å ïðèëîæèì ïðåç æèâîòà íà
ïðîãðàìàòà.
     1.2. Ñëó÷àÿò íà áåçîïàñíîñò òðÿáâà:
     a. Äà äåìîíñòðèðà èçèñêàíîòî íèâî íà áåçîïàñíîñò;
     b. Äà îñèãóðè èçèñêàíàòà áåçîïàñíîñò äà ñå ïîääúðæà ïðåç öåëèÿ æèâîò íà
ïðîãðàìàòà;
     c. Äà ñâåæäà äî ìèíèìóì ðèñêà ïðåç âñè÷êè ôàçè íà èçïúëíåíèå íà
ïðîãðàìèòå è åêñïëîàòàöèÿòà.
      2. Åëåìåíòè íà ñëó÷àé íà áåçîïàñíîñò
     2.1. Ïëàíèðàíå: èíòåãðèðàíà è ïëàíèðàíà ñ åêñïëîàòàöèÿòà (ATQP), êîÿòî
òðÿáâà äà ñå äîêàçâà;
     2.2. Êðèòåðèè: äà ðàçðàáîòè ïðèëàãàíèòå êðèòåðèè - âèæ ïàðàãðàô 3
ïî-äîëó;
     2.3. Äîêóìåíòàöèÿ: äîêóìåíòàöèÿ, îòíàñÿùà ñå äî áåçîïàñíîñòòà -
âêëþ÷èòåëíî ñïèñúê çà ïðîâåðêà íà áåçîïàñíîñòòà;
     2.4. Ïðîãðàìà çà èçïúëíåíèå: äà âêëþ÷âà ïðîâåðêè çà êîíòðîë è
âàëèäíîñò;
     2.5. Îáù êîíòðîë: ïðåãëåäè è îäèòîðñêè ïðîâåðêè.
      3. Êðèòåðèè çà óñòàíîâÿâàíå íà ñëó÷àè çà áåçîïàñíîñò
     3.1. Ñëó÷àÿò íà áåçîïàñíîñò òðÿáâà:
     a. Äà ìîæå äà äåìîíñòðèðà, ÷å èçèñêâàíîòî èëè åêâèâàëåíòíî ðàâíèùå íà
áåçîïàñíîñò ñå ïîääúðæà ïðåç âñè÷êè ôàçè íà ïðîãðàìàòà, âêëþ÷èòåëíî êàêòî ñå
èçèñêâà îò ïàðàãðàô ñ. ïî-äîëó;
     b. Äà áúäå âàëèäåí ñ îãëåä íà ïðèëîæåíèåòî è ïðåäëàãàíàòà åêñïëîàòàöèÿ
(ATQP);
     c. Äà áúäå àäåêâàòíî áåçîïàñåí è äà îñèãóðÿâà ïîñòèãàíåòî íà
èçèñêâàíèòå ðåãëàìåíòèðàùè ñòàíäàðòè çà áåçîïàñíîñò èëè îäîáðåíèòå ñòàíäàðòè
çà áåçîïàñíîñò;
     d. Äà áúäå ïðèëîæèì ïðåç öåëèÿ æèâîò íà ïðîãðàìàòà;
     e. Äà äåìîíñòðèðà çàâúðøåíîñò è íàäåæäíîñò íà ïðîãðàìàòà;
     f. Äà áúäå èçöÿëî äîêóìåíòèðàí;
     g. Äà îñèãóðÿâà öåëîñòòà íà åêñïëîàòàöèÿòà è òåõíè÷åñêîòî
îáñëóæâàíå íà îïåðàöèèòå è èíôðàñòðóêòóðàòà çà îáó÷åíèå;
     h. Äà îñèãóðÿâà ÿñíîòàòà ïðè ïðîìåíè â ñèñòåìàòà;
     i. Äà ðàçãëåæäà âúçäåéñòâèåòî íà òåõíîëîãè÷íèÿ íàïðåäúê è ïðîìåíè;
     j. Äà ðàçãëåæäà âúçäåéñòâèåòî íà ïðîìåíèòå â ðåãëàìåíòèòå.
      4. Â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.978, ïàðàãðàô c.
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ðàçðàáîòè åêâèâàëåíòåí ìåòîä, ðàçëè÷åí îò òîçè, ïîñî÷åí
êîíêðåòíî ïî-ãîðå.]
[Êîð. 10, 1.03.06]
     AMC OPS 1.980
     Ïîëåòè íà ïîâå÷å îò åäèí òèï/âàðèàíò ñàìîëåò
  Âèæ JAR-OPS 1.980
      1. Òåðìèíîëîãèÿ
     1.1. Òåðìèíèòå, èçïîëçâàíè â êîíòåêñòà íà èçèñêâàíåòî çà
åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò, èìàò ñëåäíîòî çíà÷åíèå:
     a. Áàçîâ ñàìîëåò. Ñàìîëåò èëè ãðóïà ñàìîëåòè, îïðåäåëåíè îò îïåðàòîðà,
èçïîëçâàíè çà ñðàâíÿâàíå íà ðàçëè÷èÿ ñ äðóãè òèïîâå/ âàðèàíòè ñàìîëåòè â
ðàìêèòå íà ôëîòèëèÿòà íà îïåðàòîðà;
     b. Âàðèàíò íà ñàìîëåò. Ñàìîëåò èëè ãðóïà ñàìîëåòè ñ åäíè è ñúùè
õàðàêòåðèñòèêè, ío êîèòî ñå ðàçëè÷àâàò îò áàçîâ ñàìîëåò, êîåòî èçèñêâà
äîïúëíèòåëíè çíàíèÿ, óìåíèÿ èëè ñïîñîáíîñòè çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ, êîèòî
îêàçâàò âëèÿíèå âúðõó áåçîïàñíîñòòà íà ïîëåòà;
     c. Êðåäèò. Ïðèåìàíåòî íà îáó÷åíèå, ïðîâåðêà èëè íåîòäàâíàøåí îïèò íà
åäèí òèï èëè âàðèàíò êàòî âàëèäåí çà äðóã òèï èëè âàðèàíò ïîðàäè äîñòàòú÷íèòå
îáùè ïðèëèêè ìåæäó äâàòà òèïà èëè âàðèàíòà;
     d. Îáó÷åíèå çà ðàçëè÷èÿ. Âèæ JAR-OPS 1.950(a)(1);
     e. Îáó÷åíèå çà çàïîçíàâàíå. Âèæ JAR-OPS 1.950(a)(2);
     f. Îñíîâíî èçìåíåíèå/ïðîìÿíà. Ïðîìÿíà èëè ïðîìåíè â ðàìêèòå íà òèïà
ñàìîëåò èëè ñâúðçàíèÿ òèï, êîÿòî çíà÷èòåëíî âëèÿå íà èíòåðôåéñà íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ ñúñ ñàìîëåòà (íàïðèìåð ïîëåòíè õàðàêòåðèñòèêè, ïðîöåäóðè, äèçàéí/áðîé
çàäâèæâàùè àãðåãàòè, ïðîìÿíà â áðîÿ íà èçèñêóåìèòå ÷ëåíîâå íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ);
     g. Íåçíà÷èòåëíà ïðîìÿíà. Âñÿêà äðóãà ïðîìÿíà, ðàçëè÷íà îò îñíîâíàòà
ïðîìÿíà;
     h. Èçèñêâàíèÿ íà îïåðàòîðà çà ðàçëè÷èÿ (ODRs). Ôîðìàëíî îïèñàíèå íà
ðàçëè÷èÿ ìåæäó òèïîâå èëè âàðèàíòè ñàìîëåòè, ñ êîèòî ëåòè îïðåäåëåí
îïåðàòîð.
     1.2. Ðàâíèùà çà îáó÷åíèÿ è ïðîâåðêà íà ðàçëè÷èÿ:
     a. Ðàâíèùå À
     i. Îáó÷åíèå. Îáó÷åíèå íà Ðàâíèùå À ìîæå äà ñå èçâúðøè àäåêâàòíî ÷ðåç
ñàìîîáó÷åíèå îò ÷ëåí íà åêèïàæà ÷ðåç ðàçãëåæäàíå íà ñòðàíèöè, áþëåòèíè èëè
ðàçëè÷íè áðîøóðè.  Ðàâíèùå À âúâåæäà ðàçëè÷íà âåðñèÿ íà ñèñòåìà èëè
êîìïîíåíò, êîéòî ÷ëåíúò íà åêèïàæà âå÷å å ïîêàçàë, ÷å ìîæå äà èçïîëçâà è
ðàçáèðà.  Ðàçëè÷èÿòà íå âîäÿò äî íèêàêâè è/èëè ñàìî äî íåçíà÷èìè ïðîìåíè â
ïðîöåäóðàòà.
     ii. Ïðîâåðêà.  Ïðîâåðêà, îòíàñÿùà ñå äî ðàçëè÷èÿòà, íå ñå èçèñêâà ïî
âðåìå íà îáó÷åíèåòî.  Íî ÷ëåíúò íà åêèïàæà îòãîâàðÿ çà ïî ëó÷àâàíå
íà çíàíèÿ, êîèòî ìîãàò äà áúäàò ïðîâåðåíè ïî âðåìå íà ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà.
     b. Ðàâíèùå Â
     i. Îáó÷åíèå. Â îáó÷åíèå ðàâíèùå ìîæå äà ñå ïîñòèãíå àäåêâàòíî ÷ðåç
ïîäïîìàãàíî îáó÷åíèå êàòî ïðåäñòàâÿíå íà äèàïîçèòèâè/ ëåíòè,
êîìïþòúðíî áàçèðàíî îáó÷åíèå, êîåòî ìîæå äà å èíòåðàêòèâíî, âèäåîîáó÷åíèå è
îáó÷åíèå â êëàñíà ñòàÿ. Òàêîâà îáó÷åíèå òèïè÷íî ñå èçïîëçâà çà ñèñòåìè ñ
÷àñòè÷íà çàäà÷à, èçèñêâàùà ïîçíàíèÿ, è îáó÷åíèå ñ âúçìîæíî ÷àñòè÷íî
ïðèëîæåíèå íà ïðîöåäóðèòå (íàïðèìåð ãîðèâíè èëè õèäðàâëè÷íè ñèñòåìè è ò.í.).
     ii. Ïèñìåíà èëè óñòíà ïðîâåðêà ñå èçèñêâà çà îáó÷åíèå â íà÷àëåí èëè
îïðåñíèòåëåí êóðñ çà îáó÷åíèå çà ðàçëè÷èÿòà.
     c. Ðàâíèùå Ñ
     i. Îáó÷åíèå. Îáó÷åíèå Ðàâíèùå Ñ òðÿáâà äà ñå èçâúðøâà ñ èçïîëçâàíå íà
STDs, êâàëèôèöèðàíè ñïîðåä JAR-STD 2A, Ðàâíèùå 1 èëè ïî-âèñîêî.  Ðàçëè÷èÿòà
îêàçâàò âëèÿíèå íà óìåíèÿòà, ñïîñîáíîñòèòå, à ñúùî è íà çíàíèÿòà, íî íå ñå
èçèñêâà èçïîëçâàíåòî íà óñòðîéñòâà â "ðåàëíî âðåìå".  Òàêîâà îáó÷åíèå ïîêðèâà
íîðìàëíè è íåíîðìàëíè ïðîöåäóðè (íàïðèìåð ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòèòå).
     ii. Ïðîâåðêà. STD, èçïîëçâàí çà îáó÷åíèå íà ðàâíèùå Ñ èëè ïî-âèñîêî, ñå
èçïîëçâà çà ïðîâåðêà íà îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå èëè îáó÷åíèå çà
ïðåêâàëèôèêàöèÿ.  Ïðîâåðêàòà òðÿáâà äà èçïîëçâà ïîëåòíà ñðåäà â ðåàëíî âðåìå
êàòî äåìîíñòðèðàíå íà èçïîëçâàíå íà ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòè.
Ìàíåâðè, êîèòî íå ñà ñâúðçàíè ñúñ ñïåöèôè÷íàòà çàäà÷à, íå òðÿáâà äà ñå
òåñòâàò.
     d. Ðàâíèùå D
     i. Îáó÷åíèå. Îáó÷åíèå Ðàâíèùå D ðàçãëåæäà ðàçëè÷èÿòà, êîèòî îêàçâàò
âëèÿíèå íà çíàíèÿ, óìåíèÿ è ñïîñîáíîñòè, êîèòî ùå ñå îáó÷àâàò â ñèìóëèðàíà
ïîëåòíà ñðåäà, âêëþ÷âàùà ïîëåòíè ìàíåâðè â, ðåàëíî âðåìå", çà êîèòî íÿìà äà
å äîñòàòú÷íî èçïîëçâàíå íà STD, êâàëèôèöèðàí ñïîðåä JAR-STD 2A, Ðàâíèùå 1, íî
çà êîåòî íå ñå èçèñêâàò îðèåíòèðè ïî äâèæåíèå è âèçóàëíè îðèåíòèðè.  Òàêîâà
îáó÷åíèå òèïè÷íî âêëþ÷âà STD, êàêòî å îïðåäåëåíî â JAR-STD 2A, Ðàâíèùå 2.
     ii. Ïðîâåðêà. Ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà çà âñåêè òèï èëè âàðèàíò òðÿáâà äà
ñå èçâúðøâà êàêòî ñëåä ïúðâîíà÷àëíî, òàêà è ñëåä îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå.  Íî
êðåäèò ìîæå äà ñå äàäå çà ìàíåâðè, îáùè çà âñåêè åäèí òèï èëè âàðèàíò, è íå
òðÿáâà äà ñå ïîâòàðÿ.  Åëåìåíòè, îáó÷àâàíè íà ðàâíèùå D çà ðàçëè÷èÿ, ìîãàò äà
ñå ïðîâåðÿò â STDs, êâàëèôèöèðàíè ñïîðåä JAR-STD 2A Ðàâíèùå 2.  Ïðîâåðêè
Ðàâíèùå D ñëåäîâàòåëíî ùå âêëþ÷âàò ïúëíà ïðîâåðêà íà óìåíèÿ íà åäèí òèï èëè
âàðèàíò è ÷àñòè÷íà ïðîâåðêà íà òîâà ðàâíèùå íà äðóã.
     e. Ðàâíèùå E
     i. Îáó÷åíèå. Ðàâíèùå E îñèãóðÿâà ðåàëèñòè÷íà è åêñïëîàòàöèîííî
îðèåíòèðàíà ïîëåòíà ñðåäà, ïîñòèãíàòà ñàìî ÷ðåç èçïîëçâàíå íà ïîëåòíè
òðåíàæîðè îò ëåòèùå C èëè D, èëè íà ñàìèÿ ñàìîëåò.  Îáó÷åíèå íà Ðàâíèùå Å
òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäà çà òèïîâå è âàðèàíòè, êîèòî ñà çíà÷èòåëíî ðàçëè÷íè îò
áàçîâèÿ ñàìîëåò, è/èëè çà êîèòî èìà çíà÷èòåëíè ðàçëè÷èÿ ñ îãëåä íà êà÷åñòâàòà
íà îáñëóæâàíå.
     ii. Ïðîâåðêà. Ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà çà âñåêè òèï èëè âàðèàíò òðÿáâà äà
ñå èçâúðøè â ïîëåòåí òðåíàæîð íà ðàâíèùå C èëè D èëè íà ñàìèÿ ñàìîëåò.  Èëè
îáó÷åíèåòî, èëè ïðîâåðêàòà íà âñåêè òèï èëè âàðèàíò íà Ðàâíèùå Å òðÿáâà äà ñå
èçâúðøâà íà âñåêè 6 ìåñåöà.  Àêî îáó÷åíèåòî èëè ïðîâåðêàòà ñå ðåäóâàò,
ïðîâåðêà íà åäèí òèï èëè âàðèàíò òðÿáâà äà å ïîñëåäâàíà îò îáó÷åíèå íà äðóã,
òàêà ÷å ÷ëåíúò íà åêèïàæà äà ïîëó÷àâà íàé-ìàëêî åäíà ïðîâåðêà íà âñåêè
6 ìåñåöà è íàé-ìàëêî åäíà ïðîâåðêà íà âñåêè òèï èëè âàðèàíò íà âñåêè 12
ìåñåöà.
[Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 3, 1.12.01]
     AMC OPS 1.980(b)
     Ìåòîäîëîãèÿ - èçïîëçâàíå òàáëèöèòå çà èçèñêâàíåòî íà îïåðàòîðà
     çà ðàçëè÷èå (ODR) Òàáëèöà
     Âèæ JAR-OPS 1.980(b)
     Âèæ ñúùî IEM OPS 1.980(b)
      1. Îáùè ïîëîæåíèÿ
     1.1. Èçïîëçâàíåòî íà ìåòîäîëîãèÿòà, îïèñàíà ïî-äîëó, å ïðèåìëèâî çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ êàòî ñðåäñòâî çà îöåíÿâàíå íà ðàçëè÷èÿ è
ïðèëèêè íà ñàìîëåòè çà óòâúðæäàâàíå íà åêñïëîàòàöèÿòà íà ïîâå÷å îò åäèí òèï
èëè âàðèàíò èëè êîãàòî ñå òúðñè êðåäèò.
      2. Òàáëèöè çà èçèñêâàíèÿ çà ðàçëè÷èÿ íà îïåðàòîðà (Operator Difference
Requirements - ODR)
     2.1. Ïðåäè äà ñå èçèñêâà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ äà åêñïëîàòèðàò
ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò, îïåðàòîðúò òðÿáâà ïúðâî äà îïðåäåëè åäíî
ëåòèùå êàòî áàçîâî ëåòèùå, îò êîåòî äà ïîêàçâà ðàçëè÷èÿòà ñ âòîðèÿ òèï èëè
âàðèàíò ñàìîëåò, "ñàìîëåòà ñ ðàçëèêà" ñ îãëåä íà òåõíîëîãèÿ (ñèñòåìè),
ïðîöåäóðè, îáñëóæâàíå îò ïèëîòà è óïðàâëåíèå íà ñàìîëåòà.  Òåçè ðàçëè÷èÿ,
èçâåñòíè êàòî èçèñêâàíèÿ çà ðàçëè÷èÿ íà îïåðàòîðà (ODR), çà óäîáñòâî
ïðåäñòàâåíè â òàáëè÷åí ôîðìàò, ñúñòàâëÿâàò ÷àñò îò óòâúðæäàâàíå íà
åêñïëîàòàöèÿòà íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò, à ñúùî áàçà çà ñâúðçàíîòî
îáó÷åíèå çà ðàçëè÷èÿ/çàïîçíàâàíå çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
3. Òàáëèöèòå çà ODR òðÿáâà äà ñå ïðåäñòàâÿò, êàêòî ñëåäâà:

	
         4. Ñúñòàâÿíå íà òàáëèöè ODR
     4.1. ODR 1 - Îáùè ïîëîæåíèÿ/ñàìîëåòè
     a. Îáùèòå õàðàêòåðèñòèêè íà ðàçëè÷íèÿ ñàìîëåò òðÿáâà äà ñå ñðàâíÿâàò ñ
áàçîâèÿ ñàìîëåò ïî îòíîøåíèå íà:
     i. Îáùè ðàçìåðè è äèçàéí íà ñàìîëåòà;
     ii. Îáù äèçàéí íà ïèëîòñêàòà êàáèíà;
     iii. Ïëàí íà êàáèíàòà;
     iv. Äâèãàòåëè (áðîé, òèï è ðàçïîëîæåíèå);
     v. Îãðàíè÷åíèÿ (äèàïàçîí íà ïîëåòíèòå ðåæèìè).
     4.2. ODR 2 - Ñèñòåìè íà ñàìîëåòà
     a. Òðÿáâà äà ñå îáúðíå âíèìàíèå íà ðàçëè÷èÿòà â äèçàéíà
ìåæäó ðàçëè÷íèÿ ñàìîëåò è áàçîâèÿ ñàìîëåò. Òîâà ñðàâíåíèå òðÿáâà äà ñå
èçâúðøè, êàòî ñå èçïîëçâà èíäåêñúò ATA 100 çà îïðåäåëÿíå íà êëàñèôèêàöèÿòà íà
ñèñòåìèòå è ïîäñèñòåìèòå, à ñëåä òîâà àíàëèç, íàïðàâåí çà âñåêè åëåìåíò îò
èíäåêñà ïî îòíîøåíèå íà îñíîâíè àðõèòåêòóðíè, ôóíêöèîíàëíè è/èëè
åêñïëîàòàöèîííè åëåìåíòè, âêëþ÷èòåëíî êîíòðîëíè ñðåäñòâà è èíäèêàöèè íà
êîíòðîëíîòî òàáëî íà ñèñòåìèòå.
     4.3. ODR 3 - Ìàíåâðè ñúñ ñàìîëåòèòå (åêñïëîàòàöèîííè ðàçëè÷èÿ)
     a. Åêñïëîàòàöèîííèòå ðàçëè÷èÿ îáõâàùàò íîðìàëíè, ñâðúõíîðìàëíè è
àâàðèéíè ñèòóàöèè è âêëþ÷âàò è âñÿêàêâè ïðîìåíè â îáñëóæâàíåòî íà ñàìîëåòà è
óïðàâëåíèåòî íà ïîëåòà.  Íåîáõîäèìî å äà ñå ñúñòàâè ñïèñúê ñ
åêñïëîàòàöèîííèòå åëåìåíòè çà ðàçãëåæäàíå, âúðõó êîèòî ìîæå äà ñå íàïðàâè
àíàëèç íà ðàçëè÷èÿòà.  Åêñïëîàòàöèîííèÿò àíàëèç òðÿáâà äà âçåìå ñëåäíîòî
ïðåäâèä:
     i. Ðàçìåðè íà ïèëîòñêàòà êàáèíà (íàïðèìåð ðàçìåðè, úãúë íà ñðÿçâàíå,
âèñî÷èíà íà ïîãëåäà íà ïèëîòà);
     ii. Ðàçëè÷èÿ â ñèñòåìàòà íà óïðàâëåíèå (íàïðèìåð äèçàéí, ôîðìà,
ðàçïîëîæåíèå, ôóíêöèÿ);
     iii. Äîïúëíèòåëíà èëè ïðîìåíåíà ôóíêöèÿ (ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå) â
íîðìàëíè è ñâðúõíîðìàëíè óñëîâèÿ;
     iv. Ïðîöåäóðè;
     v. Êà÷åñòâà íà îáñëóæâàíåòî (âêëþ÷èòåëíî èíåðöèÿòà) â íîðìàëíà è
ñâðúõíîðìàëíà êîíôèãóðàöèÿ;
     vi. Èçïúëíåíèå ïðè ìàíåâðèòå;
     vii. Ñúñòîÿíèå íà ñàìîëåòà ñëåä ïîâðåäà;
     viii. Óïðàâëåíèå (íàïðèìåð ECAM, EICAS, èçáîð íà íàâèãàöèîííè
ñðåäñòâà, àâòîìàòè÷íè ñïèñúöè çà ïðîâåðêà).
     4.4. Ñëåä êàòî âåäíúæ ñå îïðåäåëÿò ðàçëè÷èÿòà çà ODR 1, ODR 2 è ODR 3,
ïîñëåäñòâèÿòà îò ðàçëè÷èÿòà, îöåíåíè â òåðìèíèòå íà ïîëåòíèòå õàðàêòåðèñòèêè
(FLT CHAR), è ïðîìÿíàòà íà ïðîöåäóðèòå (PROC CHNG) òðÿáâà äà ñå âïèøàò â
ïîäõîäÿùèòå êîëîíè.
     4.5. Ðàâíèùà íà ðàçëè÷èÿ - îáó÷åíèå íà åêèïàæà, ïðîâåðêà è òåêóù îïèò.
     4.5.1. Ïîñëåäíèÿò åòàï îò ïðåäëîæåíèåòî íà îïåðàòîðà äà åêñïëîàòèðà
ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò å äà îïðåäåëè îáó÷åíèåòî çà åêèïàæà,
èçèñêâàíèÿòà çà ïðîâåðêà è çà òåêóù îïèò.  Òîâà ìîæå äà ñå îïðåäåëè, êàòî ñå
ïðèëàãàò êîäèðàíèòå ðàâíèùà íà ðàçëè÷èÿòà îò Òàáëèöà 4 äî êîëîíàòà çà ìåòîäà
çà ïîêàçâàíå íà ñúîòâåòñòâèåòo íà òàáëèöèòå çà ODR.
      5. Åëåìåíòè íà ðàçëè÷èÿòà, îïðåäåëåíè â ñèñòåìèòå íà ODR êàòî
âúçäåéñòâàùè âúðõó ïîëåòíèòå õàðàêòåðèñòèêè è/èëè ïðîöåäóðè, òðÿáâà äà ñå
àíàëèçèðàò â ñúîòâåòíèÿ ATA ðàçäåë íà ODR ìàíåâðèòå. Ñúîòâåòíî òðÿáâà äà ñå
ðàçãëåæäàò íîðìàëíè, ñâðúõíîðìàëíè è àâàðèéíè ñèòóàöèè.
6. Òàáëèöà 4 - ÐÀÇËÈ×ÍÈ ÍÈÂÀ ÑÏÐßÌÎ ÎÁÓ×ÅÍÈÅÒÎ

 IEM OPS 1.980(b)
Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò - ôèëîñîôèÿ è êðèòåðèè
Âèæ JAR-OPS 1.980(b)	
      1. Ôèëîñîôèÿ
     1.1. Êîíöåïöèÿòà çà åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò
çàâèñè îò ïðîôåñèîíàëíèÿ îïèò, çíàíèÿ è ñïîñîáíîñòè íà îïåðàòîðà è
çàèíòåðåñóâàíèÿ ëåòàòåëåí åêèïàæ.
     1.2. Ïúðâîòî ñúîáðàæåíèå å äàëè äâàòà òèïà èëè âàðèàíòà íà ñàìîëåòà ñà
èëè íå ñà äîñòàòú÷íî ïîäîáíè, çà äà ïîçâîëÿâàò áåçîïàñíà åêñïëîàòàöèÿ è íà
äâàòà òèïà/âàðèàíòà.
     1.3. Âòîðîòî ñúîáðàæåíèå å äàëè äâàòà òèïà èëè âàðèàíòà íà ñàìîëåòà ñà
èëè íå ñà äîñòàòú÷íî ïîäîáíè ñ îãëåä íà åëåìåíòèòå îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è
íåîòäàâíàøåí îïèò, çàâúðøåíè íà åäèíèÿ òèï èëè âàðèàíò, è äà çàìåíÿò îíåçè,
êîèòî ñå èçèñêâàò çà ïîäîáíèÿ òèï èëè âàðèàíò.  Àêî òåçè ñàìîëåòè ñà ïîäîáíè
â òîâà îòíîøåíèå, òîãàâà å âúçìîæíî äà èìàìå êðåäèò çà îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è
íåîòäàâíàøåí îïèò.  Èíà÷å èçèñêâàíèÿòà çà öÿëîòî îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è
íåîòäàâíàøåí îïèò, ïðåäïèñàíè â ïîäðàçäåë N, òðÿáâà äà ñå çàâúðøâàò çà âñåêè
òèï èëè âàðèàíò â ðàìêèòå íà ñúîòâåòíèÿ ïåðèîä îò âðåìå áåç íèêàêúâ êðåäèò.
      2. Ðàçëè÷èÿ ìåæäó òèïîâå èëè âàðèàíòè íà ñàìîëåòà.
     2.1. Ïúðâèÿò åòàï îò âñÿêî êàíäèäàòñòâàíå íà îïåðàòîð çà åêñïëîàòàöèè ñ
ìíîæåñòâî òèïîâå èëè âàðèàíòè å äà ñå ðàçãëåäàò ðàçëè÷èÿòà ìåæäó òèïîâåòå èëè
âàðèàíòèòå.  Ïðèíöèïíèòå ðàçëè÷èÿ ñà â ñëåäíèòå òðè îáëàñòè:
     a. Òåõíîëîãè÷íî ðàâíèùå.
Ðàâíèùåòî íà òåõíîëîãèÿ çà âñåêè òèï èëè âàðèàíò, êîèòî ñå ðàçãëåæäàò,
îáõâàùà íàé-ìàëêî ñëåäíèòå àñïåêòè íà ïðîåêòèðàíåòî:
     i. Ïëàíà íà ïèëîòñêàòà
êàáèíà (íàïðèìåð ôèëîñîôèÿòà íà ïðîåêòèðàíå, èçáðàíà îò ïðîèçâîäèòåëÿ);
     ii. Ñðàâíåíèå íà ìåõàíè÷íîòî è åëåêòðîííîòî ïðèáîðíî îáîðóäâàíå;
     iii. íàëè÷èå èëè îòñúñòâèå íà ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå íà ïîëåòà (FMS);
     iv. Îáùîïðèåòà ñèñòåìà çà óïðàâëåíèå íà ñàìîëåòà (õèäðàâëè÷íè,
åëåêòðè÷åñêè èëè ðú÷íè ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå), ñðàâíåíà ñ óïðàâëåíèåòî íà ËÀ
ñ ïîìîùòà íà åëåêòðè÷åñêè èëè îïòè÷åñêè ïðîâîäíèöè;
     v. Ñòðàíè÷åí ëîñò, ñðàâíåí ñ êîíâåíöèîíàëíàòà êîëîíà çà óïðàâëåíèå;
     vi. Ñèñòåìè çà íàñòðîéêà íà òàíãàæà;
     vii. Òèï íà äâèãàòåë è òåõíîëîãè÷íî ðàâíèùå l (íàïðèìåð ðåàêòèâåí/
òóðáîâèòëîâ/áóòàëåí ñúñ èëè áåç àâòîìàòè÷íè ñèñòåìè çà çàùèòà;
     b. Åêñïëîàòàöèîííè ðàçëè÷èÿ. Ðàçãëåæäàíåòî íà åêñïëîàòàöèîííèòå
ðàçëè÷èÿ âêëþ÷âà ãëàâíî âçàèìîâðúçêàòà ïèëîò-ìàøèíà è ñúâìåñòèìîñòòà ìåæäó
ñëåäíîòî:
     i. Õàðòèåí ñïèñúê çà ïðîâåðêè ñðàâíåíî ñ àâòîìàòè÷åí äèñïëåé íà
ñïèñúöèòå çà ïðîâåðêà èëè ñúîáùåíèÿòà (íàïðèìåð ECAM, EICAS) ïî âðåìå íà
âñè÷êè ïðîöåäóðè;
     ii. Ñðàâíåíèå íà ðú÷íî ñ àâòîìàòè÷íî èçáèðàíå íà íàâèãàöèîííèòå
ñðåäñòâà;
     iii. Íàâèãàöèîííî îáîðóäâàíå;
     iv. Ìàñà è èçïúëíåíèå íà ñàìîëåòà.
     c. Õàðàêòåðèñòèêè íà îáñëóæâàíå. Ñúîáðàæåíèÿòà çà õàðàêòåðèñòèêèòå íà
îáñëóæâàíå âêëþ÷âàò ðåàêöèÿ ïðè êîíòðîë, ïåðñïåêòèâà íà åêèïàæà è òåõíèêè íà
îáñëóæâàíå ïðåç âñè÷êè åòàïè íà åêñïëîàòàöèÿòà. Òîâà âêëþ÷âà ïîëåòíè è
íàçåìíè õàðàêòåðèñòèêè, à ñúùî òàêà è âëèÿíèÿ âúðõó åêñïëîàòàöèÿòà (íàïðèìåð
áðîé äâèãàòåëè). Âúçìîæíîñòèòå íà àâòîïèëîò, ñèñòåìèòå çà àâòîìàòè÷íà òÿãà
ìîãàò äà îêàæàò âëèÿíèå íà õàðàêòåðèñòèêèòå çà îáñëóæâàíå, à ñúùî è íà
åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè.
      3. Îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è óïðàâëåíèå íà åêèïàæà. Ðåäóâàéêè îáó÷åíèå è
ïðîâåðêà íà óìåíèÿòà, ìîæå äà ñå ðàçðåøè, àêî ïðåäñòàâåíèòå äîêóìåíòè çà
åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò ïîêàçâàò ÿñíî, ÷å ñúùåñòâóâàò
çíà÷èòåëíè ïðèëèêè â òåõíîëîãèÿòà, åêñïëîàòàöèîííèòå ïðîöåäóðè è
õàðàêòåðèñòèêèòå çà îáñëóæâàíå.
4. Ïðèìåð çà ïîïúëíåíè òàáëèöè ODR çà ïðåäëîæåíèå íà îïåðàòîð çà
ëåòàòåëíèòå åêèïàæè äà åêñïëîàòèðàò ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò ìîæå äà
èçãëåæäà ïî ñëåäíèÿ íà÷èí:

	

     IEM OPS 1.985
     Àðõèâè çà îáó÷åíèåòî
     Âèæ JAR-OPS 1.985
     Îáîáùåíèå íà îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà ñå âîäè îò îïåðàòîðà, çà äà ñå ïîêàçâà
çàâúðøâàíåòî è ïðîâåðêàòà íà âñåêè åòàï îò îáó÷åíèåòî íà ÷ëåí íà ëåòàòåëíèÿ
åêèïàæ.
     ACJ/AMC/IEM Î - ÊÀÁÈÍÅÍ ÑÚÑÒÀÂ
     IEM OPS 1.988 Äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, íà êîèòî ñà âúçëîæåíè
çàäúëæåíèÿ êàòî ñïåöèàëèñòè
     Âèæ JAR-OPS 1.988
     Äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, íà êîèòî ñà âúçëîæåíè çàäúëæåíèÿ ñàìî
êàòî íà ñïåöèàëèñòè, çà êîèòî íå ñå ïðèëàãàò èçèñêâàíèÿòà íà ïîäðàçäåë Î, ñà,
êàêòî ñëåäâà:
     i. Äåòåãëåäà÷è/åñêîðò;
     ii. Ïåðñîíàë çà çàáàâëåíèÿ;
     iii. Òåõíè÷åñêè ïåðñîíàë;
     iv. Ïðåâîäà÷è;
     v. Ìåäèöèíñêè ïåðñîíàë;
     vi. Ñåêðåòàðè; è
     vii. Ñëóæèòåëè ïî ñèãóðíîñòòà.
     IEM OPS 1.990
     Áðîé è ñúñòàâ íà êàáèííèÿ åêèïàæ
     Âèæ JAR-OPS 1.990
      1. Äåìîíñòðàöèÿòà, èëè àíàëèçúò, ïîñî÷åí â JAR-OPS 1.990(b)(2), òðÿáâà
äà å òîçè, êîéòî å íàé-ïðèëîæèì êúì òèïà èëè âàðèàíòà è êúì êîíôèãóðàöèÿòà çà
ïúòíè÷åñêèòå ìåñòà, êîÿòî ñå èçïîëçâà îò îïåðàòîðà.
      2. Ñ ïîçîâàâàíå íà JAR-OPS 1.990(b) Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
ìîæå äà èçèñêâà óâåëè÷àâàíå áðîÿ íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ïîâå÷å îò èçèñêâàíèÿòà íà
íà JAR-OPS 1.990 çà îïðåäåëåíè òèïîâå ñàìîëåòè èëè îïåðàöèè.
     Ôàêòîðèòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä, âêëþ÷âàò:
     a. áðîÿ íà èçõîäèòå;
     b. òèïà íà èçõîäèòå è ñâúðçàíèòå ñ òÿõ íàäóâàåìè ïúðçàëêè;
     c. ðàçïîëîæåíèåòî íà èçõîäèòå ïî îòíîøåíèå êðåñëàòà íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ è ïëàíà íà êàáèíàòà;
     d. ðàçïîëîæåíèåòî íà êðåñëàòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ,
êàòî ñå îò÷èòàò çàäúëæåíèÿòà íà òîçè ñúñòàâ â àâàðèéíà ñèòóàöèÿ, âêëþ÷èòåëíî:
     i. îòâàðÿíå íà èçõîäèòå íà ðàâíèùåòî íà ïîäà è çàïî÷âàíå íà ðàçãúâàíå íà
ñòúëáèòå èëè íàäóâàåìèòå ïúðçàëêè;
     ii. ïîìàãàíå íà ïúòíèöèòå äà ïðåìèíàò ïðåç èçõîäèòå; è
     iii. îòïðàâÿíå íà ïúòíèöèòå íàñòðàíè îò íåðàáîòåùè èçõîäè,
êîíòðîë íà òúëïàòà è óïðàâëåíèå íà ïúòíè÷åñêèÿ ïîòîê;
     e. äåéñòâèÿ, êîèòî ñå èçèñêâà äà ñå èçâúðøâàò îò êàáèííèÿ ñúñòàâ ïðè
 ðèâîäíÿâàíå, âêëþ÷èòåëíî ðàçïúâàíå íà ñàëîâåòå è ïóñêàíåòî íà ñïàñèòåëíèòå
ëîäêè.
      3. Êîãàòî áðîÿò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ å íàìàëåí ïîä ìèíèìàëíèÿ, êîéòî ñå
èçèñêâà îò JAR-OPS 1.990(b), íàïðèìåð â ñëó÷àé íà âúçïðåïÿòñòâàíå èëè ëèïñà
íà êàáèíåí ñúñòàâ, ïðîöåäóðèòå, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîñî÷àò êîíêðåòíî â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, òðÿáâà äà äîâåäàò äî îáìèñëÿíå íàé-ìàëêî íà
ñëåäíîòî:
     a. Íàìàëÿâàíå áðîÿ íà ïúòíèöèòå;
     b. Ïðåìåñòâàíå íà ïúòíèöèòå íà äðóãè ìåñòà ñ îò÷èòàíå íà èçõîäèòå è
äðóãè ïðèëîæèìè îãðàíè÷åíèÿ íà ñàìîëåòà; è
     c. Ïðåìåñòâàíå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è ïðîìÿíà â ïðîöåäóðèòå.
      4. Êîãàòî ñå ïëàíèðà êàáèííèÿò ñúñòàâ çà ïîëåò, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà
îïðåäåëè ïðîöåäóðè, êîèòî îò÷èòàò îïèòà íà âñåêè ÷ëåí íà ñúñòàâà, òàêà ÷å
èçèñêâàíèÿò êàáèíåí ñúñòàâ äà âêëþ÷âà ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîèòî äà
èìàò íàé-ìàëêî 3 ìåñåöà ïðîôåñèîíàëåí îïèò êàòî ÷ëåíîâå íà êàáèíåí ñúñòàâ.
     AMC OPS 1.995(a)(2)
     Ìèíèìàëíè èçèñêâàíèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.995(a)(2)
      1. Ïúðâîíà÷àëíèÿò ìåäèöèíñêè ïðåãëåä èëè îöåíêà è âñåêè ïîñëåäâàù
ïðåãëåä íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà äà ñå èçâúðøâà îò è ïîä
ðúêîâîäñòâîòî íà ïðàêòèêóâàùî ìåäèöèíñêî ëèöå, êîåòî äà å ïðèåìëèâî çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      2. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà âîäè ìåäèöèíñêè àðõèâ çà âñåêè ÷ëåí íà ñúñòàâà.
      3. Çà âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ñå ïðèëàãàò ñëåäíèòå ìåäèöèíñêè
èçèñêâàíèÿ:
     a. Äîáðî çäðàâå;
     b. Äà íå áîëåäóâà îò âñÿêàêâè ôèçè÷åñêè èëè óìñòâåíè çàáîëÿâàíèÿ, êîèòî
áèõà äîâåëè äî âúçïðåïÿòñòâàíå èëè íåâúçìîæíîñò çà èçïúëíÿâàíå íà
çàäúëæåíèÿòà êàòî ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ;
     c. Íîðìàëíà ñúðäå÷íî-äèõàòåëíà ôóíêöèÿ;
     d. Íîðìàëíà öåíòðàëíà íåðâíà ñèñòåìà;
     e. Àäåêâàòíà îñòðîòà íà çðåíèåòî 6/9 ñúñ èëè áåç î÷èëà;
     f. Àäåêâàòåí ñëóõ; è
     g. Íîðìàëíà ôóíêöèÿ íà óøè, íîñ è ãúðëî.
     IEM OPS 1.1000(c)
     Îáó÷åíèå íà ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     Âèæ JAR-OPS 1.1000(c)
  Îáó÷åíèåòî çà ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
      1. Èíñòðóêòàæ ïðåäè ïîëåò:
     a. Ðàáîòà êàòî åêèïàæ;
     b. Îïðåäåëÿíå íà ðàáîòíèòå ìåñòà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ è îòãîâîðíîñòè; è
     c. Ñúîáðàçÿâàíå ñ êîíêðåòíèÿ ïîëåò, âêëþ÷èòåëíî:
     i. òèï íà ñàìîëåòà;
     ii. îáîðóäâàíå;
     iii. çîíà è òèï íà åêñïëîàòàöèÿòà, âêëþ÷èòåëíî ETOPS; è
     iv. êàòåãîðèè ïúòíèöè, âêëþ÷èòåëíî èíâàëèäè, äåöà è õîðà íà íîñèëêà;
      2. Ñúòðóäíè÷åñòâî ñ åêèïàæà:
     a. Äèñöèïëèíà, îòãîâîðíîñòè è ðåä íà èçïúëíåíèå íà çàïîâåäè;
     b. Çíà÷åíèå íà êîîðäèíàöèÿòà è êîìóíèêàöèÿòà; è
     c. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ïèëîòà.
      3. Ïðåãëåä íà èçèñêâàíèÿòà íà îïåðàòîðà è ïðàâíè èçèñêâàíèÿ:
     a. Èíñòðóêòàæ íà ïúòíèöèòå çà áåçîïàñíîñò, êàðòè çà áåçîïàñíîñò;
     b. Îáåçîïàñÿâàíå íà áîðäîâèòå êóõíè;
     c. Ñúõðàíÿâàíå íà áàãàæ â êàáèíàòà;
     d. Åëåêòðîííî îáîðóäâàíå;
     e. Ïðîöåäóðè ïðè çàðåæäàíå íà ãîðèâî ñ ïúòíèöè íà áîðäà;
     f. Òóðáóëåíòíîñò; è
     g. äîêóìåíòàöèÿ;
      4. ×îâåøêè ôàêòîð è óïðàâëåíèå íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà (Êúäåòî å
ïðàêòè÷íî, òîâà òðÿáâà äà âêëþ÷à ó÷àñòèåòî íà ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
â óïðàæíåíèÿòà íà ïîëåòåí òðåíàæîð â ëèíåéíî îðèåíòèðàíîòî ïîëåòíî
îáó÷åíèå.);
      5. Äîêëàäâàíå çà çëîïîëóêè è èíöèäåíòè
      6. Îãðàíè÷åíèÿ âúâ âðåìåòî çà äåæóðñòâî è ïîëåò è èçèñêâàíèÿ çà ïî÷èâêà
     ACJ OPS 1.1005/1.1010/1.1015 [ ]
     Îáó÷åíèå ïî óïðàâëåíèå íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà
     Âèæ JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015 è Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS
     1.1005/1.1010/1.1015
      1. Âúâåäåíèå
     1.1. Óïðàâëåíèåòî íà ðåñóðñèòå íà åêèïàæà (CRM) òðÿáâà äà
áúäå åôåêòèâíîòî èçïîëçâàíå íà âñè÷êè íàëè÷íè ðåñóðñè (íàïðèìåð ÷ëåíîâå íà
åêèïàæà, ñèñòåìè íà ñàìîëåòà è ïîìîùíè ñúîðúæåíèÿ) çà ïîñòèãàíå íà áåçîïàñíà
è åôèêàñíà åêñïëîàòàöèÿ.
     1.2. Öåëòà íà CRM òðÿáâà äà áúäå äà ïîäîáðÿâà
êîìóíèêàöèÿòà è ðúêîâîäíèòå óìåíèÿ íà ÷ëåí íà åêèïàæà, à ñúùî òàêà è
çíà÷åíèåòî íà åôåêòèâíàòà êîîðäèíàöèÿ è äâóïîñî÷íàòà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó
÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà.
     1.3. CRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà îòðàçÿâà êóëòóðàòà íà îïåðàòîðà, ìàùàáèòå
è îáõâàòà íà åêñïëîàòàöèÿòà çàåäíî ñúñ ñâúðçàíèòå åêñïëîàòàöèîííè ïðîöåäóðè è
çîíè íà åêñïëîàòàöèÿ, êîèòî âîäÿò äî îñîáåíè òðóäíîñòè.
      2. Îáùè ïðèíöèïè çà îáó÷åíèåòî CRM çà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     2.1. Îáó÷åíèåòî íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà äà ñå ôîêóñèðà âúðõó
ïðîáëåìè, ñâúðçàíè ñúñ çàäúëæåíèÿòà íà êàáèííèÿ åêèïàæ è, ñëåäîâàòåëíî,
òðÿáâà äà ñå ðàçëè÷àâà îò îáó÷åíèåòî CRM çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.  Òðÿáâà äà ñå
ðàçãëåäàò è êîîðäèíàöèÿòà íà çàäà÷èòå è ôóíêöèèòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     2.2. Êîãàòî å ïðàêòè÷íî, îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè êîìáèíèðàíî
îáó÷åíèå çà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è êàáèííèÿ ñúñòàâ, âêëþ÷èòåëíî îáðàòíà âðúçêà,
êàêòî å â ñúîòâåòñòâèå ñ Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015
Òàáëèöà 1, êîëîíè d., e. è f.  Òîâà å îò îñîáåíî çíà÷åíèå çà ñòàðøè
÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     2.3. Êúäåòî å ïðèëîæèìî, ïðèíöèïèòå íà CRM òðÿáâà äà ñå âêëþ÷àò â
ïîäõîÿùè ÷àñòè íà îáó÷åíèåòî íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     2.4. CRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà âêëþ÷âà ãðóïîâè äèñêóñèè è ïðåãëåä íà
çëîïîëóêè è èíöèäåíòè (èçó÷àâàíå íà êîíêðåòíè ñëó÷àè).
     2.5. Êîãàòî å ïðàêòè÷íî, ïîäõîäÿùè ÷àñòè îò CRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà
ñòàíàò ÷àñò îò îáó÷åíèåòî, ïðîâåæäàíî â ìàêåòè íà êàáèíàòà èëè â ñàìîëåòè.
     2.6. CRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà îò÷èòà åëåìåíòèòå, èçáðîåíè â
Ïðèëîæåíèå 2 êúì JAR-OPS1.1005/1.1010/1.1015. Òàáëèöà 1. Êóðñîâåòå çà CRM
îáó÷åíèå òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäàò ïî åäèí ñòðóêòóðèðàí è ðåàëèñòè÷åí íà÷èí.
     2.7. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îòãîâàðÿ çà êà÷åñòâîòî íà öÿëîòî îáó÷åíèå CRM,
âêëþ÷èòåëíî îáó÷åíèå îñèãóðÿâàíî îò ïîäèçïúëíèòåëè/òðåòè ñòðàíè (â
ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.035 è AMC-OPS 1.035, ïàðàãðàô 5.1.).
     2.8. CRM îáó÷åíèåòî çà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà äà âêëþ÷âà óâîäåí êóðñ íà
îáó÷åíèå CRM, êóðñ CRM íà îïåðàòîðà è êóðñ íà îáó÷åíèå CRM, ñïåöèôè÷åí çà
äàäåíèÿ òèï ñàìîëåò, êàòî âñè÷êèòå òåçè êóðñîâå ìîãàò äà ñå êîìáèíèðàò.
     2.9. Òðÿáâà äà èìà îöåíÿâàíå íà óìåíèÿòà ïî CRM. Òðÿáâà äà ñå äàâà
îáðàòíà âðúçêà îò èíñòðóêòîðèòå èëè ÷ëåíîâåòå íà ãðóïàòà çà èçïúëíåíèåòî íà
âñåêè çàèíòåðåñóâàí êóðñèñò ïðåç âðåìå íà îáó÷åíèåòî.
      3. Âúâåæäàù êóðñ CRM
     3.1. Âúâåæäàùèÿò êóðñ CRM òðÿáâà äà äàâà íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ îñíîâíè ïîçíàíèÿ çà ÷îâåøêèÿ ôàêòîð, êîèòî ñà ñâúðçàíè ñ ðàçáèðàíåòî
íà CRM.
     3.2.  ×ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ íà ðàçëè÷íè îïåðàòîðè ìîãàò äà
ïîñåùàâàò åäèí è ñúù âúâåæäàù êóðñ CRM, ïðè óñëîâèå ÷å îïåðàöèèòå ñà ïîäîáíè.
(Âèæ ïàðàãðàô 1.3.)
      4. Îïåðàòîðñêè CRM êóðñ
     4.1. Îïåðàòîðñêîòî CRM îáó÷åíèå òðÿáâà äà ïðåäñòàâëÿâà ïðèëàãàíåòî íà
çíàíèÿòà, ïîëó÷åíè ïî âðåìå íà âúâåæäàùèÿ êóðñ çà ïîäîáðÿâàíå íà
êîìóíèêàöèèòå è óìåíèÿòà çà êîîðäèíàöèÿ íà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ,
ñúîòâåòíî çà êóëòóðàòà íà îïåðàòîðà è òèïà åêñïëîàòàöèÿ.
      5. Êóðñ CRM, ñïåöèôè÷åí çà òèïà ñàìîëåò
     5.1. Êóðñúò CRM, ñïåöèôè÷åí çà òèïà ñàìîëåò, òðÿáâà äà ñå èíòåãðèðà âúâ
âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè íà îáó÷åíèåòî çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ íà îïåðàòîðà íà
ñïåöèôè÷íèÿ òèï ñàìîëåò.
     5.2. Êóðñúò CRM, ñïåöèôè÷åí çà òèïà ñàìîëåò, òðÿáâà äà å ïðèëàãàíå íà
çíàíèÿòà, ïðèäîáèòè â ïðåäèøíîòî îáó÷åíèå CRM, ïî îñîáåíîñòèòå, ñâúðçàíè ñ
òèïà ñàìîëåò, âêëþ÷èòåëíî ñàìîëåòíè òèïîâå ñ òåñíè/øèðîêè êîðïóñè, ñàìîëåòè ñ
åäíà/íÿêîëêî ïàëóáè, ñúñ ñúñòàâà íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
      6. Ãîäèøíî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå
     6.1. Êîãàòî ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ ïðåìèíàâà ãîäèøíî ïåðèîäè÷íî
îáó÷åíèå, ÑRM îáó÷åíèåòî òðÿáâà äà áúäå èíòåãðèðàíî âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè ôàçè
íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå è ìîæå äà âêëþ÷âà îòäåëíè ñàìîñòîÿòåëíè ìîäóëè.
     6.2. Êîãàòî åëåìåíòè íà CRM êóðñà ñå èíòåãðèðàò âúâ âñè÷êè ïîäõîäÿùè
ôàçè íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå, CRM åëåìåíòèòå òðÿáâà äà ñå ïîñî÷âàò ÿñíî â
ó÷åáíàòà ïðîãðàìà.
     6.3. Ãîäèøíîòî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå ïî CRM òðÿáâà äà âêëþ÷âà ðåàëèñòè÷íè
åêñïëîàòàöèîííè ñèòóàöèè.
     6.4. Ãîäèøíîòî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå ïî CRM òðÿáâà äà âêëþ÷âà îáëàñòè,
îïðåäåëåíè ñïîðåä ïðîãðàìàòà íà îïåðàòîðà çà çàùèòà îò çëîïîëóêè è
áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå. (Âèæ JAR-OPS 1.037.)
      7. CRM êóðñ íà îáó÷åíèå çà ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     7.1. CRM êóðñúò íà îáó÷åíèå çà ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà
äà áúäå ïðèëîæåíèå íà çíàíèÿòà, ïîëó÷åíè ïî âðåìå íà ïðåäèøíîòî CRM îáó÷åíèå,
è åêñïëîàòàöèîíåí îïèò, îòíàñÿù ñå êúì ñïåöèôè÷íèòå çàäúëæåíèÿ è îòãîâîðíîñòè
íà ñòàðøèòå ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     7.2. Ñòàðøè ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà äà äåìîíñòðèðà ñïîñîáíîñò
äà ðúêîâîäè åêñïëîàòàöèÿòà è äà âçåìà ïîäõîäÿùè óïðàâëåíñêè ðåøåíèÿ.
      8. Êâàëèôèêàöèÿ íà èíñòðóêòîðà ïî CRM
     8.1. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè öåëèÿò ïåðñîíàë, èçâúðøâàù ïîäõîäÿùî
îáó÷åíèå, äà å ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàí äà èíòåãðèðà åëåìåíòè íà CRM âúâ âñè÷êè
ïîäõîäÿùè ó÷åáíè ïðîãðàìè.
     8.2. Òðÿáâà äà ñå îïðåäåëè ïðîãðàìà çà îáó÷åíèå è ñòàíäàðòèçàöèÿ çà
èíñòðóêòîðèòå ïî CRM.
     8.3. Èíñòðóêòîðèòå ïî CRM çà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà:
     a. äà èìàò ïîäõîäÿù îïèò â òúðãîâñêèÿ âúçäóøåí òðàíñïîðò êàòî ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ; è
     b. äà ñà ïðåìèíàëè îáó÷åíèå ïî îãðàíè÷åíèÿ íà ÷îâåøêèÿ ôàêòîð â
ðàáîòàòà (HPL);
     c. äà ñà çàâúðøèëè âúâåæäàù êóðñ ïî CRM è êóðñà íà îáó÷åíèå ïî CRM íà
îïåðàòîðà;
     d. äà ñà ïðåìèíàëè îáó÷åíèå ïî ïðåïîäàâàòåëñêè óìåíèÿ, çà äà ïðîâåæäàò
êóðñîâå ïî CRM, è
     e. äà ñà ðúêîâîäåíè îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè èíñòðóêòîðè ïî CRM,
êîãàòî ïðåìèíàâàò ñâîÿ ïúðâè êóðñ íà îáó÷åíèå ïî CRM.
    8.4. Îïèòåí èíñòðóêòîð, êîéòî íå å ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ,
ìîæå äà ïðîäúëæè äà áúäå èíñòðóêòîð ïî CRM çà êàáèííèÿ ñúñòàâ, ïðè óñëîâèå ÷å
ïðåäâèäåíîòî â ïàðàãðàô 8.3. b. äî e. ñå èçïúëíÿâà è ÷å ñà äåìîíñòðèðàíè
çàäîâîëèòåëíè ïîçíàíèÿ çà åñòåñòâîòî íà åêñïëîàòàöèÿòà è ñúîòâåòíèòå
ñïåöèôè÷íè òèïîâå ñàìîëåòè. Ïðè òàêèâà îáñòîÿòåëñòâà îïåðàòîðúò òðÿáâà äà å
óáåäåí, ÷å èíñòðóêòîðúò ïðèòåæàâà ïîäõîäÿùè ïîçíàíèÿ çà ðàáîòíàòà ñðåäà íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     8.5. Èíñòðóêòîðè, êîèòî èíòåãðèðàò åëåìåíòè îò CRM â ïðåêâàëèôèêàöèîííè
è ïåðèîäè÷íè êóðñîâå èëè êóðñîâå çà îáó÷åíèå íà ñòàðøè ÷ëåíîâå íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ, òðÿáâà äà ñà ïîëó÷èëè ïîäõîäÿùè çíàíèÿ çà ÷îâåøêèÿ ôàêòîð è äà ñà
çàâúðøèëè ïîäõîäÿùî îáó÷åíèå ïî CRM.
      9. Êîîðäèíàöèÿ ìåæäó ó÷åáíèòå îòäåëè çà ïîëåòåí åêèïàæ è çà êàáèíåí
ñúñòàâ
     9.1. Òðÿáâà äà èìà åôåêòèâíà âðúçêà ìåæäó ó÷åáíèòå îòäåëè çà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è êàáèííèÿ ñúñòàâ. Òðÿáâà äà ñå îñèãóðè èíñòðóêòîðèòå çà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è êàáèííèÿ ñúñòàâ äà íàáëþäàâàò è êîìåíòèðàò ïîìåæäó ñè
îáó÷åíèåòî. Òðÿáâà äà ñå îáìèñëè ñúçäàâàíå íà ñöåíàðèè çà ïèëîòñêàòà êàáèíà
íà âèäåî çà ãëåäàíå îò öåëèÿ êàáèíåí ñúñòàâ ïî âðåìå íà ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå
è äà ñå îñèãóðè âúçìîæíîñò çà êàáèííèÿ îñîáåíî ñòàðøèÿ ñúñòàâ äà ó÷àñòâà â
óïðàæíåíèÿòà LOFT íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ.
[Êîð. 7, 1.09.04; Êîð. 10, 1.03.06, Êîð. 11, 1.08.06]
     AMC OPS 1.1012
     Îïîçíàâàòåëíî îáó÷åíèå
     Âèæ JAR-OPS 1.1012
      1. Íîâîíàçíà÷åí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     1.1. Âñåêè íîâîíàçíà÷åí ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ áåç ïðåäèøåí îïèò
êàòî ÷ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ òðÿáâà:
     a. Äà ó÷àñòâà â ïîñåùåíèå íà ñàìîëåòà, êîéòî ùå ñå åêñïëîàòèðà; è
     b. Äà ó÷àñòâà â ïîëåòè çà îïîçíàâàíå, êàêòî å îïèñàíî â ïàðàãðàô 3
ïî-äîëó.
      2. Êàáèíåí ñúñòàâ, êîéòî ëåòè íà ñëåäâàù òèï ñàìîëåò
     2.1. ×ëåí íà êàáèíåí ñúñòàâ, íàçíà÷åí äà ëåòè íà ñëåäâàù òèï ñàìîëåò
ñúñ ñúùèÿ îïåðàòîð, òðÿáâà:
     a.  Èëè äà ó÷àñòâà â ïîñåùåíèå íà ñàìîëåòà, êîéòî ùå ñå åêñïëîàòèðà;
èëè
     b.  Äà ó÷àñòâà â ïîëåòè çà îïîçíàâàíå, êàêòî å îïèñàíî â ïàðàãðàô 3
ïî-äîëó.
      3. Ïîëåòè çà îïîçíàâàíå
     3.1. Ïî âðåìå íà ïîëåòè çà îïîçíàâàíå ÷ëåíúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ òðÿáâà
äà å êàòî äîïúëíåíèå êúì ìèíèìàëíèÿ áðîé êàáèííèÿ
ñúñòàâ, èçèñêâàí îò JAR-OPS 1.990.
     3.2. Ïîëåòè çà îïîçíàâàíå òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäàò ïîä ðúêîâîäñòâîòî íà
ñòàðøè ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
     3.3. Ïîëåòè çà îïîçíàâàíå òðÿáâà äà áúäàò ñòðóêòóðèðàíè è äà âêëþ÷âàò
÷ëåíà íà êàáèííèÿ ñúñòàâ â ñâúðçàíèòå ñ áåçîïàñíîñòòà çàäúëæåíèÿ ïðåäè
ïîëåòà, ïî âðåìå íà ïîëåòà è ñëåä ïîëåòà.
     3.4. Ïîëåòè çà îïîçíàâàíå òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò ñ óíèôîðìàòà íà ÷ëåí
íà êàáèíåí ñúñòàâ.
     3.5. Ïîëåòè çà îïîçíàâàíå òðÿáâà äà ñà ÷àñò îò îáó÷åíèåòî íà âñåêè ÷ëåí
íà êàáèííèÿ ñúñòàâ.
      4. Ïîñåùåíèÿ íà ñàìîëåòà
     4.1. Öåëòà íà ïîñåùåíèÿòà â ñàìîëåòà å äà çàïîçíàå âñåêè ÷ëåí íà
êàáèííèÿ ñúñòàâ ñúñ ñðåäàòà â ñàìîëåòà è ñ íåãîâîòî îáîðóäâàíå.  Ñúîòâåòíî
ïîñåùåíèÿòà â ñàìîëåòà òðÿáâà äà ñå ïðîâåæäàò îò ïîäõîäÿùî êâàëèôèöèðàíè
èíñòðóêòîðè è â ñúîòâåòñòâèå ñ ó÷åáíà ïðîãðàìà, îïèñàíà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, ÷àñò D.  Ïîñåùåíèåòî â ñàìîëåòà òðÿáâà äà îñèãóðè îáù ïðåãëåä
íà åêñòåðèîðà íà ñàìîëåòà, èíòåðèîðà íà ñàìîëåòà è íà ñèñòåìèòå, âêëþ÷èòåëíî
ñëåäíîòî:
     a. Ñèñòåìèòå çà âúòðåøíà êîìóíèêàöèÿ è îáðúùàíå ñúñ ñúîáùåíèÿ êúì
ïúòíèöèòå;
     b. Ñèñòåìèòå çà ïîäàâàíå íà òðåâîãà ïðè àâàðèÿ;
     c. Àâàðèéíîòî îñâåòëåíèå;
     d. Ñèñòåìèòå çà îòêðèâàíå íà äèì;
     e. Îáîðóäâàíå àâàðèéíî/çà áåçîïàñíîñò;
     f. Ïèëîòñêàòà êàáèíà;
     g. Ðàáîòíèòå ìåñòà çà êàáèííèÿ ñúñòàâ;
     h. Òîàëåòíèòå;
     i. Áîðäîâèòå êóõíè, ñèãóðíîñòòà íà áîðäîâèòå êóõíè è ñïèðàíåòî íà
âîäàòà;
     j. Çîíèòå çà òîâàðè, àêî èìà äîñòúï äî òÿõ îò ïúòíè÷åñêàòà êàáèíà ïî
âðåìå íà ïîëåò;
     k. Ïàíåëè ñ ïðåêúñâà÷è íà âåðèãè , êîèòî ñå íàìèðàò â êàáèíàòà çà
ïúòíèöè;
     l. Çîíèòå çà îòäèõ íà åêèïàæà;
     m. Ðàçïîëîæåíèåòî íà èçõîäèòå è ñðåäàòà îêîëî òÿõ.
     4.2. Ïîñåùåíèåòî çà îïîçíàâàíå íà ñàìîëåòà ìîæå äà ñå êîìáèíèðà ñ
îáó÷åíèå çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ, êîåòî ñå èçèñêâà îò JAR OPS 1.1010(c)(3).
[Ãë. 1, 1.03.98]
     [ ] [ACJ] OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020 Ïðåäñòàâèòåëíè
óñòðîéñòâà/óðåäè çà îáó÷åíèå
Âèæ JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020
      1. Çà îáó÷åíèå íà êàáèíåí åêèïàæ êàòî àëòåðíàòèâà íà èçïîëçâàíå íà
äåéñòâèòåëåí ñàìîëåò èëè èçèñêâàíî îáîðóäâàíå ìîæå äà ñå èçïîëçâà
ïðåäñòàâèòåëíî òðåíèðîâú÷íî óñòðîéñòâî.
      2. Ñàìî òåçè åëåìåíòè, îòíàñÿùè ñå çà îáó÷åíèåòî è ïðîâåðêàòà, êîèòî ùå
ñå ïðîâåæäàò, òðÿáâà òî÷íî äà ïðåäñòàâÿò ñàìîëåòà â ñëåäíèòå ïîäðîáíîñòè:
     a. Ïëàí íà êàáèíàòà ïî îòíîøåíèå íà èçõîäèòå, çîíàòà çà áîðäîâàòà êóõíÿ
è ðàçïîëîæåíèåòî íà îáîðóäâàíåòî çà áåçîïàñíîñò;
     b. Òèïà è ðàçïîëîæåíèåòî íà êðåñëàòà çà ïúòíèöè è êàáèííèÿ ñúñòàâ;
     c. Èçõîäèòå ïðè âñè÷êè ðåæèìè íà åêñïëîàòàöèÿ (îñîáåíî ïî îòíîøåíèå íà
ìåòîäà íà åêñïëîàòàöèÿ, òÿõíàòà ìàñà è öåíòðîâêà è åêñïëîàòàöèîííèòå ñèëè),
[âêëþ÷èòåëíî ïîâðåäà íà ñèñòåìèòå çà ïîìîùíî åíåðãîçàõðàíâàíå, êúäåòî ñà
ìîíòèðàíè];
     d. Îáîðóäâàíå çà áåçîïàñíîñò îò òèïà, îñèãóðåí â ñàìîëåòà (òàêîâà
îáîðóäâàíå ìîæå äà áúäå ñàìî "çà èçïîëçâàíå ïðè îáó÷åíèå" è çà êèñëîðîä è
ïðåäïàçâàíå íà äèøàíåòî, ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò åëåìåíòè, çàðåäåíè ñúñ èëè áåç
êèñëîðîä).  Êîãàòî ñå îïðåäåëÿ äàëè äàäåí èçõîä ìîæå äà ñå ðàçãëåæäà êàòî
âàðèàíò íà äðóã òèï, òðÿáâà äà ñå îöåíÿò ñëåäíèòå ôàêòîðè:
     a. Îòâàðÿíå/çàòâàðÿíå íà èçõîäà;
     b. Ïîñîêà íà äâèæåíèå íà åêñïëîàòàöèîííàòà ðúêîõâàòêà;
     c. Ïîñîêà íà îòâàðÿíå íà èçõîäà;
     d. Ìåõàíèçìè çà ïîäïîìàãàíå íà åíåðãîçàõðàíâàíåòî;
     e. Ïîìîùíè ñðåäñòâà, íàïðèìåð åâàêóàöèîííè ïúðçàëêè.
[Êîð. 11, 1.08.06]
     IEM OPS 1.1015
     Ïåðèîäè÷íà ïîäãîòîâêà
     Âèæ JAR-OPS 1.1015
     Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îñèãóðÿò äà ñå ïðîâåæäà ôîðìàëèçèðàí êóðñ çà
ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå çà êàáèííèÿ åêèïàæ, çà äà îñèãóðÿò ïîñòîÿííè óìåíèÿ çà
áîðàâåíå ñ öÿëîòî îáîðóäâàíå, ïðèëîæèìî çà òèïîâèòå ñàìîëåòè, ñ êîèòî ëåòÿò.
[Êîð. 10, 1.03.06]
     AMC OPS 1.1020
     Îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà
     Âèæ JAR-OPS 1.1020
     Ïðè ðàçðàáîòâàíå íà ñúäúðæàíèåòî íà âñÿêà ïðîãðàìà çà îïðåñíèòåëíî
îáó÷åíèå, ïðåäïèñàíî â JAR-OPS 1.1020(a), îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îáìèñëÿò
(ñëåä êîíñóëòàöèÿ ñ Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ) äàëè çà ñàìîëåòè ñ
êîìïëåêñíî îáîðóäâàíå èëè ïðîöåäóðè ìîæå äà å íåîáõîäèìî îïðåñíèòåëíî
îáó÷åíèå çà ïåðèîäè íà îòñúñòâèå, ïî-êðàòêè îò 6 ìåñåöà, ïðåäïèñàíè â JAR-OPS
1.1020(a).
     IEM OPS 1.1020(a)
     Îïðåñíèòåëíà ïîäãîòîâêà
     Âèæ JAR-OPS 1.1020(a)
     Âèæ AMC OPS 1.1020
     Îïåðàòîðúò ìîæå äà çàìåíè ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå ñ îïðåñíèòåëíî îáó÷åíèå,
àêî âðúùàíåòî íà ÷ëåí íà êàáèííèÿ ñúñòàâ êúì ïîëåòíè çàäúëæåíèÿ çàïî÷âà â
ðàìêèòå íà ïåðèîäà íà âàëèäíîñò íà ïîñëåäíîòî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå èëè
ïðîâåðêà. Àêî ïåðèîäúò íà âàëèäíîñò íà ïîñëåäíîòî ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå å
èçòåêúë, ñå èçèñêâà îáó÷åíèå çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ.
[Ãë. 1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.1025
     Ïðîâåðêà
     Âèæ JAR-OPS 1.1025
      1. Åëåìåíòè íà îáó÷åíèå, êîèòî èçèñêâàò èíäèâèäóàëíî ïðàêòè÷åñêî
ó÷àñòèå, òðÿáâà äà ñå êîìáèíèðàò ñ ïðàêòè÷åñêè ïðîâåðêè.
      2. Ïðîâåðêèòå, èçèñêâàíè îò JAR-OPS 1.1025, òðÿáâà äà ñå èçâúðøâàò ïî
ìåòîä, ïîäõîäÿù çà òèïà îáó÷åíèå, âêëþ÷èòåëíî:
     a. ïðàêòè÷åñêà äåìîíñòðàöèÿ; è/èëè
     b. êîìïþòúðíî áàçèðàíî îöåíÿâàíå; è/èëè
     c. ïðîâåðêè ïî âðåìå íà ïîëåò; è/èëè
     d. óñòíè èëè ïèñìåíè òåñòîâå.
     ACJ OPS 1.1030
     Ïîëåòè íà ïîâå÷å îò åäèí òèï èëè âàðèàíò ñàìîëåòè
     Âèæ JAR-OPS 1.1030
      1. Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.1030(b)(1), êîãàòî îïðåäåëÿìå ïîäîáíè ïî èçõîä
îïåðàöèè, òðÿáâà äà ñå îöåíÿâàò, çà äà îïðàâäàÿò îòêðèâàíå íà ïîäîáèÿ,
ñëåäíèòå ôàêòîðè:
     a. Îòâàðÿíå/çàòâàðÿíå íà èçõîäà;
     b. Ïîñîêà íà äâèæåíèå íà åêñïëîàòàöèîííàòà ðúêîõâàòêà;
     c. Ïîñîêà íà îòâàðÿíå íà èçõîäà;
     d. Ìåõàíèçìè çà ïîäïîìàãàíå íà çàäâèæâàíåòî;
     e. Ïîìîùíè ñðåäñòâà, íàïðèìåð åâàêóàöèîííè ïúðçàëêè.
     Â îöåíêàòà òðÿáâà äà ñå âêëþ÷âàò è ñàìîîòâàðÿùè ñå èçõîäè, íàïðèìåð
Òèï III è Òèï IV.
      2. Çà öåëèòå íà JAR-OPS 1.1030(a)(2) è (b)(2), êîãàòî îïðåäåëÿìå
ïðèëèêèòå çà ìåñòîïîëîæåíèå è òèïà íà ïðåíîñèìèòå åëåìåíòè çà áåçîïàñíîñò, çà
äîêàçâàíå íà îòêðèòî ïîäîáèå òðÿáâà äà ñå îöåíÿâàò ñëåäíèòå ôàêòîðè:
     a. Àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà äà ñå ñúõðàíÿâàò íà ñúùîòî èëè â
èçêëþ÷èòåëíè îáñòîÿòåëñòâà ïî÷òè íà ñúùîòî ìÿñòî;
     b. Ïðåíîñèìèòå àâàðèéíî-ñïàñèòåëíè ñðåäñòâà èçèñêâàò ñúùèÿ ìåòîä çà
åêñïëîàòàöèÿ;
     c. Àâàðèéíî-ñïàñèòåëíèòå ñðåäñòâà òðÿáâà äà âêëþ÷âàò:
     i. Îáîðóäâàíå çà ãàñåíå íà ïîæàðè;
     ii. Çàùèòíî îáîðóäâàíå çà äèøàíå (PBE);
     iii. Êèñëîðîäíî îáîðóäâàíå;
     iv. Ñïàñèòåëíè æèëåòêè çà åêèïàæà;
     v. Ôåíåð÷åòà;
     vi. Ìåãàôîíè;
     vii. Îáîðóäâàíå çà ïúðâà ïîìîù;
     viii. Ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå è ñèãíàëíî îáîðóäâàíå;
     ix. Äðóãî ñïàñèòåëíî îáîðóäâàíå, êúäåòî å ïðèëîæèìî.
      3. Çà öåëèòå íà ïîäïàðàãðàô íà JAR-OPS 1.1030(a)(2) è (b)(3) òèïîâî
ñïåöèôè÷íè àâàðèéíè ïðîöåäóðè âêëþ÷âàò, íî íå ñå îãðàíè÷àâàò äî ñëåäíîòî:
     a. Åâàêóàöèÿ íà çåìÿòà è âúâ âîäàòà;
     b. Ïîæàð ïî âðåìå íà ïîëåò;
     c. Äåêîìïðåñèÿ;
     d. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ïèëîòà.
      4. Êîãàòî ñå ñìåíÿò òèïúò íà ñàìîëåòà èëè âàðèàíòúò ïî âðåìå íà ñåðèéíè
ïîëåòè, èíñòðóêòàæúò çà áåçîïàñíîñò, èíñòðóêòàæúò íà êàáèííèÿ ñúñòàâ AMC OPS
1.210(a) òðÿáâà äà âêëþ÷âàò ïðåäñòàâèòåëíà èçâàäêà çà ñïåöèôè÷íè çà òèïà
íîðìàëíè è àâàðèéíè ïðîöåäóðè è îáîðóäâàíå çà áåçîïàñíîñò, êîåòî ñå ïðèëàãà
â äåéñòâèòåëíèÿ òèï ñàìîëåò, íà êîéòî ùå ñå ëåòè.
[Êîð. 3, 1.12.01]
     IEM OPS 1.1035
     Àðõèâ çà öÿëîñòíàòà ïîäãîòîâêà
     Âèæ JAR-OPS 1.1035
     Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà ïîääúðæà àðõèâ, îáîáùàâàù îáó÷åíèåòî, çà äà ïîêàæå
çàâúðøâàíåòî îò êóðñèñòà íà âñåêè åòàï îò îáó÷åíèåòî.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1015/1.1020
Îáó÷åíèå çà ïúðâà ïîìîù
Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1015/1.1020
      1. Îáó÷åíèåòî çà ïúðâà ïîìîù òðÿáâà äà âêëþ÷âà ñëåäíèòå ïðåäìåòè:
     a. Ôèçèîëîãèÿ íà ïîëåòà, âêëþ÷èòåëíî èçèñêâàíèÿ çà êèñëîðîä è õèïîêñèÿ;
     b. Ìåäèöèíñêè ñïåøíè ñëó÷àè â àâèàöèÿòà, âêëþ÷èòåëíî:
     i. Çàäàâÿíå;
     ii. Ñòðåñîâè ðåàêöèè è àëåðãè÷íè ðåàêöèè;
     iii. Õèïåðâåíòèëàöèÿ;
     iv. Ãàñòðî-÷ðåâíè íåðàçïîëîæåíèÿ;
     v. Âúçäóøíà áîëåñò;
     vi. Åïèëåïñèÿ;
     vii. Ñúðäå÷íè àòàêè;
     viii. Óäàð;
     ix. Øîê;
     x. Äèàáåò;
     xi. Ñïåøíî ðàæäàíå; è
     xii. Àñòìà.
     c. Îñíîâíîòî îáó÷åíèå ïî ïúðâà ïîìîù è ñïàñÿâàíå âêëþ÷âà ãðèæè çà:
     i. Èçïàäíàëèòå â áåçñúçíàíèå;
     ii. Èçãàðÿíèÿ;
     iii. Ðàíè; è
     iv. Ñ÷óïâàíèÿ è íàðàíÿâàíå íà ìåêèòå òúêàíè;
     d. Ïðàêòè÷åñêè êàðäèî-ïóëìîíàëíî ñúæèâÿâàíå îò âñåêè ÷ëåí íà êàáèííèÿ
ñúñòàâ, êàòî ñå îò÷åòå îáñòàíîâêàòà â ñàìîëåòà è ñå èçïîëçâà â ñïåöèàëíî
íàïðàâåí ìàêåò;
     e. Èçïîëçâàíåòî íà ïîäõîäÿùî îáîðóäâàíå, âêëþ÷èòåëíî êîìïëåêòè çà ïúðâà
ïîìîù è êèñëîðîä çà ïúðâà ïîìîù.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020
     Êîíòðîë íà òúëïàòà
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020
      1. Êîíòðîë íà òúëïàòà
     1.1. Îïåðàòîðèòå òðÿáâà äà îñèãóðÿâàò îáó÷åíèå ïî ïðèëàãàíå íà êîíòðîë
íà òúëïàòà â ðàçëè÷íè àâàðèéíè ñèòóàöèè. Òîâà îáó÷åíèå òðÿáâà äà âêëþ÷âà:
     a. Êîìóíèêàöèè íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ è èçïîëçâàíå íà êîìóíèêàöèîííî
îáîðóäâàíå, âêëþ÷èòåëíî òðóäíîñòèòå ïðè êîìóíèêàöèè â çàäèìåíà îáñòàíîâêà;
     b. Âåðáàëíè êîìàíäè;
     c. Ôèçè÷åñêè êîíòàêò, êîéòî ìîæå äà å íåîáõîäèì äà îêóðàæè õîðàòà äà
èçëèçàò ïðåç èçõîä è äà ñå êà÷âàò íà ïúðçàëêàòà;
     d. Ïðåíàñî÷âàíå íà ïúòíèöè íàñòðàíè îò íåèçïîëçâàåìè èçõîäè; e.
Èçâåæäàíå íà ïúòíèöèòå íàñòðàíè îò ñàìîëåòà;
     f. Åâàêóàöèÿ íà ïúòíèöè èíâàëèäè; è
     g. Àâòîðèòåò è ëèäåðñêè óìåíèÿ.
[Ãë. 1, 1.03.98]
IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020
Ìåòîäè çà îáó÷åíèå
Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1005/1.1010/1.1015/1.1020
     Îáó÷åíèåòî ìîæå äà âêëþ÷âà èçïîëçâàíåòî íà ìàêåòè, âèäåîïðåçåíòàöèè,
êîìïþòúðíî áàçèðàíî îáó÷åíèå è äðóãè òèïîâå îáó÷åíèÿ. Òðÿáâà äà ñå
îñúùåñòâÿâà ðàçóìåí áàëàíñ ìåæäó ðàçëè÷íèòå ìåòîäè íà îáó÷åíèå.
[Êîð. 1, 1.03.98]
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010/1.1015
     Îáó÷åíèå çà ïðåêâàëèôèêàöèÿ è ïåðèîäè÷íî îáó÷åíèå
     Âèæ Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1010/1.1015
      1. Òðÿáâà äà ñå ïðàâè ïðåãëåä íà ïðåäèøíîòî íà÷àëíî îáó÷åíèå, ïðåìèíàòî
â ñúîòâåòñòâèå ñ JAR-OPS 1.1005, çà äà ñå ïîòâúðäè, ÷å íèêîé îò åëåìåíòèòå íå
å áèë èçïóñíàò. Òîâà å îñîáåíî âàæíî çà ÷ëåíîâåòå íà êàáèííèÿ ñúñòàâ, êîèòî
çà ïúðâè ïúò ñå ïðåõâúðëÿò íà ñàìîëåòè, îáîðóäâàíå ñúñ ñïàñèòåëíè ëîäêè èëè
äðóãî ïîäîáíî îáîðóäâàíå.
2. Èçèñêâàíå çà îáó÷åíèå çà áîðáà ñ îãúíÿ è ïóøåêà:

     AMC/IEM P - ÐÚÊÎÂÎÄÑÒÂÀ, ÄÍÅÂÍÈÖÈ, ÇÀÏÈÑÈ
     IEM OPS 1.1040(b)
     Åëåìåíòè íà Ðúêîâîäñòâàòà ïî åêñïëîàòàöèÿ, êîèòî òðÿáâà äà ñå îäîáðÿâàò
     Âèæ JAR-OPS 1.1040(b)
      1. Ðåäèöà ïîëîæåíèÿ íà JAR-OPS èçèñêâàò ïðåäâàðèòåëíîòî îäîáðÿâàíå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ. Â ñëåäñòâèå íà òîâà ñúîòâåòíèòå ðàçäåëè íà
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà áúäàò îáåêò íà ñïåöèàëíî âíèìàíèå. Íà
ïðàêòèêà èìà 2 âúçìîæíîñòè:
     a. Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ îäîáðÿâà ñïåöèôè÷åí åëåìåíò (ñ
ïèñìåí îòãîâîð ïî çàÿâëåíèå), êîéòî ñëåä òîâà ñå âêëþ÷âà â Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ.  Â òàêèâà ñëó÷àè Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïðîñòî
ïðîâåðÿâà äàëè Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òî÷íî îòðàçÿâà ñúäúðæàíèåòî íà
îäîáðåíèåòî.  Ñ äðóãè äóìè, òàêúâ òåêñò òðÿáâà äà áúäå ïðèåìëèâ çà
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ; èëè
     b. Çàÿâëåíèåòî íà îïåðàòîðà çà îäîáðåíèå âêëþ÷âà ñâúðçàíèÿ, ïðåäëîæåíèÿ
òåêñò íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, â êîéòî ñëó÷àé Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ âêëþ÷âà â ïèñìåíîòî îäîáðåíèå îäîáðÿâàíå íà òåêñòà.
      2. È â äâàòà ñëó÷àÿ ñå öåëè åäèí åëåìåíò äà áúäå îáåêò íà 2 îòäåëíè
îäîáðåíèÿ.
3. Ñëåäíèÿò ñïèñúê ïîêàçâà ñàìî îíåçè åëåìåíòè îò Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, êîèòî èçèñêâàò ñïåöèàëíî îäîáðåíèå îò Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ. (Ïúëåí ñïèñúê íà âñÿêî îäîáðåíèå, èçèñêâàíî îò JAR-OPS â
íåãîâàòà öÿëîñò, ìîæå äà ñå íàìåðè â Ïðèëîæåíèå 6 íà Îáùè åêñïëîàòàöèîííè
ïðîöåäóðè çà èçïúëíåíèå (JAA Administration & Guidance Material, ðàçäåë 4,
÷àñò 2.)

     IEM OPS 1.1040(c) Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ - åçèê
     Âèæ JAR-OPS 1.1040(c)
      1. JAR-OPS 1.1040(c) èçèñêâà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà ñå
èçðàáîòâà íà àíãëèéñêè åçèê. Íî îò÷èòà ñå, ÷å ìîæå äà èìà îáñòîÿòåëñòâà, ïðè
êîèòî äà å îïðàâäàíî èçïîëçâàíåòî íà äðóã åçèê çà ÷àñò èëè öÿëîòî Ðúêîâîäñòâî
ïî åêñïëîàòàöèÿ. Êðèòåðèèòå, ïðè êîèòî òàêîâà îäîáðåíèå ìîæå äà ñå áàçèðà,
òðÿáâà äà âêëþ÷âàò íàé-ìàëêî ñëåäíîòî:
     a. Îáèêíîâåíî èçïîëçâàíèòå åçèöè/åçèê îò îïåðàòîðà;
     b. Åçèêà, êîéòî ñå èçïîëçâà çà ñâúðçàíàòà äîêóìåíòàöèÿ, êàòî ÐËÅ;
     c. Ìàùàá íà åêñïëîàòàöèÿòà;
     d. Îáõâàò íà åêñïëîàòàöèÿòà, ò.å. âúòðåøíè ëèíèè èëè ìåæäóíàðîäíà
ìàðøðóòíà ñòðóêòóðà;
     e. Òèï íà îïåðàöèèòå, íàïðèìåð VFR/IFR; è
     f. Ïåðèîä îò âðåìå, ïîèñêàí çà èçïîëçâàíå íà äðóã åçèê.
[Ãë.1, 1.03.98]
     AMC OPS 1.1045
     Ñúäúðæàíèå íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.1045
      1. Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045 ïðåäïèñâà ïîäðîáíî åêñïëîàòàöèîííèòå
ïîëèòèêè, èíñòðóêöèè, ïðîöåäóðè è äðóãà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà ñå ñúäúðæà â
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, çà äà ìîæå ïåðñîíàëúò ïî åêñïëîàòàöèÿ
çàäîâîëèòåëíî äà èçïúëíÿâà ñâîèòå çàäúëæåíèÿ. Êîãàòî ñå ñúñòàâÿ Ðúêîâîäñòâîòî
ïî åêñïëîàòàöèÿ, îïåðàòîðúò ìîæå äà ñå âúçïîëçâà îò äðóãè ïðèëîæèìè
äîêóìåíòè. Ìàòåðèàë, ñúñòàâåí îò îïåðàòîðà çà ÷àñò Â íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ, ìîæå äà ñå äîïúëíè èëè çàìåñòè ñ ïðèëîæèìè ÷àñòè îò
Ðúêîâîäñòâîòî çà ïðîâåæäàíå íà ïîëåòè íà ñàìîëåòà, èçèñêâàíî îò JAR-OPS
1.1050, êúäåòî ñúùåñòâóâà òàêúâ äîêóìåíò îò ÐËÅ íà ñàìîëåòà, ñúñòàâåí îò
ïðîèçâîäèòåëèòå íà ñàìîëåòà. Â ñëó÷àÿ ñúñ ñàìîëåòè îò åêñïëîàòàöèîíåí êëàñ Â
å ïðèåìëèâî åêñïëîàòàöèîíåí íàðú÷íèê íà ïèëîòà (POH) èëè åêâèâàëåíòåí
äîêóìåíò äà ñå èçïîëçâà êàòî ÷àñò Â íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, ïðè
óñëîâèå ÷å ÐÎÍ ïîêðèâà íåîáõîäèìèòå åëåìåíòè. Çà ÷àñò Ñ íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ ñúñòàâåíèÿò îò îïåðàòîðà ìàòåðèàë ìîæå äà ñå äîïúëíè èëè çàìåíè
îò ïðèëîæèìè ìàðøðóòíè èíñòðóêöèè, ñúñòàâåíè îò ñïåöèàëèçèðàíà ïðîôåñèîíàëíà
êîìïàíèÿ.
      2. Àêî îïåðàòîð èçáåðå äà èçïîëçâà ìàòåðèàë îò äðóã èçòî÷íèê â ñâîåòî
Ðúêîâîäñòâî ïî åêñïëîàòàöèÿ, òîé òðÿáâà èëè äà ïðåïèøå ïðèëîæèìèÿ ìàòåðèàë è
äà ãî âêëþ÷è íàïðàâî â ïîäõîäÿùàòà ÷àñò íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ, èëè
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ òðÿáâà äà ñúäúðæà çàÿâëåíèå â ñìèñúë, ÷å
ñïåöèôè÷íè ðúêîâîäñòâî/ðúêîâîäñòâà (èëè ÷àñòè îò òÿõ) ìîãàò äà ñå èçïîëçâàò
âìåñòî ïîñî÷åíèòå ÷àñò/÷àñòè íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
      3. Àêî îïåðàòîð ðåøè äà èçïîëçâà ìàòåðèàë îò àëòåðíàòèâåí èçòî÷íèê
(íàïðèìåð ñúñòàâèòåë íà ìàðøðóòíè íàðú÷íèöè, ïðîèçâîäèòåë íà ñàìîëåòè èëè
ó÷åáíà îðãàíèçàöèÿ), êàêòî å îáÿñíåíî ïî-ãîðå, òîâà íå èçêëþ÷âà îòãîâîðíîñòòà
íà îïåðàòîðà äà ïðîâåðÿâà ïðèëîæèìîñòòà è äàëè å ïîäõîäÿù òîçè ìàòåðèàë.
     (Âèæ JAR-OPS 1.1040(k). Âñåêè ìàòåðèàë, ïîëó÷åí îò âúíøåí èçòî÷íèê,
òðÿáâà äà ïîëó÷è ñâîÿ ñòàòóñ ÷ðåç çàÿâëåíèå â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ.
[Êîð. 5, 1.03.03]
     IEM OPS 1.1045(c)
     Ñòðóêòóðà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
     Âèæ JAR-OPS 1.1045(c) & ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045
      1. JAR-OPS 1.1045(a) ïðåäïèñâà îñíîâíàòà ñòðóêòóðà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ äà áúäå ñëåäíàòà:
      ×àñò A. - Îáùà/îñíîâíà;
      ×àñò B. - Åêñïëîàòàöèîííè âúïðîñè çà ñàìîëåòà - ñâúðçàí òèï;
      ×àñò C. - Ìàðøðóòíè è àåðîäðóìíè èíñòðóêöèè è èíôîðìàöèÿ;
      ×àñò D. - Îáó÷åíèå.
      2. JAR-OPS 1.1045(c) èçèñêâà îïåðàòîðúò äà îñèãóðè ïîäðîáíàòà ñòðóêòóðà
íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ äà å ïðèåìëèâà çà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ:
      3. Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045 ñúäúðæà öÿëîñòåí ïîäðîáåí è
ñòðóêòóðèðàí ñïèñúê íà âñè÷êè åëåìåíòè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïîêðèâàò îò
Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ. Òúé êàòî ñå âÿðâà, ÷å âèñîêàòà ñòåïåí íà
ñòàíäàðòèçàöèÿ íà ðúêîâîäñòâàòà ïî åêñïëîàòàöèÿ â ðàìêèòå íà JAA ùå äîâåäå äî
ïîäîáðÿâàíå íà îáùàòà áåçîïàñíîñò íà ïîëåòèòå, ñèëíî ñå ïðåïîðú÷âà
ñòðóêòóðàòà, ïðåäïèñàíà â íàñòîÿùèÿ IEM, äà ñå èçïîëçâà îò îïåðàòîðèòå
êîëêîòî å âúçìîæíî. Ñïèñúê íà ñúäúðæàíèåòî, áàçèðàíî íà ïðèëîæåíèå 1 êúì
JAR-OPS 1.1045, ñå äàâà ïî-äîëó.
      4. Ðúêîâîäñòâà, êîèòî íå ñúîòâåòñòâàò íà ïðåïîðú÷âàíàòà ñòðóêòóðà, ìîæå
äà ñå íóæäàÿò îò ïî-äúëúã ïåðèîä îò âðåìå çà ïðèåìàíå/îäîáðÿâàíå îò
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ.
      5. Çà äà ñå ïîäîáðÿò ñðàâíèìîñòòà è èçïîëçâàåìîñòòà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ îò íîâèÿ ïåðñîíàë, ïðåäè íàåò îò äðóã îïåðàòîð, íà îïåðàòîðèòå
ñå ïðåïîðú÷âà äà íå ñå îòêëîíÿâàò îò ñèñòåìàòà çà íîìåðèðàíå, êîÿòî ñå
èçïîëçâà â Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045. Àêî èìà ðàçäåëè, êîèòî ïîðàäè
åñòåñòâîòî íà îïåðàöèèòå íå ñå ïðèëàãàò, ñå ïðåïîðú÷âà îïåðàòîðèòå äà
çàïàçâàò ñèñòåìàòà çà íîìåðèðàíå, îïèñàíà ïî-äîëó, è äà ñëàãàò çàáåëåæêà "íå
ñå ïðèëàãà" èëè "íàðî÷íî îñòàâåíî ïðàçíî", êúäåòî å ïîäõîäÿùî.
                   Ñòðóêòóðà íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
                          (Ñïèñúê íà ñúäúðæàíèåòî)
      ×àñò A. ÎÁÙÈ/ÎÑÍÎÂÍÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
      0. ÀÄÌÈÍÈÑÒÐÀÖÈß È ÊÎÍÒÐÎË ÍÀ ÐÚÊÎÂÎÄÑÒÂÎÒÎ ÏÎ ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈß
     0.1. Âúâåäåíèå
     0.2. Ñèñòåìà çà ïîïðàâêè è ðåäàêöèÿ
      1. ÎÐÃÀÍÈÇÀÖÈß È ÎÒÃÎÂÎÐÍÎÑÒÈ
     1.1. Îðãàíèçàöèîííà ñòðóêòóðà
     1.2. Íîìèíèðàíè ëèöà çà îòäåëíèòå äëúæíîñòè
     1.3. Îòãîâîðíîñòè è çàäúëæåíèÿ íà ðúêîâîäíèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë
     1.4. Ïðàâîìîùèÿ, çàäúëæåíèÿ è îòãîâîðíîñòè íà êîìàíäèðà
     1.5. Çàäúëæåíèÿ è îòãîâîðíîñòè íà äðóãèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà
îñâåí êîìàíäèðà
      2. ÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÊÎÍÒÐÎË È ÍÀÄÇÎÐ
     2.1. Íàäçîð íà îïåðàöèèòå îò îïåðàòîðà
     2.2. Ñèñòåìà çà îïîâåñòÿâàíå íà äîïúëíèòåëíè åêñïëîàòàöèîííè èíñòðóêöèè
è èíôîðìàöèÿ
     2.3. Ïðåäïàçâàíå îò çëîïîëóêè è ïðîãðàìà çà áåçîïàñíîñò íà
ïîëåòèòå
     2.4. Îïåðàòèâåí êîíòðîë
     2.5. Ïúëíîìîùèÿ íà Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ
      3. ÑÈÑÒÅÌÀ ÇÀ ÊÀ×ÅÑÒÂÎ
      4. ÑÚÑÒÀÂ ÍÀ ÅÊÈÏÀÆÀ
     4.1. Ñúñòàâ íà åêèïàæà
     4.2. Íàçíà÷àâàíå íà êîìàíäèð
     4.3. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ
     4.4. Åêñïëîàòàöèÿ íà ïîâå÷å îò åäèí òèï
      5. ÈÇÈÑÊÂÀÍÈß ÇÀ ÊÂÀËÈÔÈÊÀÖÈß
     5.1. Îïèñàíèå íà íóæíèÿ ëèöåíç, êâàëèôèêàöèÿ/êîìïåòåíòíîñò, îïèò,
îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è ò.í.
     5.2. Ëåòàòåëåí åêèïàæ
     5.3. Êàáèíåí ñúñòàâ
     5.4. Ïåðñîíàë çà îáó÷åíèå, ïðîâåðêà è íàäçîð
     5.5. Äðóã åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë
      6. ÇÄÐÀÂÍÈ ÏÐÅÄÏÀÇÍÈ ÌÅÐÊÈ ÇÀ ÅÊÈÏÀÆÀ
     6.1. Çäðàâíè ïðåäïàçíè ìåðêè çà åêèïàæà
      7. ÎÃÐÀÍÈ×ÅÍÈß ÍÀ ÂÐÅÌÅ ÇÀ ÏÎËÅÒ
     7.1. Îãðàíè÷åíèÿ íà âðåìå íà ïîëåò è äåæóðñòâî è èçèñêâàíèÿ çà
ïî÷èâêà
     7.2. Ïðåâèøàâàíå íà îãðàíè÷åíèÿòà çà âðåìå íà ïîëåò è äåæóðñòâî è/èëè
íàìàëÿâàíå íà ïåðèîäèòå çà ïî÷èâêà
      8. ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     8.1. Èíñòðóêöèè çà ïîäãîòîâêà íà ïîëåòà
     8.1.1. Ìèíèìàëíè âèñî÷èíè íà ïîëåò
     8.1.2. Êðèòåðèè è îòãîâîðíîñòè çà îäîáðåíèå çà ïîëçâàíå íà ëåòèùà
     8.1.3. Ìåòîäè çà óñòàíîâÿâàíå íà ìèíèìàëåí åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà
ëåòèùà
     8.1.4. Ìàðøðóòåí åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà VFR ïîëåòè èëè ÷àñòè íà VFR
ïîëåò
     8.1.5. Ïðåäñòàâÿíå è ïðèëîæåíèå íà ìàðøðóòåí åêñïëîàòàöèîíåí ìèíèìóì çà
ëåòèùà
     8.1.6. Èíòåðïðåòàöèÿ íà ìåòåîðîëîãè÷íàòà èíôîðìàöèÿ
     8.1.7. Îïðåäåëÿíå íà êîëè÷åñòâîòî ïðåâîçâàíî ãîðèâî, ìàñëî è âîäåí
ìåòàíîë
     8.1.8. Ìàñà è öåíòðîâêà
     8.1.9. ATS ïîëåòåí ïëàí
     8.1.10. Åêñïëîàòàöèîíåí ïîëåòåí ïëàí
     8.1.11. Òåõíè÷åñêè äíåâíèê íà îïåðàòîðà íà ñàìîëåòà
     8.1.12. Ñïèñúê äîêóìåíòè, ôîðìóëÿðè è äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ,
êîÿòî òðÿáâà äà ñå íîñè íà áîðäà íà ñàìîëåòà
     8.2. Èíñòðóêöèè íà îáñëóæâàíå íà çåìÿòà
     8.2.1. Ïðîöåäóðè íà çàðåæäàíå ñ ãîðèâî
     8.2.2. Ïðîöåäóðè çà áåçîïàñíîñò ïðè îáñëóæâàíå íà ñàìîëåò, ïúòíèöè è
òîâàðè
     8.2.3. Ïðîöåäóðè çà îòêàç íà êà÷âàíå íà áîðäà
     8.2.4. Îáåçëåäÿâàíå è ïðîòèâîîáëåäÿâàíå íà çåìÿòà
     8.3. Ëåòàòåëíè ïðîöåäóðè
     8.3.1. Ïîëèòèêà VFR/IFR
     8.3.2. Íàâèãàöèîííè ïðîöåäóðè
     8.3.3. Ïðîöåäóðè íà íàñòðîéâàíå íà âèñîòîìåð
     8.3.4. Ñèñòåìè çà ïðåäóïðåæäåíèå çà âèñî÷èíà
     8.3.5. Ñèñòåìà çà ïðåäóïðåæäàâàíå çà áëèçîñò äî çåìÿòà
     8.3.6. Ïîëèòèêà è ïðîöåäóðè çà èçïîëçâàíå íà TCAS/ACAS
     8.3.7. Ïîëèòèêà è ïðîöåäóðè çà óïðàâëåíèå íà ãîðèâî â ïîëåò
     8.3.8. Âðåäíè è ïîòåíöèàëíî ðèñêîâè àòìîñôåðíè óñëîâèÿ
     8.3.9. Òóðáóëåíöèÿ â ñïúòíàòà ñòðóÿ
     8.3.10. ×ëåíîâåòå íà åêèïàæà ïî ìåñòàòà ñè
     8.3.11. Èçïîëçâàíå íà ïðåäïàçíè êîëàíè çà åêèïàæà è ïúòíèöèòå
     8.3.12. Ïðèåìàíå â êàáèíàòà íà åêèïàæà
     8.3.13. Èçïîëçâàíå íà ñâîáîäíè ìåñòà íà åêèïàæà
     8.3.14. Âúçïðåïÿòñòâàíå íà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà
     8.3.15. Èçèñêâàíèÿ çà ñèãóðíîñò â êàáèíàòà Ïðîöåäóðè, âêëþ÷âàùè:
     8.3.16. Ïðîöåäóðè çà èíôîðìèðàíå íà ïúòíèöèòå
     8.3.17. Ïðîöåäóðè çà ñàìîëåòè â åêñïëîàòàöèÿ ïðè íóæäà îò îáîðóäâàíå çà
çàñè÷àíå íà êîñìè÷åñêà èëè ñëúí÷åâà ðàäèàöèÿ
     8.4. Äåéñòâèÿ ïðè âñÿêàêâî âðåìå
     8.5. Ñïèðàíèÿ
     8.6. Èçïîëçâàíå íà ìèíèìóì îáîðóäâàíå è ñïèñúê(öè) íà êîíôèãóðèðàíå íà
îòêëîíåíèåòî
     8.7. Ïîëåòè áåç ïðèõîäè
     8.8. Èçèñêâàíèÿ çà êèñëîðîä
      9. ÎÏÀÑÍÈ ÒÎÂÀÐÈ È ÎÐÚÆÈß
      10. ÑÈÃÓÐÍÎÑÒ
      11. ÓÏÐÀÂËÅÍÈÅ, ÏÐÅÄÓÏÐÅÆÄÀÂÀÍÅ È ÄÎÊËÀÄÂÀÍÅ ÍÀ ÑÚÁÈÒÈß
      12. ÏÐÀÂÈËÀ ÇÀ ÏÎËÅÒÈÒÅ [13. ËÈÇÈÍÃ]
      ×àñò B. ÅÊÑÏËÎÀÒÀÖÈÎÍÍÈ ÂÚÏÐÎÑÈ ÏÎ ÑÀÌÎËÅÒÀ - ÑÂÚÐÇÀÍÈ Ñ ÒÈÏÀ
      0. ÎÁÙÀ ÈÍÔÎÐÌÀÖÈß È ÌÅÐÍÈ ÅÄÈÍÈÖÈ
      1. ÎÃÐÀÍÈ×ÅÍÈß
      2. ÍÎÐÌÀËÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
      3. ÍÅÍÎÐÌÀËÍÈ È ÀÂÀÐÈÉÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
      4. ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ
     4.1. Äàííè çà èçïúëíåíèå
     4. 2. Äîïúëíèòåëíè äàííè çà èçïúëíåíèåòî
      5. ÏËÀÍÈÐÀÍÅ ÍÀ ÏÎËÅÒ
      6. ÌÀÑÀ È ÖÅÍÒÐÎÂÊÀ
      7. ÒÎÂÀÐÅÍÅ
      8. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÒÊËÎÍÅÍÈÅ ÍÀ ÊÎÍÔÈÃÓÐÀÖÈßÒÀ .03
      9. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÌÈÍÈÌÀËÍÎÒÎ ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ
      10. ÎÁÎÐÓÄÂÀÍÅ ÇÀ ÎÖÅËßÂÀÍÅ È ÇÀ ÀÂÀÐÈÉÍÈ ÑÈÒÓÀÖÈÈ, ÂÊËÞ×ÈÒÅËÍÎ ÊÈÑËÎÐÎÄ
      11. ÑÏÅØÍÈ ÅÂÀÊÓÀÖÈÎÍÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     11.1. Èíñòðóêöèè çà ïîäãîòîâêà çà ñïåøíà åâàêóàöèÿ
     11.2. Ïðîöåäóðè çà ñïåøíà åâàêóàöèÿ
      12. ÑÀÌÎËÅÒÍÈ ÑÈÑÒÅÌÈ
      ×àñò C. ÈÍÑÒÐÓÊÖÈÈ È ÈÍÔÎÐÌÀÖÈß ÇÀ ÌÀÐØÐÓÒÀ È ËÅÒÈÙÀÒÀ
      ×àñò D. ÎÁÓ×ÅÍÈÅ
      1. ÏÐÎÃÐÀÌÈ ÇÀ ÎÁÓ×ÅÍÈÅ È ÏÐÎÃÐÀÌÈ ÇÀ ÏÐÎÂÅÐÊÀ - ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß
      2. ÏÐÎÃÐÀÌÈ ÇÀ ÎÁÓ×ÅÍÈÅ È ÏÐÎÃÐÀÌÈ ÇÀ ÏÐÎÂÅÐÊÀ
     2.1. Çà ïîëåòíèÿ åêèïàæ
     2.2. Çà êàáèííèÿ ñúñòàâ
     2.3. Çà çàèíòåðåñóâàíèÿ åêñïëîàòàöèîíåí ïåðñîíàë, âêëþ÷èòåëíî
÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà
     2.4. Çà åêñïëîàòàöèîííèÿ ïåðñîíàë, ðàçëè÷åí îò ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà
      3. ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
     3.1. Ïðîöåäóðè çà îáó÷åíèå è ïðîâåðêà
     3.2. Ïðîöåäóðè çà ïðèëàãàíå, â ñëó÷àé ÷å ïåðñîíàëúò íå ïîñòèãà èëè íå
ïîääúðæà íóæíèòå ñòàíäàðòè
     3.3. Ïðîöåäóðè çà îñèãóðÿâàíå äà íå ñå ñèìóëèðàò ïî âðåìå íà òúðãîâñêè
ïîëåòè íåíîðìàëíè èëè àâàðèéíè ñèòóàöèè
      4. ÄÎÊÓÌÅÍÒÀÖÈß È ÑÚÕÐÀÍßÂÀÍÅ
[Êîð. 10, 1.03.06]
     IEM OPS 1.1055(a)(12)
     Ïîäïèñ èëè åêâèâàëåíò
     Âèæ JAR-OPS 1.1055(a)(12)
      1. JAR-OPS 1.1055 èçèñêâà ïîäïèñ èëè íåãîâ åêâèâàëåíò. Íàñòîÿùèÿò IEM
äàâà ïðèìåð êàê òîâà ìîæå äà ñå ïîñòèãíå òàì, êúäåòî íîðìàëíèÿò ïîäïèñ íà
ðúêà å íåïðèëîæèì è ñå æåëàå äà ñå óðåäè åêâèâàëåíòíà ïðîâåðêà ÷ðåç
åëåêòðîííè ñðåäñòâà.
      2. Çà äà ñå íàïðàâè åëåêòðîííèÿò ïîäïèñ äà å åêâèâàëåíòåí íà
êîíâåíöèîíàëíèÿ ïîäïèñ íà ðúêà, òðÿáâà äà ñå ïðèëàãàò ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
     i. Åëåêòðîííîòî (ïîäïèñâàíå) òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå ÷ðåç ïåðñîíàëåí
èäåíòèôèêàöèîíåí íîìåð (PIN) êîä ñúñ ñúîòâåòíàòà çàùèòà è ò.í.
     ii. Âúâåæäàíåòî íà PIN êîäà òðÿáâà äà ãåíåðèðà îòïå÷àòâàíå íà èìåòî íà
ëèöåòî è ïðîôåñèîíàëíèÿ ìó ïîñò íà ñúîòâåòíèÿ äîêóìåíò/äîêóìåíòè ïî òàêúâ
íà÷èí, ÷å äà å ÿâíî çà âñåêè, êîéòî èñêà äà ïîëó÷è òàçè èíôîðìàöèÿ, êîé å
ïîäïèñàë äîêóìåíòà;
     iii. Êîìïþòúðíàòà ñèñòåìà òðÿáâà äà âúâåæäà èíôîðìàöèÿ, çà äà ïîêàçâà
êîãà è êúäå å áèë âúâåäåí âñåêè PIN êîä;
     iv. Èçïîëçâàíåòî íà PIN êîä îò þðèäè÷åñêà ãëåäíà òî÷êà è îò ãëåäíà òî÷êà
íà îòãîâîðíîñòòà ñå ðàçãëåæäà êàòî íàïúëíî åêâèâàëåíòåí íà ïîäïèñà íà ðúêà;
     v. Èçèñêâàíèÿòà çà âîäåíå íà àðõèâ îñòàâàò íåïðîìåíåíè; è
     vi. Öåëèÿò çàèíòåðåñóâàí ïåðñîíàë òðÿáâà äà áúäå çàïîçíàò ñ óñëîâèÿòà,
ñâúðçàíè ñ åëåêòðîííèÿò ïîäïèñ, êàòî ïîòâúðäÿò òîâà ïèñìåíî.
     IEM OPS 1.1055(b)
     Äíåâíèê íà ïúòóâàíåòî
     Âèæ JAR-OPS 1.1055(b)
     Êúì "äðóãà äîêóìåíòàöèÿ", ïîñî÷åíà â íàñòîÿùèÿ ïàðàãðàô, ìîãàò äà ñå
âêëþ÷àò òàêèâà ìîìåíòè, êàòî åêñïëîàòàöèîííèÿ ïëàí çà ïîëåòà, òåõíè÷åñêèÿ
äíåâíèê íà ñàìîëåòà, äîêëàäà çà ïîëåòà, ñïèñúêà íà åêèïàæà è ò.í.
     IEM êúì Ïðèëîæåíèå 1 êúì JAR-OPS 1.1045
     Ñúäúðæàíèå íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ
      1. Ïî îòíîøåíèå íà ðàçäåë À, ïàðàãðàô 8.3.17. íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî
åêñïëîàòàöèÿ çà êîñìè÷åñêàòà ðàäèàöèÿ îãðàíè÷åíè ñòîéíîñòè òðÿáâà äà ñå
ïóáëèêóâàò â Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ ñàìî ñëåä êàòî èìà ðåçóëòàòè îò
íàó÷íî èçñëåäâàíå, êîèòî ñà ïðèåòè â ìåæäóíàðîäåí ìàùàá.
      2. Ïî îòíîøåíèå íà ðàçäåë 2, ïàðàãðàô 9. (ñïèñúê ñ ìèíèìàëíî îáîðóäâàíå)
è 12. (ñèñòåìè íà ñàìîëåòà) íà Ðúêîâîäñòâîòî ïî åêñïëîàòàöèÿ îïåðàòîðèòå
òðÿáâà äà îáìèñëÿò èçïîëçâàíåòî íà ñèñòåìà íà íîìåðèðàíå íà ATA, êîãàòî
ðàçïðåäåëÿò ãëàâèòå è öèôðèòå çà ñèñòåìèòå íà ñàìîëåòà.
   AMC/IEM Q - ÄÅÉÑÒÂÈß ÇÀ ÎÃÐÀÍÈ×ÀÂÀÍÅ ÍÀ ÂÐÅÌÅÒÎ Â ÏÎËÅÒ È ÇÀ ÄÅÆÓÐÑÒÂÎ È
    ÈÇÈÑÊÂÀÍÈß ÇÀ ÏÎ×ÈÂÊÀ ACJ/AMC/IEM R - ÏÐÅÂÎÇ ÍÀ ÎÏÀÑÍÈ ÒÎÂÀÐÈ ÏÎ ÂÚÇÄÓÕÀ
     [ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.1150(a)([5]) & (a)([6])
     Òåðìèíîëîãèÿ - Çëîïîëóêà ñ îïàñíè òîâàðè è èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè
     Âèæ JAR-OPS 1.1150(a)([5]) & (a)([6])
     Òúé êàòî çëîïîëóêà ñ îïàñíè òîâàðè (Âèæ JAR-OPS 1.1150(a)([5]).) è
èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè (Âèæ JAROPS.):
     1.1150(a)([6]) ìîãàò ñúùî äà ñúñòàâëÿâàò è çëîïîëóêà ñ âúçäóõîïëàâàòåëíî
ñðåäñòâî, ñåðèîçåí èíöèäåíò èëè èíöèäåíò, êðèòåðèèòå çà äîêëàäâàíå íà äâàòà
òèïà ïðîèçøåñòâèÿ òðÿáâà äà ñå èçïúëíÿâàò.
     [Ãë. 1, 1.03.98; Êîð. 12, 1.12.06]
     [ ]
[Êîð. 12, 1.12.06]
     [ACJ OPS 1.1160(a)
     Ìåäèöèíñêà ïîìîù çà ïàöèåíò
     Âèæ JAR-OPS 1.1160(a)
      1. Ãàçîâè öèëèíäðè, ëåêàðñòâà, äðóãè ìåäèöèíñêè ìàòåðèàëè (êàòî
ñòåðèëèçèðàíè ìàðëè) è áàòåðèè èëè ëèòèåâè áàòåðèè îáèêíîâåíî ñà îïàñíèòå
òîâàðè, êîèòî îñèãóðÿâàò íîðìàëíî çà èçïîëçâàíå ïî âðåìå íà ïîëåò êàòî
ìåäèöèíñêà ïîìîù çà ïàöèåíò, íî òîâà, êîåòî ñå ïðåíàñÿ, ìîæå äà çàâèñè îò
íóæäèòå íà ïàöèåíòà. Òåçè îïàñíè òîâàðè íå ñà îíåçè, êîèòî ñà ÷àñò îò
íîðìàëíîòî îáîðóäâàíå íà ñàìîëåòà. [Êîð. 12, 1.12.06]
[ ] [ACJ] OPS [(IEM)]1.1160(b)[ ]
Îïàñíè òîâàðè íà ñàìîëåòà â ñúîòâåòñòâèå ñ ðåëåâàíòíèòå ðåãëàìåíòè èëè ïîðàäè
åêñïëîàòàöèîííè ïðè÷èíè
Âèæ JAR-OPS 1.1160(b)[ ]
      1. Îïàñíè òîâàðè, çà êîèòî ñå èçèñêâà äà ñà íà áîðäà íà ñàìîëåòà â
ñúîòâåòñòâèå ñúñ ñúîòâåòíè JARs èëè çà åêñïëîàòàöèîííè ïðè÷èíè, ñà òåçè,
êîèòî ñà íåîáõîäèìè çà:
     a. ëåòàòåëíàòà ãîäíîñò çà ñàìîëåòà;
     b. áåçîïàñíàòà åêñïëîàòàöèÿ íà ñàìîëåòà; èëè
     c. çäðàâåòî íà ïúòíèöèòå èëè åêèïàæà.
      2. Òàêèâà îïàñíè òîâàðè âêëþ÷âàò, íî íå ñå îãðàíè÷àâàò äî:
     a. áàòåðèè;
     b. ïîæàðîãàñèòåëè;
     c. êîìïëåêòè çà ïúðâà ïîìîù;
     d. èíñåêòèöèäè/îñâåæèòåëè çà âúçäóõà;
     e. æèâîòîñïàñÿâàùè óðåäè è ïðåíîñèìè çàïàñè ñ êèñëîðîä;
     f. ïðåíîñèìè çàïàñè ñ êèñëîðîä.
[Êîð. 12, 1.12.06]
[ ]
[Êîð. 12, 1.12.06]
[ ] [ACJ] OPS [(IEM)] 1.1160([c])([1])
Îáõâàò - îïàñíè òîâàðè, ïðåíàñÿíè îò ïúòíèöè èëè åêèïàæà
Âèæ JAR-OPS 1.1160([c])([1])
      1. Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè èçêëþ÷âàò íÿêîè îïàñíè òîâàðè îò
èçèñêâàíèÿòà, êîèòî íîðìàëíî ñå ïðèëàãàò êúì òÿõ, êîãàòî ñå ïðåíàñÿò îò
ïúòíèöè èëè ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, ïðè îïðåäåëåíè óñëîâèÿ.
      2. Çà óäîáñòâî íà îïåðàòîðèòå, êîèòî ìîæå äà íå ñà çàïîçíàòè ñ
òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, òåçè èçèñêâàíèÿ ñå ïîâòàðÿò ïî-äîëó.
      3. Îïàñíèòå òîâàðè, êîèòî ïúòíèöèòå èëè ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà ìîãàò äà
ïðåíàñÿò, ñà:
     à. Àëêîõîëíè íàïèòêè, ñúäúðæàùè ïîâå÷å îò 24%, íî íå íàäõâúðëÿùè
75% îáåì, êîãàòî å â òúðãîâñêè îïàêîâêè, êîèòî íå íàäõâúðëÿò 5 ëèòðà.
È îáùî íåíàäõâúðëÿùè 5 ëèòðà íà ÷îâåê;
     b. Íåðàäèîàêòèâíè ìåäèöèíñêè èëè òîàëåòíè àðòèêóëè (âêëþ÷èòåëíî
àåðîçîëè, ñïðåéîâå çà êîñà, ïàðôþìè, ëåêàðñòâà, ñúäúðæàùè àëêîõîë) è â
ïðîâåðåíèÿ áàãàæ ñàìî, àåðîçîëè, êîèòî íå ñà çàïàëèìè, íå ñà òîêñè÷íè è ñà
áåç äîïúëíèòåëåí ðèñê, êîãàòî ñà çà èçïîëçâàíå çà ñïîðò èëè âêúùè. Ïóñêàùèòå
êëàïàíè íà àåðîçîëèòå òðÿáâà äà áúäàò çàùèòåíè îò êàïà÷êà èëè ñ äðóãî
ïîäõîäÿùî ñðåäñòâî, çà äà ñå ïðåäîòâðàòè íåâîëíî èçïóñêàíå. Íåòíîòî
êîëè÷åñòâî íà âñåêè åäèí àðòèêóë íå òðÿáâà äà íàäõâúðëÿ 0,5 ëèòðà èëè 0,5
êèëîãðàìà, à îáùîòî íåòíî êîëè÷åñòâî íà âñè÷êè àðòèêóëè íå òðÿáâà äà
íàäõâúðëÿ 2 ëèòðà èëè 2 êã;
     c. Êèáðèòè èëè çàïàëêè çà ñîáñòâåíà óïîòðåáà íà ëèöåòî è êîãàòî ñå
ïðåíàñÿ îò ëèöåòî.  Íå ñå ïîçâîëÿâàò êèáðèòåíè êëå÷êè, êîèòî ñå ïàëÿò îò
âñè÷êî, çàïàëêè, êîèòî ñúäúðæàò íåïîïèòî òå÷íî ãîðèâî (ðàçëè÷íî îò âòå÷íåí
ãàç), ãîðèâî çà çàïàëêè è ïúëíèòåëè çà çàïàëêè;
     d. Õèäðîâúãëåðîäíà, ðàáîòåùà ñ ãàç, ìàøà çà êúäðåíå, ïðè óñëîâèå ÷å
ïðåäïàçíàòà îïàêîâêà å íàäåæäíî ïîñòàâåíà âúðõó åëåìåíòà çà íàãðÿâàíå.
Ãàçîâè ïúëíèòåëè íå ñå ïîçâîëÿâàò;
     e. Ìàëêè öèëèíäðè ñ ãàç îò ðàçäåë 2.2., êîèòî ñå íîñÿò çà åêñïëîàòàöèÿ
íà ìåõàíè÷íè êðàéíèöè, è ðåçåðâíè öèëèíäðè ñ ìàëúê ðàçìåð, àêî
ñå èçèñêâàò çà îñèãóðÿâàíå íà àäåêâàòíî çàðåæäàíå ïðåç ïðîäúëæåíèå íà
ïúòóâàíåòî;
     f. Ðàäèîèçîòîïíè êàðäèî ïåéñìåéêúðè èëè äðóãè óñòðîéñòâà (âêëþ÷èòåëíî
îíåçè, çàõðàíâàíè îò ëèòèåâè áàòåðèè), èìïëàíòèðàíè â ÷îâåê èëè
ðàäèîôàðìàöåâòè÷íè ñðåäñòâà, ñúäúðæàùè ñå â òÿëîòî íà ëèöåòî â ðåçóëòàò íà
ìåäèöèíñêî ëå÷åíèå;
     g. Ìàëúê ìåäèöèíñêè èëè êëèíè÷åí òåðìîìåòúð, ñúäúðæàù æèâàê, çà
ñîáñòâåíà óïîòðåáà íà ëèöåòî, êîãàòî å â ïðåäïàçíà êóòèÿ;
     h. Ñóõ ëåä, êîãàòî ñå èçïîëçâà çà çàïàçâàíå íà ðàçâàëÿùè ñå ïðîäóêòè,
ïðè óñëîâèå ÷å êîëè÷åñòâîòî ñóõ ëåä íå íàäõâúðëÿ 2 êã è ïàêåòúò ïîçâîëÿâà
èçïóñêàíå íà ãàç.  Ïðåíàñÿíåòî ìîæå äà ñòàâà â ïðåíîñèìà êóòèÿ èëè
ðåãèñòðèðàí áàãàæ, íî êîãàòî å â ðåãèñòðèðàí áàãàæ, ñå èçèñêâà ñúãëàñèåòî íà
îïåðàòîðà;
     i. Êîãàòî ñå ïîçâîëÿâà ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, ìàëêè öèëèíäðè ñ
êèñëîðîä â ãàçîîáðàçíî ñúñòîÿíèå èëè âúçäóõ;
     j. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, íå ïîâå÷å îò äâà ìàëêè
öèëèíäúðà ñ âúãëåðîäåí äèîêñèä èëè äðóã ïîäõîäÿù ãàç îò ðàçäåë
2.2., ìîíòèðàí â ñàìîíàäóâàùà ñå ñïàñèòåëíà æèëåòêà, è íå ïîâå÷å îò äâà
ðåçåðâíè öèëèíäúðà;
     k. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, èíâàëèäíè êîëè÷êè èëè
äðóãè ìîáèëíè ïîìîùíè ñðåäñòâà, çàõðàíâàíè îò áàòåðèè, êîèòî íå
òåêàò, ïðè óñëîâèå ÷å îáîðóäâàíåòî ñå ïðåíàñÿ êàòî ðåãèñòðèðàí áàãàæ.
Áàòåðèÿòà òðÿáâà äà áúäå íàäåæäíî ïðèêðåïåíà êúì îáîðóäâàíåòî, äà áúäå
èçêëþ÷åíà è êðàèùàòà é èçîëèðàíè, çà äà íå ñå äîïóñíå ñëó÷àéíî ïîëó÷àâàíå íà
êúñî ñúåäèíåíèå íà âåðèãàòà;
     l. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, èíâàëèäíè êîëè÷êè èëè
äðóãè ìîáèëíè ïîìîùíè ñðåäñòâà, çàõðàíâàíè îò áàòåðèè, êîèòî íå òåêàò, ïðè
óñëîâèå ÷å îáîðóäâàíåòî ñå ïðåíàñÿ êàòî ðåãèñòðèðàí áàãàæ.  Êîãàòî
îáîðóäâàíåòî ìîæå äà ñå íàòîâàðâà, ñúõðàíÿâà, îáåçîïàñÿâà è ðàçòîâàðâà âèíàãè
â èçïðàâåíî ïîëîæåíèe, áàòåðèÿòà òðÿáâà äà áúäå íàäåæäíî ïðèêðåïåía êúì
îáîðóäâàíåòî, äà áúäå èçêëþ÷åíà è êðàèùàòà é èçîëèðàíè, çà äà íå ñå äîïóñíå
ñëó÷àéíî ïîëó÷àâàíå íà êúñî ñúåäèíåíèå íà âåðèãàòà.  Êîãàòî îáîðóäâàíåòî íå
ìîæå äà ñå äúðæè èçïðàâåíî, áàòåðèÿòà òðÿáâà äà ñå ìàõíå è äà ñå ïðåíàñÿ â
çäðàâà òâúðäà îïàêîâêà, êîÿòî òðÿáâà äà å ïðîòèâ òå÷îâå è íåïðîìîêàåìà îò
òå÷íîñòòà íà áàòåðèÿòà.
     Áàòåðèÿòà â îïàêîâêàòà òðÿáâà äà áúäå çàùèòåíà îò
ñëó÷àéíî êúñî ñúåäèíåíèå íà âåðèãàòà, äà ñå äúðæè â èçïðàâåíî ïîëîæåíèå è äà
áúäå çàîáèêîëåíà îò ïîïèâàù ìàòåðèàë â äîñòàòú÷íî êîëè÷åñòâo äà ïîïèe öÿëîòî
ñúäúðæàíèå íà òå÷íîñòòà.  Ïàêåòúò, ñúäúðæàù áàòåðèÿòà, òðÿáâà äà èìà íàäïèñ
îòãîðå "ìîêðà áàòåðèÿ" ñ èíâàëèäíà êîëè÷êà èëè "ìîêðà áàòåðèÿ ñ ìîáèëíî
ñðåäñòâî", äà èìà íàäïèñ "êîðîçèðàùî" è äà áúäå ìàðêèðàíà äà ïîñî÷è
ïðàâèëíàòà ïîñîêà.  Ïàêåòúò òðÿáâà äà áúäå çàùèòåí îò óäàð â òîâàðíèòå
îòäåëåíèÿ íà ñàìîëåòà.  Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà áúäå èíôîðìèðàí çà
ðàçïîëîæåíèåòî íà èíâàëèäíàòà êîëè÷êà èëè ìîáèëíîòî ïîìîùíî ñðåäñòâî ñ
èíñòàëèðàíà èëè îïàêîâàíà áàòåðèÿ;
     m. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, ìóíèöèè çà îðúæèÿ (UN0012
è UN0014 ñàìî) â ðàçäåë 1.4 s., ïðè óñëîâèå ÷å ñà çà ëè÷íî ïîëçâàíå îò
ëèöåòî, ÷å ñà íàäåæäíî ñëîæåíè â êóòèÿ è â êîëè÷åñòâà, êîèòî íå íàäõâúðëÿò
5 êã áðóòíà ìàñà è íå ñà â ðåãèñòðèðàíèÿ áàãàæ.  Ïàòðîíè ñ åêñïëîçèâ èëè
âúçïëàìåíÿâàùè ñå ñðåäñòâà íå ñå ïîçâîëÿâàò.  Ïîçâîëåíîòî çà ïîâå÷å îò åäíî
ëèöå íå òðÿáâà äà ñå êîìáèíèðà â åäèí èëè ïîâå÷å ïàêåòè;
     Áåëåæêà: Ðàçäåë 1.4s.  å êëàñèôèêàöèÿ, îïðåäåëåíà çà åêñïëîçèâ.  Îòíàñÿ ñå
çà ïàòðîíèòå, êîèòî ñà ïàêåòèðàíè èëè ñà ñ òàêúâ äèçàéí, ÷å âñÿêàêâè
îïàñíè åôåêòè îò ñëó÷àéíî çàäåéñòâàíå íà åäèí èëè ïîâå÷å ïàòðîíè â ïàêåò
äà ñå îãðàíè÷è â ðàìêèòå íà ïàêåòà, îñâåí àêî íå å îáõâàíàòî îò ïîæàð, êîãàòî
îïàñíèòå åôåêòè ñå îãðàíè÷àâàò äîòîëêîâà, äîêîëêîòî òå íå ïðå÷àò íà ãàñåíåòî
íà ïîæàðà èëè íà äðóãèòå îòâåòíè àâàðèéíè äåéñòâèÿ â íåïîñðåäñòâåíà áëèçîñò
äî ïàêåòà.  Ïúëíèòåëèòå çà ñïîðòíà óïîòðåáà íàé-âåðîÿòíî ñà â ðàìêèòå íà ðàçäåë
1.4s.
     n. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, æèâà÷åí áàðîìåòúð èëè
æèâà÷åí òåðìîìåòúð â ïðåíîñèìèÿ ðú÷åí áàãàæ, êîãàòî å ñîáñòâåíîñò íà
ïðåäñòàâèòåë íà ïðàâèòåëñòâåíî ìåòåîðîëîãè÷íî áþðî èëè ïîäîáíà îôèöèàëíà
àãåíöèÿ. Áàðîìåòúðúò èëè òåðìîìåòúðúò òðÿáâà äà áúäàò ïàêåòèðàíè ñúñ çäðàâà
îïàêîâêà ñ õåðìåòèçèðàíî çàòâîðåíà âúòðåøíà ïîäïëàòà èëè ÷àíòà ïðîòèâ
ïðîòè÷àíå è ïðîáèâàíå, íåäîñòúïíà äî æèâàêà, çàòâîðåíà ïî òàêúâ íà÷èí, çà äà
íå äîïóñêà èçòè÷àíå íà æèâàê îò îïàêîâêàòà íåçàâèñèìî îò íåéíîòî ïîëîæåíèå.
Êîìàíäèðúò òðÿáâà äà áúäå èíôîðìèðàí, êîãàòî ùå ñå ïðåíàñÿ òàêúâ áàðîìåòúð
èëè òåðìîìåòúð;
     o. Êîãàòî å ïîçâîëåíî ïðåíàñÿíå îò îïåðàòîðà, àðòèêóëè,
ïðîèçâåæäàùè òîïëèíà (ò.å. îáîðóäâàíå, çàäåéñòâàíî îò áàòåðèè, êàòî ïîäâîäíè
ôåíåð÷åòà è äðóão ñïåöèàëíî îáîðóäâàíå, êîåòî, àêî ñëó÷àéíî ñå àêòèâèðà, ùå
ãåíåðèðà ãîëÿìà òîïëèíà, êîÿòî ìîæå äà ïðåäèçâèêà ïîæàð), ïðè óñëîâèå ÷å
àðòèêóëèòå ñà â ïðåíîñèìèÿ ðú÷åí áàãàæ. Êîìïîíåíòúò, ïðîèçâåæäàù òîïëèíà, èëè
èçòî÷íèêúò íà åíåðãèÿ òðÿáâà äà ñà ñâàëåíè, çà äà íå ñå äîïóñíå ñëó÷àéíî
çàäåéñòâàíå;
     ð. Ñ îäîáðåíèåòî íà îïåðàòîðà, åäèí ïàêåò ñïàñèòåëíà ðàíèöà ïðè
ëàâèíè íà ÷îâåê, îáîðóäâàí ñ ïèðîòåõíè÷åñêè ìåõàíèçúì - ñïóñúê, êîéòî ñúäúðæà
íå ïîâå÷å îò 200 ã íåòî îò ðàçäåë 1.4s. è íå ïîâå÷å îò 250 ìã îò ñãúñòåí ãàç
ïî ðàçäåë 2.2.  Ðàíèöàòà òðÿáâà äà áúäå ïàêåòèðàíà ïî òàêúâ íà÷èí, ÷å äà íå
ìîæå ñëó÷àéíî äà ñå çàäåéñòâà.  Âúçäóøíèòå âúçãëàâíèöè â ðàíèöàòà òðÿáâà äà
ñà îáîðóäâàíè ñ êëàïàíè çà èçïóñêàíå íà íàëÿãàíåòî;
     q. Êîíñóìàòîðñêè åëåêòðîííè óðåäè (÷àñîâíèöè, êàëêóëàòîðè, êàìåðè,
ìîáèëíè òåëåôîíè, ïðåíîñèìè êîìïþòðè, çàïèñâàùè êàìåðè è ò.í.), êîèòî
ñúäúðæàò ëèòèåâè èëè ëèòèåâî-éîííè êëåòêè èëè áàòåðèè, êîãàòî ñå ïðåíàñÿò îò
ïúòíèêà èëè åêèïàæà çà ëè÷íà óïîòðåáà. Ðåçåðâíèòå áàòåðèè òðÿáâà äà ñà
èíäèâèäóàëíî çàùèòåíè, çà äà íå ñå äîïóñêàò êúñè ñúåäèíåíèÿ è äà ñå ïðåíàñÿò
ñàìî â ðú÷íèÿ áàãàæ. Â äîïúëíåíèå âñÿêà ðåçåðâíà áàòåðèÿ íå òðÿáâà äà
íàäõâúðëÿ ñëåäíèòå êîëè÷åñòâà:
     • Çà ìåòàëíè ëèòèåâè áàòåðèè èëè ëèòèåâè áàòåðèè îò ñïëàâè ñúñ
ñúäúðæàíèå íà ëèòèé íå ïîâå÷å îò 2 ã èëè çà ëèòèåâî-éîííè áàòåðèè îáù
åêâèâàëåíò ñúäúðæàíèå íà ëèòèé íå ïîâå÷å îò 8 ã.
     • Ëèòèåâî-éîííè áàòåðèè, îáù åêâèâàëåíò ñúäúðæàíèå íà ëèòèé ïîâå÷å îò 8
ãðàìà, íî íå ïîâå÷å îò 25 ãðàìà, ìîãàò äà ñå ïðåíàñÿò â ðú÷åí áàãàæ, àêî ñà
èíäèâèäóàëíî çàùèòåíè òàêà, ÷å äà íå ïîçâîëÿâàò êúñî ñúåäèíåíèå è ñà
îãðàíè÷åíè äî 2 ðåçåðâíè áàòåðèè íà ÷îâåê.
      4. Ñïèñúêúò â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè çà åëåìåíòèòå, ïîçâîëåíè çà
ïðåíàñÿíå îò ïúòíèöè èëè åêèïàæ, ìîæå äà ñå ðåâèçèðà ïåðèîäè÷íî è JAR-OPS
íåâèíàãè äà îòðàçÿâà àêòóàëíèÿ ñïèñúê. Ñëåäîâàòåëíî ïîñëåäíàòà âåðñèÿ íà
òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè òðÿáâà ñúùî äà ñå âèäè.
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
     [ ] [ACJ] OPS [(IEM)]1.1165(b)[ ]
     [ ] [Ïðîöåäóðè çà îñâîáîæäàâàíå è îäîáðÿâàíå íà òåõíè÷åñêèòå
     èíñòðóêöèè]
     Âèæ JAR-OPS 1.1165(b)[ ]
      1. Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè ïîñî÷âàò, ÷å ïðè îïðåäåëåíè îáñòîÿòåëñòâà
çàáðàíåíè òîâàðè, êîèòî íîðìàëíî ñà çàáðàíåíè, ìîãàò äà ñå ïðåíàñÿò íà áîðäà
íà ñàìîëåòà. Òåçè îáñòîÿòåëñòâà âêëþ÷âàò ñëó÷àè íà èçêëþ÷èòåëíà ñïåøíîñò èëè,
êîãàòî äðóãèòå ôîðìè íà òðàíñïîðò ñà íåïðèëîæèìè, èëè êîãàòî ïúëíîòî
èçïúëíåíèå íà ïðåäïèñàíèòå èçèñêâàíèÿ å ïðîòèâîïîëîæíî íà îáùåñòâåíèÿ
èíòåðåñ. Ïðè òåçè îáñòîÿòåëñòâà âñè÷êè çàèíòåðåñóâàíè äúðæàâè ìîãàò äà
ïîçâîëÿò îñâîáîæäàâàíå îò ïðåäâèäèìîòî â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè, ïðè óñëîâèå
÷å ñå íàïðàâÿò âñè÷êè óñèëèÿ çà ïîñòèãàíå íà îáùî ðàâíèùå íà áåçîïàñíîñò,
êîåòî å åêâèâàëåíòíî íà îíîâà, ïîñî÷åíî îò òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
     Âúïðåêè ÷å òàêîâà îñâîáîæäàâàíå å íàé-âåðîÿòíî äà ñå äàäå çà ïðåíàñÿíå
íà îïàñíè òîâàðè, êîèòî ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà íå ñà ïîçâîëåíè, òå ìîãàò
ñúùî äà ñå äàäàò ïðè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà â òàêèâà êàòî, êîãàòî ïàêåòèðàíåòî,
êîåòî ùå ñå èçïîëçâà, íåîñèãóðåíî îò ïîäõîäÿù ìåòîä íà ïàêåòèðàíå, èëè
êîëè÷åñòâîòî â ïàêåòà å ïî-ãîëÿìî îò ïîçâîëåíîòî.  Èíñòðóêöèèòå ñúùî òàêà
ïðåäâèæäàò íÿêîè îïàñíè òîâàðè äà áúäàò ïðåâîçâàíè, êîãàòî îäîáðåíèå å áèëî
äàäåíî ñàìî îò ñòðàíàòà íà ïðîèçõîä íà òîâàðèòå, ïðè èçïúëíåíèåòî íà
ñïåöèôè÷íè óñëîâèÿ, èçëîæåíè â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
      2. Çàèíòåðåñóâàíèòå ñòðàíè ñà ñòðàíèòå íà ïðîèçõîä, òðàíçèò, ïðåëèòàíå è
ìåñòîíàçíà÷åíèå íà ïðàòêàòà è òàçè íà îïåðàòîðà. Íî òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè
ïîçâîëÿâàò ñòðàíàòà íà ïðåëèòàíå äà îáìèñëè ïðèëàãàíå íà îñâîáîæäàâàíå,
áàçèðàíî ñàìî íà òîâà äàëè åêâèâàëåíòíî ðàâíèùå íà áåçîïàñíîñò å áèëî
ïîñòèãíàòî, àêî íèòî åäèí îò äðóãèòå êðèòåðèè çà ïîçâîëÿâàíå íà îñâîáîæäàâàíå
íå ñà ðåëåâàíòíè.
      3. Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè ïðåäâèæäàò äàâàíå íà îñâîáîæäàâàíå è
îäîáðåíèÿ îò "ïîäõîäÿùàòà íàöèîíàëíà àäìèíèñòðàöèÿ", ñ êîåòî ñå âèçèðà
àäìèíèñòðàöèÿòà, îòãîâàðÿùà çà êîíêðåòíèÿ àñïåêò, ñðåùó êîéòî ñå òúðñè äàâàíå
íà îñâîáîæäàâàíå èëè îäîáðåíèÿ. Èíñòðóêöèèòå íå ïîñî÷âàò êîíêðåòíî êîé òðÿáâà
äà òúðñè îñâîáîæäàâàíå è â çàâèñèìîñò îò çàêîíîäàòåëñòâîòî íà êîíêðåòíàòà
ñòðàíà òîâà ìîæå äà îçíà÷àâà îïåðàòîðúò, èçïðàùà÷úò íà ïðàòêàòà èëè àãåíòúò.
Àêî îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî å äàäåíî íà íÿêîé ðàçëè÷åí îò îïåðàòîðà,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè äà ñå ïîëó÷è êîïèå îò íåãî ïðåäè ñúîòâåòíèÿ
ïîëåò. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïîäõîäÿùè óñëîâèÿ çà èçïúëíåíèå íà
èçèñêâàíèÿòà íà îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî.
      4. Îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî, ïîñî÷åíè â JAR-OPS 1.1165(b), å â
äîïúëíåíèå êúì èçèñêâàíåòî, êîåòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.1155.
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
[]
[Êîð. 12, 01.12.06]
     [ACJ OPS 1.1215(c)(1)
     Èíôîðìàöèÿ çà êîìàíäèðà
     Âèæ JAR-OPS 1.1215(c)(1)
     Àêî îáåìúò îò èíôîðìàöèÿ, îñèãóðåíà çà êîìàíäèðà, å òàêúâ, ÷å áè áèëî
íåïðàêòè÷íî äà ãî ïðåäàâà â ñëó÷àé íà ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò,
îáîáùåíèå íà èíôîðìàöèÿòà òðÿáâà äà ñå îñèãóðè çà êîìàíäèðà, îò îïåðàòîðà
ñúäúðæàùî íàé-ìàëêî êîëè÷åñòâàòà è êëàñà èëè ðàçäåëà íà îïàñíèòå òîâàðè âúâ
âñåêè òîâàðåí îòñåê íà ñàìîëåòà.
[Èçì. 12, 1.12.06]
     [ ] [ACJ] OPS [(AMC)]1.1215(e)
     Èíôîðìàöèÿ â ñëó÷àé íà ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò
     Âèæ JAR-OPS 1.1215(e)
     [1. Çà äà ñå ïîäïîìîãíàò íàçåìíèòå ñëóæáè â ïîäãîòîâêàòà çà êàöàíå íà
ñàìîëåò â àâàðèéíà ñèòóàöèÿ, îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå å àäåêâàòíà è òî÷íà
èíôîðìàöèÿ äà ñå äàäå îòíîñíî îïàñíèòå òîâàðè, ïðåâîçâàíè íà áîðäà íà
ñàìîëåòà êàòî òîâàð, íà ïîäõîäÿùî çâåíî íà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå.
Êîãàòî å âúçìîæíî, òàçè èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïðàâèëíîòî èìå íà
èçïðàùà÷à è/èëè íîìåðà UN/ID, êëàñà/ðàçäåëà çà êëàñ 1 ãðóïà íà ñúâìåñòèìîñò,
íÿêàêâè èäåíòèôèöèðàíè äîïúëíèòåëíè ðèñêîâå, êîëè÷åñòâîòî è ìåñòîïîëîæåíèåòî
íà áîðäà íà ñàìîëåòà.
      2. Êîãàòî íå å âúçìîæíî äà ñå âêëþ÷è öÿëàòà òàçè èíôîðìàöèÿ, òðÿáâà äà
ñå äàäàò îíåçè ÷àñòè, êîèòî ñå ñìÿòàò çà íàé-âàæíè ïðè îáñòîÿòåëñòâàòà,
òàêèâà êàòî íîìåðàòà UN/ID èëè êëàñîâå/ðàçäåëè è êîëè÷åñòâî èëè îáîáùåíèå íà
êîëè÷åñòâàòà è êëàñà/ðàçäåëà âúâ âñåêè îáñåã çà òîâàðà. Êàòî àëòåðíàòèâà ìîæå
äà ñå ïîñî÷è òåëåôîíåí íîìåð, îò êîéòî êîïèå îò ïèñìåíàòà èíôîðìàöèÿ äî
êîìàíäèðà ìîæå äà ñå ïîëó÷è ïî âðåìå íà ïîëåòà.
Âúïðåêè ÷å òàêîâà îñâîáîæäàâàíå å íàé-âåðîÿòíî äà ñå äàäå çà ïðåíàñÿíå íà
îïàñíè òîâàðè, êîèòî ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà íå ñà ïîçâîëåíè, òå ìîãàò
ñúùî äà ñå äàäàò ïðè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà â òàêèâà êàòî, êîãàòî ïàêåòèðàíåòî,
êîåòî ùå ñå èçïîëçâà, íåîñèãóðåíî îò ïîäõîäÿù ìåòîä íà ïàêåòèðàíå, èëè
êîëè÷åñòâîòî â ïàêåòà å ïî-ãîëÿìî îò ïîçâîëåíîòî. Èíñòðóêöèèòå ñúùî òàêà
ïðåäâèæäàò íÿêîè îïàñíè òîâàðè äà áúäàò ïðåâîçâàíè, êîãàòî îäîáðåíèå å áèëî
äàäåíî ñàìî îò ñòðàíàòà íà ïðîèçõîä íà òîâàðèòå ïðè èçïúëíåíèåòî íà
ñïåöèôè÷íè óñëîâèÿ, èçëîæåíè â òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè.
      2. Çàèíòåðåñóâàíèòå ñòðàíè ñà ñòðàíèòå íà ïðîèçõîä, òðàíçèò, ïðåëèòàíå è
ìåñòîíàçíà÷åíèå íà ïðàòêàòà è òàçè íà îïåðàòîðà. Íî òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè
ïîçâîëÿâàò ñòðàíàòà íà ïðåëèòàíå äà îáìèñëè ïðèëàãàíå íà îñâîáîæäàâàíå,
áàçèðàíî ñàìî íà òîâà äàëè åêâèâàëåíòíî ðàâíèùå íà áåçîïàñíîñò å áèëî
ïîñòèãíàòî, àêî íèòî åäèí îò äðóãèòå êðèòåðèè çà ïîçâîëÿâàíå íà îñâîáîæäàâàíå
íå ñà ðåëåâàíòíè.
      3. Òåõíè÷åñêèòå èíñòðóêöèè ïðåäâèæäàò äàâàíå íà îñâîáîæäàâàíå è
îäîáðåíèÿ îò "ïîäõîäÿùàòà íàöèîíàëíà àäìèíèñòðàöèÿ", ñ êîåòî ñå âèçèðà
àäìèíèñòðàöèÿòà, îòãîâàðÿùà çà êîíêðåòíèÿ àñïåêò, ñðåùó êîéòî ñå òúðñè äàâàíå
íà îñâîáîæäàâàíå èëè îäîáðåíèÿ. Èíñòðóêöèèòå íå ïîñî÷âàò êîíêðåòíî êîé òðÿáâà
äà òúðñè îñâîáîæäàâàíå è â çàâèñèìîñò îò çàêîíîäàòåëñòâîòî íà êîíêðåòíàòà
ñòðàíà òîâà ìîæå äà îçíà÷àâà îïåðàòîðúò, èçïðàùà÷úò íà ïðàòêàòà èëè àãåíòúò.
Àêî îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî å äàäåíî íà íÿêîé ðàçëè÷åí îò îïåðàòîðà,
îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè äà ñå ïîëó÷è êîïèå îò íåãî ïðåäè ñúîòâåòíèÿ
ïîëåò. Îïåðàòîðúò òðÿáâà äà îñèãóðè âñè÷êè ïîäõîäÿùè óñëîâèÿ çà èçïúëíåíèå íà
èçèñêâàíèÿòà íà îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî.
      4. Îñâîáîæäàâàíåòî èëè îäîáðåíèåòî, ïîñî÷åíî â JAR-OPS 1.1165(b), å â
äîïúëíåíèå êúì èçèñêâàíåòî, êîåòî ñå èçèñêâà îò JAR-OPS 1.1155.
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
[]
[Êîð. 12, 1.12.06]
     [ACJ OPS 1.1215(c)(1)
     Èíôîðìàöèÿ çà êîìàíäèðà
     Âèæ JAR-OPS 1.1215(c)(1)
     Àêî îáåìúò îò èíôîðìàöèÿ, îñèãóðåíà çà êîìàíäèðà, å òàêúâ, ÷å áè áèëî
íåïðàêòè÷íî äà ãî ïðåäàâà â ñëó÷àé íà ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò,
îáîáùåíèå íà èíôîðìàöèÿòà òðÿáâà äà ñå îñèãóðè çà êîìàíäèðà îò îïåðàòîðà,
ñúäúðæàùî íàé-ìàëêî êîëè÷åñòâàòà è êëàñà èëè ðàçäåëà íà îïàñíèòå òîâàðè âúâ
âñåêè òîâàðåí îòñåê íà ñàìîëåòà.
[Èçì. 12, 1.12.06]
     [ ] [ACJ] OPS [(AMC)]1.1215(e)
     Èíôîðìàöèÿ â ñëó÷àé íà ñïåøíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò
     Âèæ JAR-OPS 1.1215(e)
     [1. Çà äà ñå ïîäïîìîãíàò íàçåìíèòå ñëóæáè â ïîäãîòîâêàòà çà êàöàíå íà
ñàìîëåò â àâàðèéíà ñèòóàöèÿ, îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå å àäåêâàòíà è òî÷íà
èíôîðìàöèÿ äà ñå äàäå îòíîñíî îïàñíèòå òîâàðè, ïðåâîçâàíè íà áîðäà íà
ñàìîëåòà êàòî òîâàð, íà ïîäõîäÿùî çâåíî íà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå.
Êîãàòî å âúçìîæíî, òàçè èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà âêëþ÷âà ïðàâèëíîòî èìå íà
èçïðàùà÷à è/èëè íîìåðà UN/ID, êëàñà/ðàçäåëà çà êëàñ 1 ãðóïà íà ñúâìåñòèìîñò,
íÿêàêâè èäåíòèôèöèðàíè äîïúëíèòåëíè ðèñêîâå, êîëè÷åñòâîòî è ìåñòîïîëîæåíèåòî
íà áîðäà íà ñàìîëåòà.
2. Êîãàòî íå å âúçìîæíî äà ñå âêëþ÷è öÿëàòà òàçè èíôîðìàöèÿ, òðÿáâà äà
ñå äàäàò îíåçè ÷àñò, êîèòî ñå ñìÿòàò çà íàé-âàæíè ïðè îáñòîÿòåëñòâàòà, òàêèâà
êàòî íîìåðàòà UN/ID èëè êëàñîâå/ðàçäåëè è êîëè÷åñòâî èëè îáîáùåíèå íà
êîëè÷åñòâàòà è êëàñà/ðàçäåëà âúâ âñåêè îáñåã çà òîâàðà. Êàòî àëòåðíàòèâà ìîæå
äà ñå ïîñî÷è òåëåôîíåí íîìåð, îò êîéòî êîïèå îò ïèñìåíàòà èíôîðìàöèÿ äî
êîìàíäèðà ìîæå äà ñå ïîëó÷è ïî âðåìå íà ïîëåòà.
[6] Îáó÷åíèå çà ïðîöåäóðè â àâàðèéíè ñèòóàöèè
a. Ñ èçêëþ÷åíèå íà ÷ëåíîâåòå íà åêèïàæà, ÷èåòî îáó÷åíèå ïî
ïðîöåäóðè â àâàðèéíè ñèòóàöèè ñå ïîêðèâà â ïîäïàðàãðàôè 6. b. èëè 6. c.
(ñïîðåä ïðèëîæèìîòî) ïî-äîëó:
i. Îáðàáîòêà íà ïîâðåäåíè èëè òå÷àùè ïàêåòè; è
ii. Äðóãè äåéñòâèÿ â ñëó÷àé íà àâàðèéíè ñèòóàöèè, âúçíèêâàùè îò îïàñíè
òîâàðè íà çåìÿòà;
b. Çà ÷ëåíîâåòå íà ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ:
i. Äåéñòâèÿ â ñëó÷àé íà àâàðèéíè ñèòóàöèè ïî âðåìå íà ïîëåò, êîèòî
âúçíèêâàò â êàáèíàòà çà ïúòíèöè èëè â îòñåöèòå çà òîâàðà; è
ii. Ñúîáùàâàíå íà ñëóæáèòå çà îáñëóæâàíå íà âúçäóøíîòî äâèæåíèå, â
ñëó÷àé ÷å âúçíèêíå àâàðèéíà ñèòóàöèÿ ïî âðåìå íà ïîëåò (Âèæ
JAR-OPS [ ] [1.1215(e)].)
c. Çà ÷ëåíîâå íà åêèïàæà, ðàçëè÷íè îò ÷ëåíîâåòå íà
ëåòàòåëíèÿ åêèïàæ:
i. Ñïðàâÿíå ñ èíöèäåíòè, âúçíèêâàùè îò îïàñíè òîâàðè,
ïðåíàñÿíè îò ïúòíèöè; èëè
ii. Îáðàáîòêà íà ïîâðåäåíè èëè òå÷àùè ïàêåòè ïî
âðåìå íà ïîëåò.
[7] Ïåðèîäè÷íîòî îáó÷åíèå òðÿáâà äà ïîêðèâà îáëàñòèòå,
ñúîòâåòíè çà íà÷àëíîòî îáó÷åíèå çà îïàñíè òîâàðè, îñâåí àêî ñëóæåáíèòå
çàäúëæåíèÿ íà ëèöåòî ñà ïðîìåíåíè.
[8] Òåñò çà ïðîâåðêà íà ðàçáèðàíåòî. Íåîáõîäèìî å äà èìà ñðåäñòâà çà
îïðåäåëÿíå äàëè äàäåíî ëèöå å ïîñòèãíàëî ðàçáèðàíå â ðåçóëòàò íà îáó÷åíèåòî.
Òîâà ñå îñúùåñòâÿâà, êàòî ñå èçèñêâà ëèöåòî äà ïðåìèíå òåñò. Ñëîæíîñòòà íà
òåñòà, íà÷èíúò íåãîâîòî ïðîâåæäàíå è çàäàâàíèòå âúïðîñè òðÿáâà äà ñà
ñúèçìåðèìè ñ çàäúëæåíèÿòà íà ëèöåòî, êîåòî ñå îáó÷àâà, è òåñòúò òðÿáâà äà
äåìîíñòðèðà, ÷å îáó÷åíèåòî å áèëî àäåêâàòíî. Àêî òåñòúò ñå ïðåìèíå
çàäîâîëèòåëíî, òðÿáâà äà ñå èçäàäå ñåðòèôèêàò, êîéòî äà ïîòâúðæäàâà òîâà.
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
[]
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
[ ] [ACJ] OPS [(AMC)] 1.1225
Äîêëàäè çà çëîïîëóêè è èíöèäåíòè ñ îïàñíè òîâàðè
Âèæ JAR-OPS 1.1225
Èçïîëçâàíåòî íà ñòàíäàðòåí ôîðìóëÿð çà äîêëàäâàíå íà èíöèäåíòè èëè
çëîïîëóêè ñ îïàñíè òîâàðè áè ïîìîãíàëî íà àäìèíèñòðàöèèòå è áè èì ïîçâîëèëî
áúðçî äà óñòàíîâÿò ñúùåñòâåíè ïîäðîáíîñòè çà ïðîèçøåñòâèåòî. Ñëåäíèÿò
ôîðìóëÿð å ðàçðàáîòåí çà òàêîâà èçïîëçâàíå è íåãîâîòî ïðàâèëíî è öÿëîñòíî
ïîïúëâàíå îçíà÷àâà, ÷å âñè÷êè ïîäðîáíîñòè, èçèñêâàíè îò ïðèëîæåíèå 1. êúì
JAR-OPS 1.1225, ùå áúäàò ïîêðèòè. Ìîæå äà ñå èçïðàòè íà ñúîòâåòíàòà
àäìèíèñòðàöèÿ ïî ïîäõîäÿù íà÷èí, âêëþ÷èòåëíî ôàêñ, ïîùà, åëåêòðîííà ïîùà è
ò.í.
[Êîð. 3, 1.12.01; Êîð. 12, 1.12.06]
[ÄÎÊËÀÄ ÇÀ ÑÚÁÈÒÈÅ Ñ ÎÏÀÑÍÈ ÒÎÂÀÐÈ DGOR ¹:
Êàòî ñå èçïîëçâà òîçè ôîðìóëÿð, ùå ñå èçïúëíÿò èçèñêâàíèÿòà çà
äîêëàäâàíå íà JAR-OPS 1.1225 è JAR-OPS 3.1225.
Âèæ áåëåæêèòå íà îáðàòíàòà ñòðàíà íà ôîðìóëÿðà. Òåçè êóòèéêè, êúäåòî å
ïèñàíî ñ êóðñèâ, òðÿáâà äà ñå ïîïúëâàò, àêî å ïðèëîæèìî.
	
     ÁÅËÅÆÊÈ
      1. Âñÿêî ïðîèçøåñòâèå ñ îïàñíè òîâàðè òðÿáâà äà ñå äîêëàäâà íåçàâèñèìî
îò òîâà äàëè îïàñíèòå òîâàðè ñå ñúäúðæàò â òîâàð, ïîùà èëè áàãàæ.
      2. Çëîïîëóêà ñ îïàñíè òîâàðè å ïðîèçøåñòâèå, ñâúðçàíî ñ è îòíàñÿùî ñå äî
òðàíñïîðòèðàíå íà îïàñíè òîâàðè, êîåòî âîäè äî ôàòàëåí êðàé èëè ñåðèîçíî
íàðàíÿâàíå íà ëèöå èëè äî ãîëåìè ùåòè âúðõó èìóùåñòâîòî. Çà òàçè öåë ñåðèîçíî
íàðàíÿâàíå è íàðàíÿâàíå, ïîëó÷åíî îò ëèöå ïðè çëîïîëóêà è êîåòî: (a) ñå
íóæäàå îò õîñïèòàëèçàöèÿ çà ïîâå÷å îò 48 ÷àñà, ñ íà÷àëî â ðàìêèòå íà 7 äíè îò
äàòàòà íà ïîëó÷àâàíå íà íàðàíÿâàíåòî; èëè (b) âîäè äî ñ÷óïâàíå íà êîñòè
(îñâåí îáèêíîâåíè ñ÷óïâàíèÿ íà ïðúñòè íà ðúêàòà èëè êðàêàòà èëè íà íîñà); èëè
(c) âêëþ÷âà ïîðÿçâàíå, êîåòî ïðè÷èíÿâà ñèëåí êðúâîèçëèâ, ïîâðåæäàíå íà íåðâ,
ìóñêóë è äð.; èëè (d) âêëþ÷âà íàðàíÿâàíå íà âúòðåøåí îðãàí; èëè (e) âêëþ÷âà
èçãàðÿíèÿ îò âòîðà è òðåòà ñòåïåí èëè âñÿêàêâè èçãàðÿíèÿ, êîèòî çàñÿãàò
ïîâå÷å îò 5% îò òÿëîòî; èëè (f) âêëþ÷âà ðàçëè÷íè èçëàãàíèÿ íà çàðàçíè
âåùåñòâà èëè ïîðàçÿâàùà ðàäèàöèÿ. Çëîïîëóêà ñ îïàñíè òîâàðè ìîæå äà áúäå ñúùî
çëîïîëóêà ñ âúçäóõîïëàâàòåëíî ñðåäñòâî; â òîçè ñëó÷àé íîðìàëíàòà ïðîöåäóðà çà
äîêëàäâàíå íà âúçäóøíè çëîïîëóêè òðÿáâà äà ñå ñëåäâà.
      3. Èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè å ïðîèçøåñòâèå, ðàçëè÷íî îò çëîïîëóêà ñ
îïàñíè òîâàðè, ñâúðçàíî è îòíàñÿùî ñå äî òðàíñïîðòèðàíå íà îïàñíè òîâàðè,
êîåòî íå å çàäúëæèòåëíî äà å ñòàíàëî íà áîðäà íà ñàìîëåòà, êîåòî âîäè äî
íàðàíÿâàíå íà ëèöå, ïîâðåäà íà èìóùåñòâîòî, ïîæàð, ñ÷óïâàíå, ðàçñèïâàíå,
èçòè÷àíå íà òå÷íîñò èëè ðàäèàöèÿ èëè äðóãî äîêàçàòåëñòâî çà íàðóøàâàíå
öåëîñòòà íà îïàêîâêàòà. Âñÿêî ïðîèçøåñòâèå, êîåòî ñå îòíàñÿ äî òðàíñïîðòèðàíå
íà îïàñíè òîâàðè, êîåòî ñåðèîçíî çàïëàøâà âúçäóõîïëàâàòåëíîòî ñðåäñòâî èëè
õîðàòà íà áîðäà, ñúùî ñå ñìÿòà çà èíöèäåíò ñ îïàñíè òîâàðè.
      4. Òîçè ôîðìóëÿð òðÿáâà äà ñå èçïîëçâà ñúùî çà äîêëàäâàíå íà âñÿêî
ïðîèçøåñòâèå, êîãàòî íåäåêëàðèðàíè èëè íåïðàâèëíî äåêëàðèðàíè îïàñíè òîâàðè
ñå îòêðèÿò â òîâàðà, ïîùàòà èëè íåïðèäðóæàâàí áàãàæ èëè êîãàòî ïðèäðóæàâàí
áàãàæ ñúäúðæà îïàñíè òîâàðè, êîèòî ïúòíèöèòå èëè åêèïàæúò íÿìàò ïðàâî äà
âíàñÿò â ñàìîëåòà.
      5. Âñåêè ïúðâîíà÷àëåí äîêëàä, êîéòî ìîæå äà ñå íàïðàâè ñ âñÿêàêâè
ñðåäñòâà, òðÿáâà äà ñå èçïðàòè â ðàìêèòå íà 72 ÷àñà ñëåä ïðîèçøåñòâèåòî äî
Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ íà ñòðàíàòà (a) íà îïåðàòîðà; è (b)
ñòðàíàòà, â êîÿòî å ñòàíàë èíöèäåíòúò, îñâåí àêî èçêëþ÷èòåëíè ñëó÷àè íå
ïîçâîëÿâàò òîâà. Òîçè ôîðìóëÿð çà äîêëàäâàíå íà ïðîèçøåñòâèå, íàäëåæíî
ïîïúëíåí, òðÿáâà äà áúäå èçïðàòåí êîëêîòî å âúçìîæíî íàé-ñêîðî, äîðè àêî íÿìà
íà ðàçïîëîæåíèå èíôîðìàöèÿ.
      6. Êîïèÿ îò âñè÷êè ñâúðçàíè äîêóìåíòè è ñíèìêè òðÿáâà äà ñå ïðèëàãàò êúì
òîçè äîêëàä.
      7. Âñÿêà íîâà èíôîðìàöèÿ èëè íåâêëþ÷åíà â ïúðâîíà÷àëíèÿ äîêëàä
èíôîðìàöèÿ òðÿáâà äà ñå èçïðàòè êîëêîòî å âúçìîæíî ïî-ñêîðî äî âëàñòèòå,
ïîñî÷åíè â ò. 5.
      8. Àêî å áåçîïàñíî, âñè÷êè ïàêåòè, äîêóìåíòè è ò.í. íà îïàñíèòå òîâàðè,
ñâúðçàíè ñ ïðîèçøåñòâèåòî, òðÿáâà äà ñå ïàçÿò äî èçïðàùàíå íà íà÷àëíèÿ äîêëàä
äî Âúçäóõîïëàâàòåëíàòà àäìèíèñòðàöèÿ, ïîñî÷åíà â ò. 5 è, ïîñëåäíàòà å
ïîñî÷èëà äàëè òå òðÿáâà äà ïðîäúëæàò äà ñå ñúõðàíÿâàò.
[Êîð. 12, 1.12.06]
     ACJ S - ÑÈÃÓÐÍÎÑÒ
     [ACJ OPS 1.1240
     Ïðîãðàìè çà îáó÷åíèå
     Âèæ JAR-OPS 1.1240
     Çíàíèÿòà è êîìïåòåíöèÿòà íà îòäåëíèòå ÷ëåíîâå íà åêèïàæà òðÿáâà ñå
áàçèðàò âúðõó ñúîòâåòíèòå åëåìåíòè, îïèñàíè â ICAO Doc 9811, "Ðúêîâîäñòâî çà
âúâåæäàíå íà ìåðèòå ïî ñèãóðíîñòòà îò Àíåêñ 6" è ECAC DOC 30
      ×àñò "Îáó÷åíèå çà åêèïàæà â ïèëîòñêàòà êàáèíà è êàáèííèÿ åêèïàæ.]
[Êîð. 6, 1.08.03]
(ïðîäúëæåíèå â ×àñò II)